Home

50-50: hoe onrechtvaardig

30 augustus 2016

In de commentaren op deze blog is de voorrang de laatste tijd een belangrijk onderwerp gebleken. Daarbij werd niet zelden heel wat onzin gespuid. Tijd dus om een beetje uitleg te geven en wel over het volgende probleem: je rijdt als fietser op straat A, komt aan een wegkruising met een straat B en moet rechtdoor. Heb je ja dan neen voorrang op een automobilist die van achter je komt en die rechtsaf slaat?

In principe is het eenvoudig. Er zijn twee mogelijkheden:

  1. Je rijdt gewoon rechtdoor. Dus heb je voorrang op de achteropkomende auto. Of je voorrang hebt op verkeer uit straat B hangt af van de verkeerstekens, maar achterop komend verkeer moet jou voor laten gaan. Het heeft daarbij geen belang of je op een fietspad rijdt, of dat fietspad doorloopt op het kruispunt, of er voorrangsborden staan of wat dan ook: die aanduidingen geven aan of je voorrang hebt op verkeer uit straat B, niet op achteropkomende wagens.
  2. Je slaat rechtsaf, rijdt een eindje straat B in en steekt dan straat B over. Dat oversteken is een manoeuvre. Daardoor ben je alle voorrang kwijt op alle andere verkeer, ook op de wagens die achter je uit straat A kwamen.

Goed. Tot nu toe is het simpel. Maar er is een grensgebied: hoe ver moet je van de rechte lijn afwijken om van geval (1) over te gaan naar geval (2)?

Als er een fietspad is kan het nuttig zijn om dit een beetje te laten uitbuigen naar rechts, zodat bijvoorbeeld een auto die moet wachten de fietsers niet hindert. Het Vademecum Fietsvoorzieningen spreekt van een uitbuiging van ‘een zestal meter’ zonder dat daardoor de fietser zijn voorrang verliest: het Vademecum vindt dat we daarmee in geval (1) blijven, of het fietspad nu doorloopt op het kruispunt (fietser heeft dan ook voorrang op verkeer uit B) of niet (bijvoorbeeld bij voorrang van rechts).

Als die uitbuiging echt groot is (de lengte van een vrachtwagen) gaan we naar geval (2). Het Vademecum zegt dat dat zeer uitzonderlijk is (dit staat in de tekst ook in vetjes) en dat dan ook heel duidelijk moet worden aangegeven, door een voorrangsbord, haaientanden en een oversteekmarkering met vierkante blokjes.

Gevallen (1) en (2) zijn in principe duidelijk. Iedereen die een beetje het verkeersreglement kent kan ze duidelijk herkennen. Bij een gebeurlijk ongeval is het duidelijk wie in fout is en die partij draagt de verantwoordelijkheid en de kosten.

Nu blijkt dat in een aantal gevallen een 50-50-regel gebruikt wordt: beide partijen zijn gedeeltelijk verantwoordelijk. Niet in geval (1) dus. ook niet in geval (2). Wanneer dan wel? Om het simpel te zeggen: als het niet duidelijk is of we geval (1) of geval (2) hebben.

In een aantal gevallen wil de wegbeheerder absoluut dat achteropkomende auto’s die rechtsaf slaan voorrang hebben op rechtdoor rijdende fietsers. Daarom voeren ze de fictie in dat we in geval (2) zitten terwijl we eigenlijk geval (1) hebben. Resultaat: verwarring alom. Deze regeling is dan ook zeer gevaarlijk: niemand weet echt wie er voorrang heeft. Zelfs ik (die het verkeersreglement uitstekend ken) kom in situaties waar ik weet dat ik geen voorrang heb, maar toch niet al te lang wacht omdat anders de automobilist, die eigenlijk voorrang heeft maar toch staat te wachten, ongeduldig wordt (zo van `rijd nu eens eindelijk door!’). Dit is onder andere vaak het geval op de volgende plaats aan de Dampoort.

23mei12, 8u23, Dampoort

In veel gevallen is de bedoeling nog redelijk duidelijk. Hoewel de situatie op de Dampoort enigszins verwarrend is, kan ik me niet voorstellen dat bij een gebeurlijk ongeval een rechter de automobilist in het ongelijk zal stellen, tenzij onder speciale omstandigheden.

De grote boeman in al die verwarring is hier AWV, de administratie die gewestwegen beheert. Andere wegbeheerders kunnen ook wel eens uit de bocht gaan, maar AWV beheert erg veel potentiële conflictpunten. De filosofie van AWV wordt best samengevat door het motto `fietsers hebben hun plaats, maar ze mogen het normale verkeer niet hinderen’. Fietspaden, tunnels en bruggen, allemaal geen probleem, daar is een budget voor, maar fietsers moeten het `normale’ verkeer (lees: de auto’s) niet hinderen. Dat valt vooral op bij rondpunten. Vlot autoverkeer is alleen mogelijk als auto’s vlot van het rondpunt geraken en fietsers op het rondpunt zouden dit kunnen hinderen. Dus moeten fietsers uit de voorrang gehaald worden tegenover het autoverkeer dat het rondpunt verlaat. Dit kan alleen door de fictie in te voeren dat we in geval (2) zitten, terwijl alles lijkt te wijzen op situatie (1). Dat dit gevaarlijke conflicten oplevert kan AWV niet deren. Integendeel, met een niets ontziend cynisme gebruikt men de veiligheid van de fietser als argument om de fietser in gevaar te brengen.

Deze maatregelen maken de rotonde een pak veiliger voor de zwakke weggebruiker. Dit is een citaat van de website van AWV om de heraanleg van het rondpunt De Drie Sleutels te rechtvaardigen.

27dec15, Drie sleutels

27dec15, Drie sleutels

Doel was auto’s voorrang te geven en elke fietser kan u vertellen dat de situatie daar veel gevaarlijker is dan vroeger, lees er maar de commentaren bij de Fietsbult over de Drie Sleutels op na. Maar toch, de heraanleg gebeurde zogezegd voor de veiligheid van de fietser.

In veel gevallen is de bedoeling nog redelijk duidelijk. Hoewel de situatie op de Dampoort enigszins verwarrend is, kan ik me niet voorstellen dat bij een gebeurlijk ongeval een rechter de automobilist in het ongelijk zal stellen, tenzij onder speciale omstandigheden. Een oversteek met blokmarkering wijst op (2), een doorlopend fietspad is altijd situatie (1), zoals hier in Drongen:

12apr14,17u12, rondpunt Drongen

12apr14,17u12, rondpunt Drongen

(Merk op dat het fietspad hier vrij ver van de rijweg voor auto’s ligt. Toch is het zeker geval (1), want een fietspad maakt deel uit van een openbare weg, in dit geval het rondpunt, en dus rijdt de fietser rechtdoor. Overigens geeft het fietspad op zich ook voorrang voor verkeer uit straat B.)

Dat dit gedoe verwarrend is, is duidelijk. Ik heb ooit, bij wijze van steekproef, aan 10 automobilisten gevraagd in welk geval ze, bij rechtsafslaan, geen voorrang moesten geven aan rechtdoorrijdende fietsers. 0 ervan wisten het juiste antwoord.
De verwarring blijkt ook uit de gevallen waarbij de wegbeheerder zelf er niet aan uit geraakt. Terzijde: normaal wordt de signalisatie goedgekeurd door de verkeerspolitie. Als die, zoals in onderstaande voorbeelden, er zelf een soep van maakt, moet je niet vragen hoe duidelijk het is voor de normale weggebruiker. Wat dacht u van dit staaltje:

Keistraat, De Pinte (bron: Google Streetview)

Keistraat, De Pinte (bron: Google Streetview)?

De gemarkeerde oversteekplaats bewijst dat fietsers geen voorrang hebben, het bord en de haaientanden bewijzen dat fietsers wel voorrang hebben. Ook lichtelijk absurd is dit:

Bellestraat, Affligem (bron: Google Streetview)

Bellestraat, Affligem (bron: Google Streetview).

Het fietspad bewijst dat we in situatie (1) zitten, de blokmarkeringen dat we situatie (2) hebben.

Ik weet niet of bovenstaande rondpunten onder het beheer van AWV staan, maar recent is AWV begonnen met de probleemgevallen nog veel erger te maken. Men is namelijk begonnen met te doen alsof situatie (2) duidelijk aanwezig is ook als er geen oversteekmarkering is. Het motto lijkt te zijn: als er twijfel is dan heeft de fietser zeker geen voorrang. De Drie Sleutels is daar een voorbeeld van. Als we weer het Vademecum Fietsvoorzieningen erbij halen –verplichte kost voor AWV– dan zien we dat zowat alle regels die het Vademecum oplegt overtreden zijn. Om het simpel te zeggen: je kan het niet nog slechter doen, want dan is duidelijk dat de fietser wel voorrang heeft.

Hierdoor is de verwarring daar even groot als bij de absurditeiten van de twee laatste foto’s. Automobilisten die het rondpunt verlaten kunnen niet weten dat ze voorrang hebben: de fietsers rijden verder vlakbij het rondpunt met een uitstulping van minder dan zes meter, wat een indicatie is voor (1) en je mag als weggebruiker niet voortgaan op de signalisatie die voor anderen bedoeld is om te besluiten dat je zelf voorrang hebt.
Ik, toch erg goed thuis in de materie, heb er geen idee van wat een rechter daar zou beslissen bij een ongeval. Als de fietser door zijn familiale verzekering wordt verdedigd wordt hij zeker in het ongelijk gesteld, met een goede verdediging is alles mogelijk.

Het is in dit soort situaties dat verzekeringen de 50-50-regel toepassen. De situatie is onduidelijk, dus moet iedereen oppassen. Als er dan een ongeval gebeurt zijn eigenlijk beide partijen verantwoordelijk en worden de kosten gedeeld. Maar eigenlijk is er iets mis met die 50-50-regeling. Het ongeval wordt veroorzaakt door een fout van de wegbeheerder. Nu zijn verzekeringsmaatschappijen te lamlendig om een wegbeheerder voor de rechter te slepen en dus regelen ze het maar onderling. Op korte termijn is dat voordelig: zelfs als de verzekering schadevergoeding moet betalen is dat meestal goedkoper dan een gerechtelijke procedure. Op lange termijn is het zelfs voor de verzekeringen nadelig: de wegbeheerder blijft maar verder knoeien en dat veroorzaakt ongevallen. Maar het voornaamste slachtoffer is hier de weggebruiker. Fietser noch automobilist zijn gebaat bij gevaarlijke en verwarrende situaties, al zijn de consequenties voor de fietser meestal erger dan voor de automobilist. Dat is dan de ultieme onrechtvaardigheid: bij de 50-50-regeling gaat de schuldige vrijuit en betalen de slachtoffers.

Straatfeest (3)

29 augustus 2016

Zondagavond, kwart voor 6.
“Goh, dat went rap hé?”
Of: “Da ga raar doen. Straks.”
En jawel, het deed -alweer- raar.
Die auto’s die op zondagavond, 18u, de straat weer inpalmden.
Ouders die hun kinderen van straat plukten.
De mensen die weer in hun huizen verdwenen.

Elk jaar organiseren enkele dappere burgers een straatfeest.
Een podium, tafels en stoelen, met dank aan de dienst Feestelijkheden.
Een bar en een paar optredens, waaronder de 11 koppige T-Streetband, allemaal T-Streetbewoners.
Nog een paar low profile activiteiten.
Geen massa volk, maar gezellige intimiteit.
Enkel de vele buren en een klad vrienden.
Nieuwe en oude gezichten.
Teveel om mee te praten.
Een zalige sfeer in een Zuiderse temperatuur.
En een ànder klankbeeld.
Stemmen, in plaats van motoren.
En zovèèl kinderstemmen.
Je snapt vanzelf -al doende- wat de waarde is van de leef- en speelstraten.

27aug16, Toekomststraat

27aug16, Toekomststraat

27aug16, Toekomststraat

27aug16, Toekomststraat

27aug16, Toekomststraat

27aug16, Toekomststraat

27aug16, Toekomststraat

27aug16, Toekomststraat

27aug16, Toekomststraat

27aug16, Toekomststraat

27aug16, Toekomststraat

27aug16, Toekomststraat

27aug16, Toekomststraat

27aug16, Toekomststraat

27aug16, Toekomststraat

27aug16, Toekomststraat

27aug16, Toekomststraat

27aug16, Toekomststraat

27aug16, Toekomststraat

27aug16, Toekomststraat

28aug16, Toekomststraat

28aug16, Toekomststraat

28aug16, Toekomststraat

28aug16, Toekomststraat

28aug16, Toekomststraat

28aug16, Toekomststraat

28aug16, Toekomststraat

28aug16, Toekomststraat

28aug16, Toekomststraat

28aug16, Toekomststraat

28aug16, Toekomststraat

28aug16, Toekomststraat

28aug16, Toekomststraat

28aug16, Toekomststraat

28aug16, Toekomststraat

28aug16, Toekomststraat

28aug16, Toekomststraat

28aug16, Toekomststraat

28aug16, Toekomststraat

28aug16, Toekomststraat

28aug16, Toekomststraat

28aug16, Toekomststraat

28aug16, Toekomststraat

28aug16, Toekomststraat

28aug16, Toekomststraat

28aug16, Toekomststraat

28aug16, Toekomststraat

28aug16, Toekomststraat

28aug16, Toekomststraat

28aug16, Toekomststraat

Tropische fietsen

26 augustus 2016

20aug16, Bijgaardepark, bamboefiets

20aug16, Bijgaardepark, bamboefiets

20aug16, Bijgaardepark, entrecovélo

20aug16, Bijgaardepark, entrecovélo

20aug16, Bijgaardepark, entrecovélo

20aug16, Bijgaardepark, entrecovélo

Voorrang (3)

25 augustus 2016

Of een fietsroute voorrang moet hebben of niet laten we even buiten beschouwing. In deze bult hebben we het over de inrichting en verkeersborden.

Wat is nodig?
Goede zichtbaarheid, geen hindernissen en geen stopbord. Gewoon een B1-bord.

Indien men alle kruisingen van fietssnelwegen zo al eens zou bekijken, dan staan we al een stap verder.

Natuurlijk, een fietsroute in voorrang, waar het wettelijk mag, dat is pas een teken van een positief fietsbeleid.

Eeklo

Eeklo

En we zijn een blog voor Gent, welke ervaringen hebben we hier? Positieve en negatieve.

  • Binnen Stadsring: Tweebruggenstraat, Jakobijnenstraat-Zwartezustersstraat. Een goede evolutie en te zien aan het aantal fietsers op deze assen.

  • Buiten Stadsring: Parallelweg-Buitensingel. Een gemiste kans. Op fietsinvalswegen moet men de fiets in voorrang steken.

 

Verkeershinder

24 augustus 2016

De werken aan de Heuvelpoort zijn in sommige richtingen voor fietsers èn voetgangers een beetje horror.
Indien mogelijk: te mijden.
Maar iets verderop is het feest:

22aug16, Emile Clauslaan

22aug16, Emile Clauslaan

Het pad van een fietser die van Zwijnaarde naar Gent wil gaat niet over rozen, maar wel over de brug van de Ringvaart aan de Zwijnaardsesteenweg/Heerweg-Noord. Met de werken aan de trambrug wordt hij omgeleid naar het fietspad aan de linkerkant van de steenweg dat (tijdelijk?) is omgevormd tot een tweerichtingsfietspad.

Daarbij kruis je de afrit van de R4, een ongehoord gevaarlijk punt. Vooral chauffeurs die op het einde van de afrit rechtsaf willen kijken alleen naar links, terwijl jij van rechts komt. Op het spitsuur is er een constante stroom van auto’s en vrachtwagens die bijna zonder uitzondering alvast een eind het fietspad op rijden om te wachten tot ze door kunnen. Eigenlijk is een tweerichtingsfietspad daar totaal onverantwoord: op drukke momenten kan je niet anders dan rakelings voor auto’s en vrachtwagens doorrijden zonder dat je kan weten of ze zullen blijven staan of doorrijden.

Maar ook daarna kan je nog in de problemen komen. Het einde van het fietspad ziet er zo uit:

21aug16,14u40, Zwijnaardsesteenweg

21aug16,14u40, Zwijnaardsesteenweg

Zoals de pijl aangeeft: als je naar links de Gestichtstraat in moet is er geen probleem. Maar wie verder wil langs de Zwijnaardsesteenweg vindt niet echt een goede weg.

Een oversteek naar de ingang van Coca-Cola zou een oplossing bieden, …

21aug16,14u40, Zwijnaardsesteenweg

21aug16,14u40, Zwijnaardsesteenweg

…maar die is niet voorzien (hoe geraken de werknemers die van Gent komen eigenlijk op hun werk?) Nochtans, zoals te zien is op de foto zijn er verkeerslichten, al zijn die nu nog niet in gebruik.

De vooropstelstrook van de Gestichtstraat dan maar, links vooraan op de foto.

21aug16,14u40, Zwijnaardsesteenweg

21aug16,14u40, Zwijnaardsesteenweg

Wie voor het eerst dit manoeuvre uitvoert mikt waarschijnlijk op het blauwe fietspadbord juist links van de wegwijzers aan de overkant. Na één keer proberen weet je het wel: dat is een slecht idee. Je kan daar immers het fietspad niet op door de hoge boorsteen: pas aan het tweede bord, bijna aan de vlaggen kan je het fietspad op. Dat is overigens niet alleen een (tijdelijk?) probleem als je uit Zwijnaarde komt, maar ook als je uit de Gestichtstraat komt.

Gelukkig is er beterschap in zicht. Het fietspad aan de overkant is af.

21aug16,14u40, Zwijnaardsesteenweg

21aug16,14u40, Heerweg-Noord

Nu ja, de overgang van aanrit naar brug is nogal houterig van een afsluiting voorzien.

21aug16,14u45, Zwijnaardsesteenweg

21aug16,14u45, Heerweg-Noord

Het fietspad is nog niet opengesteld.

Heel binnenkort is het 1 september. Dan wordt het verkeer plots veel drukker. Het wemelt dan van onwennige weggebruikers in een hun onbekende omgeving, zeker met, zoals hier, een school achter de hoek. Het zou echt wel lonen om een efforreke te doen om het fietspad tegen dan open te stellen, zodat iedereen ineens kan wennen aan de nieuwe toestand en niet na een paar weken moet omschakelen. Doen!, om een titel van Tom Lanoye te citeren.

Zondagse stillevens

22 augustus 2016

21 aug16, Sint-Pietersabdij

21 aug16, Sint-Pietersabdij

21aug16, Sint-Pietersnieuwstraat

21aug16, Sint-Pietersnieuwstraat

21aug16, Korianderstraat

21aug16, Korianderstraat

21aug16, Platteberg

21aug16, Platteberg

Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

Doe mee met 162 andere volgers

%d bloggers op de volgende wijze: