Fietsrapport 2020

In oktober 2019 hield de Fietsersbond in samenwerking met Het Nieuwsblad en VSV (Vlaamse Stichting Verkeerskunde) een bevraging over het lokale fietsbeleid. Velen onder u hebben ze ingevuld. Voor Gent waren dat 637 personen. De sterkte van zo’n bevraging is dat ze ingevuld wordt door mensen met fietservaring. De zwakte is dat je de beoordeling van de honderdduizenden die niet durven fietsen onmogelijk kan vangen.

We bekeken en vergeleken de uitslagen van de grote 12, de centrumsteden met meer dan 50.000 inwoners. Gent scoort daarin -als naar verwachting- goed, en dat verdient een applaus en dankjewel. Op de 15 vragen scoort Gent geen enkele buis. Dit is zo voor de 6 steden van de kopgroep: Kortrijk, Genk, Mechelen, Gent, Sint-Niklaas en Brugge. Daardoor weten we vooral wie er in deze categrorie zeker niet Fietsstad 2020 wordt: Leuven (1 buis) , Roeselare (2 buizen), Oostende (6 buizen), Hasselt (7 buizen), Antwerpen (ochhere 10 buizen op 15 vakken) en Aalst (ook ochhere 10 buizen).

Op Vlaams nivo bekeken geven de 24.394 fietsers die meededen aan de bevraging geen buizen. Dat moet je met de nodige relativiteit nemen, want bekijk de vele grijze vlakken:

Dat zijn allemaal gemeentes die uiteindelijk geen resultaten hadden, wat mij doet vermoeden dat er niet zoveel fietsers zijn. Minstens: weinig fietsers die meedoen aan deze bevraging.

Je leest er dus de gemiddeldes van de scores. Hoe scoort Gent ten opzichte van deze gemiddeldes? Is Gent ergens zwakker dan het gemiddelde? Nee. In twee aspecten zit Gent knal op het gemiddelde (“ik kan hier aangenaam fietsen”, en “Ook ouderen kunnen hier met een gerust hart fietsen”). Bij de andere aspecten scoort ze hoger dan het gemiddelde.

In de puntenvergelijking onder de 12 centrumsteden scoort Gent boven de 15 gemiddeldes (opgelet: dat is op basis van de rapporten, zonder rekening te kunnen houden met de individuele waarderingen).

In één aspect krijgt Gent de hoogste score van de 12 centrumsteden: “Als een straat (opnieuw) wordt aangelegd, wordt de infrastructuur ook verbeterd”. Gent heeft er 4,4. De volgende is Kortrijk met 3,8. Hier ligt duidelijk de grootste inspanning van Gent. Om deze superscore lichtjes te relativeren: de signalen die wij ontvangen uit Oostakker zijn anders. Daar valt nog veel recht te zetten. Bij “Deze stad moedigt fietsen actief aan” staat Gent tweede na de 4,5 van Kortrijk. Ook dit zijn superscores voor de schepen, het stadsbestuur en de administraties.

De laagste scores van Gent zijn de achillespezen van het beleid: een score van 2,8 voor zowel “Kinderen kunnen veilig naar school fietsen” als voor “Ook ouderen kunnen hier met een gerust hart fietsen”. Dat zijn meteen ook de enigste scores onder de 3. Hier heeft de stad, samen met de véél te véél andere administraties (op vooral Gewestelijk niveau) nog véél werk aan. Het vraagt een mindshift, ook bij de vele ambtenaren van goede wil. Al te vaak stelden we vast dat ambtenaren die reeds jaren zelf fietsen moeilijk die kinder- of bejaardenbril opzetten. Daarom dat wij al jaren hameren om vooral te focussen op de niet-assertieve / fitte fietser. In een complexe stadsmurenstad als Gent dragen zowel de vele Gentse stadsdiensten als De Lijn, Agentschap Wegen en Verkeer, de Vlaamse Waterweg, Infrabel, Monumenten & Landschappen, de Vlaamse Landmaatschappij, Aquafin, Farys, North Sea Port, Oost-Vlaanderen, (wie nog? ook de Gentse Politie, ook de buurgemeentes, ook de nutsmaatschappijen … ) hierin een (te) versplinterde verantwoordelijkheid.

De volgende twee laagste scores (een 3) gaan naar “Ik weet waar ik terecht kan met vragen en klachten” en “ik kan hier comfortabel fietsen”. Gentinfo is duidelijk nog niet bekend genoeg, of moeten we zeggen: slagkrachtig en efficiënt genoeg? Je kan louter bellen of mailen, en als je vanop een lokatie belt houden ze heel soms zelfs de boot af. En jawel: de decennialang opgebouwde achterstand qua wegenonderhoud (zowel bij Stad als Gewest), en de soms verkeerde materiaalkeuzes uit het recente verleden (de Hoogpoort, de Zonnestraat!) laten zich nog steeds voelen. Plus: de (al te vaak) ondermaatse prestaties van sommige aannemers, zowel bij Stads-, Gewest- Provincie- (bekijk de Dendermondsesteenweg) als Gewestwerven. Plus: het verwoestende karakter van de servosturen van bussen en vrachtwagens. Mobiliteit is complex, we weten het.

Wat we ook weten: Gent is na Antwerpen de stad met de meeste oppervlakte, met bovengemiddeld veel stadsmuren (welke doctoraatsstudent wil dat eens berekenen?) En – net als Antwerpen en Oostende- begunstigd met noodzakelijke maar te gevaarlijke tramsporen, daar is werk aan. Ondanks dat scoort Gent het hoogst bij de steden boven de 100.000 inwoners, en dus ook bij de (2) steden boven de 200.000.

Maar: conclusie! Gent scoort in uw beleving bovengemiddeld goed, en daar zijn we het mee eens. 🙂 Er is sinds het eerste Fietsplan uit 1993 heel veel werk verzet. En er is nog massaal veel werk om een echte Fietsstad te worden. Kinderen en bejaarden horen de norm te zijn: wat voor hen veilig is, is zeker veilig voor de anderen. Het blijft de goede kant opgaan. Dat merk je ook aan de perceptie:

Alle resultaten van Fietsrapport 2020 lees je hier. Beschouwingen lees je op de website van de Fietsersbond en ook in Het Nieuwsblad / De Gentenaar.

(U zal merken dat de eindcijfers tussen krant en Fietsersbond soms verschillen. Dat komt omdat in de persberichten die gisteren de deur uit gingen een rekenfout stond)

Twee mails: Groendreef

De coronaknip in de Groendreef deed u in uw mailbox kruipen.

Van: Harald
Verzonden: vrijdag 22 mei 2020 16:22
Aan: fietsbult@fietsersbondgent.be
Onderwerp: Tijdelijke werkloosheid fietstelpaal. Vissen is weer toegelaten.

Beste fietsbult.

Vanmorgen ging ik voor het eerst sinds lang naar de Vrijdagsmarkt langs de Groendreef.

Doordat de Groendreef nu een fietsstraat is, geniet de fietstelpaal van tijdelijke werkloosheid (foto 1).

Op de tweede foto kun je zien dat vissen weer toegelaten is.

Groeten,

Harald.

———————————————————–

Van: Frans
Verzonden: vrijdag 22 mei 2020 9:48
Aan: Fietsbult <fietsbult@fietsersbondgent.be>
Onderwerp: Groendreef


Fietsstraat Groendreef: « geknipte » knip, de confrontatie moet hard geweest zijn op een plek waar 30 het maximum is.

Voor Claudia

Het zou een titel voor een schlager kunnen zijn: “voor Claudia”. Maar het is een herhaling van de stelling van 20 mei: het is voor voetgangers en fietsers niet haalbaar om van de kant Antwerpsesteenweg naar kant Dendermondsesteenweg over te steken in één fase. Een fase is vakjargon van de verkeerslichtenmensen (21 letters).

Ik kwam terug van boodschappen, waardoor ik bij toeval nogmaals de Dampoort dwarstte. Vier foto’s van 20 mei 2020, 18u00:

20mei20, Dampoort
20mei20, Dampoort
20mei20, Dampoort
20mei20, Dampoort

Het blijft me verbazen hoeveel meer je kan zien op foto’s dan “in het echt”. Zo had ik niet gezien dat de fietser rechts een foto aan het nemen was van de situatie. Wilde hij het beeld vangen van de groen lichten aan boog 1 en 2, en het rode licht aan boog 3? Als ik het zo zie denk ik: die lichten zijn gewoon fout afgesteld, of er zit een computerfout in het systeem, of… of… waardoor de lichten van boog 3 niet meer synchroon lopen met 2 en 1. Misschien heeft Claudia nog herinneringen aan een synchrone periode.

In ieder geval: de voedselkoerier links haalt nipt het oranje licht van boog 1. De rechtse fietser ging daarna nipt door rood. Ik had vol rood. Voedselkoeriers zijn -kuchkuch- zelden trage fietsers. Misschien is Claudia een atlete.

Ik verzin nog een derde mogelijkheid: misschien zijn deze verkeerslichten op sommige momenten van de dag wèl synchroon ingesteld. In het vakjargon: de Claudiamomenten (15 letters).

24 letters

Dampoortoversteekbaarheid. 24 letters. Complex woord. Complexe inhoud.

04apr20, Dampoort

De Dampoort is een knooppunt voor voetgangers, fietsers, tram- trein- en busgebruikers, auto’s, camionettes en vrachtwagens. De schaarse boten tellen niet mee, ondanks het vele water. Een complex punt is hierbij een understatement.

04apr20, Dampoort
04apr20, Dampoort

Tot 1997 was de auto de onbetwiste koning van de Dampoort. Dat zou nog een aantal jaar zo blijven. De “voorlopige fly-over” over het water (de Napoleon De Pauwvertakking) verdween dan wel richting hoogovens (ergens in een kast zitten er zwartwit-foto’s van die afbraak), maar “huisbaas” Agentschap Wegen en Verkeer ging resoluut voor autodoorstroming als topprioriteit, daarin gesteund door De Lijn. De Stad wenste toen meer verkeerslichten, maar de huisbaas deed zijn zin. Akkoord, het werd er voor fietsers en voetgangers minder slecht. Vergeleken met de situatie ervoor was dit een wereld van verschil. Maar de Dampoort bleef, ook na een paar aanpassingen in april/mei 2003 (de aanleg van verkeersplateaus), een zéér zwart punt. De assertieven onder de fietsers trokken hun plan. De anderen bleven er weg, of bleven hun auto gebruiken. Want het volgende alternatief voor fietsers was (in het Zuiden) de Forelstraat of (in het Noorden) de Hogeweg, nog zo’n feestplek.

Bij de uitvoering van het Circulatieplan in 2017 draaide AWV de rollen op een schitterende manier om. De Stad kreeg de regie, AWV voerde (mee) uit. De gevraagde verkeerslichten aan Kasteellaan, Dok-Zuid en op de rotonde kwamen er, en – surprise!- het werd er na wat aanpassen, voor àlle weggebruikers veiliger en meestal ook vlotter. Een game changer.

Ok, wie er zijn ogen open houdt weet dat fietsterroristen het hier om de paar maanden in de vernieling rijden:

04apr20, Dampoort
04apr20, Dampoort
04apr20, Dampoort
04apr20, Dampoort
04apr20, Dampoort

Met het verplaatsen van toeristenbusparking (18 letters) werd de rotonde omheen de zwaaikom een beetje veiliger. Of alweer: wat minder onveilig. Maar ik vrees dat dit nog steeds de enige autoparking is met een soortgelijke in- en uitrit op een rotonde met fietspaden, en dan nog vlak nà een kruispunt. Het is wachten op aangekondigde drama’s.

04apr20, Dampoort

Blijft nog de verkeerslichten naast de bogen. Doorsnee voetgangers haalden (bij mijn weten) de overkant nooit in één beweging.

12mei20, Dampoort

Voor wie niet goed te been is was en is dat geen pretje. Fietsers die er voor het eerst komen, trage fietsers, kinderen en bejaarden halen het ook niet, tenzij ze bij het laatste licht door rood gaan. Gevolg: al die voetgangers en fietsers staan er op een smalle plek tussen het autoverkeer. En nog erger: dit is een immense stadsmuur, waarbij gebruikers van openbaar vervoer een middelvinger krijgen. Overstappen van de bus naar de trein? Neem dan maar een zéér ruime tijdsmarge. Volgens AWV wilde De Lijn er vooral een vlotte doorstroming van autoverkeer, zodat hun bussen minder in de file stonden. Een paradox, want daardoor moesten hun reizigers op weg naar de trein dan maar halfweg aan het verkeerslicht wachten.

Oplossing” één is al x aantal jaar oud: het verkeerslicht in de vierde boog, waar de bussen van De Lijn stadinwaars rijden werd weggehaald. Werd het een oplossing? Nope. “Oplossing” twee dateert van vorig jaar : de versleten sturing van de verkeerslichten werd vervangen. Helaas, dit is op 12 mei, 15u42, nog steeds de realiteit:

12mei20, Dampoort

12mei20, Dampoort
12mei20, Dampoort
12mei20, Dampoort
12mei20, Dampoort

Er is een woord voor: fietsontradend. 15 letters. En simpel.

Telkens weer vraag ik me af: hoe zouden de Denen of de Nederlanders dit – naar Vlaamse normen onoplosbare – aanpakken?

Briefje aan mevrouw De Beule

Dag mevrouw De Beule,

We kennen elkaar niet, en toch schrijf ik u een briefje. U schreef namelijk afgelopen week een rustig Facebookberichtje :


Ik lees drie bedenkingen:

  1. u hoopt dat de stallingen gebruikt zullen worden
  2. u vindt het visueel storend, een esthetische kwestie
  3. u pleit voor ondergrondse fietsstallingen

Ik kan u alvast geruststellen. De keren dat ik er passeerde werden de rekken op de foto goed gebruikt. Wat meer is: het overwegend jonge Albert Heynvolkje vond telkens vlot de weg naar deze fietsrekken.

12mei20, Korenmarkt
12mei20, Korenmarkt

De bedoeling van de rekken lijkt me duidelijk: koning voetganger plaats geven. Ook wij van de Fietsersbond vinden dat de voetganger de allerbelangrijkste weggebruiker is. Daarom is het STOPprincipe zo belangrijk: éérst Stappers, dan Trappers, dan Openbaar vervoer, dan Privé gemotoriseerd vervoer. We zijn allemààl voetganger. Het is ook het recht van de zwakste. Het is nog een lange weg te gaan voor deze volgorde onze straten zal domineren, maar deze tendens is in coronatijden via het groeiend fietsverkeer méér dan ooit wereldwijd leesbaar. Terzijde: als u even tijd heeft, lees ook dit knap artikel in de Tijd over gedragsverandering. Citaat: ‘Eigenlijk is het wonderbaarlijk hoe goed mensen zich tot nu toe aan de lockdown hebben gehouden, als je weet hoe lastig het is het gedrag te veranderen. Kijk maar naar de ervaring met rookpreventie en verkeersveiligheid.’

U hoorde afgelopen week in de radio en tv-journaals ongetwijfeld ook honderden keren het woord “circulatieplan” . We waanden ons even in 2017, met dàt verschil dat de autogewoontemensen nu niet protesteerden. Winkelstraten kregen éénrichtingsverkeer voor voetgangers, en dat werd met grote middelen duidelijk gemaakt. Dat alles om om de Gentenaars en anderen die dat wensen coronaveilig te laten winkelen, en zo de Gentse Centrummiddenstand te ondersteunen. Zolang het nodig is. Die stallingen zijn een deel van dat verhaal. Uiteraard zijn ze tijdelijk. De pleinen zijn er normaal gezien voor andere doeleinden. De stallingen zijn de evenementenstallingen, bij gebrek aan evenementen momenteel werkloos. De winkeliers hopen op veel klanten voor korte aankopen, op Gentenaars dus. En sinds half maart is het fietsgebruik in Gent alweer ferm gestegen. Ook al zijn massa’s studenten niet meer op kot, maar in het kot van hun ouders, je ziet dat Gentenaars groot en klein véél meer fietsen. Dat zie je gewoon in het straatbeeld. Logisch dus dat de Stad voor meer stalingen zorgt. Het voordeel van die evenementenstallingen is dat ze vlot verplaatst kunnen worden. Ik zie dit type in meerdere steden flexibel de ronde doen. Ze zijn snel op- en afgebouwd. In Gent kennen we ze onder anderen van op de Gentse Feesten en bij de thuismatchen van AA Gent:

22dec19, Ghelamco Arena

Houten fietsen met een dik stuur passen er niet in:

22dec19, Ghelamco Arena

Ik heb geen flauw idee hoe alles komende maanden gepland is, maar ik vermoed dat de Fietsambassade zal kijken waar deze extra stallingen gebruikt worden, om dan plein per plein te evalueren of ze er in coronatijden beter blijven, of elders ingezet worden.

Zijn deze stallingen mooi? Laat me eerlijk zijn: ik heb niks met de esthetica van fietsen of auto’s. Ik vind deze stallingen even lelijk als een doorsnee fiets, auto of bus. Wat Albert Heyn in de Pakhuisstraat aan winkelmateriaal parkeert spant de kroon qua lelijkheid.

Deze tijdelijke stallingen zijn dus niet mooi, wèl functioneel. Een gestalde fiets op zich is zelden of nooit mooi. Een geparkeerde auto is meestal spuuglelijk, en neemt immens veel plaats en visualiteit in. Deze stallingen stuctureren, en vermijden valpartijen zoals deze:

22dec19, Ghelamco Arena

Het valt op: van zodra er bij evenementen stallingen te kort zijn gaan fietsers zoals linksboven op de foto bijna organisch verder rijtjes vormen. Op de pikkel. Daarom ook dat ik fan ben van de “pikkelstallingen” op de Korenmarkt. Sommige companen van de Fietsersbond zijn het daar niet mee eens. Ze vinden ze vaak rommelig. Een paar nietjes kunnen er voor meer structuur zorgen. En zouden het domino-effect bij valpartijen kunnen milderen. Een fiets op de pikkel met fietszakken achterop kan véél wind vangen, en tientallen fietsen in zijn val meenemen. Wat mij vooral stoort is dat de pikkelstalling aan de Post amper zichtbaar is… door een veel te dominant terras. Dit is wat een fietser ziet als hij aankomt bij de Albert Heyn:

12mei20, Korenmarkt

Een fraai beeld is het niet. Wat zien we? Hoogst esthetische vuilnisbakken. Een terras dat buiten de openingsuren op een hoogst esthetische manier “gestald” wordt, en dat nu al twee maanden lang. Plantenbakken die de looproute tussen de pikkelfietsenstalling naast de Post en de ingang van de Post en van Albert Heyn volledig blokkeren, en dat al jarenlang. En het ergst van al: een terras dat alle voetgangers op een smalle looplijn richting tram duwt. Het gaat er zo grof aan toe dat het terras de blindengeleiding inpikt. Dit terras is dus véél te ruim geschapen. Het zou prettig zijn mochten gemeenteraadsleden oog hebben voor zo’n belangrijke zaken.

Aan de andere kant zien we dit:

12mei20, Korenmarkt

Maar u heeft gelijk: er zijn véél meer inpandige of ondergrondse stallingen nodig. Die zijn er ook al, maar dan alleen voor auto’s. Hopelijk pleit u met ons mee om een deel van die parkeergarages toegankelijk te maken voor fietsers. In Brugge is dat reeds het geval in de grote ondergrondse parkeergarage aan ’t Zand:

10okt18, ’t Zand, Brugge
10okt18, ’t Zand, Brugge

Tot slot: het lezen van sommige buldozerreacties op uw rustige Facebookpost deed mijn maag geen deugd. Wat is partijpolitiek toch een feest! De reacties deden uw rustige analyse kantelen naar klassieke Facebookemoties. Maar dat konden we na het artikel in de Tijd wel voorspellen: ‘Daarom is het zo moeilijk mensen te overtuigen met argumenten. We zijn vatbaarder voor informatie die onze overtuiging bevestigt. En we halen onze informatie niet enkel bij de overheid, de media of de wetenschap, maar ook op sociale media en in onze omgeving. Wat die omgeving zegt en doet, heeft doorgaans veel meer invloed dan wat experten zeggen.’

Met vriendelijke groeten,

Yves

Mail: afstelling verkeerslichten St Denijslaan-Valentin Vaerwyckweg

From: Marc Steen
Sent: 10/05/2020 10:58:21
To:
Gentinfo@stad.gent;
Cc:
tdwegen@stad.gent;wegen.oostvlaanderen@vlaanderen.be;wegen.oostvlaanderen@vlaanderen.be;tdwegen@stad.gent;mobiliteit@stad.gent;info@projectgentsintpieters.be;tdwegen@stad.gent;
Subject: afstelling verkeerslichten St Denijslaan-Valentin Vaerwyckweg

Goedemiddag,

Recent werd er gewerkt aan de verkeerslichten op de Sint Denijslaan (met kruising Vaerewijckweg). Sindsdien springt het licht voor fietsers die op de St Denijslaan richting station rijden niet langer automatisch op groen. Ook het voetgangerslicht blijft op rood staan. Vreemde situatie omdat dit toch een belangrijke fietsas is.

Zeker in tijden van corona lijkt me dit absurd.

Zou het mogelijk zijn om de afstelling van de lichten opnieuw te bekijken?

Met vriendelijke groeten


Marc Steens

P.S.: dit is niet de eerste keer dat dit gebeurt. Begin 2019 deed zich daar hetzelfde probleem voor. Vandaar dat ik ook meteen een aantal andere adressen in CC hebben gezet, kwestie dat het snel opgelost geraakt. Dank voor jullie begrip.


foto Google

Van: Mobiliteitsbedrijf <mobiliteit@stad.gent>
Datum: donderdag 14 mei 2020 14:13
Aan: Marc Steens
Onderwerp: FW: Fwd: MB-20-11570 – afstelling verkeerslichten St Denijslaan-Vaerewijckweg

Beste

Hieronder vindt u het antwoord van het Agentschap wegen en verkeer dat bevoegd is voor deze verkeerslichten.

Vriendelijke groeten

Mobiliteitsbedrijf | Departement Stedelijke Ontwikkeling | Stad Gent

Bezoekadres: Sint-Michielsplein 9, 9000 Gent

Postadres: stadhuis, Botermarkt 1, 9000 Gent

Tel. 09 266 28 00| www.stad.gent/




——————- Original Message ——————-
Van: g@mow.vlaanderen.be
Received: 2020-05-11T13:45:00Z
Aan: mobiliteit@stad.gent;
CC: wegen.oostvlaanderen@mow.vlaanderen.be;
Onderwerp: Fwd: MB-20-11570 – afstelling verkeerslichten St Denijslaan-Vaerewijckweg

Beste,

Op 28 april  werd de aansturing van de verkeerslichten inderdaad aangepast: fietsers en voetgangers moeten nu de drukknop bedienen om groen aan te vragen. Deze aanpassing heeft tot doel de doorstroming op het kruispunt te bevorderen. 

Met vriendelijke groeten,

G, Projectingenieur elektrische weginstallaties

AGENTSCHAP
WEGEN & VERKEER

Wegen en Verkeer Oost-Vlaanderen

Koningin Maria Hendrikaplein 70 bus 81 – 9000 Gent

Van: Marc Steens
Verzonden: donderdag 14 mei 2020 19:56
Onderwerp: Re: MB-20-11570 – afstelling verkeerslichten St Denijslaan-Vaerwijckweg

Hieronder het antwoord dat ik ook verstuurde naar o.a. Mobiliteitsbedrijf, Agentschap Wegen & Verkeer, Infopunt Gent St Pieters, ..

“Goedenavond,

Ik ben verbluft moet ik toegeven. Zoveel kortzichtigheid had ik niet verwacht in 2020. Ik lees ‘aanpassing heeft tot doel de doorstroming op het kruispunt te bevorderen’. Er wordt dan bedoeld: doorstroming van de auto’s te bevorderen. Eens te meer wordt de zwakke weggebruiker naar de tweede plaats geschoven. Schrijnend, heel schrijnend. Op een korte periode ’s ochtends na is er nooit een probleem met de doorstroming op dit kruispunt. 

Onbegrijpelijk dat deze beslissing zomaar kan worden genomen. Op basis waarvan is deze trouwens genomen? Metingen? Klachten van automobilisten? 

Ik ben ontzettend teleurgesteld. 

Marc Steens”

Mail: drukknoppen

Van: MJ
Verzonden: woensdag 13 mei 2020 20:56
Aan: fietsbult@fietsersbondgent.be
Onderwerp: Drukknoppen

Er hangt nu een sticker op de knoppen aan Dampoort. Deze drukknoppen doen echter al sinds de invoering van het mobiliteitsplan helemaal niks. Waarom niet gewoon wat red tape rond de knop? Onbegrijpelijk.