Werfnieuws: Neuseplein

Na het dodelijk ongeval in de tramsporen aan het Lippensplein vindt De Lijn plots overal plaatsen waar er onderhoud aan de orde is. Eind september kondigden ze werken aan het kruispunt Neuseplein / Voormuide / Muidepoort / Sint-Salvatorstraat aan, die startten op 11 oktober.

Vooraf werd een omleiding voor fietsers gepubliceerd:

Fiets-omleiding Neuseplein (© De Lijn)

De omleiding langs het Handelsdok is logisch en vrij comfortabel. Ze is ook bruikbaar in beide richtingen, al staat ze maar in één richting op het plan. Helaas is deze omleiding op het terrein compleet onvindbaar.

Vanuit de Muide is de eerste aanwijzing dat er iets aan de hand is zo’n 50 meter voor het kruispunt:

Voormuide, 16 oktober 2021

Eenmaal op het kruispunt zelf lijkt er niets anders op te zitten dan rechtsaf te slaan.

Voormuide, 16 oktober 2021

Iets verderop verschijnt dan toch een omleidingspijl in de andere richting. Wel fijn om te zien dat hier omleidingspijlen met een bestemming gebruikt worden – dat is een evolutie die we graag overal zouden zien. Zeker bij verschillende werven met mogelijk overlappende omleidingen is dat geen luxe.

Draai je je dan om, dan zie je nog net een verkeersbordje piepen dat inderdaad aangeeft dat je het fietspad in die richting kan gebruiken. Hopelijk ontmoet je er geen tegenligger.

De bestaande oversteekplaats wordt dan wel nog vrij duidelijk aangegeven.

Mag je hier eigenlijk wel links fietsen? Dat is enigszins twijfelachtig, tot…

In de andere richting krijg je niet bijster veel te zien, behalve aan de oversteekplaats:

Daar verstopt de omleidingspijl zich weer achter de andere signalisatie. Het opschrift “Dok-Noord” doet hier wel even de wenkbrauwen fronsen: weliswaar technisch correct, want ook de weg die verder het Handelsdok volgt, heet Dok-Noord, maar de meer waarschijnlijke bestemming met die naam ligt hier rechts.

Niet voor de eerste keer blijkt dat het opmaken van omleidingsplannetjes voor fietsers steeds beter lukt, maar de uitvoering op het terrein ver achterloopt. De Lijn en haar aannemers hebben nog heel wat werk de komende jaren – hopelijk slagen ze erin om ook op dat vlak vooruitgang te boeken.

Werfnieuws: Dampoort (fase 2)

De werken aan de Dampoort schuiven door. Sinds 2 oktober zijn de bushaltes verplaatst naar o.a. de Kasteellaan en werden daar de fietspaden verschoven.

Van de Dampoort weg werd één rijstrook voorbehouden voor bussen en rijden fietsers over de parkeerstrook.

Richting Dampoort werd een omleiding over de NMBS-parking voorzien, met een stukje nieuw comfortabel asfalt. (Zeker comfortabeler dan het bestaande klinkerfietspad.)

Sinds 18 oktober wordt er ook gewerkt aan de Dendermondedoorgang, de boog het dichtst bij het station. Daarvoor wordt het fietspad langs de bogen onderbroken en worden fietsers richting Sint-Amandsberg afgeleid langs de Dendermondsesteenweg. Helaas loopt er op het omleidingsfietspad ook een onaangekondigde werf en stond er op de rijbaan een bestelwagen geparkeerd. Het is moeilijk te begrijpen dat deze werken niet beter op elkaar worden afgestemd. Ook de tijdelijke inrichting van het laatste stukje Dendermondsesteenweg kon beter: nu reden de meeste automobilisten deels op het fietspad.

Over het algemeen is de signalisatie in deze fase goed, al wordt meteen duidelijk dat vele weggebruikers tijd nodig hebben om aan een nieuwe situatie te wennen.

Het gewenste compromis?

De lang beloofde wijkmobiliteitsplannen voor Dampoort en Oud-Gentbrugge zijn geboren. Een dag te vroeg, zeggen sommigen. Een jaar te laat, zeggen anderen. Deze plannen hadden ingevoerd moeten zijn voordat de Dampoortwerf begon. Het wordt nu: nà de Dampoortwerf. Logisch voor de Dampoortwijk, maar doodjammer. Al lijkt het me even logisch om het plan van Oud-Gentbrugge wèl zo snel als mogelijk in te voeren.

Dat vat mijn eerste commentaar op dit plan goed samen. Er spreekt géén dringende klimaatambitie uit. Géén. Het voelt aan als: een fors compromis. Dat gevoel had ik minder bij het Circulatieplan. Dat plan gaf een gevoel van hoop. Er waren mindere aspecten aan, maar bij de invoering in de lente van 2017 bleken de positieve effecten zoveel groter dan ik verwacht had. De mindere punten kwamen er vooral waar “de politiek” niet wilde luisteren naar “de ambtenarij”, bijvoorbeeld in de sector rond de Sleepstraat. Mobiliteit is zoals geneeskunde: halve oplossingen / compromis-oplossingen werken niet. Denk aan de onbestaande fietsverbinding tussen Rabot en het centrum. Denk aan de Rozemarijnstraat, waar bewoners niet stadinwaarts mogen fietsen. We weten dat er afgelopen jaar lang politiek onderhandeld is. Lees: geschaafd en getimmerd aan het ambtenarenplan. Vandaar mijn eerste huiver. Maar zelfrelativering is hier op zijn plaats. Het is een eerste indruk. Hopelijk spreekt de concrete detailuitwerking mij tegen.

Ik vroeg de companen van de Fietsersbond om een reactie. Jan G schreef:

Moeilijk. Is om te beginnen blijkbaar een politiek compromis. Compromissen zijn nooit ideaal. Uiteraard zal er weer protest zijn, want dat was er al bij de voorstellen en de meningen waren en zijn verdeeld.

Als ik het als fietser bekijk, zijn er nog veel onduidelijkheden. In de persvoorstelling van de stad wordt gewag gemaakt van fietsstraten en dergelijke, maar op het plannetje vind ik die niet terug. Verder is het afwachten: wat op een plan staat en wat als aanduidingen op de weg komt, is niet noodzakelijk hoe de verkeersdeelnemers zich gedragen. Ik bedoel: neem de fietsoversteekplaats aan het Graaf Van Vlaanderenplein. Daar hebben de automobilisten theoretisch voorrang. In de praktijk is het de gewoonte dat fietsers voorrang krijgen. Dergelijke zaken zijn moeilijk in te schatten.

Zeker in de beginperiode verwacht ik dat bepaalde straten heel wat meer verkeer te slikken zullen krijgen (Waterkluiskaai) en andere natuurlijk weer minder (Gentbruggestraat).

Het belangrijkste en moeilijkste punt is Gentbruggebrug. Mijn vermoeden is dat die brug door de ingreep helemaal niet veiliger wordt, want die zal niet of amper minder verkeer te slikken krijgen. Het verschil is dat de autostroom aan de kant van Sint-Amandsberg de Waterkluiskaai op gestuurd wordt. De Gentbruggestraat wordt wel beter, want er zal geen doorgaand verkeer meer mogelijk zijn (afhankelijk van hoe die filtering in de praktijk uitgevoerd wordt), maar de brug blijft voor fietsers even onveilig. M.a.w. je kind van 8 met de fiets over die brug sturen, zal je nog steeds niet doen.

Over naar de wondere wereld van de perceptie. Je merkt aan alles dat we alweer vertrokken zijn voor een rondje “nieuw woord kiezen”. Na 1997 was het woord “circulatieplan” lang taboe. Niet enkel het woord: ook het heldere recept. Allemaal door dat liberale verkiezingstrauma, het “Van Rouveroi-trauma”. Anno vandaag is er een duidelijk taboe op het woord én op het succesvolle recept “autoknip”. Het succesvolle recept van het Circulatieplan om de natuurlijke grens van een rivier of kanaal optimaal te benutten, mocht niet herhaald worden. Gentbruggebrug kreeg hierdoor een -deels opgeklopte- symboolfunctie. De perceptie over dit plan moet en zàl zijn dat het een compromis is. En de vier partijen zullen publiek in koor zeggen dat het een zéér goed plan is. At first sight lijkt niemand gelukkig met het plan voor Gentbruggebrug. Zoals Jan G schreef: wie zal zijn kind hierover durven sturen? Dat is trouwens een kernvraag voor àlle ingrepen. De Gentbruggestraat en “de vijfhoek” zullen zeker veiliger aanvoelen. Sommige straten zullen in de ochtendspits stadinwaarts veiliger aanvoelen, bijvoorbeeld het stukje Forelstraat tussen R40 en Wolterslaan. Daar komt overduidelijk ochtendspitszuurstof. Maar wat in de avondspits? En wat met de dwarsing met de Fietssnelweg F400? (zie verderop)

Ondertussen staan zowel de klassieke als de sociale media vol met de mogelijke autosluiproutes doorheen de Dampoortwijk. Doorgaand autoverkeer wordt niet 100% uit de wijken gehaald: het wordt moeilijker gemaakt. Voldoende moeilijk om op sociale media x aantal scheldtirades te doen oplaaien. Dat wijst op het ontmoedigende karakter van het plan: autobestuurders zien in de eerste plaats dat hun gewoontes doorbroken worden. Vanuit mijn standpunt: positief. Maar het maakt voor mij de modal shift onvoorspelbaar. Dat was bij het Circulatieplan anders: er was hierover een zekerheid en het viel nog beter uit dan gehoopt. We weten dat autoverkeer als water is. Vraag: hoe zullen de Wazes en Google Maps van deze wereld hiermee omgaan? Zullen vrachtwagens die blind op hun GPS draaien zich vastrijden? En zullen de onderbetaalde koerierbedrijven nog meer rodeo’s rijden of in deze wijken overschakelen naar andere modi? (zie het bestuursakkoord verderop)

De allerbelangrijkste vraag is niet: zullen deze plannen minder autoverkeer door de wijken jagen? De vraag is vooral: zal dit plan mensen stimuleren om meer te stappen, te fietsen of het openbaar vervoer te gebruiken? Zo ja, wat is het streefdoel qua modal shift en op welke termijn? Het zou goed zijn mocht het stadsbestuur hierop antwoorden.

Positief: as we speak worden zone 30’s verder over de stad uitgerold. Lady L sms’te gisteren vanuit de Koning Albertlaan: “Wij worden zone 30!” Gedragswijzigingen hebben ook handhaving nodig. Zonder de intense medewerking van de Gentse Flikken lukt dat niet. Dat heldere engagement hoorden we nog niet.

Tot slot, pro deo: de geografie van de twee wijken is fundamenteel anders dan die van het gebied binnen de R40. De Dampoortwijk zit geprangd tussen Schelde, Destelbergen en de Land Van Waaslaan. Misschien is er geen waterdichte oplossing zoals binnen de R40 mogelijk. Maar als “de politiek” zoveel tijd nodig heeft om het plan van “de ambtenaren” politiek bij te sturen naar een compromis, dan vraag ik mij af wat het oorspronkelijk plan wel was. Mijn vermoeden: een beter plan dan wat nu voor ligt. Het zou goed zijn om ook dat plan te communiceren. Ik weet het: zo’n open communicatie past niet in onze huidige politieke zeden. Maar het geeft de vier partijen alle kansen om naar de eigen achterban te communiceren. En het geeft alle mensen die niet tot een achterban behoren de kans om te objectiveren. So far mijn hoogst persoonlijke bedenkingen.

Over naar de droge analyse. Daarvoor bekijken we een aantal van de belangrijkste fietsroutes op het Stadsregionaal fietsnetwerk Gent. (de screenshots hieronder komen daaruit). We zetten de bril op van de niet assertieve fietsers, en de “bijna-fietsers”. Zullen deze twee wijkmobiliteitsplannen de uitbouw van het fietsnetwerk mogelijk maken of net belemmeren? Waar zal het (subjectieve) veiligheidsgevoel mensen op de fiets lokken? Waar niet? We weten allen dat één zwakke schakel voldoende is om een vrachtschip vol goede ambities te torpederen.

Maar laat ons beginnen met het bestuursakkoord uit 2018. Leest u even mee:

Herlees dit even van zodra alle details van de wijkmobiliteitsplannen bekend zijn.

Eerste analyse: de Fietssnelwegen. Die lopen enkel doorheen de Dampoortwijk.

Het plan geeft de Nijverheidskaai (F403) alle kansen om door te groeien tot fietsveilige as. Alleen lees ik te weinig details om te zien of de verbinding tussen Waterkluiskaai en Nijverheidskaai fietsveilig gemaakt wordt. Haalbaar.

Minder goed scoort de as Bijgaardepark / Denderlaan op de F400. De oversteekplaats op de Forelstraat blijft in dit plan een gevaarlijk punt. Autoverkeer vanuit de R40 zwaait daar met forse snelheid de bocht om. Voetgangers die op het kruispunt met de Heernislaan groen licht krijgen, hebben een engelbewaarder nodig. Ook voor de automobilisten zal dit kruispunt een zwart punt blijven, want enkelingen zullen de verbodsborden om linksaf te slaan blijven negeren. Dat zie ik dagelijks. Ik woon vlakbij (lees meer hier) en ken er de gevaren door en door. Voor mij is dit één van de zwartste kanten van het compromis.

Tweede analyse: het BFF (Bovenlokaal Functioneel Fietsroutenetwerk).

Het deel van de Dampoortwijk tussen Dendermondsesteenweg en Land van Waaslaan kreeg de meest grondige aanpak. Hier lees je bijna een waterdicht circulatieplan. Autoverkeer wordt er grotendeels lokaal. Dat zal dit armere deel van de wijk (met een intense bolide-cultuur) ongetwijfeld leefbaarder maken. Het geeft zuurstof aan de fietsas Nieuwhof / Bruneaustraat / Jean Béthunestraat / Doornakkerstraat / Jos Verdegemstraat. De korte passage van de Dendermondsesteenweg is de zwakste plek, want die blijft zoals voorheen. Dat stukje was reeds lang zone 30 en loopt af naar de Dampoort. Benieuwd of hier een flankerende maatregel op de planning staat.

We steken de Schelde over naar de BFF-fietsas Braemkasteelstraat / Emanuel Hielstraat / Gentbruggekouter / Jules Van Biesbrouckstraat / de gewenste fietsbrug over de Schelde / terug in Sint -Amandsberg: Paul De Ryckstraat. Die laatste straat deelt in de zuurstof van de Nijverheidskaai: exit het intense sluipverkeer richting Destelbergen. Het eenrichtingsverkeer op de brede Gentbruggekouter en de knip aan het Gentbruggeplein creëren zuurstof en mogelijkheden voor fietspaden. De keuze om de Emanuel Hielstraat nergens te wijzigen en het statuut van Wijkontsluitingsweg te geven, matcht niet met een BFF. Wat wordt hiervoor de oplossing? Deze as gaat in 2022 op de schop. Fietssuggestiestroken lijken niet de goede oplossing. Wat deze as betreft: hoe sneller de fietsbrug over de Schelde er komt hoe beter.

Duidelijk leesbaar: de NA BBF-as Oude Brusselseweg krijgt door tegengesteld auto-eenrichtingsverkeer alle kansen / zuurstof om uit te groeien tot een veilige fietsas. Daar is nog veel werk aan. Dat kan -mits voldoende zorg, ook op de andere delen / straten- een belangrijke fietsruggengraat van en naar Melle worden. Zo moet het veel te smalle (heraangelegde) stuk Oude Brusselseweg tussen Louis Van Houttestraat en Sasstraat opnieuw aangepakt. De knip van de Ankerslaan maakt de Gentbrugse “vijfhoek” overzichtelijker en autoluwer. Ook dàt zal deze fietsas ten goede komen.

Zo land ik vrij dicht bij een genuanceerde conclusie: dit zijn geen state of the art fietsvriendelijke wijkmobiliteitsplannen. Zoals het nu leest: een stapje daarheen. Naar mijn aanvoelen: een te klein stapje. In sommige straten en kruispunten: een grote stap. In andere: kleine stapjes of geen stap. In sommige wijkdelen zal de autodruk van doorgaand autoverkeer fors afnemen. Andere straten blijven vermoedelijk auto-streetcanyons.

Er blijven veel vragen open. Voor de mensen die nu al dagelijks fietsen wordt het in globo beter. Ik herhaal de vraag: welke modal shift zal hier uit voortkomen? Zal het voldoende zijn om mensen hun fietsangst te doen overwinnen? Of ben ik net als bij het Circulatieplan in 2017 niet optimistisch genoeg? The proof of the pudding is in the biking.

Terrasje

Het lijkt alsof we de ergste virusbladzijden omgedraaid hebben. De Klimaatmars kon doorgaan alsof er geen virusje aan de lucht was.

10 oktober 2021, Brussel
10 oktober 2021, Brussel
10 oktober 2021, Brussel
10 oktober 2021, Brussel
10 oktober 2021, Brussel

Dat was maar goed ook, want het kleinste kind weet ondertussen dat het hoog tijd is om de grootste planetaire bedreiging in te dammen.

10 oktober 2021, Brussel

Hoe gaat ons Gentse stadsbestuur – de optelsom van vier (4) politieke partijen- hier verder mee om? Worden er nagels met koppen geslagen, of wordt er getalmd en getreuzeld? Mobiliteit, en meer bepaald de acht Wijkmobiliteitsplannen, zijn voor de klimaatzaak een belangrijk dossier. In mobiliteitszaken zijn compromisssen meestal synoniem met status quo.

De wijkplannen zijn minstens even belangrijk voor de verdere uitrol van het Gentse Stadsregionaal fietsnetwerk. Het is door deze bril dat we de plannen zullen beoordelen. De lancering van de eerste twee wijkmobiliteitsplannen was beloofd voor begin 2021. Ondertussen zijn we een zwangerschap verder. Lang kan het niet meer duren voor de eerste twee wijkplannen geboren worden. Hopen we.

Ik hoop hevig dat die eerste wijkplannen state of the art goed zijn, en een even grote impact hebben als het Circulatieplan uit 2017. Dat vraagt (politieke) moed, want het betekent: de verplaatsingsgewoontes van het gewoontebeest “mens” in vraag stellen. Iederéén weet: twee jaar na de invoering van zo’n plan wil de grote meerderheid van de mensen niet meer terug naar de oude situatie. Iederéén weet: een minderheid zal blijven “weurtelen”. Dat was zo in 1997. Dat was zo 2017. En ja, dit alles was 30 jaar geleden -mits politieke moed- makkelijker geweest.

Vandaag komen we met zijn allen uit een zware periode. Dat maakt dat er – zeker in steden- wat meer spanning dan anders in de lucht hangt. Voor sommigen gaan onze huidige coronavrijheden niet ver genoeg, voor anderen gaan ze veel te ver. Dàt alleen al. Feit is: we zijn nog niet terug waar we horen te zijn. Theaters en concertzalen zitten nog niet vol. Het openbaar vervoer wordt nog niet ten volle benut zoals voorheen. Maar zo’n kakelverse Klimaatmars toont overduidelijk dat ook dààr de medicijnen dringend, dwingend èn drastisch moeten zijn. En ja: ook al is het vaccin bekend en beschikbaar, sommigen mensen lopen liever met hun kop tegen de muur dan te leren van wetenschappers. Dat is in mobiliteitszaken ook zo.

Wie denkt dat zo’n wijkplannen een druppel op een hete plaat zijn vergist zich. Het Circulatieplan binnen de R40 toonde overduidelijk dat een goed plan veel mensen helpt om hun mobiliteitsgewoontes deels te herdenken. Zo wordt het leefbaarder én verkeersveiliger. De formule was reeds elders toegepast (bijvoorbeeld in Brugge, vorige eeuw al). Na Gent zijn ook (minstens) Leuven, Kortrijk, Hasselt, Aalst en Geraardsbergen op zoek naar de beste lokale formule om hun stad(je) via mobiliteitsingrepen en/of circulatieplannen autoluwer te maken. Zijsprongetje: op de fietstocht zondag naar Brussel viel het op: overal te lande worden fietsstraten ingericht.

De wijken Dampoort en Oud-Gentbrugge zijn transitwijken. Hét probleem van Oud-Gentbrugge is dat teveel autoverkeer de wijk als transitzone gebruikt tussen de E17 en hun bestemming in Destelbergen, Oostakker of Sint-Amandsberg. Ze willen de Brusselsesteenweg, maar vooral de Dampoort vermijden. Hét probleem van de Dampoortwijk is dat doorgaand autoverkeer de Dampoort wil vermijden. In tijden van Waze is dat een makkie. Véél te makkie.

Een zomers terrasje half september op het kerkplein van Gentbrugge toonde me de spreidstand van de huidige situatie. Steeds meer ouders nemen de fiets om hun kinderen van en naar school te brengen. Het aantal kinderen op de fiets groeit snel.

17 september 2021, Sint-Simonstraat / Emanuel Hielstraat
17 september 2021, Sint-Simonstraat / Emanuel Hielstraat
17 september 2021, Sint-Simonstraat / Emanuel Hielstraat
17 september 2021, Sint-Simonstraat / Emanuel Hielstraat

En daar laveert dan het doorgaand auto-, bus- en vrachtwagenverkeer doorheen. Of is het omgekeerd? Hoe krijg je deze cirkel doorbroken? Dames en heren politici, doe eens rond 15u een terrasje op Gentbruggeplein, en observeer het verkeer. Op de hoek van de Sint-Simonstraat en de Emanuel Hielstraat is er een nieuw café, mét een terras. Je zal merken: zo’n observatie van het verkeer rond het terras is soms hartverwarmend, maar al te vaak slecht voor je hart. Wat doet een Flixbus op dit plein? (Reactie via Messenger: De FlixBus reed daar niet als reisbus die een sluikweg zocht. Maar wel als een Covid-versterkingsrit voor De Lijn. De Lijn heeft namelijk tot en met 30 september in de spitsuren extra bussen ingelegd op de drukste ritten. Aangezien zij zelf al haar bussen inlegt tijdens de spits deed zij een beroep op autocarbedrijven die ook zwaar getroffen werden door de maatregelen. Dus deze bus reed daar omdat hij een bus op lijn 3 volgde om zo capaciteit aan te bieden zodat reizigers beter afstand konden houden van elkaar. Wat dus een goede zaak was.)

17 september 2021, Emanuel Hielstraat

Wat doet al dat doorgaand autoverkeer hier, op weg naar Gentbruggebrug en verder? Zo’n terrasbezoek helpt om te begrijpen hoe doorgaand verkeer de leefbaarheid èn veranderend gedrag (letterlijk) blokkeert. Doorgaand autoverkeer dat vrij baan krijgt in smalle straten remt de klimaattransitie af. Doorgaand autoverkeer hoort op de paar hoofdassen te blijven. Daar dienen die assen voor.

Louisa d’Havébrug geeft fietsende kinderen kansen

Gents MilieuFront, Fietsersbond Gent en Ledeberg Breekt Uit organiseerden op donderdag 7 oktober 2021 voor de vijfde keer een kinderfietstelling. Ter hoogte van de Louisa d’Havébrug tekenden we niet alleen voor de vijfde keer op rij een toename van het aantal fietsers die de Schelde kruisten op, maar ook – in vergelijking met vorige jaren- een toename van het aantal kinderen op de fiets. Toch zien de drie organisaties nog belangrijke verbeterpunten.

07 oktober 2021, aan Louisa d’Havébrug

We telden ter hoogte van de nieuwe Louisa d’Havébrug alle fietsers en kinderen op de fiets, tijdens de ochtendspits, tussen 8u en 8u30. We telden niet aan de Stropbrug dit jaar, want deze is momenteel volledig afgesloten voor heraanleg. Momenteel is de Louisa d’Havé brug de enige ontsluiting voor de fietsers vanuit de zuidelijke rand (Ledeberg, Gentbrugge, Merelbeke) richting station en UZ. 

07 oktober 2021, Bellevuepark aan Louisa d’Havébrug

Tabel 1: aantal getelde fietsers (aandeel kinderen tussen haakjes)

 20162017201820192021
Stropbrug1056 (117)960 (114)1019 (140)1093 (165)nvt
Louisa d’Havébrugnvtnvtnvtnvt1187 (278)

We telden in beide richtingen zowel kinderen die zelf fietsen, kinderen in een bakfiets als kinderen op een stoeltje of in een fietskar. In vergelijking met 2019 telden we in totaal 8% meer fietsers, en zelfs 68% meer kinderen op de fiets.

07 oktober 2021, Bellevuepark aan Louisa d’Havébrug
07 oktober 2021, Louisa d’Havébrug

Het Louisa d’Havé-effect

“De Louisa” is nu ruim één jaar oud. Dat de nieuwe fietsbrug over de Schelde rendeert, was voor iedereen al zichtbaar. Onze cijfers tonen dit nu ook duidelijk aan. We zijn benieuwd naar volgend jaar wanneer de Stropbrug en de Louisa d’Havébrug beiden open zijn, hoe de verhouding en de totalen zullen liggen. Zijn er meer fietsers omdat het gemotoriseerd verkeer onmogelijk is of omdat er een veilig alternatief is? We hebben er geen zicht op hoe groot het effect van de corona-pandemie en het toegenomen thuiswerk is op het aantal verplaatsingen met de fiets.

07 oktober 2021, Bellevuepark aan Louisa d’Havébrug
07 oktober 2021, Louisa d’Havébrug

Knelpunten en werfverkeer

Om dit waar te maken, moeten er nog belangrijke knelpunten worden opgelost. Barbara Janssens (Ledeberg Breekt Uit): “De toeleidende routes vanuit Ledeberg zijn helaas nog zwakke schakels. De drukte met oa veel Lijnbussen op de rotonde aan Speurder blijft gevaarlijk, en ook de Henri Joseph Reystraat is een bottleneck. Dit tweerichtingsfietspad is te smal voor het aantal fietsers en de zichtbaarheid is er slecht. Het schrappen van de parkeerplaatsen op dit stuk en het autovrij maken van het gedeelte na de inrit van de parkeergarage, zou hier een belangrijk verschil kunnen maken.” Het huidige jaagpad langs de Schelde is ook te smal voor het aantal fietsers en de huidige omleiding – omwille van de de aanleg van het parkje naast de d’Havébrug – is bijzonder kindonvriendelijk. Het jaagpad heeft het statuut van fietssnelweg. We kijken uit naar het toekomstbeeld en de planning hiervoor.  

07 oktober 2021, Bellevuepark in opbouw
10 oktober 2021, Bellevuepark in opbouw
10 oktober 2021, Bellevuepark in opbouw
10 oktober 2021, Bellevuepark in opbouw, aansluiting met jaagpad naar Merelbeke
07 oktober 2021, Bellevuepark in opbouw, aansluiting met jaagpad naar Ledeberg/Gentbrugge

Aan de overkant heeft de omvorming van de Stropkaai tot fietsstraat gezorgd voor een veel rustiger en autoluwere omgeving. Maar, we maken ons wel erg veel zorgen over de aanwezigheid van werfverkeer in de straat: regelmatig mengen er zich tijdens de spits vrachtwagens tussen fietsers.

10 oktober 2021, Stropkaai

Dit soort levensgevaarlijke situaties moet absoluut worden vermeden. We maken ons ook zorgen over de aanvraag van omgevingsvergunning voor een parking op de hoek van Stropkaai en Sint-Juliaanstraat.

Grote snelheidsverschillen

De capaciteit van de fietsbrug is tijdens de ochtendspits bijna bereikt. Yves De Bruyckere (Fietsersbond Gent): “Toekomstige projecten moeten nog beter worden aangelegd ‘op de groei’. Het snelheidsverschil tussen elektrische fietsers en fietsende kinderen is soms schrikwekkend groot. Dat spanningsveld veroorzaakt een onveiligheidsgevoel. Een bredere dimensionering kan ervoor zorgen dat de jongste fietsers niet in de verdrukking komen. Het zal ook prettiger zijn voor voetgangers. ”  Gelukkig voldoen nieuwe projecten, zoals de onderdoorgang aan de Drongense Steenweg en de toekomstige fietsbrug over de Watersportbaan wel aan deze belangrijke voorwaarde.  

07 oktober 2021, Louisa d’Havébrug

Kind-ervaring als benchmark

Steven Geirnaert, coördinator GMF: “Met het oog op de toekomst zouden alle wegbeheerders voortaan bij de (her)aanleg van wegen en kruispunten moeten kijken vanuit het gezichtspunt van een kind. Zouden we een kind van 8 hier alleen, zonder begeleiding, durven laten fietsen of stappen? Daarop moet het antwoord ‘ja’ zijn, dat moet onze maatstaf zijn. Niet enkel de fietsbrug, maar de volledige route. Wat goed en veilig is voor een zelfstandig fietsende 8-jarige, is ook goed voor een 88-jarige en andere niet-assertieve fietsers of stappers.”

07 oktober 2021, Bellevuepark aan Louisa d’Havébrug

Via messenger: Stropkaai

Beste, ik neem even contact met u op om mijn bezorgdheid uit te drukken rond een aantal recente ontwikkelingen ter hoogte van de Stropkaai, meer bepaald ter hoogte van de Louisa d’Havébrug. Deze brug werd ongeveer een jaar geleden officieel geopend en meteen zeer druk gebruikt. Intussen zijn aan de overzijde van de brug werken aan de gang die de fietsinfrastructuur zullen verbeteren, en ook de werken aan de Stropbrug en de Burggravenlaan zijn volop bezig. Het zijn werken die voor veel fietsers wat hinder met zich meebrengen, maar nadien zal het resultaat er ook zijn, ten voordele van de fietser. Anders is het echter op de Stropkaai. Deze straat, die recent werd beschilderd als fietsstraat, is op vandaag één grote werf geworden ter hoogte van de Broeders van Liefde. Ter plekke is de fietsstraat gehalveerd om te dienen als werf (hij was nog niet groot genoeg), de fietsstraat zelf wordt daarnaast ook druk gebruikt als werfweg (zie foto’s )

Op de koop toe hangt er momenteel een vergunningsaanvraag uit voor de aanleg van een ‘tijdelijke’ parking van 30 maanden voor 30 wagens (vermoedelijk voor het personeel van de broeders). Deze parking zal zijn op- en afrit hebben aan de Sint-Juliaanstraat. Laat dat nu net de enige weg zijn voor alle fietsers van en naar het station die nog vrij is. Ik maak me daar zorgen over en hoop dat jullie dit mee willen bekijken..Het is nu vaak al moeilijk laveren voor fietsers en wandelaars op dit kruispunt waar de brug landt. Een parking daarbovenop zal deze situatie alleen maar verergeren..

Hier komt de parking

Dit is de link naar de vergunningsaanvraag.

J

Baudelo-pen

De werf van het Baudelopark zit in een nieuwe fase.

23 september 2021, Koning Willem I-kaai

De werf is nog lang niet klaar. Maar pakweg 11 maand na de start van de werf is de fietsroute langsheen de Leie weer open voor voetgangers en fietsers. Baudelo is weer open. Een planning als deze verdient een planningspluim!

23 september 2021, Koning Willem I-kaai
23 september 2021, Baudelokaai

De vrees die sommigen hadden dat de fietsas minder aantrekkelijk zou worden kunnen op hun twee oren slapen. Mijn eerste passage door dit onafgewerkte project voelde zéér ok. Dit is geen knip in de straat. Dit is de definitieve exit van doorgaand autoverkeer door dit park. Exit de straat. Enter de parkuitbreiding. Enter het fiets- en wandelpad, waar ook de zware vrachtwagens van de Gentse Feesten overheen kunnen.

23 september 2021, Baudelokaai
23 september 2021, Baudelokaai

Het wordt wèl een project waar de fietsers nederig de voeten van koning voetganger mogen kussen. Rustig erdoorheen fietsen kan perfect. Een koerske trekken doorheen het park lijkt me uit den boze.

23 september 2021, Baudelokaai

Oh ja, door deze werf was de onderdoorgang van de Sint-Jorisbrug een tijdlang afgesloten. Ook die hinder is -oef!- voorbij.

Busfietspad

Het kruispunt van de Kasteellaan met de Heernislaan / R40 is een mooi voorbeeld van een kruispunt waar de positie van de fietser, en bij uitbreiding van de meeste andere weggebruikers, volstrekt onduidelijk is. Het is een asfaltwoestijn van 500 vierkante meter, waarop een sportvliegtuigje zou kunnen landen. Er zijn geen markeringen op het kruispunt en iedereen -ook het autoverkeer- rijdt maar waar hij denkt dat hij moet rijden.

bron: Google Maps

Aan de Kasteellaan staduitwaarts ligt rechts van de rijweg een busfietspad: een busbaan waarop je mag fietsen. Hier passeert een hele stroom fietsers die schuin linksaf slaat om de Kasteellaan / R40 te volgen richting Dampoort station. Wie heeft hier voorrang bij groen – een rechtsafslaande auto, een rechtdoorgaande auto (richting de busparking), of een linksafslaande fietser? Ik weet niet precies wat de wegcode zegt. Ik weet wel dat het in de praktijk onduidelijkheid troef is, bijvoorbeeld voor de bestuurder van de donkere Duitse bolide.

Als het groen wordt, wie mag dan eerst? Kasteellaan, 17 september 2021

Recent is dit probleem verergerd. Sinds de as Lange Violettestraat / Brusselsepoortstraat door werken staduitwaards is afgesloten, is er een sterke stijging in het autoverkeer dat hier scherp rechtsaf slaat, en zo in conflict komt met rechtdoorgaande of linksafslaande fietsers. U ziet het duidelijk in deze foto: 3 van de 4 auto’s zullen hier rechtsaf slaan, en komen in conflict met de fietsstroom.

Stad Gent, AWV, kunnen jullie alstublieft dringend de positie van élke weggebruiker op dit kruispunt verduidelijken? Conflictvrije lichten en een likje verf kunnen hier wonderen doen.

Een dag koning auto laten staan….

Zondag 19 september, Gent wordt één dag autovrij. De weergoden zijn de fietsers en wandelaars duidelijk goed gezind. De zon schijnt zoals ze deze zomer nog niet vaak heeft gedaan. Geen getoeter van auto’s in de file die vlug vlug overal proberen tussen kruipen. Geen stinkende uitlaatgassen. Kortom de stad als verblijfplaats. Waar mensen een praatje kunnen slaan, van een koffie kunnen genieten of gewoon even kunnen flaneren.

19 september 2021, Hubert-Frère Orbanlaan
19 september 2021, Hubert-Frère Orbanlaan
19 september 2021, Zuidparklaan
19 september 2021, Jules De Bruyckerdreef

De Gentenaar kon vandaag kennismaken met een aantal lokale organisaties en handelaars die zich inzetten voor een aangenaam en leefbare Gent. Van cargo-fiets, reisfiets tot fietsverhuur voor de allerkleinste.

19 september 2021, Zuidparklaan

19 september 2021, Zuidparklaan
19 september 2021, Zuidparklaan
19 september 2021, Zuidparklaan
19 september 2021, Zuidparklaan

Ook wij waren van de partij om de Stroppendragers te laten kennismaken met Fietsersbond Gent. Het waren aangename gesprekken over de goede evolutie die onze stad doormaakt, ook al duurt het soms wat lang. Maar evengoed verzuchtingen over die enkele cowboy’s die je in alle lagen van de mobiliteit vindt, dus jammer genoeg ook bij de fietsers. Dan kon ik als trotse vrijwilliger toch wel enkele van onze initiatieven aanhalen waar wij ook fietsers wijzen op hoffelijk gedrag, en onze fietslichten-actie van een tijdje geleden.

19 september 2021, Zuidparklaan

Kortom een geslaagde autoloze dag.

Vacatures: M/*/V, editie 2021

De tijd vliegt. We zijn in de Visserij toe aan een telpaal van de tweede generatie.

09 juli 2021, 19u02, Visserij

De tijd vliegt.

Fietsersbond Gent bestaat anno 2021 meer dan 32 jaar. De pioniers uit 1989 zijn ondertussen vijftig- of zestigplussers. Af en toe stroomde “jong volk” binnen, en haakten “anciens” af. De fakkel vol kennis werd regelmatig doorgegeven. Sommigen van de huidige kern van Gentse Fietsersbondvrijwilligers zijn moe van het jarenlange schrijven, praten, observeren, actievoeren en/of melden. Moe van de versplintering in politiek en administraties. Anderen nemen steeds meer hooi op hun fietsvork, en geven er een frisse lap op. Nog anderen kijken tevreden terug op het geleverde werk: vergeleken met 10 jaar geleden gaat het fèrm vooruit.

07 augustus 2021, 14u02, Coupure Links

Ondanks dàt springen velen uit hun vel van ongeduld: hun kinderen fietsen door een véél te verkeersonveilige stad. Want ook Wondelgem, Drongen, Sint-Denijs-Westrem, Oostakker en Meulestede zijn een deel van Gent. De R40 krijgt te weinig aandacht, zie dit lijvige dossier.

01 juli 2021, 15u28, Dok Zuid

De tijd vliegt.

Het is weer tijd dat er “verse”, scherpe vrijwilligers bij komen. Want misschien zijn we als Fietsersbondafdeling te braaf voor het beleid. Misschien geven we te weinig aandacht aan de Klimaatzaak. Misschien zien we niet alles. Misschien komt jouw buurt te weinig aan bod in het beleid, of in onze aandacht of onze acties. Misschien hoorden we nog nooit van jouw grandioos idee.

02 september 2021, 16u00, Luc Lemiengrepad

Stel: je wil je engageren bij ons… wat kunnen we je concreet aanbieden?

  • Eindredactie van Fietsbult (via WordPress). In maart 2022 draait Fietsbult 14 jaar. Hoog tijd om (in maart 2022) de fakkel door te geven aan iemand met tijd, geduld en vooral: liefde voor taal, fotografie en de fiets. Jij?
  • Schrijvers en/of fotografen voor Fietsbult. Elke stem/blik is anders. Elke stem/blik is waardevol. De eindredactie helpt je op weg.
  • Sociale media: we zijn actief op Facebook en Twitter. Wie wil onze aanwezigheid hier verder uitbouwen of uitbreiden naar andere sociale media?

  • Bibliothecaris: we bouwen aan een klein bibliotheekje fietsboeken en -tijdschriften.Wie wil dit beheren, zodat we deze kennis kunnen delen?
  • => Soms geven we een boek cadeau. Dit jaar kreeg minister Peeters “De Fietsrepubliek”, de ongemeen boeiende geschiedenis van de fiets in Amsterdam. Lokaal gekocht uiteraard. Gemeenteraadslid en fractieleidster mevrouw Van Bossuyt kreeg deze zomer “Het recht van de snelste” .
22 februari 2021, 14u46, Gentstraat
  • Ledenwervers: met hoe meer we zijn, hoe zwaarder we wegen. Dat gaat niet vanzelf. Daarom: wie wil focussen op ledenwerving?

  • Contact met leden en burgers: we krijgen regelmatig vragen, meldingen en verzuchtingen uit allerhande hoeken. Wil jij zorgen dat deze vlot bij de juiste personen terechtkomen?

  • Beleidskuitenbijters: wil je je inhoudelijk inwerken in de wondere wereld van mobiliteit? We proberen contact te houden met (veel te) vele actoren. Thema’s bij de vleet. Bijvoorbeeld:
  • Project verkeerslichten: de Vlaamse – en dus ook Gentse- verkeerslichten kunnen véél beter functioneren dan nu. Vlaanderen hinkt hier fors achterop. Wie wil deze zéér technische materie bestuderen? Wat kunnen we leren van andere steden in binnen- en buitenland?
21 juli 2021, 22u26, Dok Zuid
  • Fietsroutes, fietssnelwegen & bewegwijzering: wat is de beste weg van A naar B en hoe zorgen we ervoor dat fietsers die ook vinden?
  • Trams(poren) & fietsen: hoe kunnen we het spanningsveld tussen trams & fietsen aanpakken? Wat kan er op korte en lange termijn verbeteren?
04 augustus 2021, 12u06, Kouter / Kortemeer / Zonnestraat
  • Paaltjes & hindernissen: hoe gaan we om met de noodzaak om fietswegen af te schermen en het risico op “eenzijdige ongevallen”? Wat is nodig? Wat is gevaarlijk?
  • Fietsstallingen en fietsdiefstallen. Zonder woorden.
20 juli 2021, de maandoogst tussen Forelstraat en Dampoortstation
  • Werf-fanaten: overal in Gent en buurgemeentes gaan er schoppen in de grond. De Fietsinfrastuctuur groeit. Hoe lopen de werven? Gaat het vooruit? Vind je als fietser vlot je weg? Hoe kwaliteitsvol zijn de fietsomleidingen? Voer voor fotografische verslagen op Fietsbult.
13 juli 2021, 12u25, Wulgestraat (Evergem)
  • Scholenwerking: heel wat scholen en ouderraden zijn bezig met mobiliteit. Wie wil daarrond een werking opstarten?
03 juni 2021, 08u23, Vroonstallestraat
  • Actievoerders: we hebben een aantal vaste acties of samenwerkingen. Voorbeelden: de jaarlijkse applausacties (op de Wereldfietsdag 3 juni, we hopen dat ooit, one day, àlle politieke partijen hieraan meedoen), telacties samen met GMF, Critical Mass, … Wie wil mee organiseren of gewoon meedoen?
  • Samenwerking met medestanders: in heel wat wijken zijn groepen zoals Ledeberg Breekt Uit meer of minder actief bezig met actieve mobiliteit en veiligheid. Wie wil helpen om nog beter samen te werken?
26 juni 2021, 18u03, Dok Noord
  • Spotters en melders: hoe evolueert je wijk of stadsdeel? Wat kan er beter? Waar zijn de putten of bulten? Welk schitterend idee heeft onze steun nodig?
09 juli 2021, 09u04, Achilles Musschestraat / Krijgslaan
  • Fietsrondetafel: in september 2018 organiseerden we deze fietsrondetafel : ambtenaren en middenveld samen aan tafel rondom een fietsthema. Het is tijd voor een vervolg. Qua thema denken we aan “tramsporen” of aan “het spanningsveld tussen snelle fietsers en trage fietsers + voetgangers”. Of misschien is jouw idee nog beter. Wie wil dit organisatorisch trekken?
01 september 2021, 17u16, André Denysbrug
  • Materiaalbeheerder: we verzamelden in de loop der jaren flink wat actiemateriaal (banners, een megafoon, folders, fietsplaatjes, gadgets,… ). Wie wil dit beheren en verder uitbouwen? We hebben een klein jaarlijks budget.
21 maart 2021, Groendreef
  • Project fietshandelaars: al jàààren willen we een Fietsbultreeks maken over àlle fietshandelaren van Gent. Eén Fietsbult per week. Foto’s en een infofiche, meer niet. De Coronaperiode leek dè opportuniteit om er eindelijk tijd voor te maken. We begonnen eraan, en toen stak Corona een stok in de wielen. Wie weet lukt het nu met jij als trekker? Het concept is er. Nu nog de foto’s en de infofiches.
27 november 2020, 15u49, Tortelduifstraat

Concreet.
Heb je een kriebelend, warm fietshart?
Zin en tijd om als vrijwilliger Fietsersbond Gent mee uit te bouwen?
Kom op maandag 27 september naar onze korte infosessie, waar we u wegwijs maken in de negen duust mogelijkheden om mee te werken.
Waar?
Herberg Macharius, Ferdinand Lousbergskaai (aan Portus Ganda)
Wanneer?
19u30 tot 20u00
Welkom!

We stellen slechts twee voorwaarden: lid zijn of worden van de Fietsersbond, en strak partijpolitiek neutraal blijven. We zijn allemaal onbetaalde vrijwilligers, en kunnen hulp vragen aan de professionals van de Fietsersbond.

Zondag 19 september staan we van 10 tot 18u met een stand op Het Fietsdorp van Gent Autovrij op de Zuidparklaan. Ook daar kunnen we je meer vertellen. Het volledige programma van Gent Autovrij staat hier.

20 juli 2021, 16u10, Coupure Links

Past het je op geen van beide momenten? Geef een seintje via gent@fietsersbond.be en kom een koffie drinken met één van onze vrijwilligers.

Wel zin, maar geen tijd? Wordt dan minstens Fietsersbondlid via deze link. Of nog beter: verander van gedacht, en volg je kriebelende goesting.

Melding via Messenger: Fabiolalaan

Deze ochtend deze foto getrokken. Dagelijkse kost aan de Fabiolalaan. Op de weg rijden dan maar. Door sommige bestuurders niet altijd gewaardeerd. Die maken dan ook hun punt door rakelings voorbij te rijden. Zeer onveilig.

Els Vanden Berghe

Actie: Veilig Verkeer Nu

Naar aanleiding van de dodelijke aanrijding van de twee kinderen in Antwerpen op 24 augustus en de aanrijding van de fietsster in Gent op 18 augustus en alle verkeersslachtoffers die jaarlijks vallen, voeren we actie: Veilig verkeer nu!

Vanavond, 30 augustus, om 17u30 bezetten we samen met Critical Mass Gent en Gents Milieufront actie het kruispunt Nieuwewandeling / Einde Were (R40).

Ook in Brussel, Antwerpen, Leuven, Mechelen, Brugge, Sint-Truiden, Tienen, Temse, Halle, Geel, Boutersem en Hasselt zal de Fietsersbond acties organiseren.

Vroeger

Verandering is moeilijk. Ik kan dan wel vlot mijn mobiliteitsgedrag aanpassen aan wat volgens de huidige inzichten goed en nodig is. Maar minder vlees eten, dàt is … .

Eén van de vele redenen dat verandering moeilijk is is dat we het heden weinig objectief kunnen vergelijken met het verleden. We vergeten zo snel. Zeker over alledaagse dingen als mobiliteit.

Mede daarom was het uiterst prettig dat Korneel De Rync de toestemming gaf om het hoofdstuk FIETS uit zijn boek over de jaren 50 ” Vroeger was alles anderste publiceren. Korneel mailde de tekst op 10 maart 2020. Op 11 maart veranderde mijn wereld voor een paar maanden, iets met een c… . En de tekst verdween ergens diep in mijn mailbox.

Vorige maand dacht ik plots aan die tekst. Het geheugen laat zich niet temmen. Dus hier is hij dan! Hint: let ook op de voorflap.

FIETS

De fiets was in 1957 het meest verspreide vervoermiddel. Er waren er ongeveer 3 miljoen, 2.902.243 om precies te zijn. Dat betekent dat één op de drie Belgen een stalen ros bezat, en dat ongeveer ieder gezin een ter beschikking had. Omdat velen nog geen scooter of auto hadden, lag het gebruik ervan hoog. Uit een grote verkeerstelling in 1955 bleek dat fietsers goed waren voor 18,1 procent van alle voertuigen op de openbare weg. Mensen gingen ermee naar het werk, de winkel of gebruikten hem in hun vrije tijd. De gewone man sprong vaker op een velo dan de vermogende, want die laatste had zich wel al ‘gemotoriseerd’.

Het spreekt voor zich dat de fietsen technisch gezien minder waren: minder goede remmen, minder versnellingen, zwaarder frame, banden die sneller lek raakten, noem maar op. Toch schreef het tijdschrift Cyclotouring in maart 1954 dat de fiets niet meer hoefde ‘beschouwd te worden als een nog te verbeteren ding’. Over fietssloten was ook niet zo nagedacht. Mensen zetten hun tweewieler bijna nooit op slot, want er was nauwelijks diefstal.

Diefstal was er wel van overheidswege. Jaarlijks diende je een provinciale fietsbelasting van 80 frank te betalen. Het was een bijdrage voor de aanleg en het onderhoud van wegen en fietspaden. Je kreeg een metalen nummerplaatje dat je verplicht aan je rijwiel moest hangen als bewijs van betaling. Op dat plaatje stond de naam van de provincie vermeld, het jaartal en een persoonlijk registratienummer. Ieder jaar veranderde de kleur en vorm ervan, zodat de politie snel kon zien wie niet betaald had. (En wat met tandems? In het boek Passe-vite, een nostalgische terugblik op oude voorwerpen, staat te lezen: ‘Op een tandem hoefde maar één fietsplaat. Zat er geen plaatje in de vork, dan schreef de agent een bekeuring uit. Zat op de tandem één fietser, dan schreef de agent één bekeuring uit, zaten op de tandem twee fietsers, dan schreef de agent twee bonnen uit.’) De taks was hoe dan ook voer voor discussie, want slechts een klein procent van de opbrengsten werd geïnvesteerd voor het inrichten en verbeteren van fietsstroken. Sterker nog, het grootste deel ging naar de autowegen, ten nadele van tweewielers. Met het geld werden zelfs rijpaden verwijderd. De fietsers financierden dus hun eigen ondergang.

De overheid hechtte eind jaren vijftig geen belang aan fietsers en fietswegen. Alle aandacht ging naar het opkomende autoverkeer, en daarbij werden de zwakke weggebruikers vergeten. De beleidsmakers leken te denken dat de rijwielen op termijn gewoon zouden verdwijnen en iedereen in de toekomst enkel en alleen een auto zou gebruiken.

Er waren weinig fietspaden. Op veel plaatsen moest de trappende medemens gewoon op de autoweg rijden, ergens aan de rand ervan. Nog meer dan de auto’s hadden zij last van de slechte kasseiwegen. De paden die er wel waren, waren vaak smal, in slechte staat, onveilig, of er werden delen gebruikt als parkeerplaats. Ofwel waren die plekken door de autoriteiten zelf ingericht, ofwel zetten automobilisten daar illegaal hun wagen, zonder dat de politie ingreep – wat bijna op hetzelfde neerkomt. ‘Dat door auto’s op rijwielwegen gereden en geparkeerd wordt, is gewone kost geworden. Politie en rijkswacht sluiten de ogen. Waarom zouden de automobilisten zich dan verder aan de voorschriften storen?’ schreef Cyclosprint, het tijdschrift van de Belgische Wielrijdersbond, in januari 1957. Hoe dan ook, de fietsers moesten zigzaggen en ontwijken. Mooi aan de kant blijven, of in de sloot rijden. Een paar maanden later wond Cyclosprint zich weer op over het gebrek aan ruimte: ‘Onze bevoegde instanties […] handelen als waren de fietsers een uitgestorven categorie van weggebruikers. Het is net of ze geen bestaansrecht meer hebben en alsof opzettelijk alles zo bedisseld wordt dat de vermetele die nog fietsen wil niet spoedig genoeg uit de weg geruimd kan worden.’ En de Antwerpse Wielerunie schreef in 1955 in haar maandblad dat de fietsers de paria’s, de verschoppelingen van de weg waren. ‘En men laat het hem goed voelen. Zijn plaats op de weg wordt alom meer beperkt. Zijn rechten ingekrompen, zijn eergevoel gekrenkt: noch honden, noch rijwielen.’

uit: Vroeger was alles anders, Korneel De Rynck, 2018 (het boek is nog steeds te koop, bijvoorbeeld hier)

Groenbeheer

Koningin Mathildeplein, 19 augustus 2021

Een streepje groen heeft zijn charme. Tussen de fietsen op het Koningin Mathildeplein groeit een groene weelde van gras, onkruid, struiken en berkjes. Ik vind het beeld erg Belgisch. Combineer een moderne stationsgevel, een “tijdelijke” fietsenstalling op een braakliggend terrein, een natte zomer en een avondzon, en je krijgt een surrealistisch schouwspel dat herinneringen oproept aan werk van Stefan Vanfleteren. Natuurlijk is slakkenslijm op je zadel minder plezant, maar ik had het ervoor over.

Minder genuanceerd was mijn oordeel even later, na een gesprekje met een meneer met een APCOA-jasje aan. APCOA is een firma en beheert (in opdracht van de NMBS) het merendeel van de fietsenstallingen in en rond Gent-Sint-Pieters. Ze vonden er blijkbaar niet beter op dan deze arme man opdracht geven om het groen van tussen de fietsen te trekken met de blote hand. Geen handschoenen, geen schoffel, geen snoeischaar, niks. Een triestig gebrek aan professionaliteit. Is dit exemplarisch voor hoe APCOA de fietsenstallingen beheert?

Ze hadden het groenbeheer beter helemaal achterwege gelaten. Dan had het surrealistische beeld tenminste geen zure nasmaak gekregen.