Video!

Een tijd geleden werd achter het station van Brugge een rotonde aangelegd. Op voorhand kon iedereen door een videoanimatie bekijken hoe het eindresultaat voor de gebruiker zou aanvoelen. Het stukje voor de fietser ziet er zo uit:


Stationsomgeving Brugge

Dat is leuk om eens te bekijken, zal u zeggen. Maar zo’n filmpje is meer dan alleen maar kijkvoer. Het is ook een ontwerpmiddel. Het verplicht de ontwerper van infrastructuur zich in te leven in het standpunt van de gebruiker. Dat is iets waar het dikwijls aan ontbreekt. Denk eens aan alle miskleunen qua infrastructuur die je tegenkomt: de onmogelijke hoeken, de hinderlijke en gevaarlijke paaltjes, de onoverzichtelijke kruisingen. Allemaal zijn ze een gevolg van een gebrek aan inleving, van een gebrek aan (soms letterlijk) vooruitzien.

Ik pleit er dan ook voor dat zulke animatiefilmpjes verplicht wordt bij het ontwerp van elk stuk fietsinfrastructuur. Geen tunnel, geen brug, geen kruising zonder voorafgaande video. Oké, voor een paar standaardsituaties zullen standaardfilmpjes voldoende zijn, maar vergis je niet: zelfs bij de simpelste dingen gaat het mis. Ik kom net terug van een fietstochtje en op een gegeven ogenblik moest ik tussen twee betonblokken die 80cm van mekaar stonden. Dat is 20cm minder dan de toegelaten breedte voor een rijwiel dat als fiets geldt. Dertig meter verder had iemand in een bocht een paaltje op zo’n manier neergepoot dat ik voet aan de grond moest zetten. Het is wel duidelijk: had men eerst een filmpje gemaakt dan had een en ander er heel anders uitgezien. 3D-animatie zal dan wel wat kosten, maar zal vooral veel onheil voorkomen.

Nemen we eens een voorbeeld: de Sneppebrug.

30jan10, 10u34, Snepkaai

Onder de hoofding ‘Draisine’ hebben we het er al uitgebreid over gehad: een hoek van 180 graden inbouwen in een oprit van een brug is niet echt een goed idee. Voor al wie er passeert is de fout onmiddellijk duidelijk natuurlijk, vooral als er net iemand van de andere kant komt.

Maar voor de brug er lag waren de commentaren positief. Die waren gebaseerd op simpele statische tekeningetjes zoals deze:

simulatie Sneppebrug

Beeld je eens in wat er zou gebeurd zijn moesten we, voor men aan de bouw begon, een 3D-animatie zouden te zien gekregen hebben.

De kans dat het ontwerp gebleven zou zijn wat het was zou nihil geweest zijn. Met een filmpje was het voor iedereen, zelfs voor een ontwerper die nog nooit op een fiets gezeten heeft, duidelijk geweest: hoeken op een fietsweg, dat kan niet. Dat geldt hier zowel voor de knik in de opritten als voor de rechte hoeken in de doorgangen onder de brug.

Of nemen we een ander voorbeeld. Onderstaand filmpje is een animatie van AWV over rotondes met fietsers uit de voorrang.

Oké, het is niet echt een simulatie van een concreet ontwerp, en niet alles is op de juiste schaal getekend, maar de ontwerpfouten zijn duidelijk. De fietser komt aan de oversteek. De bedoeling is dat hij al zijn aandacht besteed aan het verkeer dat hij voorrang moet geven. Maar dat kan hij niet: hij moet ook nog eens al zijn aandacht besteden aan de dubbele bocht die hij moet maken. Anders knalt hij tegen het verkeersbord. Bovendien bevindt de auto op het moment dat hij het meest zichtbaar moest zijn schuin achter de fietser. De obstakels bevinden zich bijna recht voor, kwestie van die aandachtsverdeling zo moeilijk mogelijk te maken en dat net op het ogenblik dat de fietser de moeilijke bocht neemt en dus zijn hoofd heen en weer moet draaien net op het moment dat zijn evenwicht verstoord is. Voor wie het niet weet: de evenwichtsorganen van een fietser zitten in het hoofd.

Daarmee is het nut van dit filmpje duidelijk. Je hoeft niet eens de moeite te doen om het ontwerp te realiseren en te wachten op de klachten achteraf. Nee, je kan gewoon meteen een goed ontwerp maken. Veel goedkoper en veiliger.

Een verplicht filmpje geeft een proof of concept: een bewijs dat het ontwerp wel degelijk rekening houdt met de realiteit. En dat is nodig bij elk stuk fietsinfrastructuur, zelfs de meest banale. Bijvoorbeeld bij paaltjes. Kijk maar naar de nieuwe paaltjes aan Dampoort:

Kleindokkaai

Als er ooit eens iemand een animatie maakt die toont hoe een fietser door paaltjes laveert als hij een tegelijkertijd een bocht neemt is het voor eens en altijd duidelijk: in zo’n geval moet je ervoor zorgen dat de fietser schuin doorkan. Daarvoor moet de lijn tussen de paaltjes dwars staan op de rijlijn. Een filmpje laat dat duidelijk zien en zo’n filmpje kan dan dienen voor alle paaltjes-in-een-bocht. Zit er ergens een CGI-animator in de zaal?

Kattenpis

Een korte titel is altijd beter. Maar ik bedoelde uiteraard: géén kattenpis. De bouw van de Louisa d’Havébrug is geen kattenpis: men giete een stuk betonnen brug.

26okt19, Zuiderpoortbrug Louisa d’Havébrug in opbouw, kant jaagpad
26okt19, Zuiderpoortbrug Louisa d’Havébrug in opbouw, kant jaagpad
12jan20, bekisting Louisa d’Havébrug

Men plaatse het stuk brug met twee grote kranen op een stelling in het water.

10jan20, Bovenschelde vanop de Stropbrug
12jan20, Louisa d’Havébrug
12jan20, Louisa d’Havébrug, vanop de Stropbrug
12jan20, Louisa d’Havébrug, vanop de Stropbrug

Men bouwt vervolgens verder aan de betonnen hellingen naar het centrale brugdeel. Dat is voor de komende maanden. Zo’n bouwmethode ken ik niet, wat niet verwonderlijk is, want ik ben geen bouwkundig ingenieur. Straf, denk ik dan. Géén kattenpis.

12jan20, Louisa d’Havébrug
12jan20, Louisa d’Havébrug

Ik heb geen verstand van bruggen bouwen, dus kan ik enkel bewonderend fluiten naar de kunstwerken (vakjargon voor bruggen en viaducten).

12jan20, Louisa d’Havébrug, kant Stropkaai
12jan20, Louisa d’Havébrug, kant Stropkaai
12jan20, Louisa d’Havébrug, kant Stropkaai

Deze brug opent voor x aantal mensen mogelijkheden om vlotter en/of veiliger naar werk of school te fietsen. Ze zal van bij de opening later dit jaar extreem druk gebruikt worden, want ze zal dienen als omleidingsroute voor de Stropbrug, die een tijd volledig afgesloten wordt voor de langverwachte wegenwerken. Die werken zullen al starten voordat de d’Havébrug volledig klaar is. Tot zolang zal fietsverkeer over de Stropbrug mogelijk blijven, hoorde ik. Na de afwerking van de werf Achilles Heyndrickxlaan / Stropbrug / Burggravenlaan zal de fietstraffiek over de D’Havébrug weer afnemen. Op de site van de Stad Gent is geen planning te lezen van de werf op en rond de Stropbrug, maar ook die werf lijkt me géén kattenpis. De ontwerpplannen staan hier.

Gentbrugge (3)

Manman! Televisie is een sterk medium. Vergeef me deze open deur. Komt u binnen! Zet u, en kijk mee tv!

Wie Joris Hessels theater zag spelen bij Studio Orka, of plaatjes draaien in Radio Gaga wist al dat zijn stem en ogen -samen met bloedbroeder Dominiek Van Malderen- een rechtstreekse lijn hebben met de traanklieren van de modale medemens. En aangezien ik een modale medemens ben zorg ik ervoor om dan een zakdoek bij de hand te hebben.

Daarnet was het weer prijs, maar op een – pwiew!- onverwachts moment. Ongeveer hier:

Dat kwam binnen, zoveel loslaten in een paar seconden. En vooral: zo herkenbaar. Als ouder weet je teveel. Je wéét dat het gevaar begint aan de voordeur. Je weet in welk soort automaatschappij we leven. Het herinnerde me nogmaals aan de jaren dat mijn kinderen begonnen met alleen naar school fietsen. Mijn teerbeminde gebruikt het woord “voorzichtig” hoofdzakelijk aan de voordeur. Ook tegen mij. Veel draait om gedrag. En minstens evenveel draait om infrastructuur. Goede infrastructuur is bedacht door verkeersdeskundigen met diep inzicht in gedrag, en aangelegd door ingenieurs met diep inzicht in constructies.

“Gentbrugge” is strelende televisie. I loved it. Geen grammetje spanning of sensatie. Verhalen over modale medemensen. Gesprekken mèt modale medemensen. Eddy Wally, een lach. Liberia, een traan. Al ben ik over Gentbrugge 769% bevooroordeeld. Na 5 (of was het 6?) woonplekken in 9000 lokte de liefde me in 1989 naar het (toen) grauwste deeltje van Gentbrugge. Jarenlang had ik gefietst tussen de 3 torens van Gent, kop in de lucht, maar voor de liefde van Queen M trok ik volgaarne naar het grijze, lawaaierige rijk van de staalnetten: de Sas- en Bassijnwijk. Kleur was er taboe, want de staalverwerkende fabrieken gaven kleur prompt een grauwe tint. Lady L en Lady T groeiden op in dit “stedelijk herwaarderingsgebied”, en gingen in het hemelse Guldenmeersje naar de kleuterklassen van juf Marijke en juf Monique. Rechtover de kleuterschool stond het enige ècht mooie huis van de wijk. Op één van de heetste julinachten van 1994 werd lady S thuis in de Kerkstraat geboren. Maar we verkochten Queen M haar huis aan twee dames, staken de Schelde over, en gingen vijf straten verder wonen.

Anno 2019 gaat onze plooifiets voor onderhoud naar de fietswinkel waar tot begin deze eeuw een bankkantoor was. In dat kantoor tekenden we in 1995 onze hypothecaire lening. Op dat plein woont nu de Joris zie.

We hadden getwijfeld tussen de stad en het platteland. Het platteland zou betekenen: 2 auto’s, en véél kindertaxiritten. Het werd de stad. Lady S vroeg vorige week op fietstocht naar Bassevelde nog of we ooit overwogen hadden om op den buiten te gaan wonen. Ik vertelde het verleden. Zij vertelde hoe blij ze was dat ze in de stad was opgegroeid. Dat kwam prettig binnen. Even zalig is het dat steeds meer mensen bewust die stadskeuze maken. Elk op zijn/haar manier.

In “Gentbrugge” out Joris zich bijna nonstop als een fietser. Met de fiets naar de bakker. Met de fiets naar de crèche.

Daar is niks speciaals mee. Behalve dat dat in weinig tv-programma’s te zien is, want geen spanning of sensatie. Hier is het simpelweg: evident. Zoals bij steeds meer modale mensen. Benieuwd naar de komende weken “Gentbrugge”!

Meer lezen over Gentbrugge? Op Fietsbult verscheen in 2008: Gentbrugge (1), en in 2014 Gentbrugge (2).

Oh ja, nu we toch over Gentbrugge bezig zijn: deze namiddag zagen we dit Facebookbericht passeren:

Memorandum R40 (update!)

De R40 zal komende jaren onze aandacht blijven opeisen. Daarom gaven we deze Fietsbult van 28 april 2019 een grote kuis met flink wat updates.

Fietsbult

Critical Mass Gent, Fietsersbond Gent, Velo-droom en Gents MilieuFront presenteren dit Memorandum R40 een maand voor de Vlaamse, federale en Europese verkiezingen. We vragen aan alle politieke partijen van de Gentse Gemeenteraad en van het nieuwe Vlaams Parlement om werk te maken van een mensvriendelijk ringweg. Het is een vervolg op ons pleidooi uit maart 2017: De Gentse kleine ring mag geen stadsmuur worden.
De R40 moet de modal shift mee waar maken: van automuur naar een veilige ring voor álle weggebruikers. Slimme mobiliteit vraagt moderne verkeerslichten, met veiligheid en comfort voorop, met conflictvrije kruispunten en geen moordstrookjes. In dit memorandum nemen we u mee op een tocht langs verleden, heden en de gewenste toekomst van de R40. Zet deze bril op: kunnen hier kinderen en bejaarden fietsen?

Een beetje geschiedenis

R40, alias “de kleine ring”, is de dertien kilometer lange ringweg rondom het centrum van Gent. Een groot deel…

View original post 3.559 woorden meer

Afscheid van het verleden

Ik droomde van een jaaroverzicht uit de 148 Fietsbulten uit 2019. Ik droomde van een selectie van foto’s uit 2019, maar dat zou onrecht doen aan de honderden ongebruikte foto’s. Zelfs de reeks “Nieuwe fietspaden” bleef onvolledig. Maar kijk, wat denk je van een oplijsting van Fietsbulten waar we afgelopen jaar aan begonnen, maar die we niet afgewerkt / gepubliceerd kregen?

Beschouw dit overzicht als een reminder aan onszelf om komende maanden de belangrijkste bulten af te werken. Daarnaast is en blijft uw bijdrage welkom via fietsbult@fietsersbondgent.be. En gedenk: we doen dit als vrijwilligers.

Laat me u herinneren aan hèt hoogtepunt van afgelopen Fietsersbondgent-jaar: op 28 april daagden ondanks “klassiek” regenweer honderden fietsers op om samen de volledige R40 af te fietsen, én om de spiksplinternieuwe fietstunnel onder de Dampoortsporen in te huldigen. Nog eens herbeleven? Kijk hier. Dames en heren politici, herlees hier ons uitgebreide memorandum over de R40. Om het u makkelijk te maken publiceren we het morgen, 1 januari 2020, nogmaals integraal.

28apr19, Keizervest

We willen dolgraag afscheid nemen van dat verwaarloosde verleden van de R40. Deze ringweg is voor auto’s de spil van het circulatieplan. Helaas investeert de Vlaamse overheid nog steeds te weinig mankracht, manuren en geldmiddelen om deze ringweg mee te laten evolueren met zijn tijd. Dat is zonde. Mits méér zorg zouden nog méér mensen de overstap naar de fiets aandurven. Daarom is onze Nieuwjaarswens dezelfde als 10 jaar geleden: we wensen een ambtenaar die 100 procent focust op deze ringweg voor voetgangers, fietsers, trams, bussen, hulpdiensten, stadsdiensten allerhande, vuilniswagens, vrachtwagens, camionettes, auto’s, mobilhomes, steps èn mensen in een rolstoel. Een ambtenaar die maakt dat de supercomputer die de Gentse (gewestelijke) verkeerslichten regelt ook op volle capaciteit gebruikt wordt. Een ambtenaar die de slechtste voetpaden op de R40 bij de Stad aankaart. Een ambtenaar die maakt dat de R40 ook voor fietsers rond wordt. Een ambtenaar die maakt dat de oversteekbaarheid van de R40 beter wordt voor àllen. Een ambtenaar die kijkt hoe trams en bussen op en rond de R40 vlotter kunnen doorstromen. Aan werk geen gebrek me dunkt. Laat ons de heraanleg van Nieuwevaart en Gasmeterlaan als referentie nemen:

28apr19, Gasmeterlaan

2020 wordt het jaar van de opening van de onderdoorgang van de B401, alias de Sint-Lievenspoort. Daar klinken we al op.

17dec19, Keizervest
17dec19, Sint-Lievenslaan