Home

Snelheid (4): de navel.

30 oktober 2013

Naar aanleiding van een politieactie op de Antwerpsesteenweg woedt er in Gent een discussie over roekeloos fietsgedrag.
Zoals altijd ketst zo’n discussie alle kanten op.
Anekdotes en indianenverhalen stallen zich op internet broederlijk naast “recht is recht theorieën” of doorwrochte concepten voor een soort “universeel mobiliteitsrespect”.
De doorsnee Belg is niet enkel een mobiliteitsspecialist, maar ook master in de rechten en de moraal.
Ik doe even mee.

Wat er goed is aan deze discussie: voetgangers komen op voor hun rechten.
Eindelijk!
Het werd tijd.
Zonder voetgangers wordt het STOPprincipe nooit waarheid.
Dat de fietsers daarbij kop van jut zijn is voor een deeltje terecht.
Waarom?
Hoe meer mensen er vogelpik spelen, hoe groter de kans dat je een pijltje ziet vliegen.
Het fietsgebruik stijgt.
Hoe meer fietsers, hoe groter de kans dat je een waaghals op de fiets tegenkomt.
Gisteren nog zag ik aan de verkeerslichten onder de Dampoortbogen een plooifietsmedemens zich volle bak tussen de voetgangers op en rond het zebrapad gooien.
Vale huid, saaie kledij en boekentasje onder de rekker van de groene Brompton.
En te snel om te fotograferen.
Damned.
De racer op onderstaande foto was ofwel blind -gebrek aan scherptediepte weetjewel- ofwel macho pur sang.
Terwijl ik de rustig pratende dames frontaal op een paar meter naderde vond mijnheer het nodig om ze met een sprintje op een nipte manier te passeren.
Ik vloog vol in de remmen.
Een 40 à 50 plusser met een werkrugzakje.
Het was alweer làng geleden dat ik nog iemand nagebruld had…
En klik.

21okt13, 16u59, Valentin Vaerwyckweg

21okt13, 16u59, Valentin Vaerwyckweg

We mogen niet alle stupiditeiten op stumperige studenten (m/v) steken.
Ik bedoel maar: een heilige mobiliteitsgroep bestaat niet.
Er zijn fietsers die denken dat ze de navel van het verkeer zijn.
Zeer menselijk en ergerlijk.
Ook bij voetgangers zie je die navel regelmatig zwellen.
Toeristen -blik omhoog naar die historische gevels- zijn daar goed in getraind.
Afstand houden en vertragen is dan de boodschap.
Gent koos bij de heraanleg van wegen en parken vaak voor het mengen van voetgangers en fietsen.
Ik ben geen minnaar hiervan.
Het creëert onduidelijkheid.
Als die keuze er komt omdat parkeerplaatsen of rijstroken heilig zijn wordt ik kregelig.
Soms krijgt een voetganger simpelweg geen voetpad:
18okt13, 17u24, Ottergemsesteenweg Zuid

18okt13, 17u24, Ottergemsesteenweg Zuid

12okt13, 18u53, Antwerpenplein

12okt13, 18u53, Antwerpenplein

24okt13, 09u24, Fernand Sribedreef

24okt13, 09u24, Fernand Sribedreef


Zowel op het Antwerpenplein als aan het SMAK vond de wegbeheerder parkeerplaatsen belangrijker dan een voetpad.
Tja, zo kweek je conflicten.
Bellen is niet altijd de goede manier om voetgangers te waarschuwen dat je er aan komt.
Sommigen schrikken.
Anderen vloeken.
Ik klak met mijn remmen.
De meesten horen dat wel.
En ik vertraag, zodat stoppen nog mogelijk is.
“Aangepaste snelheid”, zoals Jan het correct benoemde.
Dat begrip “aangepaste snelheid” is net wat stedelingen meer dan ooit verlangen.
Sommigen sieren hun gevel met dat verlangen:
05jun13, 11u12, Aannemersstraat

05jun13, 11u12, Aannemersstraat

05jun13, 11u13, Aannemersstraat

05jun13, 11u13, Aannemersstraat

01jul13, 22u08, Adolf Bayensstraat

01jul13, 22u08, Adolf Bayensstraat


Het èchte stedelijke conflict, dat rond de meest gezwollen navel, valt zo te lezen.
Snelheid van autoverkeer is moordend.
Het is wachten op een doortastend beleid -stedelijk èn gewestelijk èn federaal- die dit conflict met grote snelheid aanpakt.
Wat verlang ik ernaar om in gans Gent straten vol borden hartje zone 30 te zien.
Huis na huis na huis.
Het draagvlak voor zone 30 zou zéér zichtbaar zijn.

9 Responses to “Snelheid (4): de navel.”


  1. Klakken met uw remmen? Wat is dat?

    • yves Says:

      De remmen aanspannen zonder te remmen, en dan plots loslaten. Dat maakt op mijn fiets een klakkend geluid. De meeste voetgangers horen dat, en kijken om. Het is een geluid met lagere frequentie dan een bel, en daardoor minder offensief. Zachtjes “Dingdong” roepen is bij spelende kinderen, luid kletsende volwassenen en dovere bejaarden ook effectief.

  2. Tofke Says:

    Mensen staan er niet bij stil, maar wetteksten bevatten soms veel wijsheid. Maar wie leest er nog de wetteksten zelf, behoudens vakidioten….

    Nochtans Het begrip “aangepaste snelheid” staat nu eens toch zo mooi beschreven in art.10.1.1° van de Wegcode. Je zou er bijna lyrisch van worden : “Elke bestuurder moet zijn snelheid regelen zoals vereist wegens de aanwezigheid van andere weggebruikers, in ’t bijzonder de meest kwetsbaren, de weersomstandigheden, de plaatsgesteldheid, haar belemmering, de verkeersdichtheid, het zicht, de staat van de weg, de staat en de lading van zijn voertuig; zijn snelheid mag geen oorzaak zijn van ongevallen, noch het verkeer hinderen.”

    Toch een fantastisch stukje proza? Het beschrijft toch precies waarover dat het gaat?

    Maar het is blijkbaar toch zo moeilijk om concreet in te vullen…

    Het vereist iets dat de angelsaksers “awareness” noemen.

    Je moet bewust zijn van de verkeersomgeving waarin je vertoeft. Je hoort de volledige verkeersomgeving rondom jou in de gaten te houden.

    Ook op een fietspad, of je nu “traag” of “snel” rijdt, hoor je aandacht te hebben voor de volledige verkeersomgeving rondom jou, daar hoort het achteropkomend verkeer (fietsers / bromfietsters / electrofietsers / racers /liggers /… ) ook onder.

    “Traag” of “snel” defensief rijden begint met bewustzijn.

    • JanG Says:

      Ik ben het daar roerend mee eens.

      Een ander aspect, dat hier ook al veel aangehaald is, is een aangepaste infrastructuur. Stel je een vrij algemene situatie op de Vlaamse wegen voor: een prachtige asfaltweg voor de auto’s en daarnaast een pokdalig fietspad, aangelegd een halve eeuw terug met betontegels en misschien 75 cm breed. Met wat geluk ligt er nog een voetpad naast, maar misschien ook niet. Volgens de wet moet je dan een “aangepaste snelheid” hanteren – je kunt in dat geval misschien beter te voet gaan -, maar het verschil in kwaliteit voor het wegdek is schrijnend.

      Als je in Gent door de Lange Munt fietst, dan moet je je snelheid aanpassen, omdat je tussen winkelende voetgangers en toeristen moet laveren. “Aangepast” is wel een rekbaar begrip, want vanuit het perspectief van de winkelende voetganger – die zijn aandacht bij de etalages heeft – is zelfs 10 km/ wellicht te snel: volgens die voetganger mag je waarschijnlijk zelfs niet fietsen in die straat. Als je over het fietspad aan de Frère-Orbaanlaan rijdt, moet je ook een “aangepaste snelheid” gebruiken, wegens de vele (illegale) voetgangers op het fietspad.
      Als je tijdens de ochtendspits langs de Coupure rijdt, moet je ook een aangepaste snelheid houden. Daar kan het bijna niet anders: er is geen andere mogelijkheid dan de stroom fietsers volgen.

      Het is natuurlijk in ieders belang dat verkeersdeelnemers rekening houden met de veiligheid van henzelf en de anderen, dat ze het verkeer comfortabel en beheersbaar houden, maar het is evenzeer noodzakelijk dat de wegbeheerder zorgt voor een aangepaste infrastructuur, niet zoals het veel te smalle fietspad langs de Coupure, bijvoorbeeld. Op korte termijn werkt aangepaste snelheid in zo’n geval, maar op iets minder korte termijn moet de infrastructuur aangepast worden aan de verkeersintensiteit, zeker indien het fiets- en voetpaden betreft.

    • Renaat Says:

      Klopt, de wetgeving geeft een mooie omschrijving. Maar – zoals Jan al terecht aangeeft – is wat voor de ene aangepast is, dat niet altijd voor een ander.

      Als ik aan b.v. 15 km/uur tussen en langs voetgangers fiets waar dat mag en dusdanig geconcentreerd dat er al heel vreemde zaken zouden moeten gebeuren voor ik er niet in slaag tijdig te remmen of te ontwijken zal mijn snelheid voor een deel van die voetgangers toch als onverantwoord aangevoeld worden. Zij ervaren immers alleen het snelheidsverschil en de afstand, ze hebben geen weet van mijn concentratie, de kwaliteit van mijn remmen, …

    • Winfried Huba Says:

      Zeer treffend citaat, Tofke: “de plaatsgesteldheid, haar belemmering, de verkeersdichtheid”.
      Te smal, te smal, te smal. Overal is er veel te weinig plek voor voetganger en fietser.
      Zeer treffende foto’s, Yves.
      Stadspark Maastricht: 3m voor de fietsen, 2 m voor de voeten.
      Zagen tegen elkaars gedrag help niet, maar samen opkomen voor een autovrije stad volgens het STOP-principe.
      Infrastructuur zaaien, gedrag oogsten.

  3. Hilde Says:

    Ik kan me hier goed in vinden, maar het moet me toch van het hart dat ook voetgangers vaak lopen op plaatsen waar ze dat beter niet zouden doen, ook al hebben ze een eigen voetpad of zebrapad. Mooie voorbeelden daarvan zijn het fietspad langs de Frere Orbanlaan (bij voorkeur met hond aan de uitlooplijn!), de oversteekplaatsen aan de Dampoort (Kasteellaan en Dok Zuid), de verkeerslichten onder de Dampoortbogen en met stip het fietspad onder de rechtse Dampoortboog richting stadscentrum.
    Als je dit elke dag ondervindt, is het echt niet leuk meer.
    Het mengen van voetgangers- en fietsersstromen werkt dit jammer genoeg in de hand (zoals vb fietsroutes door winkelwandelstraten laten lopen).

    Maar ik geef toe, ook fietsers maken elkaar het leven zuur, ik vermoed vaak uit onbenul. Gisteren ook even gebruld naar een jongedame die zich er nog net wilde tussenwurmen maar vergat dat ze voorrang moest verlenen.

  4. Ronnius Says:

    “Terwijl ik de rustig pratende dames frontaal op een paar meter naderde vond mijnheer het nodig om ze met een sprintje op een nipte manier te passeren.”
    Niets raars aan, het is gewoon rijden zoals met de auto gereden wordt. Wordt (te)veel toegepast door fietsers 😦

  5. Frans Says:

    Schitterend stukje vol nuancering: Fietsbult op zijn best.


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: