Home

fietsverlichting – technisch (4): de lichtbronnen – achterlicht

8 november 2013

En jawel: ook het achterlicht kan door de naafdynamo van stroom voorzien worden. Dit is minder evident: je zal ver moeten zoeken om een fiets te vinden die met zo’n licht geleverd wordt. Wellicht is dat omdat hiervoor een draad moet getrokken worden van voor naar achter en dat kost geld. Een klusje om zelf uit te voeren of aan de fietshandelaar te vragen dus.

Het voordeel is weer duidelijk: geen batterijen meer en dus geen risico om zonder licht te vallen en dus onzichtbaar te worden bij duister. Je hoeft je onderweg ook niet af te vragen of de batterijen het nog wel doen. Achterlichten op batterijen zijn in mijn ervaring erg vatbaar voor slechte contacten. Ze zijn meestal ook niet te herstellen en gaan dus niet lang mee. Duur…

In aanschaf kost een dynamo-achterlicht ongeveer hetzelfde als eentje op batterijen, maar ook hier geldt dat er nadien geen kosten meer aan zijn.

Waar moet je op letten ? Om te beginnen zijn er twee normen voor de “gatafstand” voor de twee schroeven waarmee zo’n achterlicht vastgezet wordt: 50 en 80 mm. Bij sommige lichten kun je de boutjes op beide posities gebruiken, bij andere moet je bij de aankoop je keuze maken.Bij de meeste goedkopere achterlichten wordt één led gebruikt die vanachter een stukje transparant plastic zijn werk doet. Dit heeft een belangrijk nadeel en wie een poosje achter iemand met zo’n licht rijdt, zal het wel merken: dit is een geconcentreerde lichtbron en bijgevolg verblindend en irritant. Bij de betere lampen wordt het licht optisch verspreid, worden meer leds gebruikt of worden beide systemen gecombineerd.
Op dit moment ongetwijfeld zowat het beste achterlicht (zowel voor dynamo als op batterij mogelijk): de Philips Lumiring.

Philips saferide

Hier zie je een aantal vereisten gecombineerd: een groot oppervlak verbetert de zichtbaarheid; een grote reflector benadrukt dat nog eens en het licht vormt een opvallende, maar niet verblindende ellips aan de rand van de behuizing.

Een zowat even degelijke tegenhanger van de lichtspecialist Busch und Müller is de Toplight Line Plus (brake). Een andere vormgeving, eventueel zelfs met een remlicht dat reageert op een spanningsval van de naafdynamo (die levert minder spanning als je vertraagt) en hetzelfde principe: een lichtvlak in plaats van een lichtpunt.

montage achterlicht 5

Ondanks het nadeel – dit zal specifiek moeten gevraagd worden, want er zijn amper of geen fietsen op de markt die af-fabriek van zo’n achterlicht voorzien zijn – heeft een dynamogevoed achterlicht vele voordelen. Het werkt gewoon altijd en je hoeft je geen zorgen meer te maken over je zichtbaarheid. In een ideale combinatie sluit je dit aan op de koplamp. Indien dat een altijd werkende versie is, regelt die de spanning voor het achterlicht (overspanningsbeveiliging zit in de koplamp) en indien de koplamp met een sensor werkt (schakelt in en uit naargelang het omgevingslicht), bedient die het achterlicht mee.

Een bijkomende complicatie voor om het even welk achterlicht is de zichtbaarheid of mogelijke afscherming ervan. Je licht moet bij voorkeur ook van schuin achter of van opzij gezien kunnen worden. Het moet dus ver genoeg naar achter gemonteerd zijn, zodat het niet verstopt raakt achter/onder fietstassen of een kinderstoeltje. Zit het te ver, dan is het weer kwetsbaar. Meestal heb je daar weinig keuze in, want het wordt bijna altijd op de bagagedrager gemonteerd. Je kan, als je toch bezig bent, meteen uitkijken voor een bagagedrager die lang genoeg is en die het achterlicht beschermt.

Eigenlijk gaan we hiermee helemaal terug naar de “communiefiets” van de jaren ’70, met dat verschil dat alles nu met leds werkt (en dus betrouwbaarder is) en dat de zijloper vervangen is door een naafdynamo. Wat blijft, is de eenvoud van het systeem, dat permanent op de fiets zit. Het kan niet vergeten worden, niet verloren gaan. Rust je de schoolfiets van je lieverds hiermee uit, dan hebben ze ook geen excuus om onverlicht rond te rijden, want het geheel werkt autonoom.

9 Responses to “fietsverlichting – technisch (4): de lichtbronnen – achterlicht”

  1. Jozef Says:

    Mij is eens verteld dat sommige naafdynamo’s niet krachtig genoeg zouden zijn om ook nog een achterlicht van stroom te voorzien. Ik weet niet of dat waar is, maar ik vind het nogal ongeloofwaardig. Als het waar is zou het in alle geval oerdom zijn om dergelijke naafdynamo’s te maken. Ik denk dat het eerder een kwestie van kostprijs is, of dat fabrikanten er tegenop zien om ook nog een draadje naar een achterlicht te monteren, waardoor heel wat fietsen wel een naafdynamo hebben, maar met een achterlicht op batterijen. Ofwel zitten ze met een grote voorraad aan achterlichtjes op batterijen waar ze vanaf moeten zien te geraken 😉 .

    • Peter J Says:

      Dat een naafdynamo niet in staat zou zijn voldoende stroom te leveren voor zowel voor- als achterlicht is een fabeltje. Ik rijd zelf met een ligfiets waarop een SON-naafdynamo beide lichten van stroom voorziet zonder problemen. Het heeft gewoon te maken met kosten, blijkbaar is een mensenleven minder waard dan economisch voordeel… Alles staat in het teken van winst, zelfs als daardoor de veiligheid in het gedrang komt. Want of men hett nu gelooft of niet, een dynamo aangedreven achterlicht is vele malen betrouwbaarder dan een batterijlicht ! ! !

    • jandefietser Says:

      Er zijn twee soorten naafdynamo’s (nu ja, er zijn er tientallen, maar twee soorten `normale’): degene van 3 watt die gemaakt zijn voor voor- plus achterlicht en degene van 2,4 watt die gemaakt zijn voor voorlicht alleen. Nu leveren alle dynamo’s meer stroom dan echt nodig is. Halogeenlampen hebben daarom een beveiliging die de extra stroom omzet in warmte, anders zou je halogeenlampje binnen een paar uur uitbranden. Ik vermoed dat ook de meeste LED-voorlampen zo’n beveiliging hebben. Bovendien verbruikt een LED-achterlicht veel minder dan een oud gloeilamplichtje.

      Als je bent opgezadeld met een fiets met dynamolamp voor en batterijlicht achter kan je rustig een dynamoachterlicht (laten) monteren en de 2,4 wattdynamo laten zitten. Ik heb een tijdje met zo’n combinatie rondgereden: daar merk je niets van. Het enige effect is dat de beveiliging van het voorlicht minder hard moet werken. Als je een idee wil van het overschot: ik heb nu een naafdynamo waar zogezegd 3 watt uitkomt. Ik heb het eens gemeten: bij 20 km/uur levert die meer dan 4 watt.

      • JanG Says:

        Hiervoor moeten we gaan kijken bij onze Duitse buren. Duitsland is zowat het enige land ter wereld met een technisch uitgewerkt reglement voor fietsverlichting. Daar is al heel lang gesteld dat je om een voorlicht van voldoende energie te voorzien een naafdynamo van 2,4W nodig hebt en 3W om ook het achterlicht werkend te krijgen. Nu heeft de techniek de wet al lang ingehaald en met LED-verlichting is 2,4W voldoende voor voor- en achterlicht. De beelden die ik schoot van mijn Trek geven trouwens een combinatie van een (10 jaar oude) 2,4W naafdynamo, een nagelnieuwe Philips SafeRide koplamp (2 Luxeon leds) en een BuM LineTec achterlicht. Technisch: de overspanningsbeveiliging zit – conform de Duitse normen – in de koplamp. Een dynamogestuurd achterlicht moet je om die reden op de koplamp aansluite (of een externe overspanningsbeveiliging ervoor zetten).
        Wil je meer weten en is je Duits goed genoeg: http://www.enhydralutris.de/Fahrrad/Beleuchtung/node1.html

    • Jozef Says:

      Zoals ik dus dacht: het is ongeloofwaardig!

      • JanG Says:

        Ongeloofwaardig is niet helemaal juist. Indien je werkt met een halogeenlamp, maakt het wel degelijk wat uit. Kijk maar eens op zo’n lampje: daarop staat 2,4W/6V. Met led maakt het minder uit. Wellicht zal je lamp met een 2,4W dynamo wat minder licht geven, maar het blijft zoveel dat je het verschil niet ziet. Dat vermogen is – volgens één of andere norm – opgegeven bij een bepaalde snelheid en een bepaalde wielmaat.

  2. Lieven Says:

    De fietsen van onze vier kinderen heb ik deze zomer voorzien van Busch und Müller voor-en achterlichten met standlicht. Op eBay aan mooie prijs te vinden bij Duitse verkopers. Kleine investering die jaren zal meegaan, zorgeloos en geven zelfs licht als ze stil staan dankzij de onverslijtbare condensator.

    • JanG Says:

      Die kinderen hebben in dat geval niet te klagen. Altijd licht en geen extra weerstand. Prima!

    • Peter J Says:

      Zeer goede en verantwoorde keuze, je kinderen zullen (behoudens technisch defect) steeds goed verlicht onderweg zijn. Het feit dat de lichten tijdens stilstand ook nog een tijdje branden heeft ontegensprekelijk ook zijn voordelen.


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: