STOP-principe (1)

STOP-principe: het woord duikt meer en meer op in verkeersdiscussies. Misschien kent u het ook al: STOP staat voor `Stappers, Trappers, Openbaar vervoer en Privé gemotoriseerd’ en het geeft aan met welke gebruikers het meest rekening gehouden moet worden bij verkeerstechnische beslissingen.

Bij ons wordt het woord meestal gevolgd door `maar’. Dat levert zinnen op zoals `We passen het STOP-principe toe, maar de doorstroming van het verkeer ( sic) moet natuurlijk gewaarborgd blijven’ of `We volgen het STOP-principe, maar er moeten in de buurt dan wel genoeg andere parkeerplaatsen kunnen gecreëerd worden’ –allebei voorbeeldjes die ik bijna letterlijk op vergaderingen over wegenaanleg heb gehoord– waarna men als vanouds overgaat tot de toepassing van het POTS-principe.

Als je wil weten wat het STOP-principe betekent in de praktijk moet je dus een eindje verder kijken dan Gent, zeg maar ineens: de grens over.

18okt13, Triniteitstraat, Den Bosch
18okt13, Triniteitstraat, Den Bosch

Dat hebben we met de Fietsersbond dan ook gedaan. Met een groep actieve leden uit heel Vlaanderen en Brussel zijn we midden oktober een dagje naar Den Bosch in Nederland geweest. Den Bosch, in officiële taal meestal ’s Hertogenbosch genoemd, werd in 2011 verkozen tot fietsstad van het jaar. Daar heb je in Nederland wel wat concurrentie voor. Den Bosch leek dan ook een prima plaats om het STOP-principe eindelijk eens in actie te zien. Den Bosch lijkt ook in veel opzichten op Gent. Het is iets kleiner (140.000 inwoners), maar er zijn wel veel arbeidsplaatsen (150.000) zodat er veel verkeer van buiten de stad is. Ook voor kleinhandel en horeca vervult Den Bosch net zoals Gent een centrumfunctie, al zijn er minder toeristen.

Het is niet gemakkelijk om met foto’s uit Den Bosch te tonen waarom Den Bosch een echte fietsstad is en Gent niet. Immers, ook in Gent is er veel infrastructuur die je in een fietsstad vindt. De nieuw aangelegde lanen zoals de Kortrijksesteenweg (het eerste stukje dan) of de Albertlaan doen niet onder voor gelijkaardige straten in Den Bosch. In Den Bosch zijn er bruggen over sommige wegen, hier zijn er onderdoorgangen. Zowel in Den Bosch als in Gent zijn er bewaakte fietsenstallingen en autovrije straten  (al zijn de autovrije straten van Den Bosch autovrijer dan die van Gent). Het is zelfs zo dat men in Den Bosch de autovrije straten de hele dag opengesteld heeft voor fietsers nadat men in Gent was komen kijken of dat echt wel werkt.

Het grote verschil tussen de twee ligt vooral aan wat je in Gent wel vindt en in Den Bosch niet. In Den Bosch zijn er geen no-go-zones die je als fietser alleen betreedt `op eigen risico’ zoals de Gentse Dampoort of de Sint-Denijslaan ten westen van het station. In Den Bosch is het ondenkbaar dat een verbindingsas zoals de Nederkouter/Kortrijksepoortstraat eenrichtingsverkeer is voor fietsers. Eigenlijk moet je een fietsstad beoordelen op haar vijf gevaarlijkste kruispunten en op haar vijf meest gevreesde straten.

Maar toch, er zijn een aantal dingen die je ziet in Den Bosch die inspiratie kunnen leveren voor situaties hier in Gent.
We beginnen onze virtuele toer door Den Bosch met een schoolomgeving. Dat lijkt wel passend na de recente Velo-droomactie in Sint-Amandsberg. Basisschool Het Palet heeft ruim 400 leerlingen en daar gingen we een kijkje nemen.

Een schooluitgang beveilig je door ervoor te zorgen dat achterbankkinderen en de bijbehorende voorbankouders niet vlak voor de deur worden in- en uitgeladen. De uitgang voor fietsers ziet er zo uit:

18okt13, Eekbrouwersweg, Den Bosch
18okt13, Eekbrouwersweg, Den Bosch

Vroeger was er geen fietspad: de paaltjes zoomden het voetpad af. Nu is er een mooi tweerichtingsfietspad:

x
18okt13, Eekbrouwersweg, Den Bosch

Op die manier zorg je dat er geen verkeerschaos ontstaat aan de uitgang. Maar veiligheid gaat natuurlijk verder dan de uitgang alleen. Het fietspad leidt je tot aan een verbindingsweg met aan de goede kant een tweerichtingsfietspad en een enkelrichtingsfietspad aan de overkant. Deze verbindingweg komt aan beide kanten uit op grotere wegen, elk met een tweerichtingsfietspad aan de goede kant. Op die manier creëer je een netwerk dat de leerlingen toelaat om veilig naar de school en weer terug te fietsen.

 

(foto’s bij deze reeks zijn van Pierre Van Uffelen).

14 gedachten over “STOP-principe (1)”

  1. Soms heb ik de indruk dat de fietsbond eerder het tsop principe wil ipv stop. Trappers eerst dan pas de stappers.
    Er is in Brugge (en waarschijnlijk ook elders in dit landje) wel een school waar de omgeving (bijna) even goed uitgewerkt is voor voetgangers en fietsers. Het zijn dan wel scholen waar de gebouwen recent zijn en die verhuist zijn van het centrum naar een randgemeente met nog genoeg plaats om deftige fietspaden aan te leggen. Wel hopen dat het jonge volkje niet weer zo vlug mogelijk een p wil: eerst brommer, dan moto dan auto. De mentaliteit moet mee willen.

    1. Beste Stef,

      aan de schoolpoorten en de directe omgeving zou het veilig fietsen moeten zijn, zodanig dat de ouders geen schrik meer hebben de kinderen naar school te brengen, met de fiets. Hierboven een mooi voorbeeld. De stappers hebben voetpaden aan de scholen, waarom worden de jonge trappers soms vergeten?

      1. Ik heb niets tegen om de omgeving van scholen veilig(er) te maken voor fietsers zolang ze daarbij de voetgangers niet vergeten of weg drummen. Liever een voetpad dan een halfslachtige oplossing waarbij de voetganger meer verplicht wordt op het fietspad te gaan (of zelfs op straat) omdat het voetpad grotendeels plaats moest ruimen voor andere weggebruikers omdat het voetpad niet voldoende breed is of geblokkeerd is. Ik ken trouwens nog steeds scholen waar een deftig voetpad ontbreekt. Ze worden gelukkig eerder zeldzaam. Plus: de mentaliteit moet mee willen. Het heeft weinig nut te investeren in faciliteiten voor fietsers en voetgangers als de meerderheid van de ouders hun grut met de auto naar school voert en daarbij ook al eens fout parkeert waarbij voetpad en/of fietspad verspert is.

        1. Bij de actie ‘100 km fietspad’ in Antwerpen heb ik me er aan geërgerd dat er op sommige locaties fietspaden aangelegd werden ten koste van de voetpaden, waardoor er voor voetgangers soms minder dan 80 cm overbleef. Maar men wilde nu eenmaal aan de 100 km geraken en het opofferen van parkeerplaatsen of ruimte voor de auto wilde men niet altijd (of zou tot een kostelijke volledig heraanleg hebben geleid).

        2. Ik schat (aan de hand van de schandalig dwars op het voetpad geparkeerde fietsen) de afmetingen op de foto op 2 m voetpad en 3 m fietspad.
          Lijkt me sterk dat er daar nog veel conflicten ontstaan tussen voetganger en fietser.

          1. Ter info: deze fietsen behoorden tot de groep fietsers die daar een 5-tal minuten hebben staan luisteren naar uitleg over de infrastructuur (en die in de eerste instantie ook een deel van het fietspad blokkeerden). Ik schat dat er op dat moment 2-3 voetgangers en evenveel fietsers zijn gepasseerd. Ik vond het ook verre van ideaal (want ook automobilisten moeten bij mij niet afkomen met ‘het is maar voor vijf minuten’), maar de hinder was wel minder erg dan de foto doet uitschijnen. Sowieso beseffen mensen in zo’n situaties te weinig welke hinder ze soms veroorzaken voor anderen.

          2. Mijn ervaring is dat het bij een schoolpoort aan het begin en het einde van de dag een chaos is waar alles door mekaar krioelt zodat elke scheiding tussen fiets- en voetpad puur theorie is. Daar auto’s tussen mengen is natuurlijk om problemen vragen.

    2. Dat hangt ook af van de soort school. Een basisschool zal allicht meer lokale leerlingen hebben; voor een middelbare school komen ze van verder. De kans is dus groot dat die basisschool zich meer op voetganger kan richten en de middelbare op fietsers.
      In Gent heb je een mooi voorbeeld van het omgekeerde: op de Nieuwen Bosch is al jaren geleden een drive-in gerealiseerd. Hallucinant: een school in het stadscentrum, gelegen aan een hoofdfietsas en met massa’s openbaar vervoer, waar ze ouders verleiden om toch maar met de auto tot op het schoolterrein te rijden… Het resultaat dat je er dagelijks kan bewonderen, is net het omgekeerde van wat je hierboven ziet: één en al chaos.

  2. Een rij paaltjes met een ketting aan kan daar goed werken.
    Maar hier merk ik soms iets teveel de “sloopmentaliteit” van autobestuurders. Paaltjes worden soms gewoonweg gesloopt. Ik herinner me nog een schooluitgang in Gent (al een tijd geleden) waar de uitgang was afgebakend met beugels, die al behoorlijk te lijden hadden gekregen. Of de beugels aan de Dampoort (kant Dendermondsesteenweg) die het fietspad moeten afschermen en die al meer dan eens gesloopt zijn. Of de paaltjes in het midden van de Dendermondsesteenweg (op de midden kasseistroken) wat verderop (geplaatst na de heraanleg). Na een paar vervangingen zijn ze weggebleven.
    Misschien daarom dat rond de nieuwe voetbal tempel van Gent verschillende wegen (de autobanen richting, en op nieuwe, tuigbrug) afgeboord zijn met hoge betonboorden/-muren. Ik vond dat behoorlijk hallucinant toen ik het zag. Maar dat zegt wel veel over het rijgedrag hier.
    Wil je hier aan een school een fietspad afboorden dan kan je beter een betonmuur plaatsen dan een rij paaltjes.

      1. Bedankt voor de tip. De Berlijnse muur waar kris Peeters het over heeft, was ook het eerste waar ik aan dacht toen ik voorbije zondag de betonnen muur zag waarmee de nieuwe weg aan de nieuwe Gentse Tempel is afgeboord.

      2. In de mond van Kris Peeters bekt het goed dat paaltjes een belediging zijn voor de politie, maar de realiteit is anders. De Brusselse politie laat foutparkeerders ongemoeid omdat dergelijke pv’s bij het Parket toch in de prullenmand gaan.

        1. Een reactie die ik in Gent eens hoorde van een agent: “we kunnen er ons bed toch niet bij maken” zegt ook meer dan genoeg. Het ging toen ook over foutparkeerders (die het verkeer belemmerden).
          Maar de vergelijking tussen een leefbare stad of de relatie met mijn vrouw is leefbaar… deed me wel nadenken.

        2. Het bekt inderdaad goed maar hij heeft toch een paar heel sterke opmerkingen. Het afstellen van verkeerslichten om voetgangers meer tijd te geven om deftig over te stappen. Ik ken toevallig het kruispunt waar dat filmpje is opgenomen en ik weet uit ervaring dat je niet zomaar over kan steken bij groen licht. Er zijn maar weinig verkeerslichten in dit land die echt goed afgesteld zijn voor voetganger en fietser. Als men dat eens landelijk aanpakt, zou het verkeer al een stuk veiliger zijn. Nu wordt nog steeds te veel voorrang gegeven aan de auto.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s