Verjaardag (2): Wat voorafging

Soms is het leven van een Fietsbultredacteur gemakkelijk. Soms duiken er echter onverwachte problemen op. Zoals dit: in het archief van Perpetuum Mobile vonden we een floppy van 3 1/2 inch zonder opschrift. Het heeft enig rondvragen gekost voor we iemand vonden die deze kon inlezen (voor de liefhebbers: we hebben ook nog een ongelezen 5 1/4 inch schijfje liggen).

Daarmee werd het dan weer gemakkelijk. Onderstaande tekst vonden we op het schijfje zodat we hem zelfs niet moesten overtikken. Uit de context kunnen we opmaken dat de tekst geschreven werd rond 1995. In elk geval is de spellingshervorming van 1994 nog niet helemaal verwerkt. Overigens: het zinnetje `de eisen van toen klinken vertrouwd in de oren’ klinkt nog altijd vertrouwd in de oren, zelfs al is er veel vooruitgang geboekt.

Oude KoeK. 15 Jaar Fietsakties in Gent.

 

Affiche, 1991
Affiche, 1991

Vijftien jaar geleden werd in Gent de eerste fietseling georganiseerd. De eisen van toen klinken vertrouwd in de oren.

Eerste Fietseling

Het aanleggen van fietsroutes en fietspaden, het opheffen van eenrichting voor fietsers, meer fietsstallingen, degelijke bestrating waar geen fietspaden zijn… Met deze eisen werd op 22 maart 1980 de eerste -voor zover we kunnen achterhalen- Gentse fietseling georganiseerd. Maar liefst 15 jaar verder wordt dezelfde kar, met dezelfde eisen nog steeds voortgetrokken.

Perpetuum Mobile, enkele jaren oud, heeft dus een voorgeschiedenis. In 1980 nam BJN, de Belgische Jeugdbond voor Natuurstudie, het initiatief voor een eerste fietseling. Daaruit groeide een clubje dat zich bekommerde over het zachte verkeer. Zij kwamen op voor de belangen van fietsers, gebruikers van het openbaar vervoer en minder-validen in het verkeer.

Fietsbeleid gevraagd

Twee jaar later, op 21 april 1982, volgt de tweede fietseling. Prikacties maken de fietsers warm voor de zaak. De acties zijn bedoeld als protest tegen het eenrichtingverkeer, o.m. aan de Korenmarkt. Fietsers die van de Sint-Michielshelling naar de Groentenmarkt willen, moeten immers een hele omweg afleggen. Met de acties haalt het “Fietspadencomité” de pers. De sticker “t’is toch logisch met de fiets in de stad” wordt in die periode ontworpen. In de folder die de fietseling aankondigt, wordt het Gentse beleid gehekeld: in de verkeersplannen wordt met fietsers geen rekening gehouden. En dat moet veranderen, menen de actievoerders.

Het Laatste Nieuws had 3 kolommen over om de fietseling aan te kondigen. Pol Ranson, Eric Torrekes, Filip De Bodt en Steven Mortier voeren het woord. Zij hebben het in hun perstekst over “massamoord op fietsers”. Enkele passages klinken nog vrij actueel. “Terwijl de huidige CVP-SP-coalitie te Gent geld terbeschikking stelt voor absurde projecten als de ondergrondse parking op de Vrijdagmarkt en plannen heeft om de tram aan het Sint-Pietersstation ondergronds te laten rijden, weigert zij ook maar één cent uit te trekken voor fietsers. Intussen blijven straten en kruispunten moordend, bijv. de Heuvelpoort en de Zuid”.  De ondergrondse parking komt nu elders, de coalitie bestaat nu uit SP-VLD en VU, er worden wèl centen uitgetrokken voor fietsers, maar toch: de aanklacht blijft dezelfde.

De fietseling zelf was een succes. Er kwamen zo’n 200 fietsers opdagen, zij kregen applaus van de voetgangers aldus het verslagje in De Gentenaar.

Centen

Het is enkele jaren wat stiller. Totdat aan de Dampoort een leerlinge met de fiets verongelukt. Een aantal leerkrachten van de school van het meisje zijn zo verontwaardigd dat ze een protestcampagne op touw zetten. Het “Fietspadencomité” schiet weer uit de startblokken. Er komt een affichecampagne “de fietser mag” waarmee het eenrichtingverkeer wordt bedoeld. Rond dat thema wordt ook een brochure uitgewerkt met een aantal concrete voorstellen voor verkeersproblemen in de Zalmstraat, Onderbergen, Tweebruggenstraat… Er wordt samengewerkt met de Actiegroep Openbaar Vervoer. Zo wordt o.m. geijverd voor het invoeren van een verkeersbord dat duidelijk maakt dat fietsen wel in twee richtingen mag. Dat verkeersbord is er inmiddels.

In 1986 volgt er een politiek relletje dat kan tellen. PVV-schepen Wijnakker beslist om de subsidies voor vier milieuverenigingen te schrappen, o.m. ook voor het Fietspadencomité en de Actiegroep Openbaar Vervoer. Wel vroeg hij hen eerst om hun aanvraag in te dienen, wat een hele papiermolen is.

Wijnakker was de mening toegedaan dat de vier organisaties geen echte milieuverenigingen waren en dus geen aanspraak konden maken op de subsidie van 10.000 fr. per jaar. Geld dat de organisaties broodnodig hadden, een peuleschil voor het stadsbestuur.

De SP’er Gilbert Temmerman en Agalev’er Luc Lemiengre, toen in de oppositie, trokken fel van leer tegen de beslissing. Maar het mocht niet baten.

Vanuit de Gentse fietsersclub werd meegewerkt aan Fietsoverleg Vlaanderen. Langzamerhand komt de werking in Gent op een laag pitje te staan. Enkele jaren is het stil, tot Perpetuum Mobile de fakkel overneemt.

Hilde Pauwels

De Gentenaar, 5 mei 1989
De Gentenaar, 5 mei 1989

6 gedachten over “Verjaardag (2): Wat voorafging”

  1. Mooi stukje! Altijd interessant om nog eens achterom te kijken naar de geschiedenis van de fietsersbeweging. Overigens ben je altijd welkom bij Amsab-Instituut voor Sociale Geschiedenis in de Bagattenstraat in Gent. We bewaren daar de archieven van de fietsers (en van andere sociale bewegingen). En ja, we hebben apparatuur in huis om oude 5 inch floppies te lezen 🙂

    1. Zet de deur daar al maar open: we waren van plan het archief van Perpetuum over te maken aan AMSAB nadat deze reeks was afgewerkt. Ja, ook de 5 1/4 inch-floppy.

      Hopelijk schrijft er dan iemand een boek (of een masterproef, het is maar een idee) over de geschiedenis van de fietsbeweging.

  2. Zou een heruitgave van de sticker “t’is toch logisch met de fiets in de stad” een idee zijn? Ik wil er terug wel eentje op mijn fiets!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: