Verjaardag (5): Een balans

Het ontstaan van Perpetuum Mobile past in een algemene stroom van verandering in de opvattingen over verkeer. Ook zonder georganiseerde fietsbeweging had Gent in 1987 het befaamde Lussenplan. Dat liep op zijn tijd vooruit en werd onderuit gehaald, voornamelijk door het protest van de middenstand. De fiets als vervoersmiddel speelde overigens nauwelijks een rol in dit Lussenplan. Het duurde een tijdje voor de fiets als vervoersmiddel zijn plaats kreeg in de mozaïek van het verkeer.  Het is moeilijk om de invloed van Perpetuum Mobile te isoleren van de invloed van andere factoren. Zo speelde ook de pers een belangrijke rol in het bijstellen van het beeld van de fietser.

De Gentenaar, 28 februari 1992
De Gentenaar, 28 februari 1992

Vast staat dat de evolutie tussen het begin van de jaren ’80 en 1995 snel verliep en dat Gent, mee door de druk van Perpetuum, voor liep op de andere Vlaamse steden. In 1983 haalde je nog vlot de krant als je op de fiets naar je eigen huwelijk ging.

Gazet van Antwerpen, 20 juni 1983
Gazet van Antwerpen, 20 juni 1983

In 1993 kwam het stadsbestuur met het Fietsplan naar buiten. In dit plan werd voor het eerst op dit niveau systematisch nagedacht over de voorwaarden voor een vlot en veilig fietsverkeer. In het begin van de negentiger jaren stonden de kranten dan ook vol over het veranderend verkeerslandschap in Gent.
evolutiec

De fiets verloor meer en meer zijn aura van vervoersmiddel voor de mislukkeling. Rond 1993 zien we voor het eerst een minister (Johan Sauwens) de fiets promoten door er zelf op te rijden en op 1 januari 1995 kreeg Gent met Frank Beke (te herkennen op de foto op bovenstaande foto) een fietsende burgemeester.
Waarschijnlijk zonder op de datum te letten beschrijft journalist Willy de Buck vijf jaar na de oprichting van Perpetuum Mobile de recente veranderingen in het fietsklimaat in Gent.

De Gentenaar, 19 mei 1994
De Gentenaar, 19 mei 1994

De titel maakt het duidelijk: de straatacties waren het meest opvallende kenmerk van de fietsbeweging. Het inhoudelijke werk sprong minder in het oog, maar zorgde er wel voor dat Perpetuum Mobile respect afdwong aan de onderhandelingstafel.

dossiersc

Fietsers hadden hun waardigheid teruggekregen. Bovendien, wat we bijna nog vergeten waren te vermelden: op de fiets voel je je omgeving aan, besef je dat je een deel bent van de stad. Stilaan begon dat gevoel terug te komen, om nooit meer weg te gaan.

 

Affiche, 1990
Affiche, 1990

5 gedachten over “Verjaardag (5): Een balans”

  1. Wat is jullie gevoel? Komt alles stilaan in een stroomversnelling zoals in Amsterdam in de jaren 70 of blijft het aanmodderen?

    1. (een zeer persoonlijk antwoord) Moeilijke vraag. Ik heb al een paar jaar het beeld dat we op een kantelmoment zitten (hoe lang kan dat kantelmoment duren?). Enerzijds: de uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen was een duidelijk signaal pro fiets. Er is ook de evolutie onder jongeren: binnen de stad duidelijk meer fietsgericht. Anderzijds: het is wachten op een groot plan, nu bouwt men nog op plannen uit de vorige eeuw. De heraanleg van de Gasmeterlaan/Nieuwevaart werd 13 jaar geleden beloofd, is nu (pas) bezig. Het is wachten op een maximale fietsvriendelijkheid van de Politie. Het is wachten op zorg en gezond verstand bij de aannemers van wegenwerken. Het is wachten op een toekomstgericht grootstedelijk denken bij administraties en politiek. In dat laatste schuift het langzaam positief op. Er is hier veel gezond verstand aanwezig, en veel oppositie tegen verandering. Of tegenwerking (om God weet welke redenen). Tot slot: Gent heeft een complexe, nukkige ruimtelijke structuur met (zeer) vele waterwegen, spoorwegen, autowegen als stadsmuren. Het sluiten van de Buitenring is een immense stap voorwaarts. De evolutie rondom het UZ gebeurt planmatig en grotendeels met gezond verstand. In de haven is er -eindelijk- een aanzet tot fietsbeleid. De hallucinante tramas van Rozemarijntjesbrug tot Brabantdam wordt aangepakt. Er komen -eindelijk- extra tramassen. Dat zijn grotendeels dossiers uit de vorige bestuursperiode. Soms denk ik: er zit te weinig mankracht op om al die werven goed te beheren. Dus ja: tot op heden gaat het traag en zijn de werfperiodes de stap terug op zijn Echternachs, waarna het er twee vooruitgaat. Zoals een werf thuis. Alleen mag je verwachten dat een wegenwerf aangepakt wordt zoals een verbouwing thuis: maximaal beveiligd. (ik verwijs hier bv naar de Gasmeterlaan/Nieuwevaart)

    2. In 1993 was er een flinke stroomversnelling, een dijkdoorbraak zeg maar: het fietsplan, dat voorbereid werd met grote inspraak van het ‘middenveld’ en dat zeer goed naar de bevolking werd gecommuniceerd.
      Dan volgden 20 jaar invullen van wat in dit plan was uitgetekend.
      Maar er was geen nieuw plan om de verdere visie te bepalen en om de verdere rijrichting uit te zetten.
      Het Stadsbestuur doet nu een poging om het verroeste beleidsfiets uit het rek der dagelijkse beslommeringen te wrikken en weer berijdbaar te maken.
      Tags: visiepomp, durfsleutel

  2. Als fietser was pastoor Dobbelaere wel voor op zijn tijd. In zijn Sint-Annaparochie was hij natuurlijk een bevoorrechte getuige van het toenemend autogeweld langs de Zuidviaduct.

    1. En zeggen dat nog altijd er enorm veel weerstand is tegen de plannen om de B401 af te breken; Wie daar dagelijks of geregeld met zijn auto het centrum in rijdt, merkt natuurlijk niet welke ellende die verkeersstroom creëert voor omwonenden en zachte weggebruikers. Die ziet enkel hoe praktisch het is om dat centrum met de auto in te duiken.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: