Home

Open brief aan meneer de mevrouw de nieuwe minister van Mobiliteit

4 juli 2014

(Blogger Ivan Deboom dropte op 25 juni onderstaande krachtige brief op internet)

We moeten nog even wachten op een nieuwe Vlaamse minister voor Mobiliteit.
Toch wil ik hem of haar al een brief schrijven.

Beste minister, (M/V)

U heeft ongetwijfeld de kranten gelezen, gisteren en vandaag. Er stond iets over een onderzoek van het BIVV, dat kinderen die naar school fietsen tot 63 keer meer kans maken op een ongeval dan kinderen die met de auto gebracht worden.

Ik werd misselijk van het volgende fragment:

“Het grootste gevaar is er bij kinderen die pas kunnen fietsen”, zegt hoofdonderzoekster Heike Martensen van het BIVV. “Ze kennen de verkeersregels te weinig en schatten de snelheid van het andere verkeer fout in.”

Het “gevaar” wordt hier eenduidig gekoppeld aan de ondeskundigheid van een kind.
Ik vind dat wal-ge-lijk.

Of wat ik gisteren las in deze analyse op Zeronaut.be:

Het mag dan ook niet verwonderen dat veel media de feiten in een zeer beperkt kader geven. De ondertoon is steeds: ‘Het slachtoffer is verantwoordelijk, want hij is bepalend voor alle parameters die we kennen.’ Alsof je iemand een verkiezingsnederlaag toeschrijft omdat hij 1m73 is en graag koffie drinkt. ‘Blaming the victim’ m.a.w. en dit door het BIVV, het instituut dat net voor alle weggebruikers moet opkomen.

Die perceptie heeft het BIVV vandaag proberen rechtzetten met een een interessante opinie van Karin Genoe.

Beste nieuwe minister, ik vind het BIVV nodig maar er is meer nodig. Ik pleit voor de oprichting van een Vlaamse Verkeersinspectie. Naar analogie met de Vlaamse Wooninspectie die sommige huizen met onmiddellijke ingang onbewoonbaar kan verklaren, zou deze Verkeersinspectie met onmiddellijke ingang een aantal straten kunnen afsluiten wegens on-verkeer-baar. (laat alvast die oranje vierkante borden maken: ‘AUTO’S AFSTAPPEN’)

Maar ik wil het met u even hebben over wat niet in de kranten staat, over het slagveld zelf. En over de conclusies die u aan dat onderzoek van het BIVV zou moeten koppelen, u als nieuwe eindverantwoordelijke.

Mijn dochter was 3,5 jaar toen ze door een auto werd aangereden. De chauffeur was verblind door de zon of iets anders. (de fluo-vlag en het fluo-hesje ten spijt) Dat Zita nog leeft, heeft ze te danken aan haar pluimgewicht en aan de goed gesmeerde spil van het aanpikfietsje. En ook aan haar fietshelm. En ook aan het wonderbaarlijke feit dat er toevallig geen andere auto in de buurt was. Mazzel in het kwadraat.

Een ongeval zonder fysieke gevolgen… maar een ervaring voor het leven. Mijn dochter herinnert zich niks meer, dus ze weet niet precies waarom ze, nu 3 jaar later, steeds blokkeert en begint te wenen als er plots een auto te dicht komt of in de remmen gaat. Ikzelf weet wel waarom ik vaak ‘s nachts wakker schiet, na alweer een angstdroom over hoe het allemaal anders had kunnen aflopen. Omdat het voor vele ouders inderdaad anders afloopt.

Zita is nu 6 jaar. Op onze dagelijkse fietsroute van 950 meter liggen 2 levensgevaarlijke punten. Minstens een keer per week zijn we er getuige van een bijna-ongeval of maken we er zelf een mee. Die “63 keer” van het BIVV, dat zegt mij niks. Ons onveiligheidsgevoel kan je niet in getallen vatten. Het is precies dat onveiligheidsgevoel dat ouders de auto injaagt. (zeggen ze dan) (hoe gemakkelijk is dat) (“ja maar het BIVV zegt het ook!”)

10jun14, 08u16, Toekomststraat

10jun14, 08u16, Toekomststraat

Maar ik had het over de kranten en wat er niet in stond, namelijk: de conclusies. Volgens mij – dagelijks woonwerkfietser en meefietsende ouder – zijn dit de belangrijkste conclusies:

Conclusie 1:

X Probleem: Er rijden veel mensen met de auto die eigenlijk niet met de auto zouden mogen rijden.
X Oplossing: Voer een verplichte levenslange bijscholing in, zowel voor theorie als voor praktijk. Ik verwijs u nogmaals door naar het opinie-stuk van Karin Genoe.
Maar een veel drastischer oplossing zou kunnen zijn: geef het rijbewijs alleen aan wie het nodig heeft. Dat moet ik even uitleggen. Ik begeleid dagelijks mensen die studeren voor hun theorie-examen Rijbewijs, het overgrote deel van die mensen woont in de stad. Als ze werken, dan werken ze in dezelfde stad. Hebben ze (nu) een rijbewijs nodig? Absoluut niet. Denken ze (nu) na over de fiets als alternatief voor de auto? Absoluut niet. Is het aan u, als minister voor Mobiliteit, om te bepalen of iemand een rijbewijs nodig heeft? Absoluut niet, maar het is wel uw verantwoordelijkheid om die mensen voldoende te sensibiliseren en te faciliteren. Dat heeft uw voorganger, Hilde Crevits, met glans verzuimd.

Beste nieuwe minister, u zal moeten kiezen.
Ik zeg: kies voor de fiets.

Conclusie 2:

X Probleem: Fietsers krijgen niet genoeg ruimte.
X Oplossing: Geef fietsers meer ruimte.
Het klinkt belachelijk simpel. Uw voorganger, Crevits, heeft een aantal verhoogde gescheiden fietspaden aangelegd. Dat is goed. Alleen: het was véél véél véél te weinig. Ik zou cijfers kunnen geven, bijvoorbeeld hoe haar investering in veilige fietspaden voor heel het Vlaams Gewest slechts een fractie is van het geld dat nu al gespendeerd is aan een auto-ringverbinding voor 1 stad, een ringverbinding die nog niet aangelegd is. Crevits wist dat, dat die cijfers schandalig zijn, dat ze zeer licht uitvallen t.o.v. het geld voor autowegen, vooral tegenover de aanleg van zelfs een nieuwe autostrade of de verbreding van de R0 of ga zo maar door. Dus sprak ze steevast over het aantal ‘kilometers fietspaden’, dat klinkt beter.

Beste nieuwe minister, u zal moeten kiezen.
Ik zeg: kies voor het fietspad.

Conclusie 3:

X Probleem: Fietsers hebben soms voorrang, soms helemaal niet, soms een beetje.
X Oplossing: Geef fietsers de absolute voorrang. Overal. Altijd.
Uw voorganger, Hilde Crevits, heeft zichzelf heus niet alleen op de borst geklopt voor die fietspaden. Ze heeft zichzelf ook gefeliciteerd voor meer dan 70 fietstunnels en -bruggen die ze gebouwd heeft. Wel, ik vind dat een schande. Het aanleggen van tunnels en bruggen voor fietsers – uitgezonderd die over het water – betekent eigenlijk dat je als minister absolute prioriteit geeft aan gemotoriseerd verkeer, dat je eerste bekommernis is dat de files kleiner worden en dat die eindeloze stroom aan auto’s vooral niet gehinderd wordt door overstekende fietsers. Dus verplicht de minister die fietsers om te investeren in een degelijk versnellingsapparaat: klimmen en dalen is vanaf nu de boodschap, extra afstand afleggen ook, zolang die fietsers maar uit het zicht blijven. Dat is eigenlijk mobiliteit uit de jaren ’60, dat is onverbloemd kiezen voor de auto. Maar van u, beste nieuwe minister, verwacht ik exact het tegengestelde. U mag nog zo keihard “midden de mensen” staan maar toch: er bestaat geen “En/En”-beleid voor mobiliteit. U gaat toch ook “for zero”?

Beste nieuwe minister, u zal moeten kiezen.
Ik zeg: kies voor de fietser.

Inmiddels verblijf ik,
Met beleefde groeten,
Hoogachtend op de fiets,

Ivan Deboom

P.s. Nog vergeten: wat de Fietsersbond zegt: “Passagiers doen geen verkeerservaring op”. Samengevat: fietsen is niet gevaarlijk, kinderen met de auto naar school brengen is dat wel. De sleutel ligt in de handen van de ouders (en het is geen autosleutel).

De Fietsersbond wijst ook op het ‘Safety by numbers’ principe. In landen waar veel gefietst wordt is het veiliger om te fietsen. Denemarken en Nederland zijn daardoor de veiligste landen om je het in het verkeer te begeven, en niet alleen voor fietsers. “Niet minder maar juist meer fietsen is dus de oplossing” besluit Roel De Cleen van De Fietsersbond.

18 Responses to “Open brief aan meneer de mevrouw de nieuwe minister van Mobiliteit”

  1. David Says:

    Laten we hopen dat de toekomst er niet uit ziet zoals in de Toekomststraat (zie foto).

  2. Frans Says:

    Scherpe brief, met argumenten die ik helemaal onderschrijf.

  3. jandefietser Says:

    Nu, niet alleen de studie hangt met haken en ogen aan mekaar (zo schrijven ze, echt waar, ‘Bij ongewijzigde omstandigheden en zonder flankerende maatregelen zou een overstap van de auto naar de fiets of naar motorrijwielen tot een toename van het aantal verkeersslachtoffers leiden’ met een aplomb alsof dat uit hun cijfers zou volgen en berekenen ze het risico per minuut met een aplomb alsof dat zinvol zou zijn) ook de pers gaat hier niet vrijuit. Lees bijvoorbeeld
    hier
    hoe de pers de meest sensationele cijfers neemt en uit hun verband rukt.
    .

    • Chris Scuri Says:

      De macht van de media, hoe dom/onverantwoordelijk de journalisten zijn (al lang hoor), hoe de bevolking bestookt wordt met halve waarheden en uit de context gerukte dingen. Men heeft o.a. verzwegen: 1/60 automobilisten geraakt zwaar gewond/sterf jaarlijks in een verkeersongeval (tegen 1/75 fietsers en 1/130 voetgangers). Maar ja, die fietsers en voetgangers worden meestal aangereden door … een automobilist!
      Het is volkomen terecht dat Tom Cnops zich boos maakt in een blog (http://tom-maakt-zich-boos.blogspot.be/) én hij doorprikt tegelijk de krantenartikels. Eigenlijk zouden al die kranten een rechtzetting moeten doen in een volgende artikel, met dikke excuses erbij. Bovendien blijkt het onderzoek van de eigenste BIVV met haken en ogen aaneen te zitten, m.a.w. geen bal waard. Hoeveel heeft dit onderzoekje gekost? Ook met belastingsgeld wel te verstaan. Dus ook hoe dom/onverantwoordelijk is onze overheid!

      • Ronnius Says:

        Nadat ik het artikel in de krant gelezen had heb ik spontaan gekeken of er ergens bovenaan de woorden “advertentie” stond. Ik heb dat vroeger nog zien staan bij op artikels lijkende advertenties en dit vond ik eigenlijk “reclame van de bond van garagisten”.

  4. Lies Says:

    Knap verwoord.

  5. Jones Says:

    Volledig mee eens. Innovatief Vlaanderen, let’s go!

  6. Jan Baes Says:

    Knap gezegd Ivan. Ik wil graag je mening steunen.

    Het is inderdaad tijd voor de auto bestuurders te sensibiliseren. In de auto kan ons niks gebeuren en voelen we ons sterk, dus laat de zwakkere maar oppassen. Pas op want IK heb haast. Asociale gedachten die bij een kind passen. Geduld en jezelf beheersen komen samen met je rijbewijs? Ik denk het niet.
    Velen vinden dat ze alles onder controle hebben en goed bezig zijn. Ik denk het niet. Wacht tot je jezelf eens bezig ziet, of zelf persoonlijk een slachtoffer kent.

    Harde campagnes en ingrepen zijn nodig om velen bewust te maken dat in het verkeer je nooit alleen bent.
    Beste minister, laat zien dat je die stoel waard bent.

  7. Jaak Says:

    Plant een aandenken op elke plaats waar een kind is aangereden. Al deze herinneringen, constant in het oog, zal misschien meer sensibiliseren.

  8. Chris Scuri Says:

    Krachtig statement, volledig akkoord.

    Toch één punt, waar ik vind dat ook de Fietsersbond de zaken wat op z’n kop zet: over die ‘Safety by numbers’ principe. Het is natuurlijk leuk om zo’n slogan over te nemen, maar door het noemen van Nederland en Denemarken als bewijs ervan blijkt de foute redenering. Het zijn landen met een degelijke fietsinfrastructuur en *als gevolg daarvan* zijn er veel fietsers. Trouwens, dat zegt de Fietsersbond zelf ook. Moesten wij hier met zoveel fietsers buitenkomen, ik vraag me af wat daarvan de gevolgen zijn… Zo’n slogans schaden de Fietsersbond meer dan ze denken.
    Bovendien heeft de overheid de Belgen decennia lang de auto ingestampt, en nu verwijt de overheid zélf nog eens de fietser dat deze meer moet opletten, de fietser wordt dus de zondebok. Of hoe schijnheilig men kan zijn.
    Wat moet wél? MASSAAL op straat PROTESTEREN met de fiets, overal in het land en dit maanden- en jarenlang aan een stuk, net zoals de Nederlandse burgers dit hebben gedaan, al was dit vanaf de jaren ’70 (!). Dus Safety by numbers moet in Belgenland eerst beginnen met massaal protest en dit overal.

    Waarom NL een fietsland (geworden) is, altijd mooi meegenomen zo’n buitenlands perspectief:
    http://www.bbc.com/news/magazine-23587916 (dank aan Astrids reactie op http://www.locatus.com/retailreflect/2013/25/06/raakt-nederland-de-titel-nederland-fietsland-kwijt-aan-belgie/ )
    en hier een kort en duidelijk filmpje: https://www.youtube.com/watch?v=XuBdf9jYj7o

    M.a.w. in NL had je:
    1) Duizenden/miljoenen protesterende burgers en dit continu!
    2) De politieke wil!
    3) Uitstekende planners!
    Gevolg: een prachtige infrastructuur.

    Hebben we dit in België/Vlaanderen, anno 2014?
    1) Miljoenen proteststemmen? Neen. Een handvol. En de media gaan nog eens flink tegengas geven, de oelewappers!
    Stop kindermoord! Stop afslachting van de fietsers! Zo krachtig moet dit klinken vandaag.
    2) Politieke wil? Hoongelach, boosheid, onmacht, … kies maar uit. Op het werk hoor ik wekelijks anekdotes van boze en verontwaardigde fietsers. Dit kan je toch niet meer normaal noemen.
    3) Planners? Zucht.

    Laat ons wel wezen:
    – Er is geen directe democratie. ( http://www.democratie.nu )
    – We zitten in een crisis (althans bij de overheden die zonodig banken moesten redden..), dus: ‘er is geen budget’ zullen we veel aanhoren.
    – Men zal zeggen: ‘we hebben al zoveel gerealiseerd’, ‘we zullen op dezelfde goede weg verdergaan’, ‘we hebben dit voorzien in ons fietsbeleid’, ‘we plannen nog veel voor de fietsers’, blahblah, … eerlijk, wie gelooft daar nog allemaal in?

    • jandefietser Says:

      De krantenversie van `safety in numbers’ gaat een beetje kort door de bocht. Het verschijnsel is niet ontdekt door landen met veel en met weinig fietsers te vergelijken, maar door, vooral in Nederland en Denemarken, de evolutie van fietsgebruik en -ongevallen te vergelijken. Het laatste cijfer gedroeg zich dan ruwweg als de derdemachtswortel van het eerste (3% meer fietsers betekent 1% meer ongevallen. Per fietser is dat dan 2% minder kans op een ongeval). Die 1-3-verhouding is niet universeel, maar de tendens zie je wel overal waar het fietsgebruik toeneemt. De belangrijkste verklaring: hoe meer fietsers er zijn, hoe meer automobilisten gaan opletten. Dit is gedeeltelijk ook de rol van fietspaden bij minder druk fietsverkeer: het herinnert alle weggebruikers eraan dat er fietsers kunnen zijn.

      Overigens: de Gentse politie meldt een duidelijke toename van het aantal fietsongevallen. Dat is waarschijnlijk niet te wijten aan een toename van het aantal fietsongevallen.

      • Renaat Says:

        Ik heb de oorspronkelijke studies (nog) niet gelezen, maar let wel op met het goochelen met cijfers en in het bijzonder percentages. Je conclusie dat uit: “3% meer fietsers betekent 1% meer ongevallen” kan afgeleid worden dat “per fietser is dat dan 2% minder kans op een ongeval” lijkt me niet echt te kloppen en is op zijn minst verkeerd te interpreteren.

        Ik vermoed dat de laatste ‘fietsongevallen’ ‘fietsgebruik’ moet zijn?

        In ieder geval dient men ook daar op te letten dat registratiegraad een grote rol kan spelen. Op dit ogenblik is er een bijzonder grote onderregistratie van het aantal fietsongevallen (in het bijzonder eenzijdige fietsongevallen). Een stijging van het aantal geregistreerde fietsongevallen kan zowel te wijten zijn aan een echte stijging van het aantal ongevallen, maar ook aan een verbeterde registratiegraad.

        Het effect dat fietspaden automobilisten herinnert aan de aanwezigheid van fietsers kan ook in omgekeerde richting werken. Het klopt voor duidelijk zichtbare aanliggende fietspaden (en voor fietssuggestiestroken). Vrijliggende fietspaden kunnen ook het neveneffect hebben dat ze automobilisten net doen vergeten dat er fietsers zijn, wat de ongevallenkans op kruispunten kan doen toenemen.

      • Chris Scuri Says:

        Dank je voor de toelichting. Ik heb gezocht op internet, maar had geen zin een halve dag mijn surfplank boven te halen voor enkel dit.

        Tjah, zo kan men alles gaan becijferen, de heren statistici doen niets liever zeker. Risico van deze becijferingen: nadien begint men met veralgemeningen, projecties en dies meer.
        Dus in feite zegt men ruwweg:
        – door meer fietsers zijn er niet evenredig meer ongevallen
        – onderzoek is vooral (?) gebeurd in de fietsparadijzen NL en Denemarken
        Dat had ik ook kunnen bepeinzen bij die landen, maar allee.

        Nu gaat men die vaststelling eens gaan projecteren op Belgenland. Awel, ik wens jullie veel succes.

        Men moet het geheel bekijken: welke zijn de gevolgen voor de zwakke weggebruiker door de enorme toename van automobilisten zoals al jaren de tendens is? Wat is de statistische impact van wegeninfrastructuur? Enz.

        Moesten er 3 keer zoveel fietsers in Belgenland rijden, dan zal die 1-3 verhouding een serieuze deuk krijgen vrees ik. Fietsers zullen nog meer weggemaaid worden en dát is net de reden waarom de maat vol was voor de Nederlanders in de jaren ’70: ‘Stop de kindermoord!’

        M.a.w. ik vind het niet verstandig dat de Fietsersbond zo’n dingen gaat zeggen aan een krant, die er toch nog eens een draai aan geeft waardoor het hélemaal niet meer goed komt.
        Voor een modale burger is dit ook te ver gezocht, het leidt tot misverstanden en draagt niet bij aan de reputatie van de Fietsersbond.

        Met eenzijdige standpunten gaan we geen meter vooruit. Er moet een verkeersinfrastructuur komen die voor ALLE weggebruikers veilig moet zijn en dat zijn de Nederlanders al +40 jaar aan het *implementeren* (het protest, geblaat, gepraat, gebeleid, voorbij dus).

        In Gent meer fietsongevallen. Elke dag is er in het Gentse één ongeval tussen een fietser en een automobilist (!). En de Gentse politie zegt: ‘ah vaneigens, da komt deur zuveel mier fietsers eh’. Het gemiddelde IQ bij de Gentsche flikken blijft dan ook steken bij 50. Misschien kom het ook door de vele buitenlandse nationaliteiten die onze verkeersregels amper kennen? Of omdat de toename van automobilisten zoveel keer meer is dan de toename fietsers? Of omdat er toch zoveel onveilige wegen blijken en bij een beetje meer verkeer dit tot uiting komt?
        Gent een fietsstad(-in-wording)? Duh!

        En anderzijds, mochten er correcte cijfers zijn, dan zou dit een toets zijn op de 1-3 regel, maar nu in ’t Vlaamsche deel der grote Nederlanden. 😉 Men zou wel eens tot de conclusie kunnen komen dat de automobilisten hier NIET méér gaan opletten bij veel meer fietsers… of… of…
        M.a.w. die regel is gebonden aan bepaalde randvoorwaarden, en die vind je in NL en Denemarken, inderdaad niet universeel zoals je stelt.

        Ziet u, zo ratelen we maar door … dit brengt allemaal geen aarde aan de dijk………. hoeveel échte aarde zou er ondertussen verzet zijn, i.e. hoeveel veilige weginfrastructuren zouden er nu ondertussen bijgekomen zijn?

        • jandefietser Says:

          @Renaat. Ter verduidelijking: in mijn paragraaf ‘Overigens: de Gentse politie meldt een duidelijke toename van het aantal fietsongevallen. Dat is waarschijnlijk niet te wijten aan een toename van het aantal fietsongevallen.’

          staat twee keer `fietsongevallen’. Dat is echt wel zo bedoeld.
          De redenen voor het fenomeen heb je zelf al aangehaald.

  9. Chris Scuri Says:

    Of overhandig aan onze Vlaamse overheid dit filmpje, beelden zeggen soms zoveel meer dan woorden:
    What can Seattle learn from Dutch street design?

  10. Marieke Says:

    Gisterenavond in Antwerpen-Berchem (op een afgescheiden fietspad nochtans) bijna doodgereden door een busje dat in volle vaart (tegen de richting in) uit een éénrichtingstraat kwam vliegen. Dit nog nog geen vier maanden nadat ik ben aangereden door een onoplettende automobilist, een accident waarbij mijn voet verbrijzeld raakte.
    Fietsen in de stad = het recht van de hardste bumper. En dat terwijl het een gezonde manier van bewegen en zich verplaatsen zou moeten zijn.

  11. need-els Says:

    Beste Ivan, prachtig verwoord. Ik fiets veel en hou ook vaak mijn hart vast.


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: