Home

Cultuurverschillen

17 september 2014

Ik mag van mezelf zeggen dat ik veel fiets. Veel, zoals in meer dan 10.000 km in een jaar. De meeste van die kilometers zijn routine: woon-werk verplaatsingen, boodschappen, familiebezoek, … dat soort dingen. Maar toch, indien de tijd het toelaat, wordt de fiets ook gebruikt voor reizen in binnen- en buitenland.

Daarnaast hoort een mens soms ook wel eens de ervaringen van andere fietsers, ook in binnen- en buitenland. Daar kun je een aantal “constanten” uit afleiden; algemene indrukken en ervaringen, bekeken door de bril van Vlaamse fietser. Een dergelijke ervaring is dat de “cultuur” van weggebruikers varieert van land tot land. Dan hebben we het vooral over het gedrag tegenover fietsers, want dat is ons perspectief.

Mijn meeste recente ervaring is toeren in Frankrijk en dan vooral buiten het stedelijke gebied. Daar viel het op hoeveel respect automobilisten hebben tegenover fietsers; hoeveel rustiger het eraan toegaat. Rakelings inhalen? Amper meegemaakt. Opdringerige automobilisten die net niet tegen je achterwiel rijden? Niet ervaren. Knipperen met de lichten, claxonneren, alle signalen die betekenen “uit de weg, ik wil voorbij”: niet meegemaakt. Integendeel: toen ik aan 10 km/u of minder een helling op zwoegde, vertraagde geregeld de achteropkomende automobilist. De vier knipperlichten gingen aan om achterliggers te verwittigen en er werd rustig, op een ruime afstand, gewacht tot er voldoende ruimte en zicht was om in te halen. Om in te halen rijden ze in Frankrijk bijna in de berm aan de linkerkant! En dat in het land dat pakweg 20 jaar geleden bij de slechtste leerlingen in Europa behoorde wat verkeersveiligheid betreft.
Datzelfde hoor ik van andere fietsers. Het is daar dus relaxed fietsen.

Over Nederland hoor je dan weer: “fietsland”, “ideale, perfecte, vrijliggende fietspaden”. Op het vlak van fietsinfrastructuur komt Vlaanderen nog niet aan hun enkels, ondanks alle politieke verklaringen. Maar wat je dan zelf ervaart en van anderen hoort, is dat het heel gevaarlijk wordt als je op wegen terechtkomt waar geen fietspaden liggen. Dan lijken fietsers weer vogelvrij verklaard, dan lijkt het alsof een fietser enkel op een fietspad mag rijden. (ik weet het: dit is heel sterk veralgemenend)

Vlaanderen ligt daar tussenin. Er zijn dus weinig fietspaden, zoals in Frankrijk, en waar er geen liggen, ben je opgejaagd wild, zoals in Nederland.

Dan ga je je vragen stellen. Hoe komt dat? Vanwaar die verschillen?

Een begin van een antwoord zou het onderstaande bord kunnen zijn.

Chartres, juli 2014

Chartres, juli 2014

Ooit al zoiets gezien bij ons? Ik niet. Let ook op de afstand: hier is dat 1m, hoewel niemand dat lijkt te weten. Daar is dat anderhalve meter! En dat wordt gerespecteerd.

Daar hoort een lange, ononderbroken ordehandhaving bij. Niet, zoals in België, de boetes nog maar eens verhogen, maar wel effectief controleren en bestraffen. Pakkans vergroten is bij onze zuiderburen geen politieke verklaring, maar harde realiteit. Dat geldt voor alle categorieën weggebruikers en zo voedt de overheid de mensen op. Dat het werkt, was heel duidelijk tijdens mijn recentste fietsreis. Het betekent wel dat eerst het inzicht er moet zijn dat het gedrag veranderd moet worden. Als je niet over de grenzen heen kijkt, merk je dat niet.

17 Responses to “Cultuurverschillen”

  1. baverhae Says:

    Hetzelfde bord zie je ook op alle “fietseilanden”: Mallorca en zo. Als de helft van het eiland zijn boterham verdient door het fietstoerisme wordt men ook tolerant tegenover zijn broodheer.
    In Nederland is men inderdaad vogelvrij als er geen fietspad is, in Duitsland is het nog erger gesteld. Daar heb ik al een paar acties van autobestuurders mogen meemaken die men hier zou klasseren als poging tot doodslag of zoiets. Ik wijt het aan de overdreven regelneverij van die twee landen: al wat niet kan geregeld worden wordt niet getolereerd. Men heeft daar blijkbaar geen plaats in het hoofd voor iets dat er tussen in valt.

    Bart

  2. Frans Says:

    In de meeste smalle en drukke Gentse straten betekent een zijdelingse afstand van één meter in de praktijk een inhaalverbod. Dat de pakkans onbestaande is, ligt voor de hand want hoe kan je die zijdelingse meter controleren en bewijzen? (Daarom heeft men nu de “fietsstraat” uitgevonden). Die “minimale zijdelingse afstand” geeft aanleiding tot grove overtredingen: fietsers tegen hoge snelheid voorbij scheren of over een volle witte lijn rijden (op de Europabrug of in de Clementinalaan, bijvoorbeeld). Geldt die minimale zijdelingse afstand ook tegenover fietsers op een –soms heel smal- fietspad? Of moet daarlangs ook een één-meter-suggestiestrook komen?

    • Renaat Says:

      Een fietsers op een fietspad voorbij rijden is voor zover ik weet geen inhalen, hoewel een exacte definitie van inhalen niet in de wegcode is opgenomen.

      De wegcode stelt echter:

      “Artikel 40ter. Gedrag tegenover de fietsers en bestuurders van tweewielige bromfietsen

      Hij moet een zijdelingse afstand van ten minste één meter laten tussen zijn voertuig en de fietser of bestuurder van een tweewielige bromfiets.”

      Er is dus niets in de wegcode dat er op wijst dat die minimale afstand enkel geldig is bij het inhalen en niet van toepassing zou zijn bij het voorbij rijden van fietsers op een smal fietspad. Gezien artikel 40ter gericht is op het verbeteren van de veiligheid van fietsers en tweewielige bromfietsen is het ook logisch om dat artikel algemeen te laten gelden.

      Ik zou het niet onlogisch vinden indien het zou volstaan om aan te tonen dat iemand heeft ingehaald en dat het fysiek onmogelijk is om bij het inhalen in een smalle straat één meter afstand te houden om tot een veroordeling te komen en dat het dus niet nodig is om aan te tonen wat de exacte afstand was.

      Overigens zou men – indien de wetgever dat wenst – perfect een toestel kunnen ontwikkelen (gebruikt door politieagenten op de fiets in burger) dat de inhaalafstand meet.

      • baverhae Says:

        Als men deze regel consequent gaat toepassen zullen er flink wat fietspaden zijn waar een auto niet meer voorbij een fietser kan zonder in overtreding te zijn. Denk aan al de met een streepjeslijn afgebakende fietspaden.

        • 3S Says:

          Bij zowat alle met streepjeslijnen afgebakende fietspaden is de straat breed genoeg zodat een auto perfect legaal wat meer naar links een fietser voorbij kan rijden.
          (Soms door wat te vertragen tot de tegenliggers voorbij zijn.)

      • Sven Says:

        Hey,

        In straten waar de baan niet breed genoeg is om ingehaald te worden, fiets ik niet ‘uiterst rechts’ (lees in de goot). Maar houd ik een respectabele afstand van de borduur.

        Die respectabele afstand is ongeveer 1 meter. Deze meter geeft mij de mogelijkheid om openslaande deuren te ontwijken en om kinderen en ballen die van tussen/onder geparkeerde auto’s komen waar te nemen.

        Die extra afstand zorgt er echter ook voor dat auto’s mij vaak niet kunnen passeren. 1 meter rechts, 1 meter links en nog wat ruimte voor mezelf … dat is op vele Gentse wegen al bijna de breedte van 1 baanvak.

        Anders dan over een doorgetrokken streep te rijden of aan de verkeerde kant van de middenberm/as-verschuiving gaan rijden halen auto’s mij dan ook vaak te dichtbij in.
        Gelukkig geeft een meter rechts mij de mogelijkheid om op dat moment ook even naar rechts uit te wijken.

        Wanneer er geen auto’s geparkeerd staan zal ik de ruimte langs rechts aanpassen aan de situatie zodat achteropkomende auto’s mij toch regelmatig kunnen inhalen.

        Het gebeurd heel zelden dat ik autobestuurders tegenkom die om de reden van niet kunnen inhalen agressief verdrag tonen, zolang je achterwielkleven niet als agressief ervaart.

        Wanneer ik op deze wegen samen moet iemand anders fiets, blijven we dan ook gewoon met 2 naast elkaar fietsen. Immers: je kan het verkeer niet hinderen, wanneer dat verkeer het manoeuvre waarin het ‘gehinderd’ zou worden in de eerste plaats al helemaal niet mag uitvoeren.

        Wat betreft een toestel om de afstand te meten, er bestaan reeds lichtjes die ‘jouw fietsstrook’ aangeven. (http://thexfire.com/products-page/xfireproducts/bike-lane-safety-light). Zo te zien is die bike lane wel maar aan de smalle kant.

        • Chris Scuri Says:

          Die laserlijnen herken ik van een paar sites, niet slecht gevonden – verschillende merken hebben iets gelijkaardig, soms met projectie van een fiets tussen de twee lijnen.
          Al vrees ik dat deze uitvinding verwarrend kan zijn voor het achterliggend verkeer. Ge zult maar meemaken dat erdoor afgeleide chauffeurs een ongeval veroorzaken! 🙂
          Werkt volgens mij ook niet goed met fietstassen die dan wellicht in de weg zitten en het is m.i. enkel goed zichtbaar in het donker.

          Voor het overige is volgens mij jouw fietsrijgedrag voorbeeldig. 😉 [Let op: als het tegenoverliggend verkeer twee fietsers moeilijk kan kruisen, moet je even achter mekaar fietsen.]

        • Frans Says:

          Sven, ik heb jouw methode (niet uiterst rechts fietsen in smalle straten) al een paar keer geprobeerd, maar je moet dan wel stalen zenuwen hebben, een brede rug en een olifantenvel. Zo ben ik onlangs stadinwaarts in de smalle Begijnengracht ingehaald door een taxi die tegen hoge snelheid met twee wielen reed op het trottoir. Het aantal keren dat ik langs de Trekweg in Mariakerke (een “fietsstraat”!) ben uitgescholden hou ik niet meer bij. Maar dat is geen verkeersagressie, zeker?

      • Chris Scuri Says:

        Inhalen gebeurt als een ander voertuig in beweging is.
        Als een voertuig niet in beweging is, rijdt men dit voorbij.
        Aldus de wegcode.

        Ik redeneer even verder, met een zijsprongetje.

        Bij inhalen moeten bestuurders min. 1 m zijdelingse afstand houden van voetgangers die zich op de rijbaan bevinden.
        Aldus de wegcode.

        Ik redeneer nog wat verder, nu kom ik bij de fietsers.

        Vraag die ik me moest stellen: geldt die zijdelingse afstand enkel als het gebeuren zich op de rijbaan afspeelt?
        Een fietspad maakt deel uit van de openbare weg, maar niet (!) van de rijbaan.
        Ergo, als fietsers NIET op de rijbaan moeten rijden opdat deze ‘éénmeterregel’ zou gelden bij het inhalen, dan geldt de zijdelingse afstand van 1 m ook bij een fietspad.

        Is de redenering correct?
        Of heb ik de mosterd uit ’t verkeerde potteke gehaald?

        Persoonlijk steek ik nog eens mijn knipperlicht aan bij het inhalen van fietsers.

        In die zin zit mijn redenering gelijk met Renaat: ik zou die 1 m regel algemeen laten gelden.

        • 3S Says:

          Zoals Renaat hierboven al correct de wegcode citeerde:
          >”De bestuurder van een auto of van een motorfiets […] moet een zijdelingse afstand van ten minste één meter laten tussen zijn voertuig en de fietser of bestuurder van een tweewielige bromfiets”
          http://wegcode.be/wetteksten/secties/kb/wegcode/213-art40ter

          Er is geen beperking in plaats, dus geldt deze regel voor de hele openbare weg, ook tegenover fietsers op een fietspad.
          Dus ook tegenover tegenligger-fietsers, maar hoe dit in de praktijk gaat in een smalle straat als de Begijnengracht staat er niet bij…

          • Renaat Says:

            Eigenlijk zou bij de invoering van de regel over Beperkt Eenrichtingsverkeer (waarbij fietsers dus in veel éénrichtingsstraten tegen de richting in mogen rijden) dat artikel aangepast moeten zijn geweest voor situaties waarin bij kruisend verkeer te weinig ruimte is om een afstand van 1 meter te houden. Maar door de vele – vaak niet zo doordachte – aanpassingen aan de wegcode zijn er zulke tegenstrijdigheden in geslopen. Want nu is het inderdaad zo dat bij een strikte toepassing van deze regels automobilisten zouden moeten stoppen in al die gevallen dat er niet 1 meter ter beschikking is, dus dat betekent in veel straten met BEV maar ook in veel kleine wegen buiten de bebouwde kom.

          • Chris Scuri Says:

            Bedankt voor de bijzondere toelichting.

    • Chris Scuri Says:

      Hoe controleren, bewijzen? Lastig. Dat geldt voor veel in ’t verkeer. Sommige fietsers schaffen digitale camera’s aan. Bvb. Cycle Gaz en Velofil.
      Het kan opvoedend werken voor een overtreder, beelden zeggen meer dan woorden.
      Vraag: kan men dit als bewijsmateriaal gebruiken in België? Privacywetgeving geldt m.i. niet, men is op publiek terrein.

      De Europabrug mag men heraanleggen, deze is amper gewijzigd sedert ik er als kind op fietste.

      Voorstel:
      – Maak wee rijstroken voor de wagens (niet drie).
      – Een stuk van het voetpad weghalen.
      – De vrijgekomen ruimte is voor geasfalteerde rode fietspaden die doorgetrokken worden over alle richtingen van de aansluitende banen.
      Dank u 1.

      Op de Prinses Clementinalaan ‘strijden’ fietsers en automobilisten voor een plaatsje op een smalle rijstrook, de brede middenberm is voor Gentse koning OV (Openbaar Vervoer). Soms laten galante chauffeurs wat ruimte over voor de fietser maar dan moeten ze op die OV-berm staan.

      Voorstel:
      – Graag herinrichten.
      – Verbied daar doorgaand autoverkeer.
      – Weer die stinkbussen uit de stad.
      Dank u 2.

      ‘Veel smalle straten in Gent’ en dus kan veel niet, is een regelmatig gelezen uitspraak. Nu kan veel niet; misschien later? De wil telt. Kiezen voor oud of nieuw.
      Tip: rijd met een collega-fietser naast mekaar in smalle straatjes, dat mag tenzij men het tegenovergestelde verkeer hindert. De praktische Trap Het Af site van onze Fietsersbond is een leuke opfrisser voor o.a. deze regel.

      Voorstel:
      – Maak veel eenrichtingsstraten en/of verbied doorgaand verkeer.
      – Maak de rest voor fietser en voetganger.
      – Bouw daarnaast grote buurtparkings voor auto’s (i.p.v. appartementen) en meer fietsparkings.
      -> Inkomsten voor stad, privé, het wordt veiliger en er komen meer handelaars.
      Dank u 3.

      Nu kunnen we al wat meer ademen zie. Voel je de verademing al?

      Dan komt er hopelijk ruimte voor meer groen.
      Dank u 4.

      Dromen realiseren is ’t schoonst wat er is op onze aardkluit.

      Imagine!

  3. Chris Scuri Says:

    In de buurt van Westdorpe had ik een andere ervaring toen ik ‘ligfietste’ met een kompaan. Nederlandse chauffeurs bleven rustig achter ons rijden in een vrij smalle straat – al was er toch ruimte om ons voorbij te steken.

  4. DeHeldin Says:

    Eerlijk gezegd herken ik als Nederlandse niet wat je zegt over wegen zonder fietspaden. Nu heb ik nog nooit in Frankrijk gefietst en fietsen in Belgie vond ik echt vreselijk toen ik er woonde (rond de stad, verder kwam ik destijds nog niet) maar ik fiets veel op wegen zonder fietspaden en vindt dat vaak fijner dan op een fietspad zelf. Op een fietspad heb je vaak veel schooljeugd die met 2 of 3 naast elkaar fietsen en die stoïcijns op de linkerkant blijven fietsen. Op gewone wegen heb je meer vrijheid en ikzelf heb dus echt zelden last van automobilisten. Tractoren ed willen wel eens wat te dicht langs je rijden maar dat is een kwestie van een smalle weg, soms moet je passen en meten.

    • Chris Scuri Says:

      Toch buigt het Fietsberaad NL zich nu in een zgn. discussienota over de toepassing fiets-, kant- en suggestiestroken.
      Uit hun eerste aanbevelingen blijkt dat veel stroken breder en zichtbaarder moeten, anderzijds blijven ze zelfs beter achterwege in te smalle straten.

      Maar… : Nederlandse fietsstroken heten in VL wettelijk vaak fietspaden!
      Een fietspad is in NL verkeerskundig gezien een rijbaan bestemd voor fietsers die fysiek van de andere rijbanen (indien aanwezig) afgescheiden is. Louter taalkundig vind ik de Nederlandse benaming beter omdat het beter uitdrukt hoe het er werkelijk uit ziet. Met fietspaden bedoel je toch die vrijliggende paden? Dan begrijp ik jouw standpunt van ‘vrijer’ te fietsen. Maar dan is het autoverkeer ook vrijer en dat is per definitie minder veilig – tenzij misschien weer in NL.
      Een pienter iemand zou eens die verschillen tussen NL en BE in kader moeten brengen, zo vermijden we begripsverwarring.

      Wat vond je zo verschrikkelijk in België bij het fietsen? Je maakt me nieuwsgierig.

      • DeHeldin Says:

        Een fietspad ligt apart van de autoweg, een fietsstrook is gewoon een deeltje rijbaan afgescheiden dmv strepen (mag een auto in principe gewoon rijden maar onwenselijk).

        Ik vind fietspaden dus vervelender, ik fiets liever gewoon op ‘een weg’. Op fietspaden heb je veel meer last van andere fietsers, die vind ik vervelender dan auto’s. Het is hier over het algemeen ook drukker met fietsers dan in Belgie natuurlijk, ik maakte maandag de fout om rond 16u 10km fietspad te nemen. Op zich een breed en goed pad, kun je met gemak met 2 op 1 helft rijden. Maar er was geen doorkomen aan tussen al dat stapvoets gefiets door ouderen, schooljeugd en ouders met hele kleintjes. Ik fiets zelf ook regelmatig met mijn kinderen overigens dus ze mogen er natuurlijk gewoon zíjn hè, maar het zit zo opeen gepropt hè.

        Ik woonde in Turnhout, de fietsstroken daar langs de wegen vond ik echt verschrikkelijk. En voor mijn gevoel telde ik amper mee als weggebruiker voor de automobilisten. Dat voelt onveilig. Alsof je met je fiets ineens op een snelweg zit waar je niet hoort en dus over het hoofd gezien wordt. In de stad, ach, fietsonvriendelijke wegdekken (ook autoonvriendelijk, kinderwagenonvriendelijk etc. 😉 maar verder…waren kleine stukjes naar de supermarkt dus amper kilometers om over te klagen.


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: