Home

Wie durft?

21 mei 2019

Wies Callens, staflid van de Fietsersbond, schreef een treffende open brief aan de politici: Echt kiezen voor verkeersveiligheid: wie durft? Lees de volledige brief hier. “Durf de veiligheid van een fietsend kind voor de autodoorstroming te plaatsen.” Aanleiding was een interview in de Morgen met de moeder van een doodgereden kind. Citaat: ” Dat sommige gevaarlijke kruispunten nog altijd niet conflictvrij zijn, kan dus maar één ding betekenen: blijkbaar zijn sommige politici tégen verkeersveiligheid. 

Uit het artikel: In 2016 schreef ze – samen met Marc, de Fietsersbond en het Belgisch Instituut voor Verkeersveiligheid – een open brief waarin ze onze beleidsmakers vroeg om alle kruispunten in Vlaanderen conflictvrij te maken. Lees: om ervoor te zorgen dat fietsers die rechtdoor willen en voertuigen die moeten afslaan niet langer op hetzelfde moment groen licht krijgen.Toch ziet Mieke nog altijd een partijoverschrijdende onwil om onze steden écht verkeersveilig te maken. “Politici zeggen voortdurend: ‘We zijn ermee bezig.’ Maar in de praktijk verandert er bitter weinig. Sterker nog: ik hoor beleidsmakers verdacht veel redenen opsommen om onze kruispunten níét conflictvrij te maken. ‘Er is niet genoeg ruimte om voor fietsers en voetgangers aparte stroken te maken.’ ‘Dit is een gewestweg, wij zijn alleen bevoegd voor lokale wegen.’ En de absolute topper in het genre: ‘Als we onze verkeerslichten conflictvrij maken, moeten auto’s en vrachtwagens te lang wachten en moedigen we hen aan om door het rood te rijden.’

Het laatste zinnetje klinkt me zeer bekend in de oren. Het is al decennialang een klassiek AWV-zinnetje. De hete adem van de boze automobilist is belangrijker dan verkeersveiligheid. Is dat bij àl die ambtenaren zo? Ik denk het niet. Het is wel de grootste gemene deler van wat zich in Vlaanderen afspeelt. Dat is ook wat de afgelopen 20 regeringen van hen verwachtten. Nu, hoe méér ik -langs de weg of in buro’s- off the record met die mensen praat, hoe meer ik de indruk heb dat ze onderbemand bezig zijn. De kaasschaaf gaat er al een tijdje doorheen, en autostrades zijn de topprioriteit. Daar steekt het trouwens niet op een Euro. Toen ik ooit vroeg hoe het kwam dat nieuwe op- en afrit voor Volvo Trucks aan Schansakker zoveel ruimte mocht innemen (waardoor er op de weg ernaast, de Eksaardserijweg, geen plaats meer overblijft voor fietspaden) was het antwoord: “Ja, die van d’autostrades die gaan hunne gang, hé.”

Die van de autostrades zijn vooruitziende jongens. Zo kan het gebeuren dat een nieuwe brug een schelletje méér mag zijn dan nodig. Waarom? Waarschijnlijk omdat zij er in de toekomst een rijstrook bij willen.

27okt18, Oude Gaversesteenweg
27okt18, Oude Gaversesteenweg / E40
27okt18, Oude Gaversesteenweg / E40
27okt18, E40
27okt18, Oude Gaversesteenweg / E40

Kostprijs van die extra meters beton? Geen idee. Maar het staat in schril contrast met het antwoord waarom er voor fietsers geen standaard verkeerslichten op ooghoogte zijn: “te duur”. De verdediging kennen we: “dit is vooruitzien”. Dat klopt, het is vooruitzien in het grote spel om auto’s telkens weer méér vierkante meters te geven. Mij niet gelaten. Vanaf nu kan elke Fietsersbondafdeling naar dit project verwijzen met de vraag: wees vooruitziend, en maak die nieuwe fietsbrug aub toekomstgericht breed. De voorziene ruimte voor voetgangers en fietsers is helaas niet toekomstgericht, maar het klassieke AWV-compromis: een shared space. De prioriteiten van AWV zijn alweer helder.

27okt18, Oude Gaversesteenweg / E40

Oh ja, in het verleden maakte men autostrades op deze manier breder:

03nov18, Vennestraat / Luchthavenlaan / E40

Nog een voorbeeld van hoe AWV de prioriteiten legt? Deze weg is in 2018 “vernieuwd”, en daarna overgedragen aan de Stad Gent.

27okt18, Adophe della Faillelaan.

Later meer hierover. Het punt dat ik wil maken: sommige zaken (lees: autostrades) mogen bij AWV véél kosten. Bij andere zaken (lees: de rest) moet zéér zuinig gewerkt worden, liefst doorgeschoven naar steden of gemeentes. Wie heeft er heldere cijfers over de uitgaven van AWV? Hoeveel gaat er naar autostrades? Hoeveel van de mankracht zit op autostrades? Hoeveel op “de rest”? De vraag van 1 miljoen is hoe het échte prioriteitenlijstje van de administratie of van de minister / de Vlaamse regering is. Of van allebei?

Terug naar het begin. Echt kiezen voor verkeersveiligheid: wie durft? Je kan onmogelijk zeggen dat AWV een organisatie is waarbij de verkeersveiligheid voor fietsers en voetgangers een topprioriteit is. Afgelopen week stuurden de ouders van Nikita Everaert een noodkreet over het kruispunt waar Nikita aangereden werd: Sorry maar er is daar nog steeds niks verandert 1,5 maand geleden hebben ze daar stuk en gele paal uitgereden en nu vandaag terug de lichten staan daar niet goed afgesteld want al meermaals gezien dat auto’s uit de groenstraat nog op kruispunt rijden als het al groen is voor de fietsen ik heb da eind januari al gemeld aan wegen en verkeer en aan wattheeuw maar geen reactie deze week stond er familie bij nikita en ze hoorden een klop rara er was een voetganger op het zebrapad aangereden die uit de groenstraat kwam ik vraag mij af of er nog een dodelijk slachtoffer moet vallen voor ze echt actie gaan ondernemen 😠😠😠

20mei19, Antwerpsesteenweg

We gingen kijken. De gele kegel midden op de foto hierboven stond oorspronkelijk tussen autoweg en fietspad:

20mei19, Antwerpsesteenweg

Het viel me nu pas op dat voetgangers die de Antwerpsesteenweg afstappen op dit kruispunt geen zebrapaden hebben. Géén. Het zou een mooie parlementaire vraag zijn: Hoeveel kruispunten langs Gewestwegen zijn er anno 2019 zebrapadloos? En de ouders van Nikita hebben gelijk: als je op de knop duwt om als voetganger de Antwerpsesteenweg te dwarsen krijgt het autoverkeer uit de Groenstraat middels een oranje knipperlicht ook “groen”.

20mei19, Antwerpsesteenweg / Groenstraat
20mei19, Antwerpsesteenweg / Groenstraat

Begin dit jaar maakten we namens de Fietsersbond een aantal ambtelijke vergaderingen mee over het ontwerp voor herinrichting van dit vervloekte kruispunt. Daar waren hoopvolle, positieve zaken te horen. Zo wordt hier gestart met “vierkant groen”. Vergeleken met wat er nu ligt is het ontwerp een grote stap voorwaarts. Maar het is onvoldoende. Het verbaasde ons dat bij dergelijke vergaderingen geen deskundigen in verkeerslichtenregelingen mee aan tafel zitten. Het verbaasde ons vooral hoe er niet gewerkt wordt aan een 100% verkeersveilige oplossing. Zo is het kruispunt richting R4 (voor verkeer komende uit Lochristi) nog steeds een Russiche roulette. Fiets- en voetgangersverkeer riskeren er nog steeds een auto of vrachtwagen over zich heen te krijgen. De motivatie hiervoor is (alwéér): dan zal er onvoldoende doorstroming van autoverkeer zijn. Altijd wéér dàt geloof èn die focus. Niet de focus om het kruispunt van bij het ontwerp 100% verkeersveilig te krijgen. Het studiebureau had niet door dat er in het ontwerp ergens een zebrapad ontbrak. De vooropstelstroken voor fietsers waren in het ontwerp minimaal, terwijl we komende decennia een explosie van fietsverkeer verwachten. Mocht u nog twijfelen:

20mei19, Bisdomkaai

Dames en heren politici, het is aan u. Voor welk soort maatschappij gaan we? Half veilig, zodat enkel de assertieven kunnen fietsen? Of helemaal veilig? Pas als uw keuzes helder zijn zullen de administraties volgen. Pas als uw keuzes helder zijn zullen de ouders van Ziggy en Nikita morele rust vinden.

13 Responses to “Wie durft?”


  1. Ontwerp van dat complex Schansakker is met voorsprong één van de domste die ik al gezien heb !
    Bochten vlak na verlaten snelweg (klassiek ongevalscenario, maar AWV blijft het aanleggen), erg grote lus, 3 (!) bruggen, en nog een rotonde aan één kant, oprit en afrit vlak naast elkaar (lokt spookrijden uit) , en dat alles over een enorme oppervlakte.

    Je moet eens kijken hoe men dat in UK oplost.
    https://goo.gl/maps/PMz29K6rScKqEkqz5

    Daar ligt een rotonde meestal boven de snelweg, dus plaatsbesparend, over 2 bruggen.
    Je verlaat de snelweg bergop in ongeveer rechte lijn, en rijdt er bergaf op. Doordat je de rotonde rondrijdt, is het uitgesloten te gaan spookrijden – iets dat in UK trouwens nauwelijks bestaat.
    Lokale wegen sluiten aan op de grote, eventueel uitgerokken rotonde of op een kleinere rotonde er een eind naast.

    Probleem met AWV dat ze niet elders willen kijken, set in their own ways, hun steeds eigen standaard-“oplossingen” & bijhorende overtredingen gebruiken, mordicus overal willen afwijken van regels (met een bos aan borden als gevolg), en het kan daardoor ook nooit ingewikkeld genoeg zijn …

    Studies van UH inzake gedrag aan bypasses en rotondes zijn zeer verhelderend:
    Men volgt hier massaal de verkeersregels of het “ronddraaien = voorrang”-principe vd rotonde … ipv de -borden die er ook staan omdat AWV steeds weer / vaker van wil afwijken.
    Levert uiteraard onduidelijke, onsamenhangende en bijgevolg ook levensgevaarlijke situaties op.

    Op de weg is geen plaats noch tijd voor analyse van ingewikkelde, dubbelzinnige inrichting & wetgeving.

    Vraag is of de Fietsersbond daarin meewil …

    • Lodewijk Says:

      Ik heb gekeken naar uw voorbeeld uit het Verenigd Koninkrijk.

      Maar hebt u ook gekeken naar de breedte van het fietspad op die rotonde over de autosnelweg?
      https://goo.gl/maps/ZnYW8Gk3XvEocKqp9

      Hoe breed zou dat fietspad zijn op het smalste stuk, 100 cm?
      Bovendien ligt dat stuk ook nog vlak naast een balustrade, totaal onvoldoende als schuwafstand.

      Als klap op de vuurpijl: er werd maar langs 1 kant van de rotonde een fietspad voorzien. Dus ofwel bedoelen ze zo’n smal fietspad effectief als een 2-richtingsfietspad, ofwel zijn ze vergeten dat fietsers die van A naar B willen ook nog van B naar A terug willen.

      Dit is duidelijk weginfrastructuur die enkel ingericht werd om door de meest assertieve fietsers te worden gebruikt.

      AWV hoeft dus hun fietsvoorbeeld niet over te nemen.

      Of de Fietsersbond mee is met de vraag naar minder levensgevaarlijke verkeerssituaties? Dus voor meer verkeersveiligheid?
      Dan denk ik dat de oproep van Wies Callens aan onze politici: “Echt kiezen voor verkeersveiligheid: wie durft?” duidelijk genoeg is, niet?

      Dan rest de vraag of WegWanBeheer ook meewil en durft te kiezen voor de verkeersveiligheid van mensen?
      Dat lijkt me een retorische vraag 🙂


      • Het gaat niet over de fietsinfra bij deze lay-out.
        Fietsinfra, daar doen ze in UK niet echt aan mee.
        In dat Schansakker gedoe is er blijkbaar ook niks voorzien, hoewel je er wél opgeraakt ?
        Ondanks 3 bruggen …

        In de UK aanleg zou er ten zuiden van de snelweg amper iets liggen van dat op/afrit complex. Hier zit je met een ganse lus.

        De basislayout in UK is eenvoudiger , en dat maakt het ook makkelijker om er fietsinfra in te verwerken.

        De UK manier om op/afrit aan te leggen is op meerdere punten veiliger dan eender wat je hier in VL tegenkomt.

        PS
        De breedte van de bruggen is trouwens ook niet voorzien voor 2 rijstroken, ooit.
        Dit is gelijkaardig aan klaverblad Lummen. Daar waren 2 rijstroken, bij heraanleg versmald tot 1 + pechstrook, maar te smal voor 2 rijstroken.
        En bijgevolg staat er nu terug file …

    • Jan Says:

      Niet om de ambetanterik uit te hangen, maar dat misbaksel uit de uk hadden we vroeger ook in Vlaanderen op een paar plaatsen. Die zijn gelukkig allemaal omgebouwd wegens… zeer gevaarlijk. Vergis u trouwens niet, die zwevende rotondes pakken veel plaat.

  2. Jan Says:

    De vraag is toch wel of de fietsers allemaal hetzelfde willen als jullie.
    AWV heeft vorig jaar langs de N41 in Hamme een fietssnelweg aangelegd. Er zijn daar op korte afstand 5 kruispunten met verkeerslichten waarbij die fietssnelweg conflctvrij is. De fietser moet dan wel op een knopje drukken en even wachten. Ik heb mij laten vertellen dat er bij AWV en Provincie Oost-Vlaanderen veel klachten binnen komen van fietsers die samen met het autoverkeer willen rijden. Het zijn dus duidelijk niet alleen de automobilisten die pro doorstroming zijn…

    PS, de Oude Gaversesteenweg in Merelbeke is heel smal, duidelijk zichtbaar op jullie foto. De kans dat daar ooit fietspaden komen is dus nihil (tenzij men voor enkelrichtingsverkeer zou kiezen). Ze hebben daar dus gekozen voor brede voetpaden, vermoedelijk om de zichtlijnen in de onderdoorgang te verbeteren. Je mag daar helemaal niet op fietsen! (uitgz kinderen)

    • yves Says:

      Dag Jan, “de fietsers” bestaan niet. Uiteraard wil niet iedereen hetzelfde. Maar ik denk wèl dat elke fietser doorstroming wenst. Maar simpele vraag: waar in de wereld bestaat het voorbeeld van een fietssnelweg zoals in Hamme? En ook: is het model in Hamme verzonnen om fietsen aantrekkelijk te maken, of om fietsers te beschermen tegen de auto’s, die niet op een knopje moeten duwen? De zin “Het zijn dus duidelijk niet alleen de automobilisten die pro doorstroming zijn…” is evident. Doorstroming an sich is ok. Doorstroming waarbij “de sterken” “de zwakken” uitschakelen is niet ok. Je schrijven bevestigt alweer hoe AWV vol zit met hoofdzakelijk goed bedoelende ingenieurs, vol van schitterende technische kennis, en zonder de nodige kennis van menselijk gedrag. De brug onder de Gaversesteenweg is daar een voorbeeld van. Als je een voetpad aanlegt, dan maak je dat leesbaar. De keuze voor asfalt en de keuze van de schuine “inrijstroken” cfr de brug over de R4 aan de Eksaardserijweg doen mij dit lezen als “shared space”, als een compromis.

      • Jan Says:

        Het punt is dat doorstroming en veiligheid niet altijd te combineren valt.
        Ik ga er van uit dat het zo gemaakt is om fietsers te beschermen, maar wat heeft dat knopje er mee te maken?
        Die auto’s duwen namelijk op een knopje, alleen weten ze het niet. Er zijn er ook zoveel dat het niet eens opvalt dat de eerste geduwd heeft.
        Indien er dus in Hamme honderden fietsers zouden rijden op die fietssnelweg, zou effect zijn gelijkaardig zijn.

        Ter info, op de Hundelgemsesteenweg, 2km verder, ligt er ook een voetpad in asfalt en in bv Frankrijk is dat zelf zeer gebruikelijk. Ook voetgangers lopen graag op een vlak oppervlak 🙂
        De hellende vlakken zijn inderdaad wel wat vreemd.

    • Jan Goddemaer Says:

      Een fiets’snelweg’ met verkeerslichten? Dan is die naam toch maar slecht gekozen. Verkeerslichten op autosnelwegen zijn quasi onbestaand. Een snelweg heeft voorrang op alle zijwegen. Dat zou een evidentie moeten zijn. Dat is de enige manier om doorstroming te garanderen.
      Indien je op een knopje moet drukken om groen te krijgen, rij je niet op een snelweg, maar op een doodgewoon fietspad.

    • Lodewijk Says:

      Ivm de Oude Gaversesteenweg citeer ik de AWV presentatie van 26 september 2016: “De breedte tussen beide wanden onder de brug blijft gelijk: 13,3m”
      https://wegenenverkeer.be/sites/awv/files/files/E40%20Merelbeke_geluidsschermen%20-%20vervanging%20bruggen.pdf

      P.S. op de dwarsdoorsnede zie ik 12300 staan als breedte voor de bestaande toestand (dus misschien is het 12,3m of is het toch 1m breder gemaakt).

      In ieder geval kon AWV de Oude Gaversesteenweg onder de E40 probleemloos een stuk breder gemaakt hebben indien ze dachten dat het te smal was.

      Dat u als fietser het daar te smal vindt is voor mij een duidelijk teken dat AWV daar geen rekening heeft gehouden met fietsers, maar enkel met autoverkeer.

      Blijkbaar denkt AWV daar ook niet als enige enkel aan het autoverkeer.

      Volgens het Nieuwsblad van 6 juli 2016 gingen de werken 18 maanden de Oude Gaversesteenweg afsluiten:
      https://www.nieuwsblad.be/cnt/dmf20160706_02374497

      Maar volgens hen is die straat ook “een belangrijke doorgang richting R4 en E40”.

      Nochtans gaat het om deze brug:
      https://goo.gl/maps/B4abpHz961596LuE6
      Wat dus hoogstens een lokale ontsluitingsweg als functie heeft.

      Parallel ermee ligt de verbindingsweg N444 (Hundelgemsesteenweg), die wel die doorgangsfunctie heeft.

      Dat nieuwsartikel lijkt me dus een voorbeeld van het voorruitperspectief.
      En net zoals bij die AWV presentatie gaat alle aandacht naar het autoverkeer.

      • Lodewijk Says:

        @Yves
        In die AWV presentatie van 26 september 2016 staat ook dat de nieuwe brug over de Oude Gaversesteenweg van de E40 zal bestaan uit 2 x 4 rijstroken + pechstroken

        Ook al werd het blijkbaar momenteel enkel ingericht als 2 x 3 rijstroken + pechstroken.

        Typfoutje?

        Of teken dat de brug van de E40 over de Hundelgemsesteenweg die nu nog bestaat uit 3 autorijstroken (& zonder pechstrook) binnenkort wel eens zou kunnen verschijnen als nieuwe brugverbredingswerf op https://wegenenverkeer.be/merelbeke?

        In ieder geval denk ik dat AWV in de presentatie zelf het antwoord op je vraag heeft gegeven waarom de nieuwe brug een schelletje méér mag zijn dan nodig.

        Namelijk: “Wegbeheerder van +- 6900 km gewestwegen, waarvan 1500 km autosnelwegen en 6700 km fietspaden”.

        Ofwel beheren ze 1300 km fietspaden niet (6900-1500=5400, dus 1300 minder dan 6700)?
        Ofwel liggen er fietspaden naast autosnelwegen?!
        Ofwel tellen ze fietspaden eigenlijk niet mee als gewestwegen om te beheren.

        In het Frans zeggen ze: “Gouverner, c’est prévoir”
        Dus wat men niet beheert gaat men ook niet over vooruitdenken, of zelfs aan denken om mee te tellen…

  3. Chris S Says:

    Alles wat kruisen moet in het verkeer is (doorgaans) een hindernis. Dus gescheiden leggen.

    Zolang particratie bestaat zal men hier nog duizenden pagina’s schrijven. Als Europa nog bestaat ten minste. Maar dit valt toch in dovemansoren.


Laat een reactie achter op Chris S Reactie annuleren

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: