Video!

Een tijd geleden werd achter het station van Brugge een rotonde aangelegd. Op voorhand kon iedereen door een videoanimatie bekijken hoe het eindresultaat voor de gebruiker zou aanvoelen. Het stukje voor de fietser ziet er zo uit:


Stationsomgeving Brugge

Dat is leuk om eens te bekijken, zal u zeggen. Maar zo’n filmpje is meer dan alleen maar kijkvoer. Het is ook een ontwerpmiddel. Het verplicht de ontwerper van infrastructuur zich in te leven in het standpunt van de gebruiker. Dat is iets waar het dikwijls aan ontbreekt. Denk eens aan alle miskleunen qua infrastructuur die je tegenkomt: de onmogelijke hoeken, de hinderlijke en gevaarlijke paaltjes, de onoverzichtelijke kruisingen. Allemaal zijn ze een gevolg van een gebrek aan inleving, van een gebrek aan (soms letterlijk) vooruitzien.

Ik pleit er dan ook voor dat zulke animatiefilmpjes verplicht wordt bij het ontwerp van elk stuk fietsinfrastructuur. Geen tunnel, geen brug, geen kruising zonder voorafgaande video. Oké, voor een paar standaardsituaties zullen standaardfilmpjes voldoende zijn, maar vergis je niet: zelfs bij de simpelste dingen gaat het mis. Ik kom net terug van een fietstochtje en op een gegeven ogenblik moest ik tussen twee betonblokken die 80cm van mekaar stonden. Dat is 20cm minder dan de toegelaten breedte voor een rijwiel dat als fiets geldt. Dertig meter verder had iemand in een bocht een paaltje op zo’n manier neergepoot dat ik voet aan de grond moest zetten. Het is wel duidelijk: had men eerst een filmpje gemaakt dan had een en ander er heel anders uitgezien. 3D-animatie zal dan wel wat kosten, maar zal vooral veel onheil voorkomen.

Nemen we eens een voorbeeld: de Sneppebrug.

30jan10, 10u34, Snepkaai

Onder de hoofding ‘Draisine’ hebben we het er al uitgebreid over gehad: een hoek van 180 graden inbouwen in een oprit van een brug is niet echt een goed idee. Voor al wie er passeert is de fout onmiddellijk duidelijk natuurlijk, vooral als er net iemand van de andere kant komt.

Maar voor de brug er lag waren de commentaren positief. Die waren gebaseerd op simpele statische tekeningetjes zoals deze:

simulatie Sneppebrug

Beeld je eens in wat er zou gebeurd zijn moesten we, voor men aan de bouw begon, een 3D-animatie zouden te zien gekregen hebben.

De kans dat het ontwerp gebleven zou zijn wat het was zou nihil geweest zijn. Met een filmpje was het voor iedereen, zelfs voor een ontwerper die nog nooit op een fiets gezeten heeft, duidelijk geweest: hoeken op een fietsweg, dat kan niet. Dat geldt hier zowel voor de knik in de opritten als voor de rechte hoeken in de doorgangen onder de brug.

Of nemen we een ander voorbeeld. Onderstaand filmpje is een animatie van AWV over rotondes met fietsers uit de voorrang.

Oké, het is niet echt een simulatie van een concreet ontwerp, en niet alles is op de juiste schaal getekend, maar de ontwerpfouten zijn duidelijk. De fietser komt aan de oversteek. De bedoeling is dat hij al zijn aandacht besteed aan het verkeer dat hij voorrang moet geven. Maar dat kan hij niet: hij moet ook nog eens al zijn aandacht besteden aan de dubbele bocht die hij moet maken. Anders knalt hij tegen het verkeersbord. Bovendien bevindt de auto op het moment dat hij het meest zichtbaar moest zijn schuin achter de fietser. De obstakels bevinden zich bijna recht voor, kwestie van die aandachtsverdeling zo moeilijk mogelijk te maken en dat net op het ogenblik dat de fietser de moeilijke bocht neemt en dus zijn hoofd heen en weer moet draaien net op het moment dat zijn evenwicht verstoord is. Voor wie het niet weet: de evenwichtsorganen van een fietser zitten in het hoofd.

Daarmee is het nut van dit filmpje duidelijk. Je hoeft niet eens de moeite te doen om het ontwerp te realiseren en te wachten op de klachten achteraf. Nee, je kan gewoon meteen een goed ontwerp maken. Veel goedkoper en veiliger.

Een verplicht filmpje geeft een proof of concept: een bewijs dat het ontwerp wel degelijk rekening houdt met de realiteit. En dat is nodig bij elk stuk fietsinfrastructuur, zelfs de meest banale. Bijvoorbeeld bij paaltjes. Kijk maar naar de nieuwe paaltjes aan Dampoort:

Kleindokkaai

Als er ooit eens iemand een animatie maakt die toont hoe een fietser door paaltjes laveert als hij een tegelijkertijd een bocht neemt is het voor eens en altijd duidelijk: in zo’n geval moet je ervoor zorgen dat de fietser schuin doorkan. Daarvoor moet de lijn tussen de paaltjes dwars staan op de rijlijn. Een filmpje laat dat duidelijk zien en zo’n filmpje kan dan dienen voor alle paaltjes-in-een-bocht. Zit er ergens een CGI-animator in de zaal?

6 gedachten over “Video!”

  1. Beste post ooit !!!!!

    In een heel ver verleden kreeg ik ooit een paar uurtje weg- en waterbouwkunde. We leerden cirkels tekenen van autobanen aangepast aan de snelheid die voorzien was op die weg. Ja daar zijn normen en tabellen voor.
    Ik vraag me al jaren af of er vastgelegde draaicirkels zijn voor fietsers ifv de snelheid die op een bepaald stuk te verwachten of gewenst is.

  2. Dat hadden ze ook beter eens gedaan voor de helling naar de fietsenparking aan de Krook. En voor al die overbodige verkeersbordpaaltjes midden op het nieuwe fietspad tussen Dampoort en Slachthuisslaan.
    Voor vaarwegen en sluizen gebeurt dit trouwens al in Vlaanderen: loodsen varen elke nieuwe sluis in op een kamergrote simulator in Borgerhout en geven hun feedback waar de bochten onmogelijk zijn of een passage te smal. Over verkeersborden die in de weg staan midden op de vaarweg, moeten ze zich waarschijnlijk niet bekommeren. Maar de techniek is dus beschikbaar.

  3. Henleykaai. Fietspad. Paaltjes naar de ondersteek onder de ring. Groot appartementsgebouw. Als het waait, doet de wind daar zeer vreemde dingen. En waait daar altijd keihard, net op het punt waarop de ondersteek begint en de paaltjes staan. Er-ger-lijk.

  4. Ik snap wat je bedoelt, maar voor de meeste zaken zijn net daarom ontwerpnormen gemaakt.
    De bocht in de de helling van Sneppebrug voldoet niet aan de norm. Standaard is het 10m, 5m bij weinig ruimte en ik dacht 3m als minimum. Als er geen ruimte is, begrijp ik wel dat men het krapper maakt (al is dat filmpje van AWV gewoon belachelijk, maar dat lijkt eerder een hele slechte animatie), maar bij de brug is dat gewoon een fout in het ontwerp aangezien de ruimte er gewoon is.
    Ook die paaltjes aan de Kleindokkaai zijn gewoon fout. In het fietsvademecum staat duidelijk dat paaltjes op 10m van een bocht of kruispunt moeten staan. Plaats genoeg daar om de paaltjes op te schuiven.
    Dat zou ook beter zijn, want het zijn wegneembare paaltjes voor bv hulpdiensten en dan kan men het voertuig al op die ruimte parkeren en de paaltjes wegnemen zonder het autoverkeer te hinderen.

    Maar bij complexe projecten kan een 3D model zeker een meerwaarde zijn, daar heb je zeker gelijk in!

  5. Idem aan de Bataviabrug. Daar staan vier paaltjes dicht bij elkaar. Je wordt hierdoor quasi verplicht de linkse rijstrook te nemen.
    Het lijkt mij dat 1 paaltje in het midden zou volstaan

  6. Waarom een duur en omslachtig filmpje? Haal die ontwerpers van hun PC en zet ze op de fiets.
    Ik vraag me trouwens af hoe je met zo’n filmpje een andere oplossing zou kunnen bedenken voor de Sneppebrug, geprangd tussen spoorweg, rivier en rijbaan.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s