Liesbeth

Er zijn in en rond Gent véél wegenwerven aan de gang. Er zijn er ook veel op komst. En dat is goed. De achterstand die afgelopen decennia “opgebouwd” werd mocht niet blijven duren. Remember Meulestedebrug. Beleef de gruwel van het Tolhuis. We leven in een decennium van het échte opbouwen, meestal met een fietsvriendelijke ontwerp. Sommige van die wegenwerven lopen. Andere kruipen. Sommige zijn professioneel georganiseerd. Sommige lijken hopeloos. De ene aannemer is de andere niet. De ene werfcontroleur is de andere niet. De ene communicatie is de andere niet. In de wegenbouw is niets menselijks onmogelijk. In de twee richtingen.

Zondag passeerde ik Liesbeth op de Frans Van Ryhovelaan. Dàt was lààng geleden. Even stoppen. Babbelbabbel. Was de baby nu al een peuter of een kleuter? “Ik fiets efkes verder mee” zei Liesbeth. “Ik woon nu op het Westerringspoor. Dat is wijs zeg! Ik fiets nu overal ècht wree vlot naartoe. Allez, bijna overal. Ik fiets vaak naar mijn broer in Sint-Amandsberg. Om van de Wiedauwkaaibrug via dat parkje tot aan het Kapitein Zeppospark te geraken.. die oversteek aan de Muidepoort… dat is vies. Wordt dat ooit veilig?

24 oktober 2021, Hakkeneistraat

We nemen afscheid aan de rotversleten Hakkeneistraat. Dat is nu een wegenwerf, met -volgens Liesbeth- een goed fietsomleidingsplan.

24 oktober 2021, Hakkeneistraat / Morekstraat

De Hakkeneistraat werd jarenlang “geclaimd” door De Lijn om er “uitwijktramsporen” te leggen. Maar -oef!-dat is niet meer nodig. En zo kan de Stad Gent deze missing link in het Westerringspoor eindelijk volwaardig fietsvriendelijk heraanleggen. Terwijl het begin dit jaar nog leek dat deze rampstraat tot 2024 schots en scheef zou blijven liggen, is er in september 2021 een wegenwerf begonnen. Dat lijkt op een ferme tour de force van de Stad Gent! Op de website van de stad vind ik geen info over ontwerp of timing. Volgens dit krantenartikel zou deze werf dit jaar rond zijn. En uit de werf kan je lezen dat het pad zal aansluiten op het bestaande pad langs de Grensstraat en de Zandstraat.

24 oktober 2021, Westerringspoor tussen Grensstraat en Seingeverspark

Tour de force! Liesbeth zal nog blijer zijn.

Het gewenste compromis?

De lang beloofde wijkmobiliteitsplannen voor Dampoort en Oud-Gentbrugge zijn geboren. Een dag te vroeg, zeggen sommigen. Een jaar te laat, zeggen anderen. Deze plannen hadden ingevoerd moeten zijn voordat de Dampoortwerf begon. Het wordt nu: nà de Dampoortwerf. Logisch voor de Dampoortwijk, maar doodjammer. Al lijkt het me even logisch om het plan van Oud-Gentbrugge wèl zo snel als mogelijk in te voeren.

Dat vat mijn eerste commentaar op dit plan goed samen. Er spreekt géén dringende klimaatambitie uit. Géén. Het voelt aan als: een fors compromis. Dat gevoel had ik minder bij het Circulatieplan. Dat plan gaf een gevoel van hoop. Er waren mindere aspecten aan, maar bij de invoering in de lente van 2017 bleken de positieve effecten zoveel groter dan ik verwacht had. De mindere punten kwamen er vooral waar “de politiek” niet wilde luisteren naar “de ambtenarij”, bijvoorbeeld in de sector rond de Sleepstraat. Mobiliteit is zoals geneeskunde: halve oplossingen / compromis-oplossingen werken niet. Denk aan de onbestaande fietsverbinding tussen Rabot en het centrum. Denk aan de Rozemarijnstraat, waar bewoners niet stadinwaarts mogen fietsen. We weten dat er afgelopen jaar lang politiek onderhandeld is. Lees: geschaafd en getimmerd aan het ambtenarenplan. Vandaar mijn eerste huiver. Maar zelfrelativering is hier op zijn plaats. Het is een eerste indruk. Hopelijk spreekt de concrete detailuitwerking mij tegen.

Ik vroeg de companen van de Fietsersbond om een reactie. Jan G schreef:

Moeilijk. Is om te beginnen blijkbaar een politiek compromis. Compromissen zijn nooit ideaal. Uiteraard zal er weer protest zijn, want dat was er al bij de voorstellen en de meningen waren en zijn verdeeld.

Als ik het als fietser bekijk, zijn er nog veel onduidelijkheden. In de persvoorstelling van de stad wordt gewag gemaakt van fietsstraten en dergelijke, maar op het plannetje vind ik die niet terug. Verder is het afwachten: wat op een plan staat en wat als aanduidingen op de weg komt, is niet noodzakelijk hoe de verkeersdeelnemers zich gedragen. Ik bedoel: neem de fietsoversteekplaats aan het Graaf Van Vlaanderenplein. Daar hebben de automobilisten theoretisch voorrang. In de praktijk is het de gewoonte dat fietsers voorrang krijgen. Dergelijke zaken zijn moeilijk in te schatten.

Zeker in de beginperiode verwacht ik dat bepaalde straten heel wat meer verkeer te slikken zullen krijgen (Waterkluiskaai) en andere natuurlijk weer minder (Gentbruggestraat).

Het belangrijkste en moeilijkste punt is Gentbruggebrug. Mijn vermoeden is dat die brug door de ingreep helemaal niet veiliger wordt, want die zal niet of amper minder verkeer te slikken krijgen. Het verschil is dat de autostroom aan de kant van Sint-Amandsberg de Waterkluiskaai op gestuurd wordt. De Gentbruggestraat wordt wel beter, want er zal geen doorgaand verkeer meer mogelijk zijn (afhankelijk van hoe die filtering in de praktijk uitgevoerd wordt), maar de brug blijft voor fietsers even onveilig. M.a.w. je kind van 8 met de fiets over die brug sturen, zal je nog steeds niet doen.

Over naar de wondere wereld van de perceptie. Je merkt aan alles dat we alweer vertrokken zijn voor een rondje “nieuw woord kiezen”. Na 1997 was het woord “circulatieplan” lang taboe. Niet enkel het woord: ook het heldere recept. Allemaal door dat liberale verkiezingstrauma, het “Van Rouveroi-trauma”. Anno vandaag is er een duidelijk taboe op het woord én op het succesvolle recept “autoknip”. Het succesvolle recept van het Circulatieplan om de natuurlijke grens van een rivier of kanaal optimaal te benutten, mocht niet herhaald worden. Gentbruggebrug kreeg hierdoor een -deels opgeklopte- symboolfunctie. De perceptie over dit plan moet en zàl zijn dat het een compromis is. En de vier partijen zullen publiek in koor zeggen dat het een zéér goed plan is. At first sight lijkt niemand gelukkig met het plan voor Gentbruggebrug. Zoals Jan G schreef: wie zal zijn kind hierover durven sturen? Dat is trouwens een kernvraag voor àlle ingrepen. De Gentbruggestraat en “de vijfhoek” zullen zeker veiliger aanvoelen. Sommige straten zullen in de ochtendspits stadinwaarts veiliger aanvoelen, bijvoorbeeld het stukje Forelstraat tussen R40 en Wolterslaan. Daar komt overduidelijk ochtendspitszuurstof. Maar wat in de avondspits? En wat met de dwarsing met de Fietssnelweg F400? (zie verderop)

Ondertussen staan zowel de klassieke als de sociale media vol met de mogelijke autosluiproutes doorheen de Dampoortwijk. Doorgaand autoverkeer wordt niet 100% uit de wijken gehaald: het wordt moeilijker gemaakt. Voldoende moeilijk om op sociale media x aantal scheldtirades te doen oplaaien. Dat wijst op het ontmoedigende karakter van het plan: autobestuurders zien in de eerste plaats dat hun gewoontes doorbroken worden. Vanuit mijn standpunt: positief. Maar het maakt voor mij de modal shift onvoorspelbaar. Dat was bij het Circulatieplan anders: er was hierover een zekerheid en het viel nog beter uit dan gehoopt. We weten dat autoverkeer als water is. Vraag: hoe zullen de Wazes en Google Maps van deze wereld hiermee omgaan? Zullen vrachtwagens die blind op hun GPS draaien zich vastrijden? En zullen de onderbetaalde koerierbedrijven nog meer rodeo’s rijden of in deze wijken overschakelen naar andere modi? (zie het bestuursakkoord verderop)

De allerbelangrijkste vraag is niet: zullen deze plannen minder autoverkeer door de wijken jagen? De vraag is vooral: zal dit plan mensen stimuleren om meer te stappen, te fietsen of het openbaar vervoer te gebruiken? Zo ja, wat is het streefdoel qua modal shift en op welke termijn? Het zou goed zijn mocht het stadsbestuur hierop antwoorden.

Positief: as we speak worden zone 30’s verder over de stad uitgerold. Lady L sms’te gisteren vanuit de Koning Albertlaan: “Wij worden zone 30!” Gedragswijzigingen hebben ook handhaving nodig. Zonder de intense medewerking van de Gentse Flikken lukt dat niet. Dat heldere engagement hoorden we nog niet.

Tot slot, pro deo: de geografie van de twee wijken is fundamenteel anders dan die van het gebied binnen de R40. De Dampoortwijk zit geprangd tussen Schelde, Destelbergen en de Land Van Waaslaan. Misschien is er geen waterdichte oplossing zoals binnen de R40 mogelijk. Maar als “de politiek” zoveel tijd nodig heeft om het plan van “de ambtenaren” politiek bij te sturen naar een compromis, dan vraag ik mij af wat het oorspronkelijk plan wel was. Mijn vermoeden: een beter plan dan wat nu voor ligt. Het zou goed zijn om ook dat plan te communiceren. Ik weet het: zo’n open communicatie past niet in onze huidige politieke zeden. Maar het geeft de vier partijen alle kansen om naar de eigen achterban te communiceren. En het geeft alle mensen die niet tot een achterban behoren de kans om te objectiveren. So far mijn hoogst persoonlijke bedenkingen.

Over naar de droge analyse. Daarvoor bekijken we een aantal van de belangrijkste fietsroutes op het Stadsregionaal fietsnetwerk Gent. (de screenshots hieronder komen daaruit). We zetten de bril op van de niet assertieve fietsers, en de “bijna-fietsers”. Zullen deze twee wijkmobiliteitsplannen de uitbouw van het fietsnetwerk mogelijk maken of net belemmeren? Waar zal het (subjectieve) veiligheidsgevoel mensen op de fiets lokken? Waar niet? We weten allen dat één zwakke schakel voldoende is om een vrachtschip vol goede ambities te torpederen.

Maar laat ons beginnen met het bestuursakkoord uit 2018. Leest u even mee:

Herlees dit even van zodra alle details van de wijkmobiliteitsplannen bekend zijn.

Eerste analyse: de Fietssnelwegen. Die lopen enkel doorheen de Dampoortwijk.

Het plan geeft de Nijverheidskaai (F403) alle kansen om door te groeien tot fietsveilige as. Alleen lees ik te weinig details om te zien of de verbinding tussen Waterkluiskaai en Nijverheidskaai fietsveilig gemaakt wordt. Haalbaar.

Minder goed scoort de as Bijgaardepark / Denderlaan op de F400. De oversteekplaats op de Forelstraat blijft in dit plan een gevaarlijk punt. Autoverkeer vanuit de R40 zwaait daar met forse snelheid de bocht om. Voetgangers die op het kruispunt met de Heernislaan groen licht krijgen, hebben een engelbewaarder nodig. Ook voor de automobilisten zal dit kruispunt een zwart punt blijven, want enkelingen zullen de verbodsborden om linksaf te slaan blijven negeren. Dat zie ik dagelijks. Ik woon vlakbij (lees meer hier) en ken er de gevaren door en door. Voor mij is dit één van de zwartste kanten van het compromis.

Tweede analyse: het BFF (Bovenlokaal Functioneel Fietsroutenetwerk).

Het deel van de Dampoortwijk tussen Dendermondsesteenweg en Land van Waaslaan kreeg de meest grondige aanpak. Hier lees je bijna een waterdicht circulatieplan. Autoverkeer wordt er grotendeels lokaal. Dat zal dit armere deel van de wijk (met een intense bolide-cultuur) ongetwijfeld leefbaarder maken. Het geeft zuurstof aan de fietsas Nieuwhof / Bruneaustraat / Jean Béthunestraat / Doornakkerstraat / Jos Verdegemstraat. De korte passage van de Dendermondsesteenweg is de zwakste plek, want die blijft zoals voorheen. Dat stukje was reeds lang zone 30 en loopt af naar de Dampoort. Benieuwd of hier een flankerende maatregel op de planning staat.

We steken de Schelde over naar de BFF-fietsas Braemkasteelstraat / Emanuel Hielstraat / Gentbruggekouter / Jules Van Biesbrouckstraat / de gewenste fietsbrug over de Schelde / terug in Sint -Amandsberg: Paul De Ryckstraat. Die laatste straat deelt in de zuurstof van de Nijverheidskaai: exit het intense sluipverkeer richting Destelbergen. Het eenrichtingsverkeer op de brede Gentbruggekouter en de knip aan het Gentbruggeplein creëren zuurstof en mogelijkheden voor fietspaden. De keuze om de Emanuel Hielstraat nergens te wijzigen en het statuut van Wijkontsluitingsweg te geven, matcht niet met een BFF. Wat wordt hiervoor de oplossing? Deze as gaat in 2022 op de schop. Fietssuggestiestroken lijken niet de goede oplossing. Wat deze as betreft: hoe sneller de fietsbrug over de Schelde er komt hoe beter.

Duidelijk leesbaar: de NA BBF-as Oude Brusselseweg krijgt door tegengesteld auto-eenrichtingsverkeer alle kansen / zuurstof om uit te groeien tot een veilige fietsas. Daar is nog veel werk aan. Dat kan -mits voldoende zorg, ook op de andere delen / straten- een belangrijke fietsruggengraat van en naar Melle worden. Zo moet het veel te smalle (heraangelegde) stuk Oude Brusselseweg tussen Louis Van Houttestraat en Sasstraat opnieuw aangepakt. De knip van de Ankerslaan maakt de Gentbrugse “vijfhoek” overzichtelijker en autoluwer. Ook dàt zal deze fietsas ten goede komen.

Zo land ik vrij dicht bij een genuanceerde conclusie: dit zijn geen state of the art fietsvriendelijke wijkmobiliteitsplannen. Zoals het nu leest: een stapje daarheen. Naar mijn aanvoelen: een te klein stapje. In sommige straten en kruispunten: een grote stap. In andere: kleine stapjes of geen stap. In sommige wijkdelen zal de autodruk van doorgaand autoverkeer fors afnemen. Andere straten blijven vermoedelijk auto-streetcanyons.

Er blijven veel vragen open. Voor de mensen die nu al dagelijks fietsen wordt het in globo beter. Ik herhaal de vraag: welke modal shift zal hier uit voortkomen? Zal het voldoende zijn om mensen hun fietsangst te doen overwinnen? Of ben ik net als bij het Circulatieplan in 2017 niet optimistisch genoeg? The proof of the pudding is in the biking.

Terrasje

Het lijkt alsof we de ergste virusbladzijden omgedraaid hebben. De Klimaatmars kon doorgaan alsof er geen virusje aan de lucht was.

10 oktober 2021, Brussel
10 oktober 2021, Brussel
10 oktober 2021, Brussel
10 oktober 2021, Brussel
10 oktober 2021, Brussel

Dat was maar goed ook, want het kleinste kind weet ondertussen dat het hoog tijd is om de grootste planetaire bedreiging in te dammen.

10 oktober 2021, Brussel

Hoe gaat ons Gentse stadsbestuur – de optelsom van vier (4) politieke partijen- hier verder mee om? Worden er nagels met koppen geslagen, of wordt er getalmd en getreuzeld? Mobiliteit, en meer bepaald de acht Wijkmobiliteitsplannen, zijn voor de klimaatzaak een belangrijk dossier. In mobiliteitszaken zijn compromisssen meestal synoniem met status quo.

De wijkplannen zijn minstens even belangrijk voor de verdere uitrol van het Gentse Stadsregionaal fietsnetwerk. Het is door deze bril dat we de plannen zullen beoordelen. De lancering van de eerste twee wijkmobiliteitsplannen was beloofd voor begin 2021. Ondertussen zijn we een zwangerschap verder. Lang kan het niet meer duren voor de eerste twee wijkplannen geboren worden. Hopen we.

Ik hoop hevig dat die eerste wijkplannen state of the art goed zijn, en een even grote impact hebben als het Circulatieplan uit 2017. Dat vraagt (politieke) moed, want het betekent: de verplaatsingsgewoontes van het gewoontebeest “mens” in vraag stellen. Iederéén weet: twee jaar na de invoering van zo’n plan wil de grote meerderheid van de mensen niet meer terug naar de oude situatie. Iederéén weet: een minderheid zal blijven “weurtelen”. Dat was zo in 1997. Dat was zo 2017. En ja, dit alles was 30 jaar geleden -mits politieke moed- makkelijker geweest.

Vandaag komen we met zijn allen uit een zware periode. Dat maakt dat er – zeker in steden- wat meer spanning dan anders in de lucht hangt. Voor sommigen gaan onze huidige coronavrijheden niet ver genoeg, voor anderen gaan ze veel te ver. Dàt alleen al. Feit is: we zijn nog niet terug waar we horen te zijn. Theaters en concertzalen zitten nog niet vol. Het openbaar vervoer wordt nog niet ten volle benut zoals voorheen. Maar zo’n kakelverse Klimaatmars toont overduidelijk dat ook dààr de medicijnen dringend, dwingend èn drastisch moeten zijn. En ja: ook al is het vaccin bekend en beschikbaar, sommigen mensen lopen liever met hun kop tegen de muur dan te leren van wetenschappers. Dat is in mobiliteitszaken ook zo.

Wie denkt dat zo’n wijkplannen een druppel op een hete plaat zijn vergist zich. Het Circulatieplan binnen de R40 toonde overduidelijk dat een goed plan veel mensen helpt om hun mobiliteitsgewoontes deels te herdenken. Zo wordt het leefbaarder én verkeersveiliger. De formule was reeds elders toegepast (bijvoorbeeld in Brugge, vorige eeuw al). Na Gent zijn ook (minstens) Leuven, Kortrijk, Hasselt, Aalst en Geraardsbergen op zoek naar de beste lokale formule om hun stad(je) via mobiliteitsingrepen en/of circulatieplannen autoluwer te maken. Zijsprongetje: op de fietstocht zondag naar Brussel viel het op: overal te lande worden fietsstraten ingericht.

De wijken Dampoort en Oud-Gentbrugge zijn transitwijken. Hét probleem van Oud-Gentbrugge is dat teveel autoverkeer de wijk als transitzone gebruikt tussen de E17 en hun bestemming in Destelbergen, Oostakker of Sint-Amandsberg. Ze willen de Brusselsesteenweg, maar vooral de Dampoort vermijden. Hét probleem van de Dampoortwijk is dat doorgaand autoverkeer de Dampoort wil vermijden. In tijden van Waze is dat een makkie. Véél te makkie.

Een zomers terrasje half september op het kerkplein van Gentbrugge toonde me de spreidstand van de huidige situatie. Steeds meer ouders nemen de fiets om hun kinderen van en naar school te brengen. Het aantal kinderen op de fiets groeit snel.

17 september 2021, Sint-Simonstraat / Emanuel Hielstraat
17 september 2021, Sint-Simonstraat / Emanuel Hielstraat
17 september 2021, Sint-Simonstraat / Emanuel Hielstraat
17 september 2021, Sint-Simonstraat / Emanuel Hielstraat

En daar laveert dan het doorgaand auto-, bus- en vrachtwagenverkeer doorheen. Of is het omgekeerd? Hoe krijg je deze cirkel doorbroken? Dames en heren politici, doe eens rond 15u een terrasje op Gentbruggeplein, en observeer het verkeer. Op de hoek van de Sint-Simonstraat en de Emanuel Hielstraat is er een nieuw café, mét een terras. Je zal merken: zo’n observatie van het verkeer rond het terras is soms hartverwarmend, maar al te vaak slecht voor je hart. Wat doet een Flixbus op dit plein? (Reactie via Messenger: De FlixBus reed daar niet als reisbus die een sluikweg zocht. Maar wel als een Covid-versterkingsrit voor De Lijn. De Lijn heeft namelijk tot en met 30 september in de spitsuren extra bussen ingelegd op de drukste ritten. Aangezien zij zelf al haar bussen inlegt tijdens de spits deed zij een beroep op autocarbedrijven die ook zwaar getroffen werden door de maatregelen. Dus deze bus reed daar omdat hij een bus op lijn 3 volgde om zo capaciteit aan te bieden zodat reizigers beter afstand konden houden van elkaar. Wat dus een goede zaak was.)

17 september 2021, Emanuel Hielstraat

Wat doet al dat doorgaand autoverkeer hier, op weg naar Gentbruggebrug en verder? Zo’n terrasbezoek helpt om te begrijpen hoe doorgaand verkeer de leefbaarheid èn veranderend gedrag (letterlijk) blokkeert. Doorgaand autoverkeer dat vrij baan krijgt in smalle straten remt de klimaattransitie af. Doorgaand autoverkeer hoort op de paar hoofdassen te blijven. Daar dienen die assen voor.

Baudelo-pen

De werf van het Baudelopark zit in een nieuwe fase.

23 september 2021, Koning Willem I-kaai

De werf is nog lang niet klaar. Maar pakweg 11 maand na de start van de werf is de fietsroute langsheen de Leie weer open voor voetgangers en fietsers. Baudelo is weer open. Een planning als deze verdient een planningspluim!

23 september 2021, Koning Willem I-kaai
23 september 2021, Baudelokaai

De vrees die sommigen hadden dat de fietsas minder aantrekkelijk zou worden kunnen op hun twee oren slapen. Mijn eerste passage door dit onafgewerkte project voelde zéér ok. Dit is geen knip in de straat. Dit is de definitieve exit van doorgaand autoverkeer door dit park. Exit de straat. Enter de parkuitbreiding. Enter het fiets- en wandelpad, waar ook de zware vrachtwagens van de Gentse Feesten overheen kunnen.

23 september 2021, Baudelokaai
23 september 2021, Baudelokaai

Het wordt wèl een project waar de fietsers nederig de voeten van koning voetganger mogen kussen. Rustig erdoorheen fietsen kan perfect. Een koerske trekken doorheen het park lijkt me uit den boze.

23 september 2021, Baudelokaai

Oh ja, door deze werf was de onderdoorgang van de Sint-Jorisbrug een tijdlang afgesloten. Ook die hinder is -oef!- voorbij.

Vacatures: M/*/V, editie 2021

De tijd vliegt. We zijn in de Visserij toe aan een telpaal van de tweede generatie.

09 juli 2021, 19u02, Visserij

De tijd vliegt.

Fietsersbond Gent bestaat anno 2021 meer dan 32 jaar. De pioniers uit 1989 zijn ondertussen vijftig- of zestigplussers. Af en toe stroomde “jong volk” binnen, en haakten “anciens” af. De fakkel vol kennis werd regelmatig doorgegeven. Sommigen van de huidige kern van Gentse Fietsersbondvrijwilligers zijn moe van het jarenlange schrijven, praten, observeren, actievoeren en/of melden. Moe van de versplintering in politiek en administraties. Anderen nemen steeds meer hooi op hun fietsvork, en geven er een frisse lap op. Nog anderen kijken tevreden terug op het geleverde werk: vergeleken met 10 jaar geleden gaat het fèrm vooruit.

07 augustus 2021, 14u02, Coupure Links

Ondanks dàt springen velen uit hun vel van ongeduld: hun kinderen fietsen door een véél te verkeersonveilige stad. Want ook Wondelgem, Drongen, Sint-Denijs-Westrem, Oostakker en Meulestede zijn een deel van Gent. De R40 krijgt te weinig aandacht, zie dit lijvige dossier.

01 juli 2021, 15u28, Dok Zuid

De tijd vliegt.

Het is weer tijd dat er “verse”, scherpe vrijwilligers bij komen. Want misschien zijn we als Fietsersbondafdeling te braaf voor het beleid. Misschien geven we te weinig aandacht aan de Klimaatzaak. Misschien zien we niet alles. Misschien komt jouw buurt te weinig aan bod in het beleid, of in onze aandacht of onze acties. Misschien hoorden we nog nooit van jouw grandioos idee.

02 september 2021, 16u00, Luc Lemiengrepad

Stel: je wil je engageren bij ons… wat kunnen we je concreet aanbieden?

  • Eindredactie van Fietsbult (via WordPress). In maart 2022 draait Fietsbult 14 jaar. Hoog tijd om (in maart 2022) de fakkel door te geven aan iemand met tijd, geduld en vooral: liefde voor taal, fotografie en de fiets. Jij?
  • Schrijvers en/of fotografen voor Fietsbult. Elke stem/blik is anders. Elke stem/blik is waardevol. De eindredactie helpt je op weg.
  • Sociale media: we zijn actief op Facebook en Twitter. Wie wil onze aanwezigheid hier verder uitbouwen of uitbreiden naar andere sociale media?

  • Bibliothecaris: we bouwen aan een klein bibliotheekje fietsboeken en -tijdschriften.Wie wil dit beheren, zodat we deze kennis kunnen delen?
  • => Soms geven we een boek cadeau. Dit jaar kreeg minister Peeters “De Fietsrepubliek”, de ongemeen boeiende geschiedenis van de fiets in Amsterdam. Lokaal gekocht uiteraard. Gemeenteraadslid en fractieleidster mevrouw Van Bossuyt kreeg deze zomer “Het recht van de snelste” .
22 februari 2021, 14u46, Gentstraat
  • Ledenwervers: met hoe meer we zijn, hoe zwaarder we wegen. Dat gaat niet vanzelf. Daarom: wie wil focussen op ledenwerving?

  • Contact met leden en burgers: we krijgen regelmatig vragen, meldingen en verzuchtingen uit allerhande hoeken. Wil jij zorgen dat deze vlot bij de juiste personen terechtkomen?

  • Beleidskuitenbijters: wil je je inhoudelijk inwerken in de wondere wereld van mobiliteit? We proberen contact te houden met (veel te) vele actoren. Thema’s bij de vleet. Bijvoorbeeld:
  • Project verkeerslichten: de Vlaamse – en dus ook Gentse- verkeerslichten kunnen véél beter functioneren dan nu. Vlaanderen hinkt hier fors achterop. Wie wil deze zéér technische materie bestuderen? Wat kunnen we leren van andere steden in binnen- en buitenland?
21 juli 2021, 22u26, Dok Zuid
  • Fietsroutes, fietssnelwegen & bewegwijzering: wat is de beste weg van A naar B en hoe zorgen we ervoor dat fietsers die ook vinden?
  • Trams(poren) & fietsen: hoe kunnen we het spanningsveld tussen trams & fietsen aanpakken? Wat kan er op korte en lange termijn verbeteren?
04 augustus 2021, 12u06, Kouter / Kortemeer / Zonnestraat
  • Paaltjes & hindernissen: hoe gaan we om met de noodzaak om fietswegen af te schermen en het risico op “eenzijdige ongevallen”? Wat is nodig? Wat is gevaarlijk?
  • Fietsstallingen en fietsdiefstallen. Zonder woorden.
20 juli 2021, de maandoogst tussen Forelstraat en Dampoortstation
  • Werf-fanaten: overal in Gent en buurgemeentes gaan er schoppen in de grond. De Fietsinfrastuctuur groeit. Hoe lopen de werven? Gaat het vooruit? Vind je als fietser vlot je weg? Hoe kwaliteitsvol zijn de fietsomleidingen? Voer voor fotografische verslagen op Fietsbult.
13 juli 2021, 12u25, Wulgestraat (Evergem)
  • Scholenwerking: heel wat scholen en ouderraden zijn bezig met mobiliteit. Wie wil daarrond een werking opstarten?
03 juni 2021, 08u23, Vroonstallestraat
  • Actievoerders: we hebben een aantal vaste acties of samenwerkingen. Voorbeelden: de jaarlijkse applausacties (op de Wereldfietsdag 3 juni, we hopen dat ooit, one day, àlle politieke partijen hieraan meedoen), telacties samen met GMF, Critical Mass, … Wie wil mee organiseren of gewoon meedoen?
  • Samenwerking met medestanders: in heel wat wijken zijn groepen zoals Ledeberg Breekt Uit meer of minder actief bezig met actieve mobiliteit en veiligheid. Wie wil helpen om nog beter samen te werken?
26 juni 2021, 18u03, Dok Noord
  • Spotters en melders: hoe evolueert je wijk of stadsdeel? Wat kan er beter? Waar zijn de putten of bulten? Welk schitterend idee heeft onze steun nodig?
09 juli 2021, 09u04, Achilles Musschestraat / Krijgslaan
  • Fietsrondetafel: in september 2018 organiseerden we deze fietsrondetafel : ambtenaren en middenveld samen aan tafel rondom een fietsthema. Het is tijd voor een vervolg. Qua thema denken we aan “tramsporen” of aan “het spanningsveld tussen snelle fietsers en trage fietsers + voetgangers”. Of misschien is jouw idee nog beter. Wie wil dit organisatorisch trekken?
01 september 2021, 17u16, André Denysbrug
  • Materiaalbeheerder: we verzamelden in de loop der jaren flink wat actiemateriaal (banners, een megafoon, folders, fietsplaatjes, gadgets,… ). Wie wil dit beheren en verder uitbouwen? We hebben een klein jaarlijks budget.
21 maart 2021, Groendreef
  • Project fietshandelaars: al jàààren willen we een Fietsbultreeks maken over àlle fietshandelaren van Gent. Eén Fietsbult per week. Foto’s en een infofiche, meer niet. De Coronaperiode leek dè opportuniteit om er eindelijk tijd voor te maken. We begonnen eraan, en toen stak Corona een stok in de wielen. Wie weet lukt het nu met jij als trekker? Het concept is er. Nu nog de foto’s en de infofiches.
27 november 2020, 15u49, Tortelduifstraat

Concreet.
Heb je een kriebelend, warm fietshart?
Zin en tijd om als vrijwilliger Fietsersbond Gent mee uit te bouwen?
Kom op maandag 27 september naar onze korte infosessie, waar we u wegwijs maken in de negen duust mogelijkheden om mee te werken.
Waar?
Herberg Macharius, Ferdinand Lousbergskaai (aan Portus Ganda)
Wanneer?
19u30 tot 20u00
Welkom!

We stellen slechts twee voorwaarden: lid zijn of worden van de Fietsersbond, en strak partijpolitiek neutraal blijven. We zijn allemaal onbetaalde vrijwilligers, en kunnen hulp vragen aan de professionals van de Fietsersbond.

Zondag 19 september staan we van 10 tot 18u met een stand op Het Fietsdorp van Gent Autovrij op de Zuidparklaan. Ook daar kunnen we je meer vertellen. Het volledige programma van Gent Autovrij staat hier.

20 juli 2021, 16u10, Coupure Links

Past het je op geen van beide momenten? Geef een seintje via gent@fietsersbond.be en kom een koffie drinken met één van onze vrijwilligers.

Wel zin, maar geen tijd? Wordt dan minstens Fietsersbondlid via deze link. Of nog beter: verander van gedacht, en volg je kriebelende goesting.

Vroeger

Verandering is moeilijk. Ik kan dan wel vlot mijn mobiliteitsgedrag aanpassen aan wat volgens de huidige inzichten goed en nodig is. Maar minder vlees eten, dàt is … .

Eén van de vele redenen dat verandering moeilijk is is dat we het heden weinig objectief kunnen vergelijken met het verleden. We vergeten zo snel. Zeker over alledaagse dingen als mobiliteit.

Mede daarom was het uiterst prettig dat Korneel De Rync de toestemming gaf om het hoofdstuk FIETS uit zijn boek over de jaren 50 ” Vroeger was alles anderste publiceren. Korneel mailde de tekst op 10 maart 2020. Op 11 maart veranderde mijn wereld voor een paar maanden, iets met een c… . En de tekst verdween ergens diep in mijn mailbox.

Vorige maand dacht ik plots aan die tekst. Het geheugen laat zich niet temmen. Dus hier is hij dan! Hint: let ook op de voorflap.

FIETS

De fiets was in 1957 het meest verspreide vervoermiddel. Er waren er ongeveer 3 miljoen, 2.902.243 om precies te zijn. Dat betekent dat één op de drie Belgen een stalen ros bezat, en dat ongeveer ieder gezin een ter beschikking had. Omdat velen nog geen scooter of auto hadden, lag het gebruik ervan hoog. Uit een grote verkeerstelling in 1955 bleek dat fietsers goed waren voor 18,1 procent van alle voertuigen op de openbare weg. Mensen gingen ermee naar het werk, de winkel of gebruikten hem in hun vrije tijd. De gewone man sprong vaker op een velo dan de vermogende, want die laatste had zich wel al ‘gemotoriseerd’.

Het spreekt voor zich dat de fietsen technisch gezien minder waren: minder goede remmen, minder versnellingen, zwaarder frame, banden die sneller lek raakten, noem maar op. Toch schreef het tijdschrift Cyclotouring in maart 1954 dat de fiets niet meer hoefde ‘beschouwd te worden als een nog te verbeteren ding’. Over fietssloten was ook niet zo nagedacht. Mensen zetten hun tweewieler bijna nooit op slot, want er was nauwelijks diefstal.

Diefstal was er wel van overheidswege. Jaarlijks diende je een provinciale fietsbelasting van 80 frank te betalen. Het was een bijdrage voor de aanleg en het onderhoud van wegen en fietspaden. Je kreeg een metalen nummerplaatje dat je verplicht aan je rijwiel moest hangen als bewijs van betaling. Op dat plaatje stond de naam van de provincie vermeld, het jaartal en een persoonlijk registratienummer. Ieder jaar veranderde de kleur en vorm ervan, zodat de politie snel kon zien wie niet betaald had. (En wat met tandems? In het boek Passe-vite, een nostalgische terugblik op oude voorwerpen, staat te lezen: ‘Op een tandem hoefde maar één fietsplaat. Zat er geen plaatje in de vork, dan schreef de agent een bekeuring uit. Zat op de tandem één fietser, dan schreef de agent één bekeuring uit, zaten op de tandem twee fietsers, dan schreef de agent twee bonnen uit.’) De taks was hoe dan ook voer voor discussie, want slechts een klein procent van de opbrengsten werd geïnvesteerd voor het inrichten en verbeteren van fietsstroken. Sterker nog, het grootste deel ging naar de autowegen, ten nadele van tweewielers. Met het geld werden zelfs rijpaden verwijderd. De fietsers financierden dus hun eigen ondergang.

De overheid hechtte eind jaren vijftig geen belang aan fietsers en fietswegen. Alle aandacht ging naar het opkomende autoverkeer, en daarbij werden de zwakke weggebruikers vergeten. De beleidsmakers leken te denken dat de rijwielen op termijn gewoon zouden verdwijnen en iedereen in de toekomst enkel en alleen een auto zou gebruiken.

Er waren weinig fietspaden. Op veel plaatsen moest de trappende medemens gewoon op de autoweg rijden, ergens aan de rand ervan. Nog meer dan de auto’s hadden zij last van de slechte kasseiwegen. De paden die er wel waren, waren vaak smal, in slechte staat, onveilig, of er werden delen gebruikt als parkeerplaats. Ofwel waren die plekken door de autoriteiten zelf ingericht, ofwel zetten automobilisten daar illegaal hun wagen, zonder dat de politie ingreep – wat bijna op hetzelfde neerkomt. ‘Dat door auto’s op rijwielwegen gereden en geparkeerd wordt, is gewone kost geworden. Politie en rijkswacht sluiten de ogen. Waarom zouden de automobilisten zich dan verder aan de voorschriften storen?’ schreef Cyclosprint, het tijdschrift van de Belgische Wielrijdersbond, in januari 1957. Hoe dan ook, de fietsers moesten zigzaggen en ontwijken. Mooi aan de kant blijven, of in de sloot rijden. Een paar maanden later wond Cyclosprint zich weer op over het gebrek aan ruimte: ‘Onze bevoegde instanties […] handelen als waren de fietsers een uitgestorven categorie van weggebruikers. Het is net of ze geen bestaansrecht meer hebben en alsof opzettelijk alles zo bedisseld wordt dat de vermetele die nog fietsen wil niet spoedig genoeg uit de weg geruimd kan worden.’ En de Antwerpse Wielerunie schreef in 1955 in haar maandblad dat de fietsers de paria’s, de verschoppelingen van de weg waren. ‘En men laat het hem goed voelen. Zijn plaats op de weg wordt alom meer beperkt. Zijn rechten ingekrompen, zijn eergevoel gekrenkt: noch honden, noch rijwielen.’

uit: Vroeger was alles anders, Korneel De Rynck, 2018 (het boek is nog steeds te koop, bijvoorbeeld hier)

Tramspoor naar de maan

Nee, dit is niet wat je denkt. We vloeken als Fietsersbond vaak wel op tramsporen. Maar we zijn absoluut niet tegen trams. Zolang de tram de goedkoopste en energievriendelijkste vorm van stedelijk openbaar vervoer is, die het méést aantal reizigers kan vervoeren, zo lang zijn we pro tram. Degelijk fietsbeleid kan niet zonder degelijk openbaar vervoerbeleid. Van de kabelbanen, verlos ons heer!

Waar deze kop dan wèl op doelt? Het is de invulling van een klassieker. Het begint met: “We kunnen als mensheid wèl raketten en satellieten naar de maan sturen, èn verder. Maar… “

Daar kan je veel op aanvullen. Ik vul aan met: “… maar we slagen er niet in om tramsporen te vullen met een materie die fietsongevallen doet verminderen.” Dat is geen klein beetje populistisch, want wat met de armoede de wereld uithelpen? Of andere grote morele thema’s? Het gaat me hier niet om moraliteit, maar techniciteit. En op het gebrek aan ambitie hierin.

13okt18, Koophandelsplein

U las misschien dit persbericht van UZ Gent over fietsongevallen door de Gentse tramsporen. Dat is iets waar een aantal Fietsersbonders in het vorig decennium jaren vragende partij voor waren. Een gesprek met De Lijn om het aantal fietsongevallen rondom tramsporen te objectiveren draaide uit op een sisser. Volgens De Lijn waren er amper ongevallen. Ik herinner me een gesprek waarbij de man aan de andere kant van de tafel niet eens wist dat er in Gent veel ouders met kleine kinderen doorheen de stad fietsen.

07mei17, Geldmunt / Rekelingestraat
07mei17, Geldmunt / Rekelingestraat

Dat was nieuw voor hem. En hij fietste zelf ook in Gent, vertelde hij trots. Maar hij woonde in een tramloze stad. En fietste in Gent van en naar vergaderingen aan de Zuid of het Stadhuis. Buiten de spitsuren.

De essentie van het verhaal van De Lijn is natuurlijk dat ze de middelen niet kregen/ krijgen om hun opdracht goed uit te voeren. En die opdracht was inderdaad een erfenis van Steve Stevaert zaliger. Simpel uitgelegd: we bieden de Vlamingen openbaar vervoer aan tot in de verste uithoek. Dat doen we niet voor vaste installaties als gas of riolering (wél voor kraantjeswater en stroom), maar dat gingen we wel doen voor dagelijkse busritten. Maar de plaatsen waar openbaar vervoer het meest maatschappelijk rendeert, de steden, kregen amper de middelen om een langetermijnbeleid uit te werken. Wie herinnert zich het Pegasusplan uit 2003 nog? Klaar in… 2025 (volgens deze tijdslijn van De Lijn). Ik heb ook nooit begrepen waarom de kortste tramlijn tussen Wondelgem en Gent Sint-Pieters doorheen het stadscentrum moet rijden. Terwijl het vroegere én logische parcours de Rooigemlaan volgde. Of waarom bewoners van Ledeberg via de Rozemarijntjesbrug naar het station sporen. Gent heeft een tramnet als de Franse Spoorwegen, met de Cataloniëstraat in de rol van Paris Nord.

21jul13, 16u29, Cataloniëstraat
21jul13, 16u29, Cataloniëstraat

Je kan natuurlijk niet verwachten dat een relatief kleine stad als Gent, met een complexe structuur vol kanalen en rivieren, een “logische” tramstructuur heeft, waar zowel de reizigersstromen naar het Gentse winkelhart als naar het hoofdtreinstation (in het Duits: Hauptbahnhof) rechtstreeks bediend worden. We kunnen niet àlles willen. Zolang de basiszaken maar goed gebeuren. Alhoewel: compromissen in mobiliteitsdenken wreken zich vaak snel. De wereld evolueert sneller dan de geplande investeringen uitgevoerd geraken.

Terug naar de tramsporen. Het is de taak van De Lijn om het wegdek links, rechts en tussen de tramsporen te onderhouden. Je kan onmogelijk zeggen dat de Lijn die opdracht grondig ter harte neemt. Je kan ook niet zeggen dat De Lijn voeling heeft met wat een stad als Gent nodig heeft. Je merkt dat Mechelen (en Brussel) veraf liggen. Daarnaast merk je ook dat het kader waarin De Lijn haar opdracht moet waarmaken niet bedrijfsefficiënt is. Ik heb er soms medelijden mee. Zo kan het gebeuren dat De Lijn in een juridisch conflict ligt met een wegenbouwbedrijf over slecht geleverd werk, en toch met hetzelfde bedrijf een volgende fase moeten aanpakken, desnoods via de Raad van State. Dus ze weten bij voorbaat: die volgende werf zal ook klotekwaliteit opleveren. Kijk naar de gebroken beton en de reeds verzakte “putjes” tussen de tramsporen in Korte Meer, Cataloniëstraat of Emile Braunplein. Ik weet het: De Lijn is niet de enige met deze absurde wetgeving. Ook bijvoorbeeld Sociale Woningbouwmaatschappijen hebben dat “systeem” aan hun been.

Positief: afgelopen jaren is er qua materiaalgebruik bijgeleerd. De Brabantdam en Papegaaistraat (en verder) zijn duidelijk robuuster gebouwd. Met als minpunt: wat als iemand zijn huis wil aansluiten op de rioleringen. Negatief: De Lijn laat sommige straten jarenlang liggen als warzones. Herinner je de vaudeville van de Vervaenestraat in Ledeberg. Bekijk nog eens dit filmpje uit december 2020, waar we minister Peeters vroegen Kerstman te spelen voor De Lijn, zodat de Zonnestraat en Koophandelsplein niet nog jaren een fietsongevallenplaats is.

Het is grappig om vandaag de kranten te lezen. Het lijkt alsof De Lijn een stedelijk bedrijf is, alsof de Stad Gent hier de verantwoordelijkheid draagt. Was dat maar waar! Toen ik deze middag eens neerschreef wat er allemaal beter kan in verband met de tramsporen kwam ik aan een fors verlanglijstje, bijna exclusief uit te voeren door De Lijn.

-Goed beleid start bij degelijke cijfers. Door deze studie is het nu wel duidelijk: de fietsongevallencijfers van De Lijn en de Politie zijn ondermaats. Degelijke ongevallenanalyses ontbreken. Waarom geen beter cijfermateriaal verzamelen via de spoeddiensten, en zo de politiecijfers objectief aanvullen? Zo kan men beter de types ongevallen en de hotspots van ongevallen met gekwetsten traceren. Deze studie toont het nut daarvan. Dat kan uiteraard niet zonder extra financiële ondersteuning van de spoedopnames.

– Heldere visuele communicatie over de plaats van de fietser is gewenst: rechts van de tramsporen (waar mogelijk, bv Limburgstraat staduitwaarts), of tussen de tramsporen (bv Limburgstraat aan tramhalte). Er zijn al voorbeelden hiervan in Gent en Antwerpen. Ik lees in de kranten dat De Lijn hier verder wil aan werken.

07mei17, Brabantdam

– “Oversteekplaatsen” creëren tussen deze twee opties, helder aangeduid, en met vulling van de sporen.

14mei17, Limburgstraat

– Ongebruikte tramsporen opvullen met vaste vulling zoals in de Belfortstraat (bijvoorbeeld: de Sint-Michielshelling). Dat systeem opvolgen, verbeteren, én onderhouden.

Belfortstraat

– Delen van ongebruikte wissels maximaal opvullen. Als er uitzonderlijk toch een tram over de wissel gereden is => weer opvullen. Wissels zijn de killers.

– Voor de minister: een joint venture opzetten (met innovatie-overheidssteun) tussen De Lijn, wetenschap (UGent?) en bedrijven om vulling te ontwikkelen voor tramsporen in werking. We willen toch innoveren? We willen toch exportproducten ontwikkelen? Wel, dit kan een perfect innoverend exportproduct worden. Daar hebben we geen raketten voor nodig. Weg met het defaitisme en ongeloof dat dit een onmogelijke opdracht is!

– Focus op remediëring van de bekende hotspots, vaak kruispunten van tramlijnen: Vlaanderenstraat/Brabantdam, Veerleplein, … Eén van onze dochters werkte een poos in het koffiehuis op de hoek Brabantdam – Vlaanderenstraat. Ze zag dagelijks fietsers vallen. De bloemist in de Sint-Niklaasstraat ziet er minstens één per week vallen.

– Een noodplan voor onderhoud van het wegdek naast en tussen tramsporen (zoals het gebeurde in vorige bestuursperiode op de as Sint-Baafsplein – Limburgstraat – Vlaanderenstraat). In de krantenartikels ligt de focus sterk op het stadscentrum. Maar ook daarbuiten is het vaak onveilig. Een voorbeeld: het kruispunt Voskenslaan / Maaltebruggestraat.

– Beter onderhoud van verzakkende “afvoerputjes” tussen de sporen. Dat zijn vaak èchte putten in het wegdek.

– Oversteekplaatsen van fietspaden altijd haaks op tramsporen bouwen, niet schuin. Daar speelt zowel de Stad Gent als Agentschap Wegen en Verkeer een rol. Hoe zal het aan Dok Noord / Verapazbrug worden?

– Als De Lijn écht wil weten waar de pijnpunten zijn: creëer een meldpunt.

Opjaaggedrag van tramchauffeurs (fietsers aan de kant bellen) moet helder verboden worden. Voorrang van trams telt voor dwarsend verkeer. Het is lang geleden dat we in Gent hierover klachten lazen. Dat is in Gent dus -misschien – opgelost.

– Off topic: degelijk verkeerslichtenbeleid. Als ik het goed begrijp wordt hier – na het debacle met het kruispunt Voskenslaan / Sint-Denijslaan- sinds kort bij De Lijn eindelijk degelijk werk van gemaakt. Applaus. Er is nog veel werk te verzetten. Een voorbeeld: het fietsverkeerslicht aan UZ Gent staat vaak nutteloos op rood als er geen tram passeert. Degelijke tramvriendelijke lichtenregelingen aan het kruispunt Kortrijksepoortstraat / R40 kan maken dat het staduitwaartse fietsverbod in de Kortrijksepoortstraat kan verdwijnen. Akkoord: de Bijlokekaai is dé fietsas. Maar voor de bewoners van de Kortrijksepoortstraat die willen fietsen is dit een geseling. Voor de jonkies: dit eenrichtingsverkeer werd ingevoerd in de jaren 80, toen het stadscentrum één autofile was, en de trams vaak vast zaten op de as Kortrijksesteenweg / Koningin Elisabethlaan. Als jongere kwam ik daardoor soms te laat op school aan. Buiten de R40 heeft de tram nu al jaren een snelle eigen bedding. Een andere grote boosdoener van vertragingen door de tram zijn de slecht geparkeerde wagens. Iedereen kent de oplossing hiervoor.

Dat alles vraagt een engagement om mee te bouwen aan een fietsstad. Vraag is of De Lijn dat wenst, en vraag is of ze daar van Vlaanderen de middelen voor krijgt. Zo niet, dan blijft De Lijn zitten in haar klassieke alliantie met de autostad. Dat is het vicieuze cirkel in hun denken. Hopelijk wordt die bladzijde ooit omgedraaid.

Drie uitsmijters: de commentaren op sociale media zijn alweer om in te kaderen. Volgens velen ligt het aan de fietsers zelf. Dat klopt deels: fietsen tussen de tramsporen moet je leren. Maar het is geen toeval dat de piek in de ongevallen in de herfst ligt: dat is de aankomst van méér dan tienduizend jongeren die zich voor het éérst intens in een stad verplaatsen. Die kunnen fietsen. Maar die ogen tekort komen voor de vele obstakels. Als ze al niet focussen op: de weg zoeken.

Mijn teerbeminde en ik zijn lid van Vrienden op de fiets. Een paar jaar geleden ontvingen we een echtpaar uit het zuiden van Nederland. Op dag één van hun tweedaagsverblijf viel mevrouw op het Lippensplein. Geen spoedopname, maar wel véél pijn. Ze namen prompt de trein terug naar huis.

Dikke banden helpen veel.

13okt18, Koophandelsplein

Mobiliteitsverleiden

Wonen is een basisrecht. De plek waar je woont bepaalt veel. Het is bijna 27 jaar geleden dat mijn teerbeminde en ik besloten om te verhuizen. Waarheen? Den buiten? Met ons type van job (nachtverpleegster en theatertechnicus) wou dat zeggen: altijd 2 auto’s nodig. Of in de stad blijven? Dan kon het met één auto. We kozen voor het laatste. Dicht bij het centrum. Nét / nét geen 9000 Gent, dat stak een beetje. Het werd de eerste straat van 9040 Gent. Dicht bij een treinstation. En dicht bij de autostrade. Binnen 15 dagen is het 25 jaar geleden dat we hierheen verhuisden. Ik was nog geen Fietserbonder. Een auto bezitten leek evident. Wel kozen we bewust een school vlakbij ons nieuwe huis, zodat de dochters op termijn zelfstandig naar school konden. Maar de bizarre realiteit was dat het volume autoverkeer in onze straat zo snel steeg, dat we de kinderen vaak zelf met de auto brachten.

Huizen waren toen een pak goedkoper. Bouwmaterialen ook. De kennis over isoleren was beperkt. Internet was voor een elite. Flink wat panden stonden leeg. We leefden in de wereld van huisje- tuintje – keukentje. Vergeleken met toen is de appartementisering van de nieuwe wooneenheden bijna de norm geworden. Compacter wonen is ok, én nodig. Al bleek tijdens de pandemie waar de minpunten zaten.

In de slag om de appartementenkoper is de locatie een prijsbepalend element. Elke projectontwikkelaar wil zo duur als mogelijk verkopen. Mobiliteitsverleiden is één van de technieken. Dat was altijd zo. Het fietsverleiden dook eerst op in dure verkoopsbrochures (zie onderaan deze Fietsbult over de Loop). De laatste jaren verschijnt de fietsverleidingsdans steeds meer in het straatbeeld. Er waren al vaker voorbeelden te zien, zoals werfborden op het jaagpad langs de Bovenschelde, stijl: “zoveel kilometer naar centrum Gent”. Deze mobiliteitsverleiding kan je al een poos bewonderen op de Hogeweg:

01 juli 2021, Hogeweg

Ik ben benieuwd naar wàt precies dit project zichzelf doet uitroepen tot “meest fietsvriendelijke project van Gent”.

01 juli 2021, Hogeweg

Feit is: de fiets heeft een prominente plaats gekregen in de verleidingsdans. Dat was 25 jaar geleden nog ondenkbaar.

9 maand

Louisa is niet zwanger hoor! Het is omgekeerd. Ze is bijna 9 maand oud.

21 mei 2021, Louisa D’Havébrug

Op 21 september werd de Louisa d’Havébrug – Louisa voor de vrienden- plechtig ingehuldigd. Op 21 juni is Louisa dus 9 maand oud. We zijn nog steeds dolgelukkig met haar. En iets verderop krijgt haar 60 jaar oudere broer, Stroppie, zijn langverwachtte remake. Maar er leeft ongeduld om Louisa in haar volle glorie over te kunnen fietsen. Vandaag popte dat ongeduld op Twitter op:

Maar zoals er versplintering van bevoegdheden bestaat (dat is een belangrijk hoofdstuk in onze cursus politicologie), zo is er ook versplintering van werven. Het positieve woord hiervoor is: “taakverdeling”. Het tussenwoord is: “afbakening”. We kennen zo meerdere fietsprojecten. Het nadeel is: het vraagt véél geduld van de fans. En het veroorzaakt wrevel.

Als fan van Louisa vroegen we de schepen van Openbaar Groen om helderheid, en dat kwam er vrij snel:

Van: Yves
Verzonden: woensdag 19 mei 2021 17:55
Aan: De Bruycker Astrid <Astrid.DeBruycker@stad.gent>
CC: Ruben – Fietsersbond Gent <gent@fietsersbond.be>
Onderwerp: park naast Louisa D’Havébrug

Dag mevrouw de schepen,

Beste Astrid,

De Louisa – zo noemen we de Louisa d’Havébrug liefkozend – is bijna een zwangerschap oud. We plannen 9 maand na de opening (dus rond 21 juni) een Fietsbult over de ontbrekende aansluitingen.

We vinden het zonde dat zo’n knappe infrastructuur niet prompt 100% kan renderen. Het is wachten op de aanleg van het park. Kan u ons een idee geven wanneer de werf die de aansluitende fietspaden creëert zal starten? Of kunnen we helpen om dit te bespoedigen?

Met fietsende groet,

Yves, vrijwilliger FIETSERSBOND GENT

————————————————————–

Van: Schepen De Bruycker Astrid <schepen.debruycker@stad.gent>
Verzonden: donderdag 27 mei 2021 11:32

Onderwerp: RE:KAB20212291 park naast Louisa D’Havébrug

Geachte heer De Bruyckere, beste Yves,

Dank voor je vraag. De offertes van de aanbesteding voor de aanlegwerken van het park werden geopend op 18 mei l.l..

De gunning van de werken in het college is voorzien eind juni. De aanlegwerken kunnen dan starten na het bouwverlof, in de tweede helft van augustus. Het park komt er dus nog zeker dit jaar!

Vriendelijke groet

Astrid De Bruycker (zij/haar)

Schepen van Gelijke Kansen, Welzijn, Participatie, Buurtwerk en Openbaar Groen

————————————————————-

Dat is goed nieuws. Langer wachten zou niet echt verantwoord zijn, het is er nu al vaak druk:

01 mei 2021, toekomstig park naast Louisa d’Havébrug

De (nieuwe!) fietsroutebordjes hangen al klaar:

01 mei 2021, Louisa D’Havébrug, en toekomstig park ernaast
01 mei 2021, toekomstig park naast Louisa D’Havébrug,

Applausactie op wereldfietsdag 2021

De Fietsersbond is per definitie … . En toen stopte ik even met typen, en zocht op de website van de Fietsersbond naar de missie. Hun missie. Onze missie.

“De Fietsersbond is een onafhankelijke vereniging, die met steun van leden, vrijwilligers en bondgenoten de belangen van alle fietsers in Vlaanderen en Brussel behartigt.” 

en…

“We lobbyen op alle overheidsniveaus, bij bedrijven en het middenveld en promoten er de fiets als hefboom om duurzame oplossingen te realiseren op vlak van mobiliteit en ruimtelijke ordening, economie, klimaat, milieu en gezondheid. We maken daarbij ook gebruik van de expertise van onze leden, voeren onderzoek en eigen programma’s uit, leveren diensten. Zo trekken we met kennis van zaken de kop van het peloton en inspireren, enthousiasmeren en motiveren we alle stakeholders om mee onze visie – fietsen is vanzelfsprekend – te realiseren.”

Voila, het woord staat er: ” enthousiasmeren“. Dat zie je hieronder en masse, op 12 (twaalf!) locaties. U krijgt een bloemlezing van wat we aan foto’s doorgespeeld kregen. We tonen ze van noord naar zuid, te beginnen met de eigen foto’s van de applausactie aan de kleuter- en lagers school Mariavreugde in Wondelgem. Wat een ambiance was dàt! Het begon eerder rustig, maar zwol aan tot een enthousiasmerende fietsstraat:

03 juni 2021, 07u55, Vroonstallestraat
03 juni 2021, 08u02, Vroonstallestraat

03 juni 2021, 08u02, Vroonstallestraat / Vinkeslagstraat
03 juni 2021, 08u02, Vroonstallestraat

03 juni 2021, 08u04, Vroonstallestraat
03 juni 2021, 08u06, lagere school Mariavreugde
03 juni 2021, 08u10, Vroonstallestraat
03 juni 2021, 08u11, Vinkeslagstraat
03 juni 2021, 08u13, Vroonstallestraat
03 juni 2021, 08u13, Vroonstallestraat
03 juni 2021, 08u16, Vroonstallestraat
03 juni 2021, 08u17, Vroonstallestraat
03 juni 2021, 08u17, Vroonstallestraat
03 juni 2021, 08u18, Vroonstallestraat
03 juni 2021, 08u19, Vroonstallestraat / Vinkeslagstraat
03 juni 2021, 08u19, Vroonstallestraat
03 juni 2021, 08u20, Vroonstallestraat
03 juni 2021, 08u20, Vroonstallestraat
03 juni 2021, 08u23, Vroonstallestraat
03 juni 2021, 08u24, Vroonstallestraat
03 juni 2021, 08u24, Vroonstallestraat
03 juni 2021, 08u25, Vroonstallestraat

Altijd boeiend, zo’n schoolingang. Altijd beangstigend, zo’n schoolingang met zo’n grote stroom autoverkeer. Daarover later meer in een aparte Fietsbult, want er waren nog 11 andere applausacties. We gaan verder van noord naar zuid.

03 juni 2021, Eksaardserijweg / Sint-Jozefstraat
03 juni 2021, Eksaardserijweg / Sint-Jozefstraat
03 juni 2021, Groendreef / Westerringspoorbrug
03 juni 2021, Gaardeniersbrug / Opgeeistenlaan
03 juni 2021, Gaardeniersbrug / Opgeeistenlaan
03 juni 2021, Gaardeniersbrug / Opgeeistenlaan
03 juni 2021, Groendreef / Beukelaarstraat
03 juni 2021, Groendreef / Beukelaarstraat
03 juni 2021, Luc Lemiengrepad
03 juni 2021, Forelstraat / Heernislaan
03 juni 2021, Forelstraat / Heernislaan
03 juni 2021, Visserij
03 juni 2021, Visserij
03 juni 2021 Marie Sassepad / Louisa d’Havébrug
03 juni 2021, UZ Gent
03 juni 2021, UZ Gent
03 juni 2021, UZ Gent

U zag 10 van de 12 locaties. Dank aan allen wiens handen applaudisseerden!

Nog even terug naar de missie van de Fietsersbond. Daarin staat ook het woord “onafhankelijk”. Dat wil onder anderen zeggen: ongebonden, niet ontstaan uit, of als onderdeel van een politieke partij. Dat is belangrijk, want om het simpel te zeggen: één van onze doelen is dat liefst àlle politieke partijen de fiets als een evidentie zien, én behandelen. Dat was jarenlang niet zo. In één partij was het altijd zo: pro fiets. Bij een andere was dat nooit zo: eigen auto eerst. Bij àlle andere partijen leefden de twee stromingen, of beter de drie stromingen: pro fiets / onverschillig / contra. Zo’n stromingen lees je natuurlijk nooit in verkiezingsprogramma’s of partijcommunicatie. Daar is het altijd: één gedacht. Niet meer, soms minder. Minder: dat was de dan “afdeling onverschilligheid”. Dat laatste, de onverschilligheid, is recent verdwenen. Bij de laatste verkiezingen kwam het woord “fiets” voor in àlle partijpublicaties (van de Vlaamse partijen die verkozen zijn). Dat was nieuw, en een signaal dat niemand nog naast de fiets kon kijken. Ook niet bij de partijen die tot dan toe de jammerklachten van autogebruikers (excuus!) autobezitters (het fileprobleem, het parkeerprobleem, … ) de allerbelangrijkste mobiliteitsvraagstukken vonden. De vraag is nu: hoe zal het komende jaren evolueren? Zijn alle partijen in staat om op de Wereldfietsdag 2022 voor de fiets te applaudisseren? Ik hoop het. Bij de bevolking is het draagvlak niet meer te negeren.

Fietsslot zoekt eigenaar

Als je ergens een fietspikkel ziet liggen is de kans groot dat er een fietsendief actief was. Op reis een paar jaar geleden in Copenhagen zagen we een junkie op klaarlichte dag een fietspikkel van een fiets stampen, en daarmee het fietsslot van een andere fiets forceren. Iedereen stond erbij, maar greep niet in. Met een junk weet je nooit. Een aantal mensen schreeuwden Deense verwensingen. Het ging bliksemsnel. Op minder dan een minuut stoof de junk op zijn buit weg.

Gisteren vond ik aan de zijkant van de Dampoortfietstallingen drie fietspikkels:

30 mei 2021, Dampoortstalling
30 mei 2021, Dampoortstalling

Zouden er evenveel fietsdieven actief zijn? Of speelt hier iets anders? Feit is dat de fietsendieven steeds drastischer worden. Ik lees op Facebook steeds meer over fietsdiefstal “tijdens de kantooruren.”

De vondst van zaterdag was totaal het tegendeel. Midden op de Visserij lag een (naar mijn vermoeden) zeer degelijk slot te blinken.

29 mei 2021, 21u32, Visserij

Ik nam het slot mee naar huis. Dus spread the news: wie verloor zaterdag zijn/haar fietsslot? Aan het sleuteltje hangt een roze fiets. De eigenaar moet me kunnen vertellen wat zich aan de achterzijde van het roze fietsje bevindt. Mail me op fietsbult@fietsersbondgent.be . Als de eigenaar zich komende week niet meldt breng ik het slot naar de politie, afdeling verloren voorwerpen.

30 mei 2021

Rood (5)

Nee, géén rode grapjes over het gebouw daar op de achtergrond.

02 mei 2021, Bagattenstraat
06 mei 2020, Bagattenstraat

Enkel goedkeurend gemompel bij het zien van zo’n proper asfalt. Er is afgelopen maand -ondanks het rotweer- duidelijk zéér hard gewerkt. Tatààà! La Bagattenstraat nouveau est arrivée! Près de chez vous!

28 mei 2021, Bagattenstraat

De fietsslopende, rotversleten Ba-gaten-straat (foto’s uit 2012 hier) is bijna verleden tijd! Deze werf staat in onze top vijf van meest gewenste fietswerven. De Bagattenstraat is een cruciaal onderdeel van de Gentse fietsroutes, van het Woodrow Wilsonplein (en achterland) naar de Bijlokekaai of Coupure.

28 mei 2021, Bagattenstraat

28 mei 2021, Bagattenstraat / Nederkouter
28 mei 2021, Bagattenstraat

28 mei 2021, Bagattenstraat

Ik kan me vergissen, maar het lijkt alsof er asfalt met een rodere / minder bruine tint gekozen is dan op de Bijlokekaai en Coupure Links. Of lijkt dat maar zo omdat het vers gegoten is?

28 mei 2021, Bagattenstraat

Vergis je niet: deze werf is nog niet rond. Momenteel zijn de rioleringswerken aan de gang in de zijstraat Pollepelstraat. Daarna volgt het bovenste stuk van de Bagattenstraat. Je kan er dus niet door, blijf aub de wegomleiding volgen.

28 mei 2021, Bagattenstraat

In de officiële planning staat dat de laatste fase in augustus en september loopt. Er staat ook “Timing: inclusief verlofperiodes, exclusief weerverlet door onverwachte weers-, of werfomstandigheden”. Een evidente boodschap. Met wat ik nu zie is er een kansje dat we werf klaar is tegen de herfstvakantie. Alle info staat hier.

In 2013 schreef Zita deze brief. Kleine hint aan schepen Watteeuw: laat Zita en Nasteha, ondertussen 17 jaar, het lintje doorknippen. Mijn kleine teen doet me vermoeden dat Zita bij de opening van de straat haar Whoopie zal thuislaten. Als hij nog bestaat.

Er is nóg vers rood asfalt. Nog een fietsstraat die recent leesbaarder en comfortabeler geworden is: de Stropkaai.

26 mei 2021, Stropkaai (stadinwaarts)
26 mei 2021, Stropkaai (staduitwaarts)
26 mei 2021, Stropkaai (stadinwaarts)
26 mei 2021, Stropkaai (stadinwaarts)
26 mei 2021, Stropkaai

Van deze werf had ik geen “voortekenen” of communicatie gezien (ik lees niet alles), waardoor ik op 6 mei (de fietstelling door GMF – Gents Milieufront) niet begreep waarom de onderdoorgang Citadellaan afgeloten was.

06 mei 2021, Isabellekaai

Ik dacht domweg dat het voor de sloopwerf van de Broeders van Liefde was. Op de Sint-Denijslaan waren de voortekenen (tussen Kortrijksesteenweg en Koningin Mathildeplein) duidelijk leesbaar:

05 april 2021, Sint-Denjslaan
05 april 2021, Sint-Denjslaan / Koningin Mathildelaan
05 april 2021, Sint-Denjslaan / Koningin Mathildelaan

Dus ook binnenkort: een biljartgladde Sint-Denijslaan. Mooi op tijd voordat de massa aan après-corona-pendelaars weer op gang komt.

26 mei 2021, Sint-Denijslaan
26 mei 2021, Sint-Denijslaan

Werfnieuws: Motorstraat (3)

Het was een prettige verrassing dat Agentschap Wegen en Verkeer de opening van het nieuwe fietspad in de Motorstraat met veel enthousiasme op sociale media aankondigde, inclusief een tag voor Fietsbult.

Dat wil vooral zeggen: er is binnen AWV een groeiend enthousiasme voor fietspaden. Daarover meer in een volgende fietsbult.

Het bericht van 17 mei was helaas iets te enthousiast, want de weergoden spraken hun banbliksem uit over de (veilig makende) afwerking van deze werf, de “afdeling witte streepkes schilderen“. Door die natte goden bleef het fietspad nog 10 dagen afgesloten, en bleef de auto-omleiding van kracht.

20 mei 2021, Motorstraat
26 mei 2021, Motorstraat

En daardoor duurde het tot vandaag, 27 mei, alvorens de verfmannen konden passeren, en je 100% legaal de Motorstraat kon befietsen. Ik heb nog niet over het nagelnieuwe pad gefietst. En, hoe voelt het? Dit was een deel van de werffase 2:

07 mei 2021, Motorstraat
07 mei 2021, Motorstraat

Deze werf was fase 2, met als credits: Agentschap Wegen en Verkeer. Er ligt nog een stuk te wachten op een volledige heraanleg. Voor die fase 3 komt Infrabel -nogmaals- op de proppen.

07 mei 2021, Motorstraat

Het was Infrabel die er eind 2020 een verrassingswerf organiseerde, lees hier en hier. Hieronder een verslag van de tijdelijke situatie, in afwachting dus van die fase 3. Ik merk dat ik niet alles fotografeerde. Fietsers vanuit de Vliegtuiglaan naar de Hogeweg hebben hun eigen afslag, en fietsen 100% veilig. Fietsers vanuit Oostakker naar de Hogeweg horen de oversteekplaats richting Vliegtuiglaan te nemen, en dan pas linksaf. Wie van de Hogeweg komt heeft een éénrichtingspad:

27 mei 2021, Motorstraat

Ondanks de vele pijlen op de grond was het voor velen duidelijk nog wennen. Ik zag vooral zoekende ogen. Sommigen begrepen prompt de nieuwe situatie, anderen niet:

27 mei 2021, Motorstraat
27 mei 2021, Motorstraat
27 mei 2021, Motorstraat
27 mei 2021, Motorstraat

Hier aan het kruispunt ontbreekt op de grond een pijl (vanuit Oostakker) naar rechts, zodat fietsers richting Hogeweg ook dat kleine inzichtelijk zetje krijgen.

In fase 3 zal hier een middeneiland komen:

27 mei 2021, Motorstraat
27 mei 2021, Motorstraat

De tijdelijke situatie is beter dan daarvoor, maar door de boordsteen in het midden van het pad en door de scherpe hoeken allesbehalve optimaal. De ervaren fietser trekt zijn/haar plan, de anderen zullen huiveren. Laat dat vervolg dus maar snel komen.

Een waarschuwingsbord voor de oversteekplaats mankeert, en is nodig, want dit soort van “kruispunt” met een racecircuitbocht nodigt uit tot snel rijgedrag (zag ik de 5 minuten dat ik er was):

27 mei 2021, Motorstraat

Wat me meest verbaasde: hier passeert in de spitsuren ècht veel fietstraffiek. En het zal na de afwerking van de Lourdesstraat alleen maar vermeerderen: infrastructuur trekt gebruikers aan. Zou hier voorafgaand aan de werf een nulmeting uitgevoerd zijn, om binnen twee jaar te kunnen vergelijken?

27 mei 2021, Motorstraat

Voor een evaluatie van dit -cruciale en zeer welkome!- project wachten we op de afwerking van fase 3. Twee voorafnames. Eén: aan voetgangers wordt nèrgens gedacht, terwijl ook dàt in evolutie is. Fietspaden worden dus shared spaces. Twee: we begrijpen dat Infrabel dè specialist is om treinsporen in de watten of in het asfalt te leggen. Maar we begrijpen niet waarom deze relatief kleine werf in drie fases moest geknipt worden. Zo’n fasering -met wachttijden tussen de fases- hebben we nog niet vaak gezien. Het lijkt bijna op een Belgisch compromis. Dit is vooral een vraag aan Infrabel om het eens transparant uit te leggen: waarom deden jullie niet àlles in één geut? Is het een technische reden, of een financiële? Aan de andere kant: liever deze drie fases dan de verwaarlozing van de afgelopen decennia, met een voor fietsers onbereikbare haven als gevolg. En voor alle duidelijkheid: AWV was reeds 10 jaar vragende partij om deze rotte hoek aan te pakken. Het is dus goed dat er -desnoods drie- schoppen in de grond gaan. Ook al wordt nu overàl in Oostakker de achterstand van de afgelopen decennia ingehaald.

Goede lezers begrijpen: dit is een vervolgverhaal. We houden u op de hoogte…

Voor de liefhebbers… de schilders van dienst streefden naar de perfectie. Dit zijn hun teststrepen:

27 mei 2021, Motorstraat

Bijna had ik ze meegenomen, en ingekaderd.

Melding via messenger: wateroverlast Sterre

Wat foto’s genomen daarnet. Hopelijk iets bruikbaars bij. Als je er nog wilt of meer info ofzo voor een fietsbult, laat maar horen. Staat al de hele maand regelmatig onder water. Waarschuwingsbord staat er sinds vandaag!