De eindeloze quiz

Politiek is een eigenaardig bedrijf. De kloof tussen het interne verhaal en de externe communicatie is er vaak groot. Deze onwezenlijke coronatijden geven meer inzicht in het politieke bedrijf. De specialisten geven de input, soms met verschillende mogelijke scenario’s. De politici maken hieruit de keuzes. En ze “leggen accenten“. Een goede politicus is in de eerste tweede plaats vooral een goede communicator. Het voordeel van deze coronacrisis is dat we nu ook nonstop de specialisten hun kennis kunnen horen. Dat is nieuw. En dat helpt om te objectiveren.

Politiek is een hard bedrijf. Als een politievakbond op de frontpagina van een populaire krant om duidelijker regels mag vragen is het aan “de politiek” om hierop te reageren. Het Nieuwsblad focuste vandaag met haar kop op de fietsers: “ZELFS POLITIE WEET NIET HIE VER WE MOGEN FIETSEN”.

Applaus op de redactie van deze krant, want ze scoren! In medialandschap wil dat zeggen: hun voorpagina domineert het nieuws de rest van de dag. Het VRT-middagnieuws haakt hierop in, en legt de minister het vuur aan de schenen. De minister uit Aalter pareert met “De speeltijd is voorbij” en zet individuele lange fietstochten gelijk aan privéfeesten. Communicatief is dat een flater.

Alle (àlle) partijen te lande schoven vorig jaar op in de richting van fietsvriendelijk beleid. Sommigen met woorden, anderen met woorden èn daden. CD&V, de partij van de minister, profileert zich als een èchte fietsvriendelijke partij. Dat zegt niet àlles. De meeste weerstand om te evolueren zit altijd in de eigen partij. Sommige CD&V-burgemeesters leveren grandioos pionierswerk. Anderen doen het omgekeerde. Wie Aalter kent weet dat het één van minst fietsvriendelijke gemeentes te lande is. De empathie en kennis over wat een stad of gemeente nodig heeft om uit te groeien tot ander mobiliteitsgedrag is er ver te zoeken.

Marc Van Ranst moet ik u niet meer voorstellen. Afgelopen twee weken zat ik in isolatie, en had daardoor tijd met hopen om via hem urenlang bij te leren over de do’s en don’ts van virussen groot en klein. Maar ik keek met evenveel interesse naar hoe Van Ranst meesterlijk in staat was om zijn mening te geven zònder de verantwoordelijke politici in de wind te zetten. De topprioriteit van nationale politici is om gezichtverlies te vermijden. De perceptie is het belangrijkste. Een frontale aanval op een nationale politicus werkt meestal contraproductief. Wie bij politici gehoor wil krijgen moet zijn boodschap vriendelijk doen landen. Van Ranst heeft op dat vlak een andere reputatie. Maar hij maakt afgelopen maanden duidelijk een verschil tussen de zéér vrij sprekende mens en de verantwoordelijkheidslievende viroloog. Zo ook vanavond in De Afspraak. Geen frontale aanval op de minister. Wel een helder betoog: “In deze crisis moeten we de ware virologische leer volgen. … Het aantal kilometers dat je fietst haalt niks uit.”

26maa20, Stropkaai

Gisteren maakte ik na een halve dag thuiswerk mijn eerste virusvrije wandeling met de teerbeminde. De zon scheen. Het advies na twee weken uitzieken was: bewegen. Vanavond maakte ik mijn eerste fietstocht doorheen de stad. Het viel telkens op hoeveel mensen er stappend of fietsend op straat waren. Het viel me nog méér op hoe àl die verplaatsingen te voet of per fiets per twee of per gezinnetje gebeurden. Ik zag geen enkele, maar dan ook geen enkele groep.

25maa20, Scheldekaai

Wat wel opviel: je kon het verschil zien tussen fietsers en wielertoeristen. Fietsers genoten van het weer, en van bewegen. Wielertoeristen genoten van het weer, en van snelheid. Soms ongepast (te) snel laverend tussen fietsers, wandelaars en joggers. Wat is het verschil tussen een sportieve loper en een sportieve fietser?

26maa20, Verlorenkost

Een sportieve loper verplaatst zich traag. Of heb jij al veel lopers vollen bak door de stad zien lopen? Daar kunnen wielertoeristen iets van leren. In een stad is trààààg de norm. Professor dr. Peter Adriaenssens hield in De Afspraak een grandioos pleidooi: “Wees wijs! En beweeg mee!” Fysiek èn mentaal bewegen is het belangrijkste. Alléén al dààrom herhaal ik zijn vraag om “de eindeloze quiz” – mag het 25 of 50 kilometer?- te stoppen. Geef de mensen die liever sportief fietsen de buiten. Laat ze niet rond de stedelijke kerktorens draaien. Bij sommigen is de afstand belangrijker dan de snelheid. En de specialisten zeggen: het is virusvrij gezond.

Bahamontes is een wielertijdschrift. Ze dropten vandaag een brief aan de minister op Facebook. Net als Van Ranst kennen ze hun wereld. Ze hebben – afgaande op onderstaande tekst- de kennis en empathie om te weten wat een politicus nodig heeft:

Beste meneer De Crem, liefste Pieter (ja, we blijven vriendelijk),

Laten we het eens over je recente woorden hebben. ‘Fietstochten van 50 kilometer kunnen niet meer.’ Eerst en vooral: neen, wij zijn geen virologen. En eigenlijk zijn zij het die over dit soort belangrijke, specifieke dingen moeten beslissen. Dus als zij ons straks zullen tegenspreken, leggen we ons daar meteen bij neer. (En eigenlijk nemen wij met Bahamontes sowieso niet graag standpunten in, zeker niet als er politiek mee gemoeid is, maar soms moet het dus een keertje.)

Maar toch al even een paar bedenkingen. Waarom zou een fietstocht van 50 km niet meer mogen? Verspreidt het virus zich sneller eenmaal het weet dat de houder zich buiten een bepaalde perimeter van zijn huis bevindt? En houdt het virus zich koest als je onder je eigen kerktoren blijft? Dat dachten we dus niet. Is het niet veel verstandiger gewoon strenger te zijn inzake het fietsen in gezelschap? Dat kan de politie ook makkelijk(er) controleren, want daar draait het, begrijpelijkerwijs, om. En dus: enkel nog ‘alleen gaan fietsen’ is toegestaan, of met iemand die onder hetzelfde dak woont (dat gaat de Corona-verspreiding wel degelijk tegen).

Maar alstublieft: laat ons blijven bewegen, laat ons blijven fietsen (en niet enkel rondjes onder onze kerktoren). En straf niet zij die zich aan de regels (willen) houden, maar zij die er hun voeten aan vegen.

Waarvoor dank! #ridealone #ridesolo #beatcorona #fuckcorona

Sportieve Groet,

De steeds alleen fietsende Adelaar

11dec19, Lady T

Lady T is een straffe madam. Om 14u19 stuurde ze ons dit bericht, gevolgd door “Nu ween ik echt“. 47 Whatsappberichtjes later stuurde ze om 20u20 deze tekst:

Volledig eens met Bahamontes. Als reactie op de uitspraken van Pieter De Crem vandaag, mijn persoonlijke beleving.
Outside is free. Fietsen is mijn vrijheid. Fietsen is momenteel nog meer dan anders mijn mentale en fysieke uitlaatklep, mijn manier om op te laden. Ja, voor mij is fietsen essentieel. Al is het gewichtig dat woord in de mond te nemen dezer dagen.
Als maatschappelijk werker binnen ouderenzorg is het de voorbije weken heel hectisch geweest. Corona is continu aanwezig en beheerst de volledige werking in het LDC en ons team. We doen alles om de meest kwetsbaren te blijven ondersteunen, in moeilijke omstandigheden.
Ik besef zeker dat ik niet de enige ben die hectiek ervaren heeft. Corona beperkt momenteel ieders vrijheid en geeft vele mensen zorgen. De fiets gaf me steeds de nodige zuurstof.
Na de oproep om te blijven bewegen en sporten vrees ik nu helaas een andere boodschap. Een strikte maatregel: fietsen in een bepaalde perimeter van de woonplaats. Maar zeg nu zelf, dit laat ons nog dichter op elkaar zitten? In ons volgebouwde Vlaanderen is er al weinig open ruimte. Vanuit de stad zal het moeilijker zijn om rustige wegen op te zoeken. Nog meer mensen op een kleinere oppervlakte.
Laat ons uitzwermen op onbevolkte wegen. Laat ons zuurstof en immuniteit tanken. En drive om verder te doen met deze strikte manier van leven. Ik ben de eerste om richtlijnen van social distancing te volgen, mijn sociale cirkel tot het minimum te beperken (mijn lief en mijn collega’s) en zoveel mogelijk in mijn kot te blijven. Het sociale aspect van het fietsen (met mijn geliefde Vitesse peleton) berg ik met pijn in het hart, maar evenveel inzicht in de noodzaak ervan, op. Maar deze uitspraken begrijp ik niet.
De beslissing moet uiteraard nog vallen, ik hoop op gezond verstand. Dit is mijn kleine persoonlijke boodschap in coronaland.

Straf, en helder. Daar word deze vader stil van.

Het wordt uitkijken naar de wetenschappelijke adviezen die minister De Crem opvolgt, en daarna helder en wetenschappelijk communiceert.

29

Een man van 29 jaar stierf op 2 maart op zijn fiets. Een man van 27 zijn rijbewijs werd ingetrokken voor 15 dagen.

Het gebeurde op 2 maart 2020 diep in de Gentse haven (lees de krant hier). Het is geweten dat de haven nog wegen heeft zonder fietspaden, en dat de evolutie er traag gaat. Zoals zovelen dacht ik eerst dat het ongeval aan Darsen gebeurde, één van de meest verloederde mobiliteitspunten in Gent. Maar een haven is een bizarre plek, waar 2 straten – de Farmanstraat en de Singel elkaar tweemaal dwarsen. Er zijn dus twee kruispunten Farmanstraat / Singel. Dit is de plaats van het ongeval:

Op de plaats van het ongeval is er een degelijk fietspad. Hopelijk gebeurt er een degelijke ongevallenanalyse die verder gaat dan het bepalen van de verantwoordelijkheid. Minstens even belangrijk is om te kijken hoe dergelijk ongeval in de toekomst kan vermeden worden.

Op basis van de krantenartikels en foto’s van Stefaan kunnen we een paar gissingen doen. Ik heb er een paar neergeschreven. En daarna weer geschrapt. Met gissingen krijgen we die man van 29 niet terug. Het enige wat we 100% zeker weten: de vrachtwagen kwam uit de poort van het bedrijf rechts van dit fietspad.

02maa20, Singel

We weten niet in welke richting de fietser reed. Hij was op weg naar zijn werk, dus reed vermoedelijk de haven in. In dat geval reed hij op de “klassieke rijrichting”.

02maa20, Singel

De jongeman van 29 stierf 1 jaar en 9 dagen na het ongeval van Thibault Joncheere op de Kortijksesteenweg.

22feb20, Kortrijksesteenweg

Plassen

Het was reeds langer zichtbaar: er zijn bij het Vlaamse Agentschap Wegen en Verkeer (AWV) onvoldoende ambtenaren om àl het nodige werk te verzetten. Vroeg of laat zal zich dat wreken. Iemand die vaak aan tafel zit met het Agentschap vertelde eind vorig jaar: “AWV is gezagsgetrouwer dan het leger.” Hij kon het weten, hij had bij het leger gewerkt. Je hoort die ambtenaren van AWV nooit klagen, alleen uitleggen of verdedigen. Maar kijk, het wordt hier-eindelijk!- openlijk gezegd: “door besparingen kunnen we niet alles doen, en proberen we… “.

Dat is ook bij andere overheden vaak zo. De controleurs, de mensen die preventief onderhoud of systematisch nazicht deden, werden afgelopen decennia in veel diensten weggesaneerd. Reeds in mijn eerste jaren als Fietsersbondvrijwilliger wierp een Gentse kabinetard het me voor de voeten: “Heb je het gemeld? Nee? Dan bestaat het niet.” Het is dus aan ons. Dank zij internet gaat dat sneller dan vroeger. Het zou Appgewijs nog sneller kunnen, maar dat wensen overheden groot en klein (voorlopig?) liever niet. U boos maken is contraproductief: melden is de boodschap.

Ik meld deze plas, onderdeel van de kleine ring R40:

25feb20, Vlaamsekaai

Het waren hevige regen- en winddagen, waardoor massa’s rioolkolken geblokkeerd werden door takken, bladeren en afval. Zou AWV dan een onderhoudsplan uitrollen? Of wachten ze op onze meldingen? Zou de Stad of het Gewest een plassenbeleid hebben? En nog belangrijker: zou elk nieuw fietspad nagekeken worden op plasvorming, en desnoods deels herdaan?

Ik weet dat dit een Gewestweg is, dus ik meld via het Meldpunt Wegen, dat gaat het snelst (het Meldpunt Fietspaden is geruisloos opgedoekt). Maar als u zonder nadenken wil melden gebruikt u best Gentinfo: zij dispatchen naar de correcte administratie. Nadeel van Meldpunt Wegen is dat ze met Google werken, die niet steeds up to date is, en niet alle fietspaden in kaart heeft (het Luc Lemiengrepad kennen ze, het Kattepad niet), zelfs niet de belangrijke jaagpaden langs de Schelde.

A propos: welke was de laatste plas die jij meldde?

De electrische duw

Je ziet het vaak. En het kwam hier al aan bod in 2012 en 2019. Dat waren foto’s van spierduwtjes: de sterke fietser helpt de minder sterke met een duwtje in de rug. Sterke tederheid. Nu is er ook de electrische duw:

15feb20, Stropbrug

De Stropbrug is zo’n kuitenbijter uit de jaren 60/70. Uit de jaren dat overheden ervan uitgingen dat fietsers een uitstervende weggebruiker waren. Ophaalbruggen waren verloren tijd voor auto’s. Later werden ophaalbruggen synoniem met “personeelskost”.

15feb20, Stropbrug

Op de Stropbrug kan de tegenwind zéér tegen zijn. Elk duwtje is er welkom.

Ik zag ondertussen ook wel al de zotte, roekeloze, onstuimige electrische duw. Student A trekt student B zo snel als mogelijk. Zoals brommers soms doen. Een vorm van racegedrag, wat ik in een stedelijk kader verafschuw. Ik nader de 60. Misschien is er tussen mijn twee oren een generatiekloof in ontwikkeling. Maar ik verkies toch de rustige, verbindende duw. De duw als middel om even bij te babbelen:

15feb20, Stropbrug

Tolhuis

“Afgelopen jaren is er in Gent veel ten goede veranderd.” De kans is groot dat sommige slachtoffers van recente fietsongevallen deze zin emotioneel niet aankunnen. In sommige delen van Gent ligt de kleine ring R40 er exact hetzelfde bij als 40 jaar geleden. Het Tolhuis is

17feb20, Tolhuis

Het is bizar. De kennis is er reeds decennia. Als een drukke weg een bypass heeft, of een conflictzoekende verkeersregeling, dan weet je dat er vroeg of laat meerdere slachtoffers vallen. Maar de overheden zijn het gewend. U en ik zijn het gewend. Na de emotie van het ongeval blijft de emotie enkel de dagelijkse realiteit van het slachtoffer en zijn familie over

17feb20, Tolhuis

Afgelopen jaren is mijn respect voor politici enorm gegroeid. Het is een rotjob. Een hondejob. Altijd weer wordt je afgerekend op de erfenis van je voorgangers. Of op wat de ambtenarij wel of net niet deed. Maar afgelopen jaren is mijn respect voor het politieke bedrijf enorm gedaald. Doden in het verkeer zijn géén prioriteit.

17feb20, Tolhuis

Ik weet niet wat schrijven. Waarom niet? Omdat ik vorige week een krant uit 1998 in mijn handen had, De Gentenaar van donderdag 2 juli 1998. “Fietsers houden grimmige dodenwake”. “Baldewijn kop van Jut na recente dodelijke ongevallen”. “Het ongenoegen bij de fietsers zit zeer hoog, na dodelijke ongevallen in Schilde, Poederlee, Opwijk en Gent. Woensdagmiddag zakten ze met zowat 150 af naar het belangrijkste verkeersknooppunt van Gent en blokkeerden er een half uur lang alle toegangswegentot de rotonde. Met die actie wilden ze de vijftienjarige Stefanie Bogaert herdenken die vorige week in Wondelgem onder een rechts afslaande vrachtwagen terechtkwam. “

Die laatste zin bleef hangen. Wat een beschaving! Ondanks ministers van verschillende partijen, ondanks plan A, B, C, D en het UrGENTieplan hebben we anno 2020 in Gent nog stééds kruispunten waar autodoorstroming belangrijker is dan verkeersveiligheid. 20 jaar na Stefanie Bogaert was Nikita Everaert het slachtoffer. Nikita stierf op woensdag 19 februari 2018. Haar ouders wachten nog steeds op de rechtszaak, wat erg is. Wat even erg is is dat de Russische roulettekruispunten bekend zijn. Overal waar fietsers en vrachtwagens gelijk kunnen vertrekken kan het prijs zijn. En overal waar vanop een drukke weg een bypas vertrekt kan het prijs zijn. Het Tolhuis is er zo één van.

17feb20, Tolhuis

De man heeft het ongeval op het Tolhuis overleefd, en daar zijn we blij om. We hopen dat minister Peeters een minister met ballen is. Een minister die niet de handpop is van de autodoorstroming, maar van verkeersveiligheid. Het gaat om levens. Mensenlevens. Ze heeft tot eind dit jaar om dat te bewijzen.

17feb20, Tolhuis

Mevrouw Peeters -onder ons-misschien moet u eens -dringend!- een koffie gaan drinken met uw partijgenoot Sas Van Rouveroi. Die stelde in 1998 voor om per provincie een fietsambtenaar aan te stellen. “We hebben al herhaaldelijk gevraagd om – in navolging van de stad- per provincie een fietsambtenaar aan te stellen, maar die vraag valt in dovemansoren.” Eén fietsambtenaar voor gans Vlaanderen is onvoldoende, zeker als die ene man dan nog te weinig ambitie vertoont. Studies moet u niet bestellen. Die zijn er teveel. Uw ambtenaren kennen de punten. Ze hebben alleen te weinig mankracht en middelen om ze aan te pakken. Let u er vooral op hen in te prenten: “Vanaf nu is verkeersveiligheid belangrijker dan autodoorstroming”. Telkens weer. Telkens weer. Bij elke vergadering. We rekenen erop. Nog nood aan inspiratie? Uw streekgenoot professor Mieremans verwoordde het 2 jaar geleden zo: “Veiligheid ernstig nemen, betekent absolute snelheidsverlaging, geen afslagstroken, geen bypasses. En verkeerslichten zo regelen dat ze echt conflictvrij zijn. Dat een fietser nooit geconfronteerd wordt met afslaande wagens.” Nog inspiratie nodig? Lees deze open brief aan uw voorganger. We hopen u niet te betrappen op dezelfde dommigheden.

De test

Ooit – làààng geleden- toen de fietsen nog spraken, was Gent een voorloper in de strijd tegen fietsdiefstallen. Dat resulteerde in een type fietsstalling met de naam “Type Gent”, zoals te zien onderaan de catalogus van dit metaalbedrijf.

Làààng geleden is volgens mijn beperkte kennis: de jaren 90 van vorige eeuw. (wie kent de details?) Het hielp om fietsers duidelijk te maken dat stap één tegen fietsdiefstal was: je fiets op slot zetten aan een vast voorwerp. Dat was ook de tijd dat weesfietsen ruimen in Gent not done was.

In mei 2008 – 2 maand na de start van Fietsbult- lanceerde de Stad een “zoektocht naar de perfecte fietsstalling“. Uit De Standaard: “Op dit ogenblik hebben we twee belangrijke types fietsenstallingen’, zegt schepen van Mobiliteit Karin Temmerman (SP.A). ‘Het type-Gent – grote metalen beugels – en het paaltjessysteem waarbij je je slot door een oogje moet steken. Het probleem is dat ze allebei nogal wat nadelen hebben. De stallingen van het type-Gent zijn weliswaar heel veilig en gebruiksvriendelijk voor de fietsers, maar ze zijn plomp. Om heel eerlijk te zijn: ze zijn gewoon lelijk; zeker in de buurt van historische monumenten steken ze soms schril af. De paaltjes zijn veel esthetischer in het straatbeeld. Zolang er geen fietsen in staan, tenminste. Want die fietsen vallen vaak om – sommige, zoals de mijne, passen er zelfs gewoon niet in.’ Kort samengevat: de Stad zag en formuleerde de beperkingen van “Type Gent.”

Op de Zuid stonden 9 prototypes die Gentenaars konden testen. Daarna werd het stil. Het zette ons aan het dromen. Is het haalbaar om een stallingstype te ontwerpen dat -vanuit het standpunt van de gebruikers – voldoet aan de volgende normen: – geschikt voor alle bandentypes, zonder dat de wielen plooien – geschikt voor alle stuurtypes, zonder dat remmen of versnellingen schade oplopen – geschikt voor fietsen met mandjes of bagagedragers voorop – diefstalvermijdend: fietsers moeten hun fiets vlot kunnen vastmaken met hun fietsslot. Ook bejaarden of minder lenige mensen moeten dit vlot kunnen. – en dè uitdaging voor de komende decennium: ook zware elektrische fietsen moeten vlot erin geplaatst en eruit gehaald kunnen worden. Alweer: ook door minder sterke / lenige mensen. – Ben ik iets vergeten? Daarnaast zijn er natuurlijk ook de normen van de beheerder (de Stad dus): de look is belangrijk, de robuustheid en weersbestendigheid (zeg maar: de duurzaamheid), … . Het beheer lijkt me het allerbelangrijkste criterium: handelbaarheid bij transport, stapelbaarheid, onderhoudsvriendelijkheid. Complèèèèx dus. Bekijk de tientallen (of meer) Fietsbulten van afgelopen jaren over “stallingen”via deze link. (ook te vinden hierboven bij “thema’s”). Ik scrolde er net even door: er is al véél veranderd. 🙂

14feb20, Woodrow Wilsonplein

We zijn bijna 12 jaar verder, en de Stad heeft ons allen nogmaals keer nodig. Elf jaar na de vorige zoektocht creëerden ze een nieuw prototype:

14feb20, Woodrow Wilsonplein
14feb20, Woodrow Wilsonplein

Net als in 2008 geleden dropten ze het aan de Zuid, ditmaal vlak voor het Administratief Centrum. Fiets erheen! Doe de test! Kijk en keur! En laat ons weten wat je ervan vindt. Maak desnoods je eigen Fietsbult… . Ik houd mijn mening nog even voor mezelf (al heb ik ze al), maar passeer komende periode nog eens met de meetlat en schuifmaat om de verschillen op te meten. Het nieuwe prototype staat er broederlijk naast het oude “type Gent”.

14feb20, Woodrow Wilsonplein

Oh ja, beste mensen van de Stad, nog een kleine tip. Een lege stalling testen is een beetje absurd. Het is de helft van de realiteit. Als jullie nu zelf in de tweede beugel zelf één standaard fiets vastmaken, en in de vierde beugel een eerder breed model met mand, dan is dit testmodel helemààl testklaar.