Tramspoor naar de maan

Nee, dit is niet wat je denkt. We vloeken als Fietsersbond vaak wel op tramsporen. Maar we zijn absoluut niet tegen trams. Zolang de tram de goedkoopste en energievriendelijkste vorm van stedelijk openbaar vervoer is, die het méést aantal reizigers kan vervoeren, zo lang zijn we pro tram. Degelijk fietsbeleid kan niet zonder degelijk openbaar vervoerbeleid. Van de kabelbanen, verlos ons heer!

Waar deze kop dan wèl op doelt? Het is de invulling van een klassieker. Het begint met: “We kunnen als mensheid wèl raketten en satellieten naar de maan sturen, èn verder. Maar… “

Daar kan je veel op aanvullen. Ik vul aan met: “… maar we slagen er niet in om tramsporen te vullen met een materie die fietsongevallen doet verminderen.” Dat is geen klein beetje populistisch, want wat met de armoede de wereld uithelpen? Of andere grote morele thema’s? Het gaat me hier niet om moraliteit, maar techniciteit. En op het gebrek aan ambitie hierin.

13okt18, Koophandelsplein

U las misschien dit persbericht van UZ Gent over fietsongevallen door de Gentse tramsporen. Dat is iets waar een aantal Fietsersbonders in het vorig decennium jaren vragende partij voor waren. Een gesprek met De Lijn om het aantal fietsongevallen rondom tramsporen te objectiveren draaide uit op een sisser. Volgens De Lijn waren er amper ongevallen. Ik herinner me een gesprek waarbij de man aan de andere kant van de tafel niet eens wist dat er in Gent veel ouders met kleine kinderen doorheen de stad fietsen.

07mei17, Geldmunt / Rekelingestraat
07mei17, Geldmunt / Rekelingestraat

Dat was nieuw voor hem. En hij fietste zelf ook in Gent, vertelde hij trots. Maar hij woonde in een tramloze stad. En fietste in Gent van en naar vergaderingen aan de Zuid of het Stadhuis. Buiten de spitsuren.

De essentie van het verhaal van De Lijn is natuurlijk dat ze de middelen niet kregen/ krijgen om hun opdracht goed uit te voeren. En die opdracht was inderdaad een erfenis van Steve Stevaert zaliger. Simpel uitgelegd: we bieden de Vlamingen openbaar vervoer aan tot in de verste uithoek. Dat doen we niet voor vaste installaties als gas of riolering (wél voor kraantjeswater en stroom), maar dat gingen we wel doen voor dagelijkse busritten. Maar de plaatsen waar openbaar vervoer het meest maatschappelijk rendeert, de steden, kregen amper de middelen om een langetermijnbeleid uit te werken. Wie herinnert zich het Pegasusplan uit 2003 nog? Klaar in… 2025 (volgens deze tijdslijn van De Lijn). Ik heb ook nooit begrepen waarom de kortste tramlijn tussen Wondelgem en Gent Sint-Pieters doorheen het stadscentrum moet rijden. Terwijl het vroegere én logische parcours de Rooigemlaan volgde. Of waarom bewoners van Ledeberg via de Rozemarijntjesbrug naar het station sporen. Gent heeft een tramnet als de Franse Spoorwegen, met de Cataloniëstraat in de rol van Paris Nord.

21jul13, 16u29, Cataloniëstraat
21jul13, 16u29, Cataloniëstraat

Je kan natuurlijk niet verwachten dat een relatief kleine stad als Gent, met een complexe structuur vol kanalen en rivieren, een “logische” tramstructuur heeft, waar zowel de reizigersstromen naar het Gentse winkelhart als naar het hoofdtreinstation (in het Duits: Hauptbahnhof) rechtstreeks bediend worden. We kunnen niet àlles willen. Zolang de basiszaken maar goed gebeuren. Alhoewel: compromissen in mobiliteitsdenken wreken zich vaak snel. De wereld evolueert sneller dan de geplande investeringen uitgevoerd geraken.

Terug naar de tramsporen. Het is de taak van De Lijn om het wegdek links, rechts en tussen de tramsporen te onderhouden. Je kan onmogelijk zeggen dat de Lijn die opdracht grondig ter harte neemt. Je kan ook niet zeggen dat De Lijn voeling heeft met wat een stad als Gent nodig heeft. Je merkt dat Mechelen (en Brussel) veraf liggen. Daarnaast merk je ook dat het kader waarin De Lijn haar opdracht moet waarmaken niet bedrijfsefficiënt is. Ik heb er soms medelijden mee. Zo kan het gebeuren dat De Lijn in een juridisch conflict ligt met een wegenbouwbedrijf over slecht geleverd werk, en toch met hetzelfde bedrijf een volgende fase moeten aanpakken, desnoods via de Raad van State. Dus ze weten bij voorbaat: die volgende werf zal ook klotekwaliteit opleveren. Kijk naar de gebroken beton en de reeds verzakte “putjes” tussen de tramsporen in Korte Meer, Cataloniëstraat of Emile Braunplein. Ik weet het: De Lijn is niet de enige met deze absurde wetgeving. Ook bijvoorbeeld Sociale Woningbouwmaatschappijen hebben dat “systeem” aan hun been.

Positief: afgelopen jaren is er qua materiaalgebruik bijgeleerd. De Brabantdam en Papegaaistraat (en verder) zijn duidelijk robuuster gebouwd. Met als minpunt: wat als iemand zijn huis wil aansluiten op de rioleringen. Negatief: De Lijn laat sommige straten jarenlang liggen als warzones. Herinner je de vaudeville van de Vervaenestraat in Ledeberg. Bekijk nog eens dit filmpje uit december 2020, waar we minister Peeters vroegen Kerstman te spelen voor De Lijn, zodat de Zonnestraat en Koophandelsplein niet nog jaren een fietsongevallenplaats is.

Het is grappig om vandaag de kranten te lezen. Het lijkt alsof De Lijn een stedelijk bedrijf is, alsof de Stad Gent hier de verantwoordelijkheid draagt. Was dat maar waar! Toen ik deze middag eens neerschreef wat er allemaal beter kan in verband met de tramsporen kwam ik aan een fors verlanglijstje, bijna exclusief uit te voeren door De Lijn.

-Goed beleid start bij degelijke cijfers. Door deze studie is het nu wel duidelijk: de fietsongevallencijfers van De Lijn en de Politie zijn ondermaats. Degelijke ongevallenanalyses ontbreken. Waarom geen beter cijfermateriaal verzamelen via de spoeddiensten, en zo de politiecijfers objectief aanvullen? Zo kan men beter de types ongevallen en de hotspots van ongevallen met gekwetsten traceren. Deze studie toont het nut daarvan. Dat kan uiteraard niet zonder extra financiële ondersteuning van de spoedopnames.

– Heldere visuele communicatie over de plaats van de fietser is gewenst: rechts van de tramsporen (waar mogelijk, bv Limburgstraat staduitwaarts), of tussen de tramsporen (bv Limburgstraat aan tramhalte). Er zijn al voorbeelden hiervan in Gent en Antwerpen. Ik lees in de kranten dat De Lijn hier verder wil aan werken.

07mei17, Brabantdam

– “Oversteekplaatsen” creëren tussen deze twee opties, helder aangeduid, en met vulling van de sporen.

14mei17, Limburgstraat

– Ongebruikte tramsporen opvullen met vaste vulling zoals in de Belfortstraat (bijvoorbeeld: de Sint-Michielshelling). Dat systeem opvolgen, verbeteren, én onderhouden.

Belfortstraat

– Delen van ongebruikte wissels maximaal opvullen. Als er uitzonderlijk toch een tram over de wissel gereden is => weer opvullen. Wissels zijn de killers.

– Voor de minister: een joint venture opzetten (met innovatie-overheidssteun) tussen De Lijn, wetenschap (UGent?) en bedrijven om vulling te ontwikkelen voor tramsporen in werking. We willen toch innoveren? We willen toch exportproducten ontwikkelen? Wel, dit kan een perfect innoverend exportproduct worden. Daar hebben we geen raketten voor nodig. Weg met het defaitisme en ongeloof dat dit een onmogelijke opdracht is!

– Focus op remediëring van de bekende hotspots, vaak kruispunten van tramlijnen: Vlaanderenstraat/Brabantdam, Veerleplein, … Eén van onze dochters werkte een poos in het koffiehuis op de hoek Brabantdam – Vlaanderenstraat. Ze zag dagelijks fietsers vallen. De bloemist in de Sint-Niklaasstraat ziet er minstens één per week vallen.

– Een noodplan voor onderhoud van het wegdek naast en tussen tramsporen (zoals het gebeurde in vorige bestuursperiode op de as Sint-Baafsplein – Limburgstraat – Vlaanderenstraat). In de krantenartikels ligt de focus sterk op het stadscentrum. Maar ook daarbuiten is het vaak onveilig. Een voorbeeld: het kruispunt Voskenslaan / Maaltebruggestraat.

– Beter onderhoud van verzakkende “afvoerputjes” tussen de sporen. Dat zijn vaak èchte putten in het wegdek.

– Oversteekplaatsen van fietspaden altijd haaks op tramsporen bouwen, niet schuin. Daar speelt zowel de Stad Gent als Agentschap Wegen en Verkeer een rol. Hoe zal het aan Dok Noord / Verapazbrug worden?

– Als De Lijn écht wil weten waar de pijnpunten zijn: creëer een meldpunt.

Opjaaggedrag van tramchauffeurs (fietsers aan de kant bellen) moet helder verboden worden. Voorrang van trams telt voor dwarsend verkeer. Het is lang geleden dat we in Gent hierover klachten lazen. Dat is in Gent dus -misschien – opgelost.

– Off topic: degelijk verkeerslichtenbeleid. Als ik het goed begrijp wordt hier – na het debacle met het kruispunt Voskenslaan / Sint-Denijslaan- sinds kort bij De Lijn eindelijk degelijk werk van gemaakt. Applaus. Er is nog veel werk te verzetten. Een voorbeeld: het fietsverkeerslicht aan UZ Gent staat vaak nutteloos op rood als er geen tram passeert. Degelijke tramvriendelijke lichtenregelingen aan het kruispunt Kortrijksepoortstraat / R40 kan maken dat het staduitwaartse fietsverbod in de Kortrijksepoortstraat kan verdwijnen. Akkoord: de Bijlokekaai is dé fietsas. Maar voor de bewoners van de Kortrijksepoortstraat die willen fietsen is dit een geseling. Voor de jonkies: dit eenrichtingsverkeer werd ingevoerd in de jaren 80, toen het stadscentrum één autofile was, en de trams vaak vast zaten op de as Kortrijksesteenweg / Koningin Elisabethlaan. Als jongere kwam ik daardoor soms te laat op school aan. Buiten de R40 heeft de tram nu al jaren een snelle eigen bedding. Een andere grote boosdoener van vertragingen door de tram zijn de slecht geparkeerde wagens. Iedereen kent de oplossing hiervoor.

Dat alles vraagt een engagement om mee te bouwen aan een fietsstad. Vraag is of De Lijn dat wenst, en vraag is of ze daar van Vlaanderen de middelen voor krijgt. Zo niet, dan blijft De Lijn zitten in haar klassieke alliantie met de autostad. Dat is het vicieuze cirkel in hun denken. Hopelijk wordt die bladzijde ooit omgedraaid.

Drie uitsmijters: de commentaren op sociale media zijn alweer om in te kaderen. Volgens velen ligt het aan de fietsers zelf. Dat klopt deels: fietsen tussen de tramsporen moet je leren. Maar het is geen toeval dat de piek in de ongevallen in de herfst ligt: dat is de aankomst van méér dan tienduizend jongeren die zich voor het éérst intens in een stad verplaatsen. Die kunnen fietsen. Maar die ogen tekort komen voor de vele obstakels. Als ze al niet focussen op: de weg zoeken.

Mijn teerbeminde en ik zijn lid van Vrienden op de fiets. Een paar jaar geleden ontvingen we een echtpaar uit het zuiden van Nederland. Op dag één van hun tweedaagsverblijf viel mevrouw op het Lippensplein. Geen spoedopname, maar wel véél pijn. Ze namen prompt de trein terug naar huis.

Dikke banden helpen veel.

13okt18, Koophandelsplein

Signalisatiebult XXL: de Fietspadwa(t)ch(t)er.

Ik zat met een ei. Het werd een groot ei. Met veel tekst, foto’s en nuances.

Er wordt wat afgevloekt op sociale media. Vooral automobilisten klagen steen en been over omleidingen. Zijn ze net als ganzen in een rij niet gewend om flexibel te zijn? Of realiseren ze zich nog altijd niet dat de files er zijn omdat ze met teveel op hetzelfde ogenblik op plaats x willen rijden? Mocht een auto de afmeting hebben van het aantal personen dat erin zit, er waren een pak minder files. Maar anderzijds begrijp ik de automobilisten wel: er lopen momenteel zéér veel wegenwerven. Dat is wennen. En dat is goed.

Waarom? Omdat er afgelopen decennia véél te weinig wegenwerven waren (en ook toen werd er vaak en véél geklaagd). Er is decennialang ondergeïnvesteerd in wegenonderhoud, én in het updaten van onze mobiliteitsinfrastructuur. Maar kijk: overal / overal zijn de overheden bezig aan de Grote Inhaaloperatie. Infrabel is bezig, ook in Gent. De Vlaamse Waterweg is bezig, ook in Gent. Het Agentschap Wegen en Verkeer (AWV) is bezig, ook in Gent. De spin-off van AWV, de Werkvennootschap is bezig, sinds kort ook in Gent. En Stad Gent is natuurlijk ook zelf bezig. Net als North Sea Port. Net als de VLM, de Vlaamse LandMaatschappij. In Gent zelf zie ik momenteel geen fietspadwerven waarvan de Provincie de uitvoerende trekker is, maar die verwacht ik toch komende jaren. Zeker nu De Grote Versnelling opgestart is. Voor alle duidelijkheid: de Provincie stopt wel centen in Gentse projecten.

Wie zijn we vergeten? Haa! De nutsmaatschappijen natuurlijk! Farys, Proximus, Eandis, Telenet, … . Soms is dat in voorbereiding op vakjargonalert #1!– “een integrale heraanleg” (àlles op de schop en vernieuwd). Soms omdat er een nieuw speeltje onder de grond moet (vooral voor internet breekt men de Vlaamsche grond overal / overal open). Soms omdat de aanwezige leiding straffer moet, méér moet aankunnen (vooral het stroomnet, soms ook het water- of gasnet). Soms omdat de leiding lekt of stuk is. De afdeling reparaties quo. En dan vergeet ik nog de aansluitingen met nieuwe gebouwen en projectontwikkelingen. Dit alles maar om te zeggen: er wordt nogal wat in de Gentse grond gewroet. De aannemers vervelen zich niet. En dju (!!): ik vergat nog de kampioen in het opbouwen van achterstand in wegenonderhoud waar fietsers last van hebben: De Lijn. Zij zijn verantwoordelijk voor het wegdek tussen én vlak naast de tramsporen.

Je merkt het: de voetpaden, fietpaden en rijwegen langswaar we ons verplaatsen zijn deeltjes van een complex spinnenweb. Het zijn puzzelstukjes uit een XXXL- grote doos, met daarin een driedimensionele (!) megapuzzel. U vraagt zich al af: hoe kan het dat dit alles lukt? Daar is een woord voor: beschaving. Het is prettig om merken dat na jàààren van bewuste en onbewuste uitsluiting, ook fietsinfrastructuur belangrijke puzzelstukjes zijn geworden. Ook dàt is: beschaving.

Want hoe zullen we de autofiles oplossen? Juist: door méér plaats te geven aan voetgangers, fietsers en openbaar vervoer. Enkel daardoor zal er méér plaats vrijkomen voor wie de auto ècht nodig heeft. Want naast de vele mensen voor wie de auto een god is of hun broodwinning, zijn er ook veel mensen die met de auto rijden omdat dit hun enige mogelijkheid is om zich bij een verplaatsing veilig te voelen. Dat laatste is iets dat veel mensen uit de wegenbranche zich niet kunnen inbeelden. Véél mensen willen wel degelijk stappen of fietsen, op voorwaarde dat ze er zich veilig bij voelen. Het zijn bijna-fietsers. Het zijn vaak niet-assertieve mensen. Ze willen wel, maar… . De fietsverkoop boomt niet alleen om op zondag een uitstapje te maken.

Dat is de uitdaging van het ogenblik: de vele wegenwerven groot en klein zodanig organiseren dat nog véél meer mensen de dagelijkse overstap naar de fiets durven maken. We kunnen alleen maar blij zijn met de vele wegenwerven. Ze zijn nodig. Kwestie is om ze even ingenieus te organiseren als de rest van de driedimensionele megapuzzel. We zagen afgelopen jaren op dat vlak in Gent een fors positieve evolutie, met dank aan een relatief nieuwe stadsadminstratie “Innames Publieke Ruimte”. De kwaliteit van de omleidingen groeide. De fietsvriendelijkheid ervan groeide. Het nazicht van de kwaliteit en het dagelijks nazicht “boots on the ground” groeide niet evenredig mee. Of wat denk je van dit willekeurige fietstochtje op 12 maart 2021?

12 maart 2021, Antwerpsesteenweg
12 maart 2021, Antwerpsesteenweg
12 maart 2021, Hogeweg
12 maart 2021, Hogeweg
12 maart 2021, Oslostraat
12 maart 2021, Neuseplein

En er waren er nog die ik niet fotografeerde… Blijven lachen! (Vandaar de foto met de spandoek.) Als ik tijd heb stop ik soms om zo’n overlastbord op zijn plaats te zetten. Nee, niet zo’n toilet…

Afgelopen weken en maanden zag je hier vaak een Fietsbult over signalisatie. Ruben was de geduldige, analyserende Fietsbulter van dienst. Eigenlijk is het aan de Stad om die zaken zelf te zien en vast te pakken. Ik blijf met de indruk zitten dat er in Gent stukken nonchalanter omgegaan wordt met aannemers dan in Brugge, waar ik werk. Wat de Stad nodig heeft is één of twee mensen die nonstop op de fiets zitten, en de ronde doen van de werven groot en klein. Controle die naam waardig dus. Noem het: gespecialiseerde Stadswachters, nonstop op de fiets. Met kennis van zaken. Fietspadwachters. Of Fietpadwatchers. Kies maar! Die ook putten en plassen en omvergetrokken verkeersborden kunnen melden aan de collega’s. Met een fors telefoonboekje op zak of in de smartphone. Met daarin alle spilpersonen van àlle werven groot en klein, van alle administraties groot en klein. Van alle aannemers actief in Gent. Alle signalisatiefirma’s. En met een mandaat om in te melden en in te grijpen. Ik had lang de illusie dat ambtenaren de ogen van het stadsbestuur kunnen zijn. Maar ambtenaren schromen zich om als privépersoon zaken te melden aan hun collega’s.

Nu is het aan de brave burger om Gentinfo te mailen, en te hopen dat die mail snel terecht komt bij een gedreven ambtenaar die de tijd en het engagement heeft om ter plaatse te gaan, en nagels met koppen te slaan. Dat gebeurt vaak, en even vaak niet. Een paar jaar geleden was ik getuige van zo’n interventie aan de stelplaats van De Lijn op de Brusselsesteenweg, en die ambtenaar liet gewoon begaan. Ik weet ook van andere cases, bijvoorbeeld waarbij de ambtenaar erop bleef toezien dat de (appartements)werf een veilige doorgang voor fietsers bleef behouden. (Dat doet er me aan denken dat dé voorbeeldwerf van fietsvriendelijke werfsignalisatie dringend op Fietsbult moet komen. Vakjargonalert #2! Good practices zijn belangrijk om te tonen aan andere Fietsersbondafdelingen / steden en gemeentes.)

Maar het gaat dus beter. We zien steeds meer pijlen in het straatbeeld waarop ook een bestemming staat, zoals deze:

05 januari 2021, Baudelokaai

En zelfs deze:

01 februari 2021, Lievekaai
01 februari 2021, Lievekaai

Waarom niet? Dat helpt. Geplastifieerde A4-straatplannetjes kunnen ook helpen. Of een velcrosysteem om namen vlot te veranderen. Of het Nederlandse systeem met letters op gele borden. Die afmetingen passen sowieso beter op en rond fietspaden. De klassiek oranje pijl is verzonnen in funcite van autoverkeer, en vaak te breed om naast een fietspad te staan.

Wat ik vooral wil zeggen: de kwaliteit van de werfsignalisatie en de bijhorende omleidingen bepalen mee of mensen al dan niet de overstap maken naar de fiets. Of bepalen mee of ze niet terug overstappen naar de auto. Bijvoorbeeld omdat ze schrik hebben dat hun kind zal vallen. De bril voor elke verantwoordelijke hoort te zijn: durf je je kind of je bejaarde ouder hier te laten fietsen? Bij deze werf aan een schoolgebouw is daar goed over nagedacht:

02 maart 2021, Dries Morelpad

Het bestaande fietspad werd een werfstraat, met knal ernaast een tijdelijk, uitbreekbaar wandel- en fietspad. Good practice!

Want signalisatieplannen uitwerken is één. Ze ter plaatse nakijken of ze ok zijn is twee. Want als de aannemer het tijdelijk pad hierboven regelmatig blokkeert met werfwagens staan we even ver. Daarom is het nodig dat er regelmatig controle is.

Vorige week stuurde iemand aan Fietsbult dit bericht: Beste fietsbult, moest u eens in de buurt zijn kan ik u hartelijk de fietsomlegging van de hundelgemsesteenweg naar de moriaanstraat aanbevelen. Die is er om werken aan de Botermarkt te omzeilen. Een tip: zet uw fietslicht aan in de tunnel onder de spoorweg. groeten, Bart Is het wijn of azijn? Azijn. De tunnel is met moeite een meterenhalf hoog, je moet er op je stuur liggen 😂Hoe ouderen dat moeten doen, ik denk dat stad ons voor pygmeeën houdt… Dit is de tunnel in kwestie langs waar de officiële omlegging loopt voor fietsers: https://www.nieuwsblad.be/cnt/dmf20141204_01412214

We zijn er nog niet geraakt. Maar de signalisatie van die werf (Botermarkt / Vervaenestraat) is overduidelijk vanop een digitaal plan uitgewerkt. Er is niet nagekeken wat er kan en niet kan. En er is niet gekeken hoe te synchroniseren met de andere werven in de buurt. Op weg naar het station botste ik op deze behoorlijk verwarrende situatie:

23 april 2021, Hundelgemsesteenweg / Achilles Heyndrickxlaan, onder B401

Omleiding twee (werf Botermarkt) overrulet hier omleiding één (Stropbrug). Ik ken de weg, dus ik trek mijn plan, en gebruik richting station verder omleiding 1. Het gaat om de vele anderen die op een dag naar het station willen fietsen. Of -godbetert! – naar het vaccinatiecentrum op Flanders Expo (waarover later deze week méér). Zij die niet weten dat hier 2 omleidingen naast elkaar bestaan. Bovendien blokkeert omleiding 2 flaggrant omleiding 1, waardoor fietsers alweer geleerd worden om zich op het voetpad te smijten.

27 april 2021, Hundelgemsesteenweg

Om het nog gekker te maken ontrolt er zich ook een derde werf (van AWV), zonder signalisatie. Gewoon blokkeren. Trek uw plan. Neem het voetpad.

27 april 2021, Hundelgemsesteenweg

De timing van deze derde werf is evident. Maar niet op deze manier. En ook werf 0, de werf Parkeergarage Ledeberg, is voor fietsers met kleine kinderen allesbehalve een pretje:

27 april 2021, Hundelgemsesteenweg
27 april 2021, Hundelgemsesteenweg

Nog een voorbeeld: wie de hoofdfietsroute langs de Bagattenstraat neemt krijgt anno vandaag nog 1 pijl te zien, de rest is verdwenen. Bovendien bracht de uitgezette omleiding fietsers (die de weg kennen, en verder de stedelijke fietsroute willen volgen) naar een overtreding op de Nederkouter.

24 maart 2021, Bagattenstraat

Nu, de perfectie zal nooit bestaan. De beste controleur kan nooit àlle / àlle omvergewaaide, gevandaliseerde, gestolen of verplaatste signalisatieborden remediëren. Maar het kan beter.

22 februari 2021, Langerbruggestraat
10 maart 2021, Afrikalaan
19 april 2021, Hoogpoort

Er zijn in Gent steeds meer werven waar het ok tot zeer ok is. Maar werven evolueren, dus signalisatie moet mee evolueren, en correct zijn of niet zijn. Dat was de kloterij van de eindfase van de werf aan de Vliegtuiglaan. De sfeer – wat zeg ik: de realiteit (!)- van “trek uw plan!”. De fietsroute afsluiten met één pijl richting Dampoort, and that’s it:

18 maart 2021, Vliegtuiglaan – Afrikalaan

Deze dame zocht haar weg:

18 maart 2021, Vliegtuiglaan – Afrikalaan
18 maart 2021, Vliegtuiglaan – Afrikalaan
18 maart 2021, Afrikalaan
18 maart 2021, Afrikalaan

De fietster vond er een route, daar waar de boordsteen stopte. Fietsers horen plantrekkers te zijn. En dàt op een route waar flink wat schooljongeren naar en van Oostakker EDUGO fietsen:

22 februari 2021, Motorstraat
22 februari 2021, Vliegtuiglaan
22 februari 2021, Vliegtuiglaan

Dat wil dus zeggen dat al deze jongeren ’s morgens in deze junglesituatie richting Oostakker terecht kwamen. Van geen wonder dat velen nog niet durven fietsen.

Ook de werftoezichters van de vele spelers (in deze case: Agentschap Wegen en Verkeer) hebben een belangrijke verantwoordelijkheid, en laten (samen met hun oversten) de aannemers al te vaak begaan. Ik weet het: het is vaak complex, maar willen we het veilig of niet? Willen we jongeren opvoeden in een verkeersjungle, of niet? Willen we meer mensen op de fiets, of niet? Of alleen maar de asservieven, de roekelozen en de moedigen?

Vorige maand was ik de situatie aan de Vliegtuiglaan zoals hierboven getoond eventjes kotsbeu. In een wanhoopspoging probeerde ik dan maar de wegenfirma te bereiken. Dat haalt niks uit. Je komt uit bij vriendelijke mensen “op den buro”, en die kunnen niet anders zeggen dan “ik zal het doorgeven mijnheer”. En daarna geloven ze hun mensen /collega’s, waarna de situatie er even erg de jungle blijft. Ik stuurde dan maar een bericht per messenger. Dit is een deel van hun reactie op deze Fietsbult: “Wat is het belangrijkste fietsveiligheid of het meeste volgers op facebook? Als fietsveiligheid het belangrijkste is, is samenwerken de beste optie. Mag ik vragen als je in de toekomst een constructief voorstel hebt om de veiligheid te verhogen, ons dit door te mailen naar info.persyn.be? Messenger wordt niet dagelijks bekeken.” En de dag erna: “reactie van onze werfleider : Dit is reeds aangepast op de dag zelf en is nu niet meer van toepassing (andere fasering). De borden + signalisatie stonden volgens vergunning stad gent + AWV.” Uiteindelijk zit dààr het grote probleem: de mensen op de werf. Zij moeten presteren, en zijn niet bezig met de wereld rondom hen. Het is voor hen ook niet makkelijk, maar dat is geen excuus. Het helpt soms (soms) om de werkmannen rechtstreeks vriendelijk (!) aan te spreken. Die mannen zijn vaak van goede wil. Ergens in de herfst verplaatsten zeer bereidwillige mannen (na een vriendelijk gestelde vraag) een afsluiting die al een poos nodeloos op het fietspad stond te blinken.

Mijn punt is: een dagelijkse fietsronde langsheen de vele werven zou veel werven fietsvriendelijker kunnen maken of houden dan nu het geval is. Het zou de aannemers bij de les houden / “heropvoeden”. Dat vraagt ambtenaren met diplomatisch haar op de tanden èn een sterke fietsruggegraat.

De werf aan de Stropbrug is een voorbeeld van werfsignalisatie die langzaamaan verbeterde.

19 januari 2021, Burggravenlaan

Op deze lege ruimte fietste je vaak tussen de geparkeerde werfwagens. Nu is er een duidelijke ruimteverdeling:

27 april 2021, Burggravenlaan

Er is een potentieel om het beter te doen dan gisteren: veilig van bij aanvang van de werf.

Uw onveiligheid èn uw onveiligheidsgevoel moet eruit. Onze en uw rol is om koppig te blijven melden via Gent Info . Ook al blijven die meldingen vaak te lang hangen, de ambtenaren van de Stad zijn verplicht om meldingen via dit kanaal te beantwoorden en er iets mee te doen. Als het écht te gevaarlijk voor woorden is mogen we de politie bellen. Stop dit in uw smartphone: Gent Info = 09 210 10 10 of gentinfo@stad.gent . Politie = 101. Zorg dat je de locatie goed kan benoemen. Bel Gent Info alleen als je je kalm genoeg voelt. Boze communicatie is meer emotie dan informatie, en dus moeilijk te begrijpen.

Het kan dus. Het kan dus beter. Met de focus op de behoeftes van jongeren, ouderen en zij die niet goed durven fietsen. We zullen komende jaren in Gent en daarbuiten nog veel wegenwerven meemaken. Basistip voor fietsers blijft: vertrek ruim op tijd. Blijf kalm, en remember: vergeleken met de gemeentes rond Gent gaat het hier (meestal) relatief goed. Tussen Kaprijke en Lembeke laat Agentschap Wegen en Verkeer fietsers op deze manier de E34-werf oversteken (op een knooppuntenroute):

20 april 2021, tussen Kaprijke en Lembeke

Of deze werf in Evergem, waar je na een lange fietsrit op een fietsroute onaangekondigd totaal niet meer door kan, omwille van… een fietspadwerf:

02 maart 2021, eindpunt Baron Van Loolaan, Evergem

Misschien is het idee van de ambtenaar op dagelijkse fietsronde maar haalbaar na deze harde coronacrisis. Het zijn voor iederéén bizarre en/ of barre tijden. Want weet maar zeker dat ook ambtenaren èn aannemers behoefte hebben aan een schouderklopje. Zowel in woorden als op de rug.

Werfnieuws: Griendeplein

De Lijn legt samen met Farys het Griendeplein opnieuw aan, met einde van de werken voorzien op 19 april. (Dat is te merken: zelfs op zaterdag wordt er gewerkt. Dat was bij andere recente werven ook zinvol geweest.)

Voor sommige fases werd een auto-omleidingsplan gepubliceerd. Voor actieve weggebruikers was de boodschap:

Tijdens de werken volgen voetgangers en fietsers een omleiding. Deze kan wijzigen tijdens de werken. Maar deze zal duidelijk aangeduid staan met signalisatieborden op het terrein.

We namen de proef op de som. Komende uit de Nieuwewandeling konden we de gewone rijweg volgen. In de andere richting zijn er aankondigingen vanaf het Neuseplein die je omleiden via de R40 Nieuwevaart. Het Neuseplein zelf is er een stuk minder leesbaar op geworden.

Blijf je de Blaisantvest volgen, dan krijg je aan elk kruispunt een verkeersbord C3 (Verboden toegang, in beide richtingen, voor iedere bestuurder), met uitzondering voor plaatselijk verkeer. Als fietser val je altijd onder die uitzondering; met een speed pedelec dan weer niet.

Blaisantvest, 10 april 2021

Ter hoogte van de Rabottorens mag je nog steeds door een hobbelige tunnel van zeecontainers je weg vervolgen.

Begijnhoflaan, 10 april 2021

Daarna kom je aan het Griendeplein, waar je moet gokken: ofwel oversteken richting Hector Van Wittenberghestraat, ofwel rechts afslaan richting Wondelgemstraat.

Griendeplein, 10 april 2021

Dat laatste blijkt de juiste keuze: hier staat een omleidingspijl voor fietsers en voetgangers, weliswaar gericht op het zebrapad en niet op de fietsoversteekplaats.

Griendeplein, 10 april 2021

Eenmaal aan de overkant kan je links afslaan en op het fietspad langs de werf verder richting Nieuwewandeling. Daarna vervolg je je gewone weg, maar (verfrissend!) even met heel wat minder autoverkeer dat langs je heen raast.

Ik hoop dat De Lijn bij volgende werven toch nog meer inzet op de signalisatie voor actieve weggebruikers en ook vooraf concreet communiceert (zoals bijvoorbeeld Agentschap Wegen en Verkeer de laatste tijd steeds beter doet).

Liefste Kerstman!

Fietsersbond Gent ijvert al jaren voor veiliger fietswegen. Er is nog zéér veel werk te verzetten, maar méér dan ooit gaat het de goede kant op.

In oktober 2020 verklaarde minister Peeters hier“Ik wil ook de punten aanpakken die nu blijven liggen omdat er wordt gewacht op de vernieuwing van rioleringen en andere nutsleidingen. We gaan sommige punten gewoon aanpakken en als dan blijkt dat ze binnen een paar jaar opnieuw moeten worden opengebroken, is dat maar zo.”

Dat is een zeer welkome koerswijziging. Rioleringsdossiers hebben een abonnement op de processie van Echternach. Door hun complexiteit slepen ze administratief lang aan. En als er dan nog tramsporen bovenop liggen wordt het helemaal complex. Kijk maar naar de Vervaenestraat in Ledeberg, een werf die hier in 2013 aangekondigd werd.

De kans dat de wegenwerf Kortrijksepoortstraat, Nederkouter, Koophandelsplein en Zonnestraat in deze bestuursperiode snel opstart schatten we laag in. Daarom pleiten we in deze Kerstwens om de Zonnestraat rondom de tramsporen snel een nieuwe asfaltlaag te geven. De Zonnestraat is een belangrijke, korte en drukke winkelstraat, vol putten en fietsbulten, waardoor er af en toe fietsers vallen.

We vragen minister Lydia Peeters via deze Kerstwens om De Lijn hiervoor de middelen te geven.

Meulestede breekt uit

Intro

Op donderdagmorgen 03 september 2020 wordt op het kruispunt Muidelaan / Voormuide een 21-jarige fietser aangereden door een vrachtwagenchauffeur. De zware vrachtwagen had een buitenlandse nummerplaat, en mocht bijna zeker daar niet zijn.

03sep20, Muidelaan

Hoofdstuk 1: het Circulatieplan

Maart 2017.  U kent ongetwijfeld de korte samenvatting. Schepen Watteeuw wordt in 2014 door collega’s uitgedaagd om minder losse maatregelen te nemen, en om een groter, samenhangend mobiliteitsplan te realiseren. Dat plan, ontwikkeld door gespecialiseerde ambtenaren, wordt grotendeels door “de politiek” gevolgd. Het hoofddoel is: doorgaand autoverkeer weren uit de centrumstad. Doorgaand verkeer hoort de hoofdwegen te gebruiken: de kleine ring R40 en de grote ring R4. Het tweede hoofddoel is: de leefbaarheid verhogen. Fietsers, voetgangers, handelaren, terrassen krijgen meer ruimte. Derde hoofdoel is: de autobereikbaarheid van elke woonst garanderen.  Op zondag 19 maart komen honderden mensen op straat PRO-circulatieplan.

Het Circulatieplan wordt op 3 april 2017 feilloos ingevoerd. De betrokken ambtenaren leverden een huzarenstuk af. Deze meeste knips voor autoverkeer werkten en werken feilloos. Het zijn soms zuivere autoknips, en soms eerder autofilters (met camera’s). Het plan wordt op handen gedragen en verguisd. Net als bij het lussenplan van Sas Van Rouveroi uit 1997 blijken de voordelen immens veel groter dan de nadelen. Net als in 1997 staat de Lijn (helaas!) passief aan de kant toe te kijken. Een harde kern bewoners blijft het plan uitspuwen, maar de grote massa geniet met volle teugen van een leefbaardere binnenstad. Prompt stijgt het Gentse voetgangers- en fietsverkeer zienderogen. De wijken aan de buitenkant van de kleine ring R40 en een paar straten uit de binnenstad zijn jaloers op deze positieve evolutie, en willen óók méér leefbaarheid. Het bestuursakkoord belooft wijkcirculatieplannen. De wijk Muide-Meulestede is teleurgesteld, want het is nog zéér lang wachten tot het hun beurt is om leefbaarder te worden.

 

Hoofdstuk 2: Ledeberg Breekt Uit

Ledeberg Breekt Uit is kleine groep mobiliteitsactivisten die sinds april 2013 de mobiliteitsarmoede van hun stadsdeel in de kijker zet. Hun eerste actie organiseerden ze op de Bovenschelde: “schipper mag ik overvaren”?

29apr13, 09u37

Hun analyse is kort samengevat: wie Ledeberg per fiets wil verlaten richting stadscentrum of Sint-Pietersstation of Universiteit of UZ riskeert zijn leven. De infrastructuur moet beter: veiliger én comfortabeler. Gents Milieufront en Fietsersbond Gent delen hun analyse, en ondersteunen ze volop. Anno 2020 zijn vier van de vijf gevraagde projecten klaar, in uitvoering of in de startblokken. Ledeberg kan bijna helemaal uitbreken.

Tussenspel: COVID19

Gent blijkt -deels dank zij het Circulatieplan- behoorlijk goed voorbereid op het COVID19-drama. Alle wandel- en fietspaden, fietsstraten, autovrije en autoluwe straten die door de Stad de afgelopen 30 jaar zijn uitgebouwd  worden intens gebruikt. De vraag naar ruimte om veilig te wandelen en fietsen waren (en zijn) zo groot dat  op verschillende plekken in de stad gewone straten (tijdelijk) worden omgevormd tot fietsstraten. De vroegere fietspaden in die straten worden ingezet als voetpaden.
De Gentenaars ontdekken Gent nog intenser dan voorheen, en dat smaakt naar meer. Naar meer leefbaarheid.

Hoofdstuk 3: Muide-Meulestede 

Op de kaart zie je het duidelijk. Net als Ledeberg is Muide-Meulestede een woonwortel. Een wortel  die met moeite vasthangt aan de grote krop sla Gent Centrum.

bron: Open Street Maps

Kant Grootdok functioneren er nog flink wat havenbedrijven, met de N456 (Port Arthurlaan) als aan- en afvoerroute. Kant Kanaal Gent-Terneuzen is die havenbedrijfsfunctie verdwenen, en groeit de woon- en kantoorfunctie traag maar zeker.  De bevolking van de wijk verjongt zienderogen. Afgelopen halve eeuw vervelde de wijk van een grauwe haven- en arbeidersbuurt tot een buurt met veel jonge gezinnen die overal in de stad werken of naar school gaan.

Vanop Muide-Meulestede riskeer je –net als vanuit Ledeberg in 2013– je leven om het eiland zuidwaarts per fiets te verlaten. De mogelijkheden zijn beperkt: Meulestedebrug in het noorden, de Monumentzorg-spookfietsspoorbrug richting Eeklo in het westen, de Muidebrug (met daarop volgend de Voormuide) in het zuiden, en de Port Arthurlaan & Aziëstraat in het oosten op de enige verbindende landstong, geprangd tussen Houtdok en Rigakaai. Sinds deze lente is er via die landstong een nieuwe “fietsontsnappingsroute”.  Een bijna 100% degelijke fietsas richting Dampoort loopt via Roerstraat, Houtdok/Kapitein Zeppospark, Koopvaardijlaan, Schipperskaai en Kleindokkaai.

02apr20, Kleindokkaai

De Roerstraat is nog geen leesbare fietsas, en er zit véél autosluipverkeer van en naar de Aziëstraat. De as langs het Houtdok en Handelsdok werd in coronatijden op meerdere vlakken ontdekt, en met open armen ontvangen. Deze fietsas is voor sommige fietsers een oplossing. Maar fietsers richting het westen en zuidwesten hebben daar helaas niks aan. Zij hebben maar drie mogelijkheden: via de spookfietsspoorbrug door naar het fietspadloze Tolhuisbrug, via de spookfietsspoorbrug door naar de Gaardeniersbrug (een fikse omweg), en via de Muidebrug / Voormuide stadinwaarts. Alle drie gevaarlijk en/of onaantrekkelijk.

07sep20, Voormuide

07sep20, Voormuide

Wegendossiers waarvoor het Vlaams Gewest en De Lijn partners zijn duren een eeuwigheid om gerealiseerd te geraken. Het concept van de straatinrichting van de Voormuide dateert uit de jaren 80, toen bewoners uit de wijk nog met de auto naar de Veldstraat reden, en er op de Muide amper nog gefietst werd. Daarvoor moesten tramgebruikers tussen het autoverkeer door de tram op- en afstappen. 40 jaar later kreunt de as Voormuide / Muidebrug / Muidepoort onder de autoverkeersdruk van hoofdzakelijk doorgaand autoverkeer. Dat doorgaand autoverkeer domineert deze bewonersas totaal. Fietsers krijgen er een restfractie:

07sep20, Voormuide / Muidelaan

07sep20, Voormuide / Muidelaan

07sep20, Voormuide

Afgelopen jaar kwam er vlakbij de Muidebrug een nieuwe tramhalte met een veiliger situatie voor fietsers (tov auto’s), maar groeiend conflict tussen voetgangers en fietsers:

07sep20, Voormuide

07sep20, Voormuide

07sep20, Voormuide / Muidebrug

De tramhalte aan de R40 lijkt afgeschaft, en ligt er nutteloos bij:

07sep20, Voormuide

Het kruispunt met de R40 is een zeer zwakke schakel. De leesbaarheid is er door de versleten verf ferm verminderd, het asfalt rond de tramsporen is versleten:

07sep20, Voormuide / Muidelaan

Maar de Voormuide en Muidebrug zijn even zwak. Momenteel wordt àlle verkeer (voetgangers-, fiets-, tram en àlle autoverkeer) over de Muidebrug de Voormuide in gejaagd, in theorie zonder vrachtwagens. Dan zwijgen we nog over de sluipwegen aan beide zijden van de Muidebrug. Er ontbreekt gewoon ruimte om dit alles veilig te laten passeren. Alle vervoersmodi een plaats geven lukt er enkel door compromissen. En van compromissen krijg je gegarandeerd ongevallen. Het wordt kiezen. Ga er eens kijken in de spits, en zie met eigen ogen hoe rechtdoor rijdende of afslaande fietsers aan beide zijden van de Muidebrug weggedrukt worden door een dominante autostroom:

07sep20, Voormuide

07sep20, Muidebrug / Muidepoort

07sep20, Muidebrug / Muidepoort

07sep20, Muidebrug / Muidepoort

Op hun beurt staan ook de voetgangers onder druk van het fietsverkeer: voetgangers worden soms verondersteld achter elkaar te stappen:

07sep20, Muidebrug

En dan hebben we het nog niet gehad over rolstoelen, kinderwagens en rollators. Kort samengevat: deze situatie is hopeloos.

Zoals gezegd: steeds meer bewoners werken in het centrum van Gent in plaats van in de haven. Het fietsgebruik groeit, en zou pas ècht groeien mits er degelijke, veilige en comfortabele fietsinfrastructuur zou zijn.

Hoofdstuk 4: Meulestede breekt uit? 

Onze woordvoerder verklaarde op 3 september aan de Gentenaar: “Er moet worden onderzocht of dit kruispunt in aanmerking komt voor een ‘rechtsaf door rood’-bord”, vindt de Fietsersbond. Dan kunnen fietsers altijd rechtsaf slaan, ook al is het rood voor andere voertuigen uit dezelfde richting. “Sowieso snakt de wijk naar de komst van de Verapazbrug en de heraanleg van de Tolhuisbrug, zodat men eindelijk veilig de stad in en uit kan rijden.” 

Die eerste reactie gaat niet ver genoeg. Het is oplapwerk. Na verschillende observaties denkt Fietsersbond Gent dat het tijd is voor een verstandige, ingrijpende maatregel cfr het Circulatieplan. Gebruik de waterlopen als grenzen, en maak één van de drie autoverbindingen autoluwer. Ons voorstel is: organiseer op Muidebrug een verkeersfilter  voor doorgaand autoverkeer. Dat kan op een straffe, goedkope en zéér snelle manier: enkel voetgangers, fietsers, openbaar vervoer en hulp- & nutsdiensten mogen de Muidebrug gebruiken. Dat zou  voor de hulpdiensten vaak kostbare tijdswinst kunnen opleveren:

07sep20, Voormuide

07sep20, Muidebrug

Voor zo’n autofilter volstaat een verkeersbord, later aangevuld met een camera. Of zo’n filter kan op een duurdere (en trager in te voeren) manier: wijkbewoners  met een autovergunning kunnen passeren. Dat vraagt méér werk en dus tijd. Hoofddoel is om het DOORGAAND vrachtwagen- en autoverkeer uit de wijk weren. Volgens de ambities / plannen uit de twintigste eeuw kan dat pas nà de afwerking van X aantal reeds lang beloofde wegenwerken, de Verapazbrug op kop. Over 5 à 10 jaar dus. Wil de wijk zolang wachten? Een kind dat nu naar het eerste leerjaar gaat zit dan reeds lang in het secundair onderwijs. Willen de wijkbewoners  dat Gent de verkeersonveiligheid in de wijk zéér snel, snel, traag, zeer traag of helemaal niet aanpakt? Wil de wijk de dominante omleidingsroute zijn voor de werf Verapazbrug? Of accepteert ze de huidige stand van zaken?

Laat u niet ontmoedigen door mails of gesprekken die u afgelopen 10 jaar met ambtenaren of politici  voerde. Elke dag is een nieuwe kans op verandering. Daarom: verenig u, bijvoorbeeld als “Meulestede breekt uit“. Steek de koppen bij elkaar.  En laat uw stem als groep duidelijk horen. Fietsersbond Gent zal u met raad en daad bijstaan. Het zijn de bewoners die tellen.

Nog een belangrijke les uit het Circulatieplan: er is een grote zwijgzame groep die mobiliteit anders wil, er is een kleine luidruchtige groep die alles wil houden zoals in de vorige eeuw, en er is een zwijgzame massa mensen zonder mobiliteitsmening. Die massa staat open voor meer veiligheid en leefbaarheid, zolang de autobereikbaarheid (cfr het Circulatieplan) gegarandeerd blijft. Het kan raar klinken: de Fietsersbond is niet tégen de auto. We zijn tegen de dominantie ervan. De kraan staat véél te wijd open. Zoals we hier in het editoriaal van de Zondag lazen: “Ik ben dus te bang om mijn zoon met zijn fiets naar school te laten gaan, en dat is helemaal fout. …Feit is dat wie zijn kind met de wagen naar school brengt, natuurlijk deel is van het probleem. Want elke extra wagen zorgt er natuurlijk voor dat het probleem, en de angst, nog groter worden.”

07sep20, Muidelaan

Autobereikbaarheid is iets anders dan maximaal autocomfort. Een omweg voor autogebruikers is het nadeel. Concreet méér ruimte voor voetgangers, fietsers en openbaar vervoer is het voordeel. Een grotere leefbaarheid en verkeersveiligheid zijn nog twee voordelen. Pas als het zover is durven velen de overstap te maken van de auto naar zachtere mobiliteit.

Een fantasie voor de verre toekomst: een Muidebrug met zoveel minder autoverkeer, is dat geen brug voor een tramverbinding tot aan Meulestedebrug? In Amsterdam zou dat de logica zelve zijn. Maar dat is voor als de Lijn ooit een degelijk budget heeft.

Epiloog

Wat 20 jaar geleden een droom was kan nu realiteit worden: een leefbaardere Muide- en Meulestedewijk. Het kan volgens ons simpel en snel gebeuren door de invoering van een verkeersfilter op de Muidebrug. Of wachten we op het volgende ongeval op de Voormuide of aan Muidebrug?

07sep20, Voormuide

 

 

Bushaltes

Dinsdagavond mocht ik overnachten in AZ Sint-Lucas. Niks ergs aan de hand: het voelde als op hotel gaan. Ik was één van de vijf gasten in de Slaapkliniek. Normaal gezien is er een wachtlijst tot oktober, maar ik had paardechance: op maandag bleek er op dinsdagavond een plaats vrij gekomen. Ik dus met mijn hoofdkussen in de fietstas daarheen. De verpleegster verbond mijn lichaam via een 20 à 30 kabeltjes met een blauw bakje dat me qua uitzicht en structuur deed denken aan het bakje dat diende om de wissels van een Märklin-speelgoedtrein te sturen. Als naar gewoonte begon ik te babbelen ovet koetjes en fietsjes: altijd boeiend om te horen hoe anderen fietsen in Gent ervaren. Die electrische fiets vond ze haar beste aankoop ooit. Sindsdien kwam ze amper nog met haar auto werken. Ja hoor, er waren voor het personeel voldoende inbraakveilige stallingen, daar èn daar èn daar en ook vooraan. “Want die dure fiets geraak ik liever niet kwijt”. Het gevaarlijkst vond ze de bushaltes waar er plots iemand uit een Lijnbus op het fietspad stapt. Daar moet je als fietser inderdaad èrg attent op zijn. Vooral de late afstappers verwacht je niet. Er loopt een traag programma om daaraan te verhelpen door fietspaden achter bushaltes te leiden. Afgelopen maanden kwam de Parklaan aan de beurt:

09 juni 2020, Parklaan

Je weet wel: de Parklaan is die brede autoracebaan tussen het Citadelpark en de spoorweg, waar er ondanks de breedte geen fietspad geschilderd is.

De bushalte richting station op de Burggravenlaan kreeg dezelfde aanpak:

09 juni 2020, Burggravenlaan

And as a matter of fact: het werd een project voor het totale kruispunt Parklaan / Parkplein / Burggavenlaan:

09 juni 2020, Parklaan / Parkplein
09 juni 2020, Parklaan / Parkplein
09 juni 2020, Parkplein
09 juni 2020, Parklaan / Parkplein

De eindafwerking zag ik nog niet. Het lijkt een zeer doordachte ingreep. Enkel bij de voorrang van rechts heb ik mijn twijfels. Waarom? Omdat er geen lijn zit in de kruispunten die de Lijn anders ingericht wil. Op de vijfhoek Gentbruggestraat / Aannemersstraat / Destelbergenstraat / Cécile Cautermansstraat verdwijnt die voorrang van rechts deze maand:

Hier krijgt een busas 100% voorrang op een fietsas. De Lijn is duidelijk nog geen voorstander van het STOP-principe. Ook bij de Stad zijn er mensen die de neiging hebben om het OSTP-principe te volgen. Consequent is het niet. Het voelt als compromissen sluiten, wat in mobiliteit zelden een goed langetermijnplan is.

Maar bon: er zijn weer een paar stukjes veilig fietspad erbij. Dit hectisch punt is nu een pak veiliger dan voorheen.

09 juni 2020, Burggravenlaan
09 juni 2020, Burggravenlaan

Ondertussen zal het er wel helemaal afgewerkt zijn, zebrapad incluis. Ik nam nog geen tijd om die details te bekijken. Hoe voelt het voor u in deze kalme maanden?

26 juni 2020, Parkplein / Parklaan

Fietsrapport 2020

In oktober 2019 hield de Fietsersbond in samenwerking met Het Nieuwsblad en VSV (Vlaamse Stichting Verkeerskunde) een bevraging over het lokale fietsbeleid. Velen onder u hebben ze ingevuld. Voor Gent waren dat 637 personen. De sterkte van zo’n bevraging is dat ze ingevuld wordt door mensen met fietservaring. De zwakte is dat je de beoordeling van de honderdduizenden die niet durven fietsen onmogelijk kan vangen.

We bekeken en vergeleken de uitslagen van de grote 12, de centrumsteden met meer dan 50.000 inwoners. Gent scoort daarin -als naar verwachting- goed, en dat verdient een applaus en dankjewel. Op de 15 vragen scoort Gent geen enkele buis. Dit is zo voor de 6 steden van de kopgroep: Kortrijk, Genk, Mechelen, Gent, Sint-Niklaas en Brugge. Daardoor weten we vooral wie er in deze categrorie zeker niet Fietsstad 2020 wordt: Leuven (1 buis) , Roeselare (2 buizen), Oostende (6 buizen), Hasselt (7 buizen), Antwerpen (ochhere 10 buizen op 15 vakken) en Aalst (ook ochhere 10 buizen).

Op Vlaams nivo bekeken geven de 24.394 fietsers die meededen aan de bevraging geen buizen. Dat moet je met de nodige relativiteit nemen, want bekijk de vele grijze vlakken:

Dat zijn allemaal gemeentes die uiteindelijk geen resultaten hadden, wat mij doet vermoeden dat er niet zoveel fietsers zijn. Minstens: weinig fietsers die meedoen aan deze bevraging.

Je leest er dus de gemiddeldes van de scores. Hoe scoort Gent ten opzichte van deze gemiddeldes? Is Gent ergens zwakker dan het gemiddelde? Nee. In twee aspecten zit Gent knal op het gemiddelde (“ik kan hier aangenaam fietsen”, en “Ook ouderen kunnen hier met een gerust hart fietsen”). Bij de andere aspecten scoort ze hoger dan het gemiddelde.

In de puntenvergelijking onder de 12 centrumsteden scoort Gent boven de 15 gemiddeldes (opgelet: dat is op basis van de rapporten, zonder rekening te kunnen houden met de individuele waarderingen).

In één aspect krijgt Gent de hoogste score van de 12 centrumsteden: “Als een straat (opnieuw) wordt aangelegd, wordt de infrastructuur ook verbeterd”. Gent heeft er 4,4. De volgende is Kortrijk met 3,8. Hier ligt duidelijk de grootste inspanning van Gent. Om deze superscore lichtjes te relativeren: de signalen die wij ontvangen uit Oostakker zijn anders. Daar valt nog veel recht te zetten. Bij “Deze stad moedigt fietsen actief aan” staat Gent tweede na de 4,5 van Kortrijk. Ook dit zijn superscores voor de schepen, het stadsbestuur en de administraties.

De laagste scores van Gent zijn de achillespezen van het beleid: een score van 2,8 voor zowel “Kinderen kunnen veilig naar school fietsen” als voor “Ook ouderen kunnen hier met een gerust hart fietsen”. Dat zijn meteen ook de enigste scores onder de 3. Hier heeft de stad, samen met de véél te véél andere administraties (op vooral Gewestelijk niveau) nog véél werk aan. Het vraagt een mindshift, ook bij de vele ambtenaren van goede wil. Al te vaak stelden we vast dat ambtenaren die reeds jaren zelf fietsen moeilijk die kinder- of bejaardenbril opzetten. Daarom dat wij al jaren hameren om vooral te focussen op de niet-assertieve / fitte fietser. In een complexe stadsmurenstad als Gent dragen zowel de vele Gentse stadsdiensten als De Lijn, Agentschap Wegen en Verkeer, de Vlaamse Waterweg, Infrabel, Monumenten & Landschappen, de Vlaamse Landmaatschappij, Aquafin, Farys, North Sea Port, Oost-Vlaanderen, (wie nog? ook de Gentse Politie, ook de buurgemeentes, ook de nutsmaatschappijen … ) hierin een (te) versplinterde verantwoordelijkheid.

De volgende twee laagste scores (een 3) gaan naar “Ik weet waar ik terecht kan met vragen en klachten” en “ik kan hier comfortabel fietsen”. Gentinfo is duidelijk nog niet bekend genoeg, of moeten we zeggen: slagkrachtig en efficiënt genoeg? Je kan louter bellen of mailen, en als je vanop een lokatie belt houden ze heel soms zelfs de boot af. En jawel: de decennialang opgebouwde achterstand qua wegenonderhoud (zowel bij Stad als Gewest), en de soms verkeerde materiaalkeuzes uit het recente verleden (de Hoogpoort, de Zonnestraat!) laten zich nog steeds voelen. Plus: de (al te vaak) ondermaatse prestaties van sommige aannemers, zowel bij Stads-, Gewest- Provincie- (bekijk de Dendermondsesteenweg) als Gewestwerven. Plus: het verwoestende karakter van de servosturen van bussen en vrachtwagens. Mobiliteit is complex, we weten het.

Wat we ook weten: Gent is na Antwerpen de stad met de meeste oppervlakte, met bovengemiddeld veel stadsmuren (welke doctoraatsstudent wil dat eens berekenen?) En – net als Antwerpen en Oostende- begunstigd met noodzakelijke maar te gevaarlijke tramsporen, daar is werk aan. Ondanks dat scoort Gent het hoogst bij de steden boven de 100.000 inwoners, en dus ook bij de (2) steden boven de 200.000.

Maar: conclusie! Gent scoort in uw beleving bovengemiddeld goed, en daar zijn we het mee eens. 🙂 Er is sinds het eerste Fietsplan uit 1993 heel veel werk verzet. En er is nog massaal veel werk om een echte Fietsstad te worden. Kinderen en bejaarden horen de norm te zijn: wat voor hen veilig is, is zeker veilig voor de anderen. Het blijft de goede kant opgaan. Dat merk je ook aan de perceptie:

Alle resultaten van Fietsrapport 2020 lees je hier. Beschouwingen lees je op de website van de Fietsersbond en ook in Het Nieuwsblad / De Gentenaar.

(U zal merken dat de eindcijfers tussen krant en Fietsersbond soms verschillen. Dat komt omdat in de persberichten die gisteren de deur uit gingen een rekenfout stond)

24 letters

Dampoortoversteekbaarheid. 24 letters. Complex woord. Complexe inhoud.

04apr20, Dampoort

De Dampoort is een knooppunt voor voetgangers, fietsers, tram- trein- en busgebruikers, auto’s, camionettes en vrachtwagens. De schaarse boten tellen niet mee, ondanks het vele water. Een complex punt is hierbij een understatement.

04apr20, Dampoort
04apr20, Dampoort

Tot 1997 was de auto de onbetwiste koning van de Dampoort. Dat zou nog een aantal jaar zo blijven. De “voorlopige fly-over” over het water (de Napoleon De Pauwvertakking) verdween dan wel richting hoogovens (ergens in een kast zitten er zwartwit-foto’s van die afbraak), maar “huisbaas” Agentschap Wegen en Verkeer ging resoluut voor autodoorstroming als topprioriteit, daarin gesteund door De Lijn. De Stad wenste toen meer verkeerslichten, maar de huisbaas deed zijn zin. Akkoord, het werd er voor fietsers en voetgangers minder slecht. Vergeleken met de situatie ervoor was dit een wereld van verschil. Maar de Dampoort bleef, ook na een paar aanpassingen in april/mei 2003 (de aanleg van verkeersplateaus), een zéér zwart punt. De assertieven onder de fietsers trokken hun plan. De anderen bleven er weg, of bleven hun auto gebruiken. Want het volgende alternatief voor fietsers was (in het Zuiden) de Forelstraat of (in het Noorden) de Hogeweg, nog zo’n feestplek.

Bij de uitvoering van het Circulatieplan in 2017 draaide AWV de rollen op een schitterende manier om. De Stad kreeg de regie, AWV voerde (mee) uit. De gevraagde verkeerslichten aan Kasteellaan, Dok-Zuid en op de rotonde kwamen er, en – surprise!- het werd er na wat aanpassen, voor àlle weggebruikers veiliger en meestal ook vlotter. Een game changer.

Ok, wie er zijn ogen open houdt weet dat fietsterroristen het hier om de paar maanden in de vernieling rijden:

04apr20, Dampoort
04apr20, Dampoort
04apr20, Dampoort
04apr20, Dampoort
04apr20, Dampoort

Met het verplaatsen van toeristenbusparking (18 letters) werd de rotonde omheen de zwaaikom een beetje veiliger. Of alweer: wat minder onveilig. Maar ik vrees dat dit nog steeds de enige autoparking is met een soortgelijke in- en uitrit op een rotonde met fietspaden, en dan nog vlak nà een kruispunt. Het is wachten op aangekondigde drama’s.

04apr20, Dampoort

Blijft nog de verkeerslichten naast de bogen. Doorsnee voetgangers haalden (bij mijn weten) de overkant nooit in één beweging.

12mei20, Dampoort

Voor wie niet goed te been is was en is dat geen pretje. Fietsers die er voor het eerst komen, trage fietsers, kinderen en bejaarden halen het ook niet, tenzij ze bij het laatste licht door rood gaan. Gevolg: al die voetgangers en fietsers staan er op een smalle plek tussen het autoverkeer. En nog erger: dit is een immense stadsmuur, waarbij gebruikers van openbaar vervoer een middelvinger krijgen. Overstappen van de bus naar de trein? Neem dan maar een zéér ruime tijdsmarge. Volgens AWV wilde De Lijn er vooral een vlotte doorstroming van autoverkeer, zodat hun bussen minder in de file stonden. Een paradox, want daardoor moesten hun reizigers op weg naar de trein dan maar halfweg aan het verkeerslicht wachten.

Oplossing” één is al x aantal jaar oud: het verkeerslicht in de vierde boog, waar de bussen van De Lijn stadinwaars rijden werd weggehaald. Werd het een oplossing? Nope. “Oplossing” twee dateert van vorig jaar : de versleten sturing van de verkeerslichten werd vervangen. Helaas, dit is op 12 mei, 15u42, nog steeds de realiteit:

12mei20, Dampoort

12mei20, Dampoort
12mei20, Dampoort
12mei20, Dampoort
12mei20, Dampoort

Er is een woord voor: fietsontradend. 15 letters. En simpel.

Telkens weer vraag ik me af: hoe zouden de Denen of de Nederlanders dit – naar Vlaamse normen onoplosbare – aanpakken?

Kinderfietstelling 2019

Ik ben een straatloper. (Bijna) niks zaliger dan met een fototoestel om de nek op een fiets door de stad zwerven. Behalve tijdens het spitsuur. Sinds onze drie kinderen als volwassen madammen de deur uit zijn vul ik het ochtendlijk spitsuur steeds minder met mijn fietslijf. De snelste weg naar het station maakte plaats voor de prettigste fietsroute naar het station. En ’s avonds brengt mijn neus en mijn boodschappenlijstje me langs de prettigste omweg naar huis. Zo’n vrijheid is één van de voordelen van de fiets. Want aan druk verkeer (m/v, auto/fiets) is weinig vreugde te beleven.

Het verkeer is als het leven. Of als de liefde. Alle dagen anders, en ook een béétje hetzelfde. Dinsdagmorgen, de dag van de kinderfietstelling, schrok ik van de ruwheid van de ochtendspits.

22okt19, 07u58, Gentbruggestraat / Aannemersstraat / Destelbergenstraat / Cécile Cautermanstraat

De Gentse kinderfietstelling vindt jaarlijks plaats op verschillende kruispunten, en duurt een half uurtje: van 8u tot half 9. Dit jaar was dinsdag 22 oktober de teldag. De resultaten lees je hier bij de grandioze companen van het GMF- Gents Milieufront. Voor de foto’s van deze telling zocht ik een paar kruispunten uit die op een half uurtje te verbinden zijn. Het is pas als je buiten je dagelijkse ochtendroute “stapt” dat die ruwheid opvalt. Er is vooral véél haast te zien, om de haverklap verpakt als ruwheid. Of is het slaperige domheid? Nu, dit is wat de kinderen anno 2019 visueel en emotioneel te slikken krijgen. Oversteekplaatsen op de kleine ring worden geblokkeerd alsof het niks is, waardoor fietsers gedwongen worden te slalommen, of halfweg te wachten op de volgende groenfase. En dan zijn we verbaasd dat de jongeren hun eigen verkeersregels “uitvinden”? Waarom schrijf ik dat laatste? Ik heb het zowat gehad met het beledigen op sociale media van fietsers. Fietsers zijn zeker geen heiligen, verre van. En jawel: het doorsnee autoverkeer in het Gentse is een pak “beschaafder” geworden. Maar in de ochtendspits merk je van dat laatste verdomd weinig. Komt dat omdat de politie dan zéér afwezig is in het straatbeeld? Mijn ideaalbeeld blijft: een fietsbrigade / politiekorps die dagelijks aanwezig is op de hoofdfietsroutes. Maar net in de ochtendspits zie je ze zelden. Komt dat omdat ze dan bezig zijn met parkeerovertredingen / takelingen rondom wegenwerven en garagepoorten? Of… ?

22okt19, Forelstraat

Hieronder een bloemlezing van een half uur onprettig of gevaarlijk kruispuntgedoe met intens fietsverkeer. De chaos op het kruispunt Gentbruggestraat / Aannemersstraat / Cécile Cautermanstraat / Destelbergenstraat kan je niet in een foto vatten. Het filmpje op de Facebook van Velo-droom komt in de buurt.

Dit is de oversteekplaats Kasteellaan / Gandastraat:

22okt19, Kasteellaan

Er zit duidelijk steeds meer druk op de mensen van de Lijn. Van op mijn zijlijn kon ik inschatten dat de eerste bus niet snel weg kon zijn. De tweede had groen, maar had beter gewacht tot de eerste bus vertrok. Nu blokkeerde hij voetgangers en fietsers, terwijl ze groen hebben. Van professionals verwacht ik professioneel rijgedrag.

22okt19, Kasteellaan

Dit is de oversteekplaats Kasteellaan / Dampoort:

22okt19, Kasteellaan
22okt19, Kasteellaan
22okt19, Kasteellaan

Er ontbreekt een overzichtsfoto naar rechts. Daar is voldoende plaats voor drie auto’s. Auto 1 hield meer dan een meter afstand tothet kruispunt. Auto 2 hield anderhalve à twee meter afstand tot auto 1. Gevolg: auto 3 blokkeert de oversteekplaats. De stroom fietsers staduitwaarts is intens. Alle fietsers stadinwaarts geraken niet verder dan de middenberm:

22okt19, Kasteellaan
22okt19, Kasteellaan

Terug naar de Gandastraat, waar er bij de heraanleg helaas bezuinigd is op de verkeerslichten. De situatie is juridisch correct, en gevaarlijk onleesbaar.

22okt19, Kasteellaan
22okt19, Kasteellaan
22okt19, Kasteellaan
22okt19, Kasteellaan

Dames en heren Fietsbultlezers, in welke andere stad of gemeente in dit land staan de verkeerslichten zo ver van de stopstreep opgesteld? Als dat elders identiek zo is, is er dan ook zoveel autoverkeer? Hoeveel stadsmuur kan een ringweg zijn? (en nee dames en heren sceptici, dat autoverkeer willen we niet terug dwars doorheen de binnenstad zien rijden)

We gaan verder via de Tweebruggenstraat, waar we even een kind en zijn mama volgen:

22okt19, Tweebruggenstraat
22okt19, Tweebruggenstraat
22okt19, Tweebruggenstraat

Positief: dit is zo’n oversteekplaats waar 80 à 90% van de automobilisten aan fietsers voorrang geeft.

22okt19, Graaf Van Vlaanderenplein

Aan de Sint-Lievenspoort kon ik het geluid van fietsremmen koppelen aan autoverkeer dat vanuit de Zuid richting Dampoort afslaat. Nog steeds levensgevaarlijke lichten dus…

Kort samengevat: binnen de Belgische context heeft Gent een prima fietsreputatie. Wie hier dagelijks met kinderen doorheen de ochtendspits laveert is het daar absoluut niet mee eens. Er is nog zéér veel werk te verzetten alvorens alle Gentenaars veilig en comfortabel van en naar huis / werk / school kunnen fietsen.

De tellers aan de Stropbrug waren nèt 1 minuut weg, en de ziekenwagen was nèt aangekomen voor de klassieker daar: auto uit de Stropkaai raakt fietser die in de afzink op een supersmal fietsstrookje zit.

22okt19, Burggravenlaan
22okt19, Burggravenlaan

De werf om dit veilig te maken is aangekondigd, en mag snel beginnen. Er moet toch een fasering te verzinnen zijn waarbij fietsers nog een poos kunnen passeren (auto’s niet)? Van zodra de fietsersbrug aan de Stropkaai klaar is kan de stropbrugwerf in volle breedte verder.

Als uitsmijter: afgelopen zondag zag ik op VTM een teaser voor de volgende aflevering van Make Belgium Great Again. Het gaat overduidelijk over fietsinfrastructuur en/of verkeersveiligheid:

20okt19, VTM, Make Belgium Great Again

Was ik u, ik zou komende zondag om 19u55 zeker kijken, en op 1 november meedoen aan de tweede Critical Mass XL. (15u, startplek Sint-Pietersplein).

Verse fietspaden (4): Wondelgemse Meersen

Jan schreef begin augustus 2 fietsbulten over het Westerringspoor. Later in deze reeks geven we hierover nog een update. Vanuit het Westerringspoor kan je sinds kort doorheen de Wondelgemse Meerssen richting Wondelgem fietsen. De aansluiting met de Driemasterstraat is helemaal klaar. In juni 2019 was het nog behelpen, zie deze Fietsbult van 7 juni. En voila! Oef! Het is -oef- af!

16jun19, Pakketbootpad
16jun19, Pakketbootpad
16jun19, Driemasterstraat
16jun19, Driemasterstraat

Volgende stap: de Driemasterstraat kasseivrij?

Ook aan het andere uiteinde van het Pakketbootpad, waar het aan de spoorwegovergang tussen de BuitenSingel en Hakkeneistraat aantakt op het Westerringspoor, is de situatie anders geworden. De spoorwegovergang louter voor fietsers en voetgangers lijkt nu helemaal afgewerkt, en op de Buitensingel hebben fietsers er nu voorrang op het autoverkeer:

16aug19, Buitensingel
16aug19, Buitensingel

Zou een accentverlichting het niet extra… accentueren?

16aug19, Buitensingel

Het heeft er zeer lang – om precies te zijn: 8 jaar- geduurd om van de antieke situatie effectief een degelijke fietsroute te bouwen. Wie wil zien hoe het er in 2013 in deze zone uitzag kan op deze Fietsbult terecht. En dit was 2011. Een wereld van verschil met vandaag. Nu is het hier nog wachten tot de antieke Hakkeneistraat onder de schop gaat. Of blijft het eeuwig wachten op de Lijn, die hier al jàààren een tramspoor plant?

16sep13, 11u02, Hakkeneistraat
11maa18, Hakkeneistraat

De Hakkeneistraat is aan deze kant van de Brugsevaart dè missing link in het Westerringspoor. Dat zie je helder op deze kaart van het grandioze OpenStreetMap. De blauwe stippellijntjes zijn de bestaande fietspaden:

Pas geverfd

De zorg waarmee de aannemers en de overheden omspringen met het Project Gent Sint-Pieters kan je samenvatten in dit beeld:

22mei19, Sint-Pietersstation

Het is een foto van 22 mei. Iemand wou verschillende soorten grijs uittesten. Zo lijkt het toch. Mijn eerste reflex was: “goed zo!” Alles begint bij correcte communicatie. Het was een domme reflex. Als de communicatie niet overeenkomt met de realiteit verdwijnt de geloofwaardigheid. Deze papieren communicatie hangt er vandaag 11 juni nog steeds. Exit de geloofwaardigheid. Deze papiertjes zijn louter een symbool voor het Project Gent Sint-Pieters. In een straal van 50 kilometer is er geen eindverantwoordelijke voor dit project te vinden. Iemand die het dagdagelijkse reilen en zeilen in het Projectgebied aanstuurt. In concrete details en in concrete hoofdzaken.

Erger is het met de geloofwaardigheid gesteld als de reizigers zonder roltrap en lift naar het perron gezet worden:

†

04jun19, Sint-Pietersstation

Hoezo, zonder roltrap en lift? Verderop is er toch nog één? Dat weet een deel van de dagelijkse stationgebruikers, de rest van de wereldbevolking weet dat niet. Ik kon het aantal foeterende / vloekende bejaarden die ik de klassieke lange trap naar perron 12 zag beklimmen niet tellen. Hun tochtje naar de zee begon met een pittige conditietraining.

22mei19, Sint-Pietersstation

In essentie zijn de werken aan de roltrappen een goede zaak. Weet iemand hoeveel pannes die roltrappen sinds de opening van het perron gehad hebben? Ik vroeg aan de werkmannen waarom deze werken nu zoveel tijd namen 4 weken per set), en of dit de eerste roltrappen van dit type waren. Bleek dat er ook in Brussel en Deinze roltrappen van dit lange type waren, maar dat de sturing in Gent in de vloer was ingebouwd , niet in aparte kasten naast de roltrap.

22mei19, Sint-Pietersstation

Bij elke Gentse storing diende bovenaan de roltrap 80 kilo getild te worden. Daarom verhuist de sturing naar de onderkant van de roltrap. Foutje. Een fout ontwerp, dat nu opgelost wordt. Ik ben daar mild voor: als het maar opgelost geraakt in functie van de lange termijn. En dit foutje zullen ze op perron 8 tot 1 niet meer maken. Hoop ik. Het zou wel eens kunnen dat het voor de aannemers een verrassing is dat de NMBS zo streng toekijkt op de afwerking van dit station. De NMBS had daar geen traditie in. Ze had -dixit de huidige CEO- vooral controlemechanismes voor het eigen personeel. Daarover morgen meer.

Minder mild ben ik voor de “voorlopige trap” naar perron 7 en 8. Dat blijft een ramp. De aannemer èn de overheid zeggen hier duidelijk foert tegen àlle normen van reizigerscomfort en – veiligheid.

Welk veiligheidsorganisme neemt hier de verantwoordelijkheid voor? Hoelang nog? Het is een oud zeer dat zelfs door de vorige burgemeester aangeklaagd werd:

Van: Burgemeester Termont Daniel <Daniel.Termont@stad.gent>
Verzonden: maandag 23 april 2018 23:49
Onderwerp: RE: perron 8

Mijnheer ,

Ik ben zelf gebruiker van de trein en moest vorige week de trein nemen op perron 8.  Ik heb het dus zelf gezien en ondervonden.

Ik heb de situatie zelf aangeklaagd.  U hebt meer dan gelijk.  De wijze waarop de NMBS hier met zijn klanten omgaat is beneden alles.

Daniel Termont

05okt18, Sint-Pietersstation

Hetzelfde telt voor hoe de aannemer de achterkant van het station, het Mathilde-ahum-“plein”, achterliet. Juridisch zal het wel kloppen. Zo zal het openbaar domein er misschien gelegen hebben de dag dat de aannemer er x aantal jaar geleden zijn eerste werfcontainers dropte. De doorsnee gebruiker van het station ervaart deze puzzel als een immense middelvinger. Klimaatzaak? Méér mensen het openbaar vervoer laten gebruiken? Zijde zot? Het conflict tussen de verschillende overheden / overheidsinstellingen en de aannemer zal ze worst wezen. Los het op! Ik vul de mail van gisteren over Stiefmoeder Mathilde aan met nog wat foto’s van het Kafkafietspad. Herinner u: ook Kafka liep verloren in het labyrint van overheden en “soms-verantwoordelijken”. Dit is het “slecht verwijderd paaltje waar je je banden op stuk kan rijden.” :

22mei19, Koningin Mathildeplein

Alan reageerde gisteren op Facebook met deze samenvatting: “De miserie daar begint -als je van de Kortrijksesteenweg komt- al meteen op dat kruispunt. Ooit vond men het een goed idee om midden op een kruispunt een tramhalte te bouwen. Nu is er daar geen tramhalte meer, maar de perrons nog wel. Waarom eigenlijk ? Wat een verloren ruimte ! Daarom moeten alle fietsers die van daar komen rond dat perron fietsen. Dan is er de Sint Denijslaan. Dat is een fietsstraat met afgebrokkelde fietssuggestiestroken ! Lekker duidelijk. En dan kom je aan dat plein waar meer voetgangers dan fietsers van het fietspad gebruik maken. Dat fietspad eindigt in een kuil ! Als je daar ’s avonds fietst en de buurt niet kent riskeer je een ongeluk. En op dat gedeelte rijden niet eens auto’s.”

22mei19, Koningin Mathildeplein

Dit is vermoedelijk een poging om hier minder ongevallen in de plassen en de tramsporen te hebben:

22mei19, Koningin Mathildeplein
26apr19, Koningin Mathildeplein
26apr19, Koningin Mathildeplein
22mei19, Koningin Mathildeplein

Voor wie in februari in het buitenland zat, dit is onze open brief waarin we smeken om dit station te geven wat het nodig heeft: “Red het klimaat, begin met het Station Gent Sint-Pieters.” Laat de échte eindverantwoordelijken nu eens opstaan, en de geloofwaardigheid van dit o zo nodige mobiliteitsproject herstellen. Dag aan dag.

Mail: Stiefmoeder Mathilde

Van: Bavo Van Eyken <bavo@gmail.com>
Verzonden: dinsdag 14 mei 2019 9:57
Aan: fietsbult@fietsersbondgent.be
Onderwerp: Stiefmoeder Mathilde

Beste Fietsbult,

Na maanden frustratie, even het hart luchten met deze ‘rant’, mag wat mij betreft integraal gepubliceerd worden op jullie blog.

Ik passeerde gisteren eerwaarde (dat is toch zijn titel, neen?) Filip Watteeuw op de oevers van de Schelde, en hij knikte goedkeurend naar mij en de vier andere aanwezigen op mijn fiets (mijn kinderen in de bakfiets). Ik zei hen: ‘kijk kindjes, dat is de baas van de fietspaden van Gent!’ En ze waren effectief onder de indruk.

Wat wij niet goed beseffen in Gent, is dat we in een sprookje leven als fietser. Uiteraard zijn er op sommige plaatsen fluitende vogeltjes, en doet iedereen zijn best, maar er zijn ook zoveel plaatsen waar fietsers (en voetgangers) stiefmoederlijk behandeld worden. Een voorbeeld: Vanochtend reed ik, zoals bijna elke ochtend, van de school van de kinderen in de Sint-Pietersaalststraat naar mijn werk op de Martelaarslaan. Ik neem daarbij ‘den achterkant van ’t station’. Dat is een zeer veelgebruikte fietsroute, want naast alle pendelaars die hun fiets daar parkeren passeert er uiteraard ook veel volk onderweg naar elders, zoals ikzelf.

Dat de werf Sint-Pietersstation een fiasco is op allerlei gebieden heeft al voldoende in de pers gestaan, en de moeilijkheden voor fietsers zijn ook al op Fietsbult gepasseerd, maar er is nog zoveel laaghangend fruit om het voor fietsers en voetgangers aangenamer te maken!

Vlak achter het station, zeker in de spits een heen en weer gewandel en gefiets, en iedereen is gehaast. Haal die drempels weg, maak dat fietspad drie meter breed en schilder het rood (dat kunnen ze ondertussen goed in Gent), en zorg voor een middensstreep en rijrichtingmarkeringen. Zorg daarnaast dat de voetgangerszone ook duidelijk is, en zet desnoods borden met ‘fietsers stapvoets’ aan het drukste punt, en schilder daar meteen ook een zebrapad. Is het trouwens echt noodzakelijk dat er hier aan de linkerkant fietsen geparkeerd kunnen worden?

De volgende hindernis, en zoveel gemiste kansen:

  • Waarom loopt dat fietspad niet gewoon mooi en vlak en rood rechtdoor? Bijna alle passerende fietsers gaan rechtsaf, vlak voor het extreem slecht geplaatste verkeersbord, en komen dan in een trechter terecht met voetgangers.
  • Opnieuw al die fietsen hier rechts, terwijl er links zeeën van ruimte is.
  • Een beetje verder uiteraard putten, ongebruikte tramsporen, en zelfs een slecht verwijderd paaltje waar je je banden op stuk kan rijden.

Nog een parel, en misschien zelfs de meest vervelende plek:

  • Wat is de bedoeling van dit korte stukje klinkers? Zowel fietsers als voetgangers gebruiken dit.
  • Opnieuw loopt het ook niet door, maar wordt het smaller om een idiote trechter te vormen, waar elke keer weer conflicten tussen voetgangers en fietsers ontstaan. 
  • Haal die fietsen hier ook weg, en trek het rode fietspad door tot aan de lichten.

Moest ik dit nu naar de dienst mobiliteit sturen, dan zouden ze wellicht redelijk snel antwoorden (weet ik uit ervaring), maar zou het antwoord wellicht zoiets zijn als: ‘ja maar we gaan dat wel doen hoor, maar de NMBS en de stad en Vlaanderen en de aannemer en de rechtszaak en de vertraging en bla bla bla.’ 

Hopelijk zorgen de verkiezingen voor een boost voor investeringen in fietsinfrastructuur, en wordt er standaard evenveel waarde en belang gehecht aan zwakke weggebruikers bij ELK infrastructuurproject van A tot Z.

We mogen toch dromen, nietwaar?

Met vriendelijke groet,

Bavo Van Eyken

Overheidsgrond


KRUISPUNTEN
“Zeker in stedelijk gebied is het aantal fietsers de afgelopen tijd sterk gestegen, maar de infrastructuur groeit niet mee. Zo creëer je moeilijke situaties, vooral aan kruispunten, waar minder assertieve fietsers zich niet op hun gemak voelen”, zegt Wies Callens, de woordvoerder van de Fietsersbond. “Als je dit wil veranderen is er inderdaad meer geld nodig.”

Voila, zo makkelijk kan het schrijven van een blogstuk zijn. De krant lezen, daarin de kern vinden van wat je wil zeggen, klaar! De rest is maar illustratie. En het kan ook simpel, met overheden die hun gronden delen, en low budget.

Neem nu de Dampoort. Dat is dè meest vervloekte fietsplek van Gent, en toch telden vrijwilligers van het Gents MilieuFront daar in de ochtendspits van 9 mei de grootste fietsstroom stadinwaarts. Er is op en rond de Dampoort nog een waslijst verbeteringen aan fietsinfrastructuur mogelijk. Sta me toe te focussen op één klein deel van het kruispunt Kasteellaan met de Dampoortrotonde.

20maa17, Kasteellaan
20maa17, Kasteellaan
20maa17, Kasteellaan
20maa17, Kasteellaan

Een korte voorgeschiedenis.
In het “Fietsbeleidsplan” uit 1993 lezen we: “Wie durft het nog aan om met de fiets in de buurt van het Dampoortstation te komen?” Een flink deel van de fietspaden op de Dampoort dateren van 1997. Toen werd de metalen fly-over die de Kasteellaan verbond met Dok Zuid afgebroken (foto’s hier) , werden de treinsporen richting goederenstation verwijderd, en werd rondom de zwaaikom een ferme autoweg annex fietspaden aangelegd. Tot 1997 was er geen rotonde. Dat alles was voor die tijd een grote stap voorwaarts. De Stad was vragende partij voor verkeerslichten, maar het Gewest weigerde dat op de rotonde. “Het zou de autodoorstroming belemmeren”. Kuch kuch… . Op het kruispunt Kasteellaan met de Dampoortrotonde stond toen nog het Goederenstation Gent-Oost. Het gele muurtje dat het voetpad scheidt van de autoparking is daar een overblijfsel van. Het goederenstation werd gesloopt in 2000, waarna de NMBS er een gratis parking voor zijn abonnees uitbouwde. Jaar aan jaar groeide het aantal fietsers. Bekijk de huidige situatie:

Je ziet helder dat voetgangers en fietsers tussen autoringweg en autoparking een restfractie toebedeeld kregen . Correctie: een restfractietje.

Neem even rustig uw tijd om de volgende foto’s in detail te bekijken. Er valt foto per foto véél te zien, ik vertel niet alles.

 

09mei19, Kasteellaan
09mei19, Kasteellaan
09mei19, Kasteellaan
09mei19, Kasteellaan
09mei19, Kasteellaan
09mei19, Kasteellaan

Wat wordt er hier gebouwd?

09mei19, Kasteellaan

Gedenk dat dit beelden zijn van een zonnige ochtend in mei. Wat zou dit geven bij regenweer?

09mei19, Kasteellaan
09mei19, Kasteellaan

Hoe voelen ouders zich die op deze manier met hun kinderen oversteken? En halfweg moeten wachten?

09mei19, Kasteellaan
09mei19, Kasteellaan
09mei19, Kasteellaan
09mei19, Kasteellaan

Ook al weet ik dat dit een drielandenpunt – excuus: een drie overhedenpunt- is, wil ik er niet veel woorden aan vuil maken. De NMBS is een overheidsbedrijf. Hier ligt voldoende overheidsgrond om voetgangers en fietsers méér ruimte te geven. Een flink deel van die fietsers en voetgangers zijn op weg van en naar het Dampoortstation, en dus klant van de NMBS. Het autodenken uit het verleden is wat het is. Het denken uit het verleden over NMBSgronden te gelde maken is wat het is. Overheden horen geen gronden aan elkaar te verkopen of verhuren, dat is verspilling van energie en van belastingsgeld. Laat men deze rotte hoek zo snel als mogelijk opkuisen. De inspanningen van de NMBS omtrent de fietstunnel aan de Gandastraat worden zéér hard geapprecieerd. Nu is het de beurt aan dit kneusjeskruispunt. Eén vrachtwagenlading volstaat om de muur aand it kruispunt weg te halen. Eén vrachtwagen rode en witte klinkers volstaat om het fietspad en het voetpad uit te breiden. Low profile. Low budget. Wat mag dat kosten?

 

Oh ja, misschien moet iemand ook eens aan de Lijn vragen om die palen met bovenleidingen die al 10 jaar niet meer gebruikt worden weg te halen. Het ijzer is tegenwoordig veel waard , en volgens sommigen heeft de Lijn middelen te kort. De voetgangers – en heel soms ook fietsers- zullen blij zijn met de nodige extra ruimte.

20maa17, Kasteellaan

Zullen we de mensen die in mei verkozen worden in het Vlaams en Belgisch parlement uitnodigen voor een ochtendlijke fietstocht rond de Gentse ring?

Het brokkelviaduct

In een uithoek van Ledeberg gebruikt één of andere autorijschool een stuk onder het viaduct van de B401 als oefenterrein.
Vlak daarnaast volgt het fietspad richting Merelbeke de Bovenschelde.

05jan19, jaagpad Ledeberg

Op het oefenterrein gaat het er soms schools aan toe.
Getuige daarvan de twee naar buiten geplooide afsluitingen, die het fietspad smaller maken:

05jan19, jaagpad Ledeberg

Kwam dat door “schoolse maneuvers”?
Of was het een pedaalstoot bij het schrikken van een vallend brokstukje van de B401?
Wie zal het zeggen?
Zou de rijschool weten dat er soms betonstukjes nederdalen?
Zou Agentschap Wegen en Verkeer het weten?
Zou de NMBS het weten?
Of is dat hun zorg niet, maar die van Infrabel?
05jan19, Frans de Mildreef

Zou de Vlaamse Waterweg weten wat er soms in de Bovenschelde valt?
Zou de Stad Gent weten dat de bewoners van de Meierij in het hetzelfde betonrotschuitje zitten als de Gentbruggenaars naast de E17?
Ik zou het niet weten.

Het viaduct van de grote broer van de B401, de E17, staat al een poos in de schijnwerpers.
De Gentbrugse burgerbeweging ViaduKaduk kaart de bedenkelijke staat van het viaduct reeds een paar jaar aan.
Wie het viaduct bekijkt ziet flink wat betonijzer:

05jan19, Brusselsesteenweg

05jan19, Brusselsesteenweg

Roestend betonijzer zwelt, en duwt zo de buitenste betonschil weg.
Die schil kan als keitjes naar beneden vallen, maar evengoed als scherpe betonschijfjes, of als zware brokken.
Na een bijna fataal incident met een bus van de Lijn kon het Agentschap Wegen en Verkeer niet langer de hete aardappelbrok voor zich uit schuiven.
In allerijl werden de busstalling van de Lijn, de Park & Ride en de fietsenstallingen onder het viaduct ontruimd:

05 jan19, Land van Rodelaan

05 jan19, Land van Rodelaan

De problemen met vallende betonbrokjes situeren zich louter rond de pilaren.
Daardoor kan de doorgang voor fietsers en voetgangers vanuit de parallele straten behouden blijven.
Aan de pilaren naast de Brusselsesteenweg is het andere koek.
Daar werden voor fietsers en voetgangers “veilige doorgangen” gecreëerd.
Die doorgangen voelen wereldvreemd aan.
Ze zijn smal en laag:

05jan19, Brusselsesteenweg

05jan19, Brusselsesteenweg

Bekijk hoe de fietsers zich bukken:

05jan19, Brusselsesteenweg

05jan19, Brusselsesteenweg

“Veilig” is een rekbaar begrip.
De werkmannen deden hun best.
Ze plooiden de uitstekende metalen pinnen, en sierden ze kersboomgewijs met signaallint:

05jan19, Brusselsesteenweg

05jan19, Brusselsesteenweg

Een paar “plafonds” buigen door onder het water:

05jan19, Brusselsesteenweg

05jan19, Brusselsesteenweg

Minstens even belangrijk: niets zegt mij dat hier geen scherp betonblokje door kan suizen.
Van waar haal ik de theorie van de scherpe betonblokjes?
Van het viaduct van de B401 in Ledeberg.
Daar had ik ergens in november al eens een betonschijf zien liggen.
Ik dacht nog: laat me dit aan ViaduKaduk melden.
De E17 en de B401 zijn tweelingbroers van hetzelfde geboortejaar.
Maar er waren dringender dingen aan mijn hoofd.
Pas na het incident met de bus van de Lijn drong de ernst tot me door.
En ik dacht dat de onvermijdelijke en grondige controle door Agentschap Wegen en Verkeer het wel zou vinden.
Maar niet zo.
De betonschijf uit november lag er gisteren nog steeds, samen met een paar kleinere exemplaren:

05jan19, Frans de Mildreef

05jan19, Frans de Mildreef

Wie omhoog kijkt ziet de natte boosdoener, en ook een paar loshangende stukje beton.

05jan19, Frans de Mildreef

05jan19, Frans de Mildreef

05jan19, Frans de Mildreef

05jan19, Frans de Mildreef

Ook hier in Ledeberg zijn netten tegen vallende betonbrokjes nodig.
Er passeren dagelijks honderden fietsers, joggers en wandelaars:

05jan19, jaagpad Bovenschelde

Hoe groot is zo’n vallend betonstuk?
Dat varieert.
Dit zijn de stukken die ik mee naar huis nam:

05jan19

Het kleinste is het scherpste.

05jan19

Het grootste stuk weegt een goede 200 gram:

05jan19

Onder de E17 en B401 lopen verschillende bruggen en viaducten.

Zouden die allemaal nagekeken zijn?
Om u gerust te stellen: aan het viaduct van de E17 met de geplaagde Jozef Vervaenestraat is geen centimeter roest betonijzer te zien.
Hoe herken je een brokkelsteen van een viaduct?
Brokkelbeton heeft meestal een bruinrode roeststreep.
Links een stuk van de Berlijnse muur anno 1990, rechts een stuk van de B401 anno 2018:

06jan19

Je kan mooi de lijn van het vroegere betonijzer in de Berlijnse muur zien.

Meer weten over de Gentbrugse brokkelviaduct?

05jan19, Brusselsesteenweg

Over lussen en lichten

De fietstelweek draait.
Vandaag wordt er in Gent op 4 lokaties van 07u00 tot 09u00 en van 16u30 tot 17u30 manueel fietsen geteld.
Daarnaast rolt Gent de tweede generatie digitale fietstelpalen uit.
De eerste generatie kwam uit Denemarken, wat duur is qua onderhoudsservice.
En de paal op de Coupure Links verliest zijn doel: die straat wordt een Fietsstraat.

08sep18, Coupure Links

Logisch dat deze palen de plaats ruimen.
De eerste paal van de tweede generatie verscheen begin september op het einde van de Zuidparklaan / Hubert Frere-Orbanlaan.

08sep18, Zuidparklaan / Hubert Frere-Orbanlaan

Die telt de fietsstroom van en naar Ledeberg.
De cijfertjes op de foto hierboven werken perfect, de halve cijfers zijn de fout van de fotograaf.
08sep18, Zuidparklaan / Hubert Frere-Orbanlaan

De tellussen werken anders dan die van de eerste generatie, en lijken vlotter “in te bouwen”:

08sep18, Zuidparklaan / Hubert Frere-Orbanlaan

Jonathan Moreel spotte het tweede exemplaar op de Groendreef:

sep18, Groendreef (foto: Jonathan Moreel)

And eight more to come.
Bedoeling is om de fietspoorten naar het centrum hiermee uit te rusten.
Ook andere gemeentes en het Vlaams Gewest plaatsten er.
10 jaar geleden had ik twijfels bij het nut hiervan.
Er is toch vooral nood aan veilige fietspaden?
Ondertussen weet ik dat er honderden tellussen bestaan om autotraffiek te meten.
Die lussen kan je amper zien, de cijfers nog minder.
Alle begrip voor fietsers die boos worden omwille van de telpalen.
Ze zijn boos omdat veilige fietspaden ontbreken.
Maar meten is weten.
Er zijn -buiten onze bubbel- nog téveel mensen /ambtenaren die geen geld willen uittrekken voor fietspaden.

Ook bij de Lijn zaten er zo’n mensen.
Jarenlang was het verkeerslicht op het fietspad aan de overgang tussen Zuidparklaan en Graaf Van Vlaanderenplein fietsonvriendelijk geregeld.
Wie gezagsgetrouw voor rood licht wachtte op de tram of bus die stadinwaarts reed kon honderden keren vaststellen dat er bij rood licht géén tram of bus kwam.
Een hopeloos onefficiënt verkeerslicht.
En elke keer als we dit aankaartten was het standaard antwoord bij Stad èn De Lijn: “De Lijn wil het niet anders”.
Gelukkig is niets voor altijd, ook een rotte verkeerslichtenregeling niet.
Dus spread the news: je kan sinds kort blindelings vertrouwen op dit verkeerslicht!

08sep18, Graaf Van Vlaanderenplein

08sep18, Graaf Van Vlaanderenplein

Met dank aan de Stad en De Lijn.

08sep18, Graaf Van Vlaanderenplein

Een verbond tussen de Lijn en de voetgangers- en fietsbeweging lijkt een evidentie.
Samen zijn ze de toekomst van de stad van de 21e eeuw.
De Lijn heeft hierin een grote verantwoordelijkheid, met eigenbelang voor hun core business.
Verkeerslichten efficiënt beheren is één, en belangrijk.
Het wegdek rond tramsporen onderhouden is twéé, en zeer belangrijk.
Tramsporen fietsvriendelijker krijgen is drie, en zowel een ontlasting voor de spoedopnames als winst voor de sociale zekerheid.
Nu nog deze tekst bezorgen aan alle werknemers van De Lijn en parlementsleden van meerderheid en oppositie.