Fietsrapport 2020

In oktober 2019 hield de Fietsersbond in samenwerking met Het Nieuwsblad en VSV (Vlaamse Stichting Verkeerskunde) een bevraging over het lokale fietsbeleid. Velen onder u hebben ze ingevuld. Voor Gent waren dat 637 personen. De sterkte van zo’n bevraging is dat ze ingevuld wordt door mensen met fietservaring. De zwakte is dat je de beoordeling van de honderdduizenden die niet durven fietsen onmogelijk kan vangen.

We bekeken en vergeleken de uitslagen van de grote 12, de centrumsteden met meer dan 50.000 inwoners. Gent scoort daarin -als naar verwachting- goed, en dat verdient een applaus en dankjewel. Op de 15 vragen scoort Gent geen enkele buis. Dit is zo voor de 6 steden van de kopgroep: Kortrijk, Genk, Mechelen, Gent, Sint-Niklaas en Brugge. Daardoor weten we vooral wie er in deze categrorie zeker niet Fietsstad 2020 wordt: Leuven (1 buis) , Roeselare (2 buizen), Oostende (6 buizen), Hasselt (7 buizen), Antwerpen (ochhere 10 buizen op 15 vakken) en Aalst (ook ochhere 10 buizen).

Op Vlaams nivo bekeken geven de 24.394 fietsers die meededen aan de bevraging geen buizen. Dat moet je met de nodige relativiteit nemen, want bekijk de vele grijze vlakken:

Dat zijn allemaal gemeentes die uiteindelijk geen resultaten hadden, wat mij doet vermoeden dat er niet zoveel fietsers zijn. Minstens: weinig fietsers die meedoen aan deze bevraging.

Je leest er dus de gemiddeldes van de scores. Hoe scoort Gent ten opzichte van deze gemiddeldes? Is Gent ergens zwakker dan het gemiddelde? Nee. In twee aspecten zit Gent knal op het gemiddelde (“ik kan hier aangenaam fietsen”, en “Ook ouderen kunnen hier met een gerust hart fietsen”). Bij de andere aspecten scoort ze hoger dan het gemiddelde.

In de puntenvergelijking onder de 12 centrumsteden scoort Gent boven de 15 gemiddeldes (opgelet: dat is op basis van de rapporten, zonder rekening te kunnen houden met de individuele waarderingen).

In één aspect krijgt Gent de hoogste score van de 12 centrumsteden: “Als een straat (opnieuw) wordt aangelegd, wordt de infrastructuur ook verbeterd”. Gent heeft er 4,4. De volgende is Kortrijk met 3,8. Hier ligt duidelijk de grootste inspanning van Gent. Om deze superscore lichtjes te relativeren: de signalen die wij ontvangen uit Oostakker zijn anders. Daar valt nog veel recht te zetten. Bij “Deze stad moedigt fietsen actief aan” staat Gent tweede na de 4,5 van Kortrijk. Ook dit zijn superscores voor de schepen, het stadsbestuur en de administraties.

De laagste scores van Gent zijn de achillespezen van het beleid: een score van 2,8 voor zowel “Kinderen kunnen veilig naar school fietsen” als voor “Ook ouderen kunnen hier met een gerust hart fietsen”. Dat zijn meteen ook de enigste scores onder de 3. Hier heeft de stad, samen met de véél te véél andere administraties (op vooral Gewestelijk niveau) nog véél werk aan. Het vraagt een mindshift, ook bij de vele ambtenaren van goede wil. Al te vaak stelden we vast dat ambtenaren die reeds jaren zelf fietsen moeilijk die kinder- of bejaardenbril opzetten. Daarom dat wij al jaren hameren om vooral te focussen op de niet-assertieve / fitte fietser. In een complexe stadsmurenstad als Gent dragen zowel de vele Gentse stadsdiensten als De Lijn, Agentschap Wegen en Verkeer, de Vlaamse Waterweg, Infrabel, Monumenten & Landschappen, de Vlaamse Landmaatschappij, Aquafin, Farys, North Sea Port, Oost-Vlaanderen, (wie nog? ook de Gentse Politie, ook de buurgemeentes, ook de nutsmaatschappijen … ) hierin een (te) versplinterde verantwoordelijkheid.

De volgende twee laagste scores (een 3) gaan naar “Ik weet waar ik terecht kan met vragen en klachten” en “ik kan hier comfortabel fietsen”. Gentinfo is duidelijk nog niet bekend genoeg, of moeten we zeggen: slagkrachtig en efficiënt genoeg? Je kan louter bellen of mailen, en als je vanop een lokatie belt houden ze heel soms zelfs de boot af. En jawel: de decennialang opgebouwde achterstand qua wegenonderhoud (zowel bij Stad als Gewest), en de soms verkeerde materiaalkeuzes uit het recente verleden (de Hoogpoort, de Zonnestraat!) laten zich nog steeds voelen. Plus: de (al te vaak) ondermaatse prestaties van sommige aannemers, zowel bij Stads-, Gewest- Provincie- (bekijk de Dendermondsesteenweg) als Gewestwerven. Plus: het verwoestende karakter van de servosturen van bussen en vrachtwagens. Mobiliteit is complex, we weten het.

Wat we ook weten: Gent is na Antwerpen de stad met de meeste oppervlakte, met bovengemiddeld veel stadsmuren (welke doctoraatsstudent wil dat eens berekenen?) En – net als Antwerpen en Oostende- begunstigd met noodzakelijke maar te gevaarlijke tramsporen, daar is werk aan. Ondanks dat scoort Gent het hoogst bij de steden boven de 100.000 inwoners, en dus ook bij de (2) steden boven de 200.000.

Maar: conclusie! Gent scoort in uw beleving bovengemiddeld goed, en daar zijn we het mee eens. 🙂 Er is sinds het eerste Fietsplan uit 1993 heel veel werk verzet. En er is nog massaal veel werk om een echte Fietsstad te worden. Kinderen en bejaarden horen de norm te zijn: wat voor hen veilig is, is zeker veilig voor de anderen. Het blijft de goede kant opgaan. Dat merk je ook aan de perceptie:

Alle resultaten van Fietsrapport 2020 lees je hier. Beschouwingen lees je op de website van de Fietsersbond en ook in Het Nieuwsblad / De Gentenaar.

(U zal merken dat de eindcijfers tussen krant en Fietsersbond soms verschillen. Dat komt omdat in de persberichten die gisteren de deur uit gingen een rekenfout stond)

De eindeloze quiz

Politiek is een eigenaardig bedrijf. De kloof tussen het interne verhaal en de externe communicatie is er vaak groot. Deze onwezenlijke coronatijden geven meer inzicht in het politieke bedrijf. De specialisten geven de input, soms met verschillende mogelijke scenario’s. De politici maken hieruit de keuzes. En ze “leggen accenten“. Een goede politicus is in de eerste tweede plaats vooral een goede communicator. Het voordeel van deze coronacrisis is dat we nu ook nonstop de specialisten hun kennis kunnen horen. Dat is nieuw. En dat helpt om te objectiveren.

Politiek is een hard bedrijf. Als een politievakbond op de frontpagina van een populaire krant om duidelijker regels mag vragen is het aan “de politiek” om hierop te reageren. Het Nieuwsblad focuste vandaag met haar kop op de fietsers: “ZELFS POLITIE WEET NIET HIE VER WE MOGEN FIETSEN”.

Applaus op de redactie van deze krant, want ze scoren! In medialandschap wil dat zeggen: hun voorpagina domineert het nieuws de rest van de dag. Het VRT-middagnieuws haakt hierop in, en legt de minister het vuur aan de schenen. De minister uit Aalter pareert met “De speeltijd is voorbij” en zet individuele lange fietstochten gelijk aan privéfeesten. Communicatief is dat een flater.

Alle (àlle) partijen te lande schoven vorig jaar op in de richting van fietsvriendelijk beleid. Sommigen met woorden, anderen met woorden èn daden. CD&V, de partij van de minister, profileert zich als een èchte fietsvriendelijke partij. Dat zegt niet àlles. De meeste weerstand om te evolueren zit altijd in de eigen partij. Sommige CD&V-burgemeesters leveren grandioos pionierswerk. Anderen doen het omgekeerde. Wie Aalter kent weet dat het één van minst fietsvriendelijke gemeentes te lande is. De empathie en kennis over wat een stad of gemeente nodig heeft om uit te groeien tot ander mobiliteitsgedrag is er ver te zoeken.

Marc Van Ranst moet ik u niet meer voorstellen. Afgelopen twee weken zat ik in isolatie, en had daardoor tijd met hopen om via hem urenlang bij te leren over de do’s en don’ts van virussen groot en klein. Maar ik keek met evenveel interesse naar hoe Van Ranst meesterlijk in staat was om zijn mening te geven zònder de verantwoordelijke politici in de wind te zetten. De topprioriteit van nationale politici is om gezichtverlies te vermijden. De perceptie is het belangrijkste. Een frontale aanval op een nationale politicus werkt meestal contraproductief. Wie bij politici gehoor wil krijgen moet zijn boodschap vriendelijk doen landen. Van Ranst heeft op dat vlak een andere reputatie. Maar hij maakt afgelopen maanden duidelijk een verschil tussen de zéér vrij sprekende mens en de verantwoordelijkheidslievende viroloog. Zo ook vanavond in De Afspraak. Geen frontale aanval op de minister. Wel een helder betoog: “In deze crisis moeten we de ware virologische leer volgen. … Het aantal kilometers dat je fietst haalt niks uit.”

26maa20, Stropkaai

Gisteren maakte ik na een halve dag thuiswerk mijn eerste virusvrije wandeling met de teerbeminde. De zon scheen. Het advies na twee weken uitzieken was: bewegen. Vanavond maakte ik mijn eerste fietstocht doorheen de stad. Het viel telkens op hoeveel mensen er stappend of fietsend op straat waren. Het viel me nog méér op hoe àl die verplaatsingen te voet of per fiets per twee of per gezinnetje gebeurden. Ik zag geen enkele, maar dan ook geen enkele groep.

25maa20, Scheldekaai

Wat wel opviel: je kon het verschil zien tussen fietsers en wielertoeristen. Fietsers genoten van het weer, en van bewegen. Wielertoeristen genoten van het weer, en van snelheid. Soms ongepast (te) snel laverend tussen fietsers, wandelaars en joggers. Wat is het verschil tussen een sportieve loper en een sportieve fietser?

26maa20, Verlorenkost

Een sportieve loper verplaatst zich traag. Of heb jij al veel lopers vollen bak door de stad zien lopen? Daar kunnen wielertoeristen iets van leren. In een stad is trààààg de norm. Professor dr. Peter Adriaenssens hield in De Afspraak een grandioos pleidooi: “Wees wijs! En beweeg mee!” Fysiek èn mentaal bewegen is het belangrijkste. Alléén al dààrom herhaal ik zijn vraag om “de eindeloze quiz” – mag het 25 of 50 kilometer?- te stoppen. Geef de mensen die liever sportief fietsen de buiten. Laat ze niet rond de stedelijke kerktorens draaien. Bij sommigen is de afstand belangrijker dan de snelheid. En de specialisten zeggen: het is virusvrij gezond.

Bahamontes is een wielertijdschrift. Ze dropten vandaag een brief aan de minister op Facebook. Net als Van Ranst kennen ze hun wereld. Ze hebben – afgaande op onderstaande tekst- de kennis en empathie om te weten wat een politicus nodig heeft:

Beste meneer De Crem, liefste Pieter (ja, we blijven vriendelijk),

Laten we het eens over je recente woorden hebben. ‘Fietstochten van 50 kilometer kunnen niet meer.’ Eerst en vooral: neen, wij zijn geen virologen. En eigenlijk zijn zij het die over dit soort belangrijke, specifieke dingen moeten beslissen. Dus als zij ons straks zullen tegenspreken, leggen we ons daar meteen bij neer. (En eigenlijk nemen wij met Bahamontes sowieso niet graag standpunten in, zeker niet als er politiek mee gemoeid is, maar soms moet het dus een keertje.)

Maar toch al even een paar bedenkingen. Waarom zou een fietstocht van 50 km niet meer mogen? Verspreidt het virus zich sneller eenmaal het weet dat de houder zich buiten een bepaalde perimeter van zijn huis bevindt? En houdt het virus zich koest als je onder je eigen kerktoren blijft? Dat dachten we dus niet. Is het niet veel verstandiger gewoon strenger te zijn inzake het fietsen in gezelschap? Dat kan de politie ook makkelijk(er) controleren, want daar draait het, begrijpelijkerwijs, om. En dus: enkel nog ‘alleen gaan fietsen’ is toegestaan, of met iemand die onder hetzelfde dak woont (dat gaat de Corona-verspreiding wel degelijk tegen).

Maar alstublieft: laat ons blijven bewegen, laat ons blijven fietsen (en niet enkel rondjes onder onze kerktoren). En straf niet zij die zich aan de regels (willen) houden, maar zij die er hun voeten aan vegen.

Waarvoor dank! #ridealone #ridesolo #beatcorona #fuckcorona

Sportieve Groet,

De steeds alleen fietsende Adelaar

11dec19, Lady T

Lady T is een straffe madam. Om 14u19 stuurde ze ons dit bericht, gevolgd door “Nu ween ik echt“. 47 Whatsappberichtjes later stuurde ze om 20u20 deze tekst:

Volledig eens met Bahamontes. Als reactie op de uitspraken van Pieter De Crem vandaag, mijn persoonlijke beleving.
Outside is free. Fietsen is mijn vrijheid. Fietsen is momenteel nog meer dan anders mijn mentale en fysieke uitlaatklep, mijn manier om op te laden. Ja, voor mij is fietsen essentieel. Al is het gewichtig dat woord in de mond te nemen dezer dagen.
Als maatschappelijk werker binnen ouderenzorg is het de voorbije weken heel hectisch geweest. Corona is continu aanwezig en beheerst de volledige werking in het LDC en ons team. We doen alles om de meest kwetsbaren te blijven ondersteunen, in moeilijke omstandigheden.
Ik besef zeker dat ik niet de enige ben die hectiek ervaren heeft. Corona beperkt momenteel ieders vrijheid en geeft vele mensen zorgen. De fiets gaf me steeds de nodige zuurstof.
Na de oproep om te blijven bewegen en sporten vrees ik nu helaas een andere boodschap. Een strikte maatregel: fietsen in een bepaalde perimeter van de woonplaats. Maar zeg nu zelf, dit laat ons nog dichter op elkaar zitten? In ons volgebouwde Vlaanderen is er al weinig open ruimte. Vanuit de stad zal het moeilijker zijn om rustige wegen op te zoeken. Nog meer mensen op een kleinere oppervlakte.
Laat ons uitzwermen op onbevolkte wegen. Laat ons zuurstof en immuniteit tanken. En drive om verder te doen met deze strikte manier van leven. Ik ben de eerste om richtlijnen van social distancing te volgen, mijn sociale cirkel tot het minimum te beperken (mijn lief en mijn collega’s) en zoveel mogelijk in mijn kot te blijven. Het sociale aspect van het fietsen (met mijn geliefde Vitesse peleton) berg ik met pijn in het hart, maar evenveel inzicht in de noodzaak ervan, op. Maar deze uitspraken begrijp ik niet.
De beslissing moet uiteraard nog vallen, ik hoop op gezond verstand. Dit is mijn kleine persoonlijke boodschap in coronaland.

Straf, en helder. Daar word deze vader stil van.

Het wordt uitkijken naar de wetenschappelijke adviezen die minister De Crem opvolgt, en daarna helder en wetenschappelijk communiceert.

Wegpiraterij

Als Fietsersbond krijg je regelmatig berichten te zien over wegpiraterij. Soms vallen de gevolgen mee, vaak ook niet. Als ik de lijst van omgekomen fietsers in Gent overloop zie ik al direct drie doden door dronken chauffeurs. Ook zit er een slachtoffer tussen dat van de weg gemaaid werd door een chauffeur die veel te kortbij inhaalde en daarna nog vluchtmisdrijf pleegde ook. De dader is nooit gevat.

Ik dacht daar onmiddellijk aan terug toen we deze week het bericht kregen van een erg gelijkaardig ongeval. Deze keer waren de gevolgen minder erg (valpartij, elleboog in de plaaster, pijn overal en de (dure) fiets zwaar beschadigd), maar ook nu weer: onverantwoord gedrag en daarna vluchtmisdrijf.

Het ongeval (eigenlijk is dit geen ongeval meer, maar wel een aanrijding) gebeurde afgelopen dinsdagmiddag (3 maart, 13u40), op de Coupure Links ter hoogte van huisnummer 273, dus tussen Bijlokestraat en Rozemarijnbrug. Dat is een plaats waar voornamelijk auto’s komen die in de buurt moeten zijn en dus is er veel kans de auto in kwestie daar meer komt en dat hij al meer fietsers in gevaar gebracht heeft.

Vraag is dus: heeft iemand die wagen daar al in de buurt opgemerkt? Heb je eventueel zijn kentekennummer? De auto was een donkergrijze Audi Q3 of Q5. Het SUV model dus. Dat ziet er ongeveer zo uit:

De bestuurder was blank, droeg een bril en was zakelijk chique gekleed. Er bestaat een kans dat de auto licht beschadigd is aan zijn rechterzijde.

Als je info hebt: om privacyredenen niet publiek antwoorden op de blog, wel mailen naar fietsbult@fietsersbondgent.be. Of beter nog: rechtstreeks naar meldpunt@politie.gent.be met fietsbult@fietsersbondgent.be in cc.

Kinderfietstelling 2019

Ik ben een straatloper. (Bijna) niks zaliger dan met een fototoestel om de nek op een fiets door de stad zwerven. Behalve tijdens het spitsuur. Sinds onze drie kinderen als volwassen madammen de deur uit zijn vul ik het ochtendlijk spitsuur steeds minder met mijn fietslijf. De snelste weg naar het station maakte plaats voor de prettigste fietsroute naar het station. En ’s avonds brengt mijn neus en mijn boodschappenlijstje me langs de prettigste omweg naar huis. Zo’n vrijheid is één van de voordelen van de fiets. Want aan druk verkeer (m/v, auto/fiets) is weinig vreugde te beleven.

Het verkeer is als het leven. Of als de liefde. Alle dagen anders, en ook een béétje hetzelfde. Dinsdagmorgen, de dag van de kinderfietstelling, schrok ik van de ruwheid van de ochtendspits.

22okt19, 07u58, Gentbruggestraat / Aannemersstraat / Destelbergenstraat / Cécile Cautermanstraat

De Gentse kinderfietstelling vindt jaarlijks plaats op verschillende kruispunten, en duurt een half uurtje: van 8u tot half 9. Dit jaar was dinsdag 22 oktober de teldag. De resultaten lees je hier bij de grandioze companen van het GMF- Gents Milieufront. Voor de foto’s van deze telling zocht ik een paar kruispunten uit die op een half uurtje te verbinden zijn. Het is pas als je buiten je dagelijkse ochtendroute “stapt” dat die ruwheid opvalt. Er is vooral véél haast te zien, om de haverklap verpakt als ruwheid. Of is het slaperige domheid? Nu, dit is wat de kinderen anno 2019 visueel en emotioneel te slikken krijgen. Oversteekplaatsen op de kleine ring worden geblokkeerd alsof het niks is, waardoor fietsers gedwongen worden te slalommen, of halfweg te wachten op de volgende groenfase. En dan zijn we verbaasd dat de jongeren hun eigen verkeersregels “uitvinden”? Waarom schrijf ik dat laatste? Ik heb het zowat gehad met het beledigen op sociale media van fietsers. Fietsers zijn zeker geen heiligen, verre van. En jawel: het doorsnee autoverkeer in het Gentse is een pak “beschaafder” geworden. Maar in de ochtendspits merk je van dat laatste verdomd weinig. Komt dat omdat de politie dan zéér afwezig is in het straatbeeld? Mijn ideaalbeeld blijft: een fietsbrigade / politiekorps die dagelijks aanwezig is op de hoofdfietsroutes. Maar net in de ochtendspits zie je ze zelden. Komt dat omdat ze dan bezig zijn met parkeerovertredingen / takelingen rondom wegenwerven en garagepoorten? Of… ?

22okt19, Forelstraat

Hieronder een bloemlezing van een half uur onprettig of gevaarlijk kruispuntgedoe met intens fietsverkeer. De chaos op het kruispunt Gentbruggestraat / Aannemersstraat / Cécile Cautermanstraat / Destelbergenstraat kan je niet in een foto vatten. Het filmpje op de Facebook van Velo-droom komt in de buurt.

Dit is de oversteekplaats Kasteellaan / Gandastraat:

22okt19, Kasteellaan

Er zit duidelijk steeds meer druk op de mensen van de Lijn. Van op mijn zijlijn kon ik inschatten dat de eerste bus niet snel weg kon zijn. De tweede had groen, maar had beter gewacht tot de eerste bus vertrok. Nu blokkeerde hij voetgangers en fietsers, terwijl ze groen hebben. Van professionals verwacht ik professioneel rijgedrag.

22okt19, Kasteellaan

Dit is de oversteekplaats Kasteellaan / Dampoort:

22okt19, Kasteellaan
22okt19, Kasteellaan
22okt19, Kasteellaan

Er ontbreekt een overzichtsfoto naar rechts. Daar is voldoende plaats voor drie auto’s. Auto 1 hield meer dan een meter afstand tothet kruispunt. Auto 2 hield anderhalve à twee meter afstand tot auto 1. Gevolg: auto 3 blokkeert de oversteekplaats. De stroom fietsers staduitwaarts is intens. Alle fietsers stadinwaarts geraken niet verder dan de middenberm:

22okt19, Kasteellaan
22okt19, Kasteellaan

Terug naar de Gandastraat, waar er bij de heraanleg helaas bezuinigd is op de verkeerslichten. De situatie is juridisch correct, en gevaarlijk onleesbaar.

22okt19, Kasteellaan
22okt19, Kasteellaan
22okt19, Kasteellaan
22okt19, Kasteellaan

Dames en heren Fietsbultlezers, in welke andere stad of gemeente in dit land staan de verkeerslichten zo ver van de stopstreep opgesteld? Als dat elders identiek zo is, is er dan ook zoveel autoverkeer? Hoeveel stadsmuur kan een ringweg zijn? (en nee dames en heren sceptici, dat autoverkeer willen we niet terug dwars doorheen de binnenstad zien rijden)

We gaan verder via de Tweebruggenstraat, waar we even een kind en zijn mama volgen:

22okt19, Tweebruggenstraat
22okt19, Tweebruggenstraat
22okt19, Tweebruggenstraat

Positief: dit is zo’n oversteekplaats waar 80 à 90% van de automobilisten aan fietsers voorrang geeft.

22okt19, Graaf Van Vlaanderenplein

Aan de Sint-Lievenspoort kon ik het geluid van fietsremmen koppelen aan autoverkeer dat vanuit de Zuid richting Dampoort afslaat. Nog steeds levensgevaarlijke lichten dus…

Kort samengevat: binnen de Belgische context heeft Gent een prima fietsreputatie. Wie hier dagelijks met kinderen doorheen de ochtendspits laveert is het daar absoluut niet mee eens. Er is nog zéér veel werk te verzetten alvorens alle Gentenaars veilig en comfortabel van en naar huis / werk / school kunnen fietsen.

De tellers aan de Stropbrug waren nèt 1 minuut weg, en de ziekenwagen was nèt aangekomen voor de klassieker daar: auto uit de Stropkaai raakt fietser die in de afzink op een supersmal fietsstrookje zit.

22okt19, Burggravenlaan
22okt19, Burggravenlaan

De werf om dit veilig te maken is aangekondigd, en mag snel beginnen. Er moet toch een fasering te verzinnen zijn waarbij fietsers nog een poos kunnen passeren (auto’s niet)? Van zodra de fietsersbrug aan de Stropkaai klaar is kan de stropbrugwerf in volle breedte verder.

Als uitsmijter: afgelopen zondag zag ik op VTM een teaser voor de volgende aflevering van Make Belgium Great Again. Het gaat overduidelijk over fietsinfrastructuur en/of verkeersveiligheid:

20okt19, VTM, Make Belgium Great Again

Was ik u, ik zou komende zondag om 19u55 zeker kijken, en op 1 november meedoen aan de tweede Critical Mass XL. (15u, startplek Sint-Pietersplein).

Graag traag

We komen uit decennia waar de auto onze straten 100% domineerde. Die dominantie is er nog steeds, en is in Gent centrum flink afgenomen. Fietsers en voetgangers krijgen er meer ruimte. Een deel van de fietsers neemt de ruimte al te letterlijk, en wil -copy conform de afgelopen decennia- domineren. Een deel van de voetgangers protesteert hier terecht tegen. Het is best wel mooi om zien: nadat ze decennialang stillekes zwegen (over het wangedrag van een aantal automobobilisten) hoor je nu nonstop voetgangers opkomen voor hun rechten. Waar blijft de Voetgangersbond? Want ze hebben gelijk. Stappers zijn de àllerbelangrijkste weggebruikers. Het STOP-principe zet de S van Stappers vooraan. Het recht van de traagste. En jawel: ook het recht van de zwakste. Laat ons dat recht koesteren. Pas daarna volgt de T van Trappers, van de fietsers. Noch de stappers, noch de trappers hebben een grote commerciële lobbymachine achter zich. Dat is het grote verschil met de autolobby, waar de industrie zich reeds decennialang inzet om de regelgeving in hun voordeel te belobbyen, zoals The Guardian hier oplijst.

25aug19, Frans de Coninckstraat

We zijn nu zover dat de automobilisten steeds meer de taal van “leefbaarheid” aangeleerd wordt. Dat is een traag proces, maar het proces is bezig. Zeker in de woonwijken met zone 30. Jawel, er is nog véél werk, maar sluit je ogen, en beeld je deze straten 20 jaar geleden eens in, toen zone 30 nog niet bestond. En ik herhaal: het kan nog véél beter. Een auto die in een straat rijdt zonder vrijliggend fietspad hoort traag te rijden. Punt. Het recht van de traagste.

28aug19, Pol de Vischstraat

Fietsers horen in dezelfde taal terecht te komen. Een fietser die op het domein van de voetganger komt, het voetpad of een voetgangersgebied, hoort zich aan hen aan te passen. Dat wil zeggen: vaak traag fietsen, en af en toe de nobele kunst van het surplacen toepassen.

09okt19, Hoogpoort

Het bericht uit de Gentenaar met het pleidooi van schepen Watteeuw pro het bord “Fietsers stapvoets” rondom werfzones haalde ook de Facebookgroep “Leuven fietsstad?” Ik pluk daar -anoniem- 2 reacties uit die gezond verstand uitstraalden:

Het klassieke onderscheid tussen fietser, voetganger en zelfs motorvoertuig is steeds meer achterhaald door de opkomst van bepaalde vervoersmiddelen (elektrische step, speed pedelec, seniorenscooter, enz)
Voertuigclassificatie op basis van snelheid zou het een stuk eenvoudiger maken.
Voortbewegingstoestellen (steps) mogen al stapvoets op het trottoir rijden.


Evenals elektrische eenwielers. Maar inderdaad, ook voorstander van zo’n classificatie, want het is een soepje geworden: fiets mag 30, elektrische fiets/step/euc/hoverboard/… 25, pedelec 45. En dat varieert dan ook nog eens naargelang waar je je bevindt. En je effectieve snelheid telt ook niet (zoals bij een auto, die ook nog ‘marge’ krijgt bij metingen), maar wel hoe snel je voertuig kán rijden. Of je dat nu reed of niet.


09okt19, Hoogpoort

De reacties geven de complexiteit weer. De NMBS lijst ze op:

03sept19, Sint-Pietersstation

Voor hen is het simpel: verbieden. En ze hebben daarin gelijk. In een smalle gang met honderden mensen mag er een heldere streep getrokken worden. Maar op straat is het anders. Daar is het zinvol om fietsers onder voorwaarden rechtdoor te laten fietsen. Liever dàt dan met de fiets aan de hand dubbel zoveel breedte in te nemen. Of een omweg te maken. Handhaving kan en mag daar een rol in spelen, op basis van snelheidswaarneming, en van gezond verstand. Een kind mag op het voetpad fietsen. Maar als het kind als een gek hard langs voordeuren fietst zou ik het als politieman toch aanspreken, en de regels van gezond verstand bijbrengen. Met een boete bereik je dan niks. De politieman die dàt voor elkaar krijgt, kan kan àlle snelheidszotten van de 21e eeuw aan. De boete is dan de ultieme streep, en terecht. Maar laat ons éérst gaan voor het gezond verstand. Een pizzakoerier die nonstop door de straten racet, en dat ook doet langsheen (bijvoorbeeld) de werf in de Burgstraat, mag het voelen.

10okt19, Burgstraat

Het kan ook anders. Een speed pedelecer die langsheen de werf van de Burgstraat traagjes achter de voetgangers blijft (sorry, geen foto) doet perfect wat het gezond verstand dicteert: voetgangers respecteren. Dààr draait het om. Dàt is de hoofdboodschap.

Back in town (1)

Het is een jaarlijks ritueel. De Student Kick-Off op het Sint-Pietersplein is nog maar opgekuist of daar is de Fietsverlichtingsactie van de Gentse Flikken al:

03okt19, Sint-Pietersplein
03okt19, Sint-Pietersplein
03okt19, Sint-Pietersplein

Dat wil zeggen: the students are back in town. Officieël zijn het er 74.000. Een paar tienduizend wonen in en rond Gent. Daardoor zijn we alweer met minstens 50.000 mondjes méér in de stad. 50.000 watergebruikers meer. 50.000 rioolgebruikers meer. 50.000 straatlopers meer. 50.000 afvalmakers meer. 50.000 weggebruikers meer. Naar ik vermoed: 40.000 fietsers méér (zijn daar cijfers van?). En dat merk je in het straatbeeld:

03sep19, Kortrijksepoortstraat / Ijzerlaan
04okt19, Krijgslaan

Ook kinderen valt het op:

De studenten zijn de jaarlijkse wake up call dat een stad snel kan veranderen. De jaarlijkse kritische massa. De jaarlijkse verjonging. De jaarlijkse aanvoer van verse ideeën. Een grote aparte groep, met een grote impact op het stadsleven. En grote hap van deze jongeren verplaatst zich voor het eerst in een grote stad, en dat merk je de eerste maanden van het academiejaar aan hun vaak onzeker rijgedrag per fiets en per auto.

Raamboodschap (2)

Wat ik eergisteren vergat te schrijven: in mijn verbeelding is iemand die dergelijke boodschap op het raam hangt zelf een fietser (geweest). Dat telt evenzeer voor deze raamboodschap:

10 jun19, Visserij

Enkel fietsers zullen andere fietsers op deze manier aanspreken. Fietsers zijn niet heilig. De fiets wel. 🙂

En jaja: hoffelijkheid is een woord van 40plussers.

10 jun19, Visserij

Het kan absoluut geen kwaad dat we elkààr – met àlle emotionele intelligentie die we in huis hebben of halen – opvoeden / heropvoeden. Zeker in tijden waarin de verandering snel gaat, en voor sommigen bedreigend overkomt. Alles begint bij het allermakkelijkste: onze voorbeeldfunctie. Al de rest is extra. De politie speelt daar een rol in. Ik droom van een intense aanwezigheid op fietsroutes, en liefdevolle correcties op àlle weggebruikers. De top downboetes zijn er om het extreem gedrag van hardleersen en risicozotten te counteren. Maar het gedrag van u en ik wordt beloerd door kinderen, de fietsers / voetgangers / automobilisten / bus- en vrachtwagenchauffeurs van de toekomst. Dat is voor mij de allerbelangrijkste reden om bij rood licht te wachten op groen. Dat is een gedragspatroon. Daar moet ik simpelweg niet bij nadenken. En om mijn arm uit te steken als ik afsla. En om te stoppen voor voetgangers op een zebrapad. En om af en toe “easy” te zeggen, desnoods zéér luid te debiteren, tegen ne jonge gast (waarom zijn het zo goed als altijd gasten???) of nen antieke coureur die te risicovol voorbij racet.

Genoeg gepreekt. Tot zover het evangelie volgens Fietsbult 😉