Sopje

Waar las ik het vandaag? Reizen is een sopje voor de hersenen. Het verfrist, en maakt het denken helderder. En je ziet hoe anderen zaken ànders aanpakken dan hier. Ook dat is verfrissend.

Zondag trokken mijn teerbeminde en ik voor een paar dagen naar Amsterdam, de Fietsrepubliek (wie dit boek over de geschiedenis van de fiets in Amsterdam nog niet las… doen!). Het is telkens weer boeiend om te zien hoe deze immense fietsstad evolueert, en omgaat met problemen en spanningsvelden. Als het regent in Amsterdam druppelt het in…

06 juli 2020, Amsterdam

Vandaag, vrijdag 10 juli 2020, gaat de onderdoorgang Sint-Lievenspoort open voor fietsverkeer. Het bouwverlof zorgt vaak voor een dwingende deadline. Gisteren werden de laatste ballustrades geplaatst, desnoods in de drogende cement:

09 juli 2020, Sint-Lievenspoort
09 juli 2020, Sint-Lievenspoort
09 juli 2020, Sint-Lievenspoort
09 juli 2020, Sint-Lievenspoort

Zoals iedereen weet: de onderdoorgang is een shared space-project geworden. Voetgangers en fietsers zullen de ruimte van de onderdoorgang delen. Daar zijn vele redenen voor. Ook de Louisa D’Havébrug (in opbouw) is zo een shared space-project. Beide projecten zijn zéér lovenswaardig, en enorme sprongen op weg naar veiliger stadsverkeer. En beide projecten zijn nu al -op deze drukke locaties- achterhaald qua shared space-idee. Dat komt omdat besluitvorming een maf iets is. Daarmee bedoel ik: besluitvorming is vooral een traag iets. Het is een traag proces van beslissen, plannen maken, budgetten afkloppen, plannen bijvijlen, bouwvergunning aanvragen, offerte uitschrijven, werf toewijzen, en bouwen. Over al die stappen en procedures gaan – net als bij een nieuw flatgebouw of een nieuwbouwhuis- jaren heen. Dat maakt dat een project dat opgeleverd wordt –soms, gelukkig niet altijd– al op dag 1 van ingebruikname qua gedachtengoed (deels!) verouderd kan zijn. Dat is ook de reden dat als een project bij de bouwaanvraag tegenwind vangt omdat het gedachtengoed achterhaald is, de overheid of projectontwikkelaar toch probeert door te duwen. En dan is er de evolutie qua technieken en concepten. De verbouwing die ikzelf in de jaren 90 deed is ondertussen op x aantal facetten achterhaald / verouderd. Dat is normaal. Toen deze twee fiets- en voetgangersprojecten opgestart werden was er nog geen circulatieplan, en was er nog geen corona. Iedereen was blij dat (het voormalige) Waterwegen & Zeekanaal zijn verzet tegen dit project opgegeven had. Na méér dan 10 jaar aandringen en actievoeren door verschillende organisaties kwam er eindelijk beweging in dit levensreddende dossier. Er was hoop dat het aantal fietsers en voetgangers zou groeien. Niemand geloofde toen dat het zo snel zou evolueren. Ook ik niet. Al waren er 5 jaar geleden wel andere stemmen die een pleidooi hielden voor bréééd. Ze hadden gelijk.

In de jaren 60 kon het geld niet op, en werden autobruggen gebouwd alsof er overal viervaksbanen zouden komen. Liefst zonder fietspaden. In Lovendegem ligt zo een nutteloze brug, die nu dienst doet als parkeerplek voor vrachtwagens van duiventransporten. In de 21e eeuw wordt er veel intenser gekeken naar het kostenplaatje, en zo hoort het ook. Zo ging de brug over de Watersportbaan terug naar af. Toch wil ik hier een lans breken om goed af te wegen waar een shared space-project toch op zijn plaats is, en waar het wijzer /beter is om voetgangers en fietsers een gescheiden strook te geven. Zo zal de fiets- en voetgangersbrug die er komt om het Westerringspoor aan het Patijntje over de Leie te brengen héél zeker vaak pokkedruk worden. Daarom: laat het voorschrijdend inzicht zijn weg vinden. Laat vanaf 2020 alle fiets- en voetgangersbruggen en -onderdoorgangen toekomstgericht breed ontworpen worden, zodat fietsers en voetgangers elk hun ruimte kunnen krijgen. Een fietspad kan je desnoods binnen 20 jaar nog verbreden. Met een brug lukt dat niet. Een brug of onderdoorgang bouw je voor een eeuw, toch minstens voor een halve eeuw. Daarop besparen of beknibbelen is zonde van de toekomst.

In Amsterdam regent het dergelijke non-shared spaceprojecten. Het is er precies al een gewoonte om bij nieuwe projecten voetgangers en fietsers niet te mixen:

06 juli 2020, Amsterdam
06 juli 2020, Amsterdam
06 juli 2020, Amsterdam
06 juli 2020, Amsterdam
06 juli 2020, Amsterdam
07 juli 2020, Amsterdam
07 juli 2020, Amsterdam
07 juli 2020, Amsterdam
07 juli 2020, Amsterdam
07 juli 2020, Amsterdam
07 juli 2020, Amsterdam

De belastingen

Persoonlijke bekentenissen, aflevering 27. Hopelijk kan u er tegen. U mag het ook een persoonlijke afwijking noemen: ik vul graag mijn belastingsbrief in. En – net als u – betaal ik graag belastingen. Afgelopen jaren waren dan ook een feest: vadertjesdag was soms een aanleiding om drie opgroeiende dochters te “assisteren”. Maar de FOD Financiën is ongenadig: wèg met de papieren belastingsaangifte! Digital muss sein! De dochters vragen me sinds 2019 of het voorstel van FOD Financiën ok is, and that’s it. Ikzelf ging vorig jaar -met knikkende knieën- voor het eerst voor een digitale aangifte. Het werd een fluitje van een belastingscent. Alle gegevens op het scherm klopten! Niks te corrigeren. Niks aan te passen! Knap werk daar in Brussel!

Gelukkig is er nog de belastingsbrief van mijn ouders. Doordat mijn moeder een liliputterig Nederlands pensioentje ontvangt mag ik nog steeds de jaarlijkse fietstocht naar de Zuiderpoort inplannen. Met plezier! Wie kent de magische brievenbus van de Zuiderpoort niet?

Ik betaal graag belastingen. We weten nu meer dan nooit wat voor een gezondheidszorg we hebben. Vergeleken met andere landen doen we het vaak goed. Plus: ik doe niet mee aan het gezaag over luie ambtenaren. Ik ken er privé flink wat, en daar zit geen enkele tussen die ik verdenk van potlodenslijperij. Integendeel: het zijn harde werkers. Sommigen van hen vinden dat ze teveel vakantie hebben, of dat de regels boven hun hoofd efficiënt werk soms onmogelijk maakt. En toch werken ze hard. Dus ja: het kan zeker efficiënter. Maar dat is in de privé niet anders, en die werken vaak met belastingsgeld. Door veel te praten en goed te kijken merk ik soms dat er administraties zijn die onderbestaft /onderbemand / onderbevrouwd zijn. Niet allemaal, maar véél. Digital muss sein, en dat is niet altijd een even grote zegen als bij de FOD Financiën.

Maar daar wil ik het verder niet over hebben. Ik wil op de fiets naar de belastingen, naar de Zuidertoren. En ik wil satire. Deel 1!

FOD Financiën heeft werkelijk àlle middelen uit de kast gehaald om te maken dat een maximaal aantal burgers de overstap maakt naar een digitale belastingsaangifte. Ze passen de quarentainestrategie toe. Hoe maken we de Zuiderpoort in de laatste weken van juni zo onbereikbaar als mogelijk? Daarvoor riepen ze hulp in van Agentschap Wegen & Verkeer en de Stad Gent. Alle mogelijke toegangswegen naar de Zuiderpoort dienden zo intens als mogelijk afgesloten te worden, zowel voor autoverkeer als voor fietsverkeer als voor voetgangersverkeer. Met als topper: de Sint-Lievenspoort.

Stel: u woont op de LeopoldII-laan, en u wil uw belastingsbrief naar de Zuiderpoort brengen. Dan kan u dit meemaken:

19jun20, Heuvelpoort
19jun20, Citadellaan
19jun20, Sint-Lievenslaan
19jun20, Sint-Lievenslaan
19jun20, Tentoonstellingslaan
19jun20, Olifantstraat
19jun20, Olifantstraat / Dierentuinlaan
19jun20, Dierentuinlaan
19jun20, Dierentuinlaan
19jun20, Dierentuinlaan / Hubert Frère Orbanlaan – Zuidparklaan
19jun20, Sint-Lievenslaan

Maak u geen zorgen voor mogelijke feesten met uw belastingsgeld: dit zijn geen feesttenten. Het zijn werktenten, met dit als resultaat:

25jun20, Sint-Lievenslaan

Hierdoor bleef de weg naar de belastingen tot op vandaag deskundig afgesloten:

19jun20, Sint-Lievenslaan
19jun20, Sint-Lievenslaan / Bellevue

Was de Sint-Lievenspoort een kruispunt in – ik zeg maar wat- Groningen, dan zouden er 8 fietsrichtingen zijn. Tot vorig jaar waren er “officieel” 5 fietsrichtingen. Spookfietsers / plantrekkers maakten er helaas 8 van. Op dit ogenblik ziet het er naar uit dat de eindfase van deze heraanlag voor fietsers 7 legale richtingen oplevert. In de huidige werffase zijn dat er 3 (drie). Al de rest = afstappen (2 richtingen), verboden (1 richting) of afgesloten (2 richtingen, waaronder de rechte lijn naar de Belastingen). Wie naar de Belastingen wil moet de buurt goed kennen. Dat telt ook voor voetgangers. Elke keer als ik er passeer kan ik mensen helpen door de weg naar de belastingen uit te leggen:

23jun20, Sint-Lievenspoort

Mevrouw 1: “Het is nen echten puzzel”. Mevrouw 2: “Da’s waar! Maar nekeer dat gem gedaan ebt verstaadet…”.

25jun20, Sint-Lievenspoort

Dat klinkt als een belastingsbrief: prettig voor sommigen, zwoegen voor velen.

Zoals u op de foto’s kon zien: de huidige omleiding rondom deze kruispuntwerf is 100 keer beter dan een paar weken geleden. Ook hier:

19jun20, Zuidparklaan

De clue is dat weinig mensen weten wat het adres van de Belastingen is. Helaas weten amper mensen dat de Belastingen op Bellevue liggen. Bellevue, romantischer kan het toch niet? Stukken romantischer dan het gangbare “Zuiderpoort” of “BP 90500 – 9500 Ledeberg”zoals vermeld op de belastingsbrief. Een perfect maneuver van de FOD Financiën! Menig brave burger zal het ergens tussen de Sint-Lievenspoort en de Zuiderpoort opgegeven hebben, om bij thuiskomst lang te vloeken, een whisky achterover te slaan, en dan maar plan B op te starten: een neefje of nichtje optrommelen om een digitale aangifte te doen. Streepje voor de FOD!

Tussenspel, zonder satire: zo krijg je een hoop zoekende fietsers op de as Hubert Frère Orbanlaan – Zuidparklaan, vaak niet vertouwd met deze situatie.

19jun20, Dierentuinlaan
23jun20, Sint-Lievenspoort
23jun20, Sint-Lievenspoort

En die passeren aan een Russische roulette. Daarover ging het in “Doodsgevaarlijk“. Lees er de commentaren op onze Facebook op na, zoals: “De auto’s rijden daar inderdaad nog door als het licht voor fietsers op groen staat. Leg dat maar eens uit aan de kinderen die eindelijk weten de lichten te respecteren. Al meermaals moeten tieren om hen te stoppen voor een auto die scherend de bocht inrijdt. Onbegrijpelijk!

Morgen deel 2, waarin we verhalen hoe de Belg kan zagen, maar koppig is, en een plantrekker. Velen gunnen de FOD zijn digitaal streepje niet. Of ze zweren bij de romantiek van papier. Voor die diehards lanceerde de FOD een even sluw plan, met een eigen aannemer. Dat is voor zaterdag.

Doodsgevaarlijk.

Een paar weken geleden brachten we met de Fietsersbond en Ledeberg Breekt Uit taart naar een paar belangrijke fietswerven rondom Ledeberg. Daarmee wilden we onze appreciatie uitdrukken voor het harde werk van aannemers en ambtenaren. Die appreciatie blijft. Maar wat doe je als daarna blijkt dat het geleverde werk allesbehalve goed is? De taart terug vragen? Natuurlijk niet. Dan leg je de vinger op de etterende wonden. Vandaag wonde nummer één: het gevaarlijke en manke verkeerslichtenbeleid van Agentschap Wegen en Verkeer. Dat is de allerbelangrijkste wonde.

Zondag begon ik te schrijven aan een satirisch stuk over de werf Sint-Lievenspoort. Dat lees je morgen of zo. Bij de observatie van het Sint-Lievenspoortkruispunt viel het me op dat de verkeerslichtenregeling alweer / opnieuw / nog steeds doodsgevaarlijk is. Het gaat om de as waarbij de Hubert Frère-Orbanlaan de Keizervest dwarst:

19jun20, Sint-Lievenspoort
19jun20, Sint-Lievenspoort

Op basis van één observatie durfde ik geen harde woorden te schrijven. Het kon toeval zijn. Ook automobilisten rijden door rood. Maar gisteren kwam dit bericht binnen:

Gisterenavond, op de terugweg van het station, passeerde ik nogmaals. En jawel: alweer “bijna prijs”, ditmaal met twee auto’s.

23jun20, Sint-Lievenspoort
23jun20, Sint-Lievenspoort
23jun20, Sint-Lievenspoort

Deze morgen belde een vroegere collega. Ze fietst vaak met haar zoontje van Ledeberg naar zijn school in Gent Centrum. Ze heeft de vele mails richting AWV over dit kruispunt weggegooid, “want het levert toch niks op. Ze zeggen dat het juridisch in orde is. Alsof dat onnozel klein oranje pinklichtje zichtbaar is. En ze zeggen dat ze naast het voetgangerslicht geen fietslicht mogen zetten.” Het kruispunt Brusselsesteenweg / Land Van Rodelaan is volgens haar even gevaarlijk. Wie als fietser vanuit de De Nayerdreef de Brusselsesteenweg dwarst kan een auto in zijn nek krijgen.

Wij maken reeds een poos de analyse dat goede ingenieurs niet opgeleid zijn als gedragsdeskundige. Maar ze krijgen wel die verantwoordelijkheid. Helaas geven ze zelf nooit aan dat dit niet klopt. De mentaliteit die er heerst is: “als het maar juridisch in orde is”. Niet: “hoe gaan we er van bij aanvang 100% voor dat het 100% veilig is”. Dat bleek afgelopen weken pijnlijk duidelijk rondom de werf op de E17 in Destelbergen / Gentbrugge. Juridisch klopte het allemààl. Om dan maar achter de feiten te blijven zitten.

In Mobiliteitsbrief 179 (mei 2017) verklaart een directeur -ingenieur van AWV: “Veiligheid primeert op doorstroming”. Dat is vandaag 100% niet het geval op de Sint-Lievenspoort, ook niet voor automobilisten. Het is juridisch ingedekte Russische roulette. En ik ben er -tot het tegendeel bewezen is- niet van overtuigd dat dit na de opening van de onderdoorgang opgelost zal zijn.

Waarom niet? Omdat AWV eigen logica’s bouwt, die via dienstorders topdown doorgegeven worden. Zoals een schepen van mobiliteit uit een verre stad me ooit vertelde: “AWV functioneert militaristischer dan het leger.” Dat maakt dat als er een wijziging in het verkeersreglement zegt dat door een verkeersbord RADR (rechtsaf door rood) perfect veilig mogelijk is AWV durft zeggen: “dat doen we niet”. Liever spenderen ze véél geld aan wat volgens hen de perfecte oplossing is: een verkeerslicht. Daardoor zal het ook jàààààren (of decennia?) duren om RADR op gewestwegen te implementeren. Daar is een woord voor: fietsontradend. Maar als we vragen waarom er geen standaard fietsverkeerslichtjes op ooghoogte komen is het antwoord: “Besparingen”. Het effect: fietsontradend. Dan krijg je op een vernieuwd kruispunt dit:

20jun20, Sint-Lievenspoort

Wie als eerste fietser aan het verkeerslicht wacht kan groen licht zien. Dat licht mag je niet geloven. Daar mag je niet naar kijken. Je moet -in àlle weersomstandigheden- erg omhoog kijken:

20jun20, Sint-Lievenspoort

Niemand kijkt minutenlang omhoog. Een fietsverkeerslicht op ooghoogte vangt dat potentieel misverstand op. Ik hoop erop dat het geen besparing, maar een fout van de aannemer is. Waarom? Omdat er ook bij de verkeerslichten tussen Keizervest / Hubert Frère Orbanlaan en Dierentuinlaan / Sint-Lievenslaan een fout gemaakt is, en geen kleine fout. Ik hoop vurig dat de fout gemaakt werd door de aannemer, en niet door een ambtenaar, want in dat laatste geval zijn we nog làng ver van huis.

De fout is: er staan geen verkeerslichten voor de fietsstroom vanuit Dierentuinlaan richting Hubert Frère Orbanlaan. Bekijk de foto hieronder. De pijlen zijn geschilderd. Op de nagelnieuwe verkeerslichtenpaal hangt geen fietsverkeerslicht. Niet op ooghoogte. Niet hoog in de lucht. Daarom verplicht AWV momenteel de fietsers om af te stappen:

19jun20, Sint-Lievenspoort

Het zijn zeer veel fietsers die hier moeten afstappen. Waarom? Dat lees je morgen.

Er staat daar ook een mysterieus, stomp verkeerslichtenpaaltje:

28mei20, Dierentuinlaan

Afronden: we zijn momenteel in een fase dat veel mensen door het COVID19verhaal overstappen op de fiets. De dagdagelijkse fietsgebruikers van de Sint-Lievenspoort wèten het (meestal): de verkeerslichten zijn er onbetrouwbaar. Onbetrouwbaar in de zin van: “groen is geen groen”. Groen is er niet veilig. Die honderden nieuwe fietsers weten dat niet. Een administratie die deze situatie laat zoals ze is is –laat me beschaafd en vriendelijk blijven– onverantwoordelijk bezig. Een administratie die doorheen deze onveilige werf nog de drukke auto-omleiding van de werf aan de B401-viaduct stuurt is bovendien zéér ongecoördineerd bezig. De norm is: durf je je kind langs hier naar school sturen?

Tot slot: ik weet het. Ook deze gewestelijke administratie is reeds lang onderbemand, wat geen excuus is voor deze Russische roulettes. Over naar de politiek? Of slaagt AWV erin om in deze omstandigheden – zonder de politiek- 100% veilig werk af te leveren?

Paaltjeschaos

Donderdag 11 juni berichtte De Standaard op haar voorpagina over een studie over eenzijdige fietsongevallen. Citaat: ‘Paaltjes zijn heel gevaarlijk’, zegt professor Bas de Geus, die voor de VUB het ­onderzoek voerde. ‘Die staan vaak in het midden van het fietspad, om auto’s tegen te houden. Maar een aanrijding daarmee tegen 15 of zelfs 20 kilometer per uur heeft vaak catastrofale gevolgen. Het is als frontaal tegen een muur botsen.’

Wij schrokken niet van de cijfers. Uit Nederland waren de signalen al een poos luid en duidelijk: de combinatie van electrificatie van de fietsvloot annex verhoging van de leeftijd van x aantal fietsers maakt dat paaltjes vaak botten doen breken. De normen die Nederland daarover opstelde werden deels overgenomen door Fietsberaad Vlaanderen: “Vaak kan het probleem worden opgelost zonder paaltjes, bijvoorbeeld door ongewenst gebruik aan te pakken door betere of duidelijkere bebording, communicatie en handhaving. Ook kan de formele route voor autoverkeer worden verbeterd en de oneigenlijke route via het fietspad lastiger worden gemaakt, soms ook simpele maatregelen zoals een doorsteek via een berm onmogelijk maken door het plaatsen van een haag.
Ook zijn er andere fietsvriendelijk fysieke maatregelen mogelijk die voorkomen dat auto’s gebruik maken van het fietspad.
En indien paaltjes toch nodig zijn, dan is het allereerst van belang goed te weten welke vervoerssoorten geweerd moeten worden.”
Lees de volledige teksten van Fietsberaad hier.

Begin februari stuurde R deze mail:

Verzonden: woensdag 19 februari 2020 16:49
Onderwerp: paaltjes meerstraat

Dag Yves, De (imaginaire) bult op mijn rug begint buitengewone proporties aan te nemen daarom de beloofde foto van de paaltjes in de meerstraat waartegen mijn vrouw met haar fiets gebotst is (en schouder en elleboog brak links). Beste groeten, R

We planden reeds lang een bult over het onderwerp “paaltjes”, met als ambitie om met een rolmeter te meten hoeveel centimeter er tussen de paaltjes was.

31jan20, Houtdok
31jan20, Houtdok
31jan20, Houtdok
31jan20, Houtdok

Het recent geopende Kapitein Zeppospark en het fietspad op de Kleindokkaai zijn voor fietsers een grote meerwaarde. De paaltjes zijn helaas ondoordacht, of volgens een onleesbaar concept, geplaatst. Dat is vooral aan de Dampoort een issue, als je vanuit de rotonde de Kleindokkaai wil opdraaien.

Bij toeval zagen we dat raadslid Sven Taeldeman tijdens het vragenuurtje van de juni-gemeenteraad hierover een vraag stelt aan schepen Watteeuw. Lees de vraag hier. Citaat: “Amsterdam is bv. begonnen met het ‘ontpalen’, en merkt dat het met wel 40% minder paaltjes kan.” Daarom, als voedsel voor de dames en heren gemeenteraadsleden, een voorraadje foto’s van de afgelopen maanden met (dringend op te kuisen) erfenissen uit het verre verleden, verwaarloosde situaties, en (vaak goede) praktijkvoorbeelden uit het recente verleden.

30nov19, Sleutelbloemstraat
21mei20, Stormvogelstraat, Strandloperstraat
03jun20, Koningin Fabiolalaan / toekomstig Koningin Paolaplein
22jan20, Marie Popelinkaai

Neerliggende paaltjes zijn een pest. Deze ligt er al maanden zo. Ook al ken ik de situatie er goed, afgelopen week had ik het lag ik er bijna, want deze kronkelroute (die in de ogen van degelijke ambtenaren een prima alternatief is voor de R40) is bovendien slecht verlicht. Ik vond door de duisternis (en met goede fietsverlichting) met moeite de bocht, en miste nipt de platliggende paal. Zoek de paal:

20jun20, Marie Popelinkaai
03maa20, naast Esplanade Oscar Van de Voorde

14feb20, parking Dampoortstation (nog steeds zo)
06mei20, parking Dampoortstation
30nov19, Reep (ondertussen vervangen door blokken)
20mei20, Smalleheerweg

De Vlaamse Waterweg heeft nog flink wat werk om hun paaltjes fietsvriendelijk te maken:

30mei20, Jaagpad Zeeschelde (Gentbrugge / Heusden)

Hun systeem laat vaak te weinig plaats voor fietsen, en is -zeker bij duisternis- gevaarlijk voor de kleine wieltjes:

29maa20, Jaagpad Zeeschelde (Gentbrugge / Heusden)

Hier is meer mogelijk:

juli2013, Googlemaps, tussen Groenweg en Baron Van Loolaan (Evergem)
30mei20, tussen Groenweg en Baron Van Loolaan (Evergem)

Dit zijn de recente realisaties, meestal degelijk gedaan.

12feb20, Wallebeekmeers
07maa20, Tweebruggenstraat
01mei20, De Nayerdreef
01mei20, De Nayerdreef / Wasstraat
18mei20, Karel Lodewijk Ledeganckstraat
22mei20, Schepenenvijverstraat

Kort samengevat: er zit geen lijn in. Elke administratie doet het anders. Wie zet er allemaal paaltjes? Alle administraties die fietspaden aanleggen en/of beheren: Groendienst, Wegendienst, de Vlaamse Waterweg, NMBS, AWV, de Vlaamse Landmaatschappij, de Provincie, de buurgemeentes,… wie nog? Een grote kuis dringt zich op, volgens een uniforme en veilige manier. Dat wil zeggen: maximale tussenafstanden, want hoe breed is een doorsnee auto anno 2020? Maximale zichtbaarheid… dat stedelijk donkergroen is… een donkere kleur… lekker neutraal, dus onzichtbaar. En vooral: paaltjes vermijden waar mogelijk. Die ene zot of verdwaalde ziel die zich dan toch met zijn auto op een fietspad waagt weegt niet op tegen de vele eenduidige ongevallen met paaltjes.

12dec19, Scheldekaai

En een auto krijgt sowieso àlles kapot, ook een -kuch- veilige oversteekplaats:

08maa20, Klossestraat

Zoals zo vaak: het is aan de overheid om objectieve cijfers aan te leveren over ongevallen met paaltjes. We weten dat dit enkel kan via de spoedopnames van de ziekenhuizen, niet via de verouderde manier van PV’s van de politie.

Beelden uit het verre Brugge en Berlijn:

21jan20, Brugge

De middelste paal is bij dag en nacht goed zichtbaar. Een aankondigingsstreep zou het compleet maken.

12sep18, Berlijn

Witte beboording van de twee paden zijn een alternatief voor – even kuchen- visueel gevoelige locaties.

Dit lijkt me een degelijk concept, wie is akkoord?

21jan20, Binnenring R4 Merelbeke, verbinding met Ringvaartstraat (Merelbeke)
21jan20, Binnenring R4 Merelbeke

Eenzijdig

Vakjargon is vaak vreselijk. Vreselijk saai. Of vreselijk onduidelijk. Of gewoon: vreselijk. Want hoe kan je een ongeval rationeel analyseren zonder het immense emotionele gewicht ervan te bruskeren? Met vakjargon dus. Eén van die vaktermen is “eenzijdig ongeval. Tweezijdige ongevallen kennen we uit de strips. Of uit de film. Of -dagelijks- uit de krant. Frontaal. Of zijdelings. Of langs achter. Camion op camion. Camion op auto. Auto op auto. Auto op fietser. Auto op voetganger. Af en toe – steeds meer- fiets op fiets. Voetganger op voetganger gebeurt regelmatig, zeker in treinstations, maar haalt bij mijn weten nooit de krant. Behalve in de sportpagina’s: loper tegen loper. Het is vrij helder dat de spreadsheets van de overheid niet voorbereid zijn op de snelle evolutie van nieuwe mobiliteitsdragers zoals elektrische steps, monowheels, elektrische skateboards,…

30jul18, Achilles Musschestraat
10jun20, John F. Kennedylaan

Een eenzijdig ongeval is meestal een ongeval zonder drama, dus zonder nieuwswaarde. Vaak ook zonder getuigen. Het vreselijke drama van afgelopen nacht aan de Sint-Jorisbrug was een eenzijdig ongeval. 2 jonge mensen stierven.

De framing van het nieuws op 11 juni over de studie van fietsongevallen was bizar, maar daar ga ik nu niet op in, want ik heb de studie zelf nog niet gelezen. In 2018 was er al deze insteek vanuit Fietsberaad:

Vandaag beperk ik me tot de beelden van drie ongevallen, waarvan één ongeval heel zeker éénzijdig was.

30 juli 2018. Lady M en ik hebben net beslist om een plooifiets te kopen. Op weg naar het werk vind ik een man liggend op het wegdek. Zijn fiets ligt naast hem, een electrische plooifiets. Hij heeft zijn valhelm nog op. Een dame is hem reeds aan het helpen. Ze is arts, en woont een paar huizen verder. De ziekenwagen is onderweg. Ik kan nog helpen met een paar details, en vraag daarna of het ok is dat ik foto’s neem. Nog een paar mensen stoppen om te helpen. De man herinnert zich de val niet meer. “Plots lag ik er” zegt hij verschillende keren.

30jul18, Achilles Musschestraat
30jul18, Achilles Musschestraat
30jul18, Achilles Musschestraat
30jul18, Achilles Musschestraat
30jul18, Achilles Musschestraat
30jul18, Achilles Musschestraat
30jul18, Achilles Musschestraat
30jul18, Achilles Musschestraat

Half september wordt onze plooifiets geleverd. Als ik eind september op de Kernvergadering van Fietsersbond Gent vertel over het ongeval leer ik bij. Met kleine wielen is er een grotere kans op vallen dan met klassieke fietswielen, vertelt Jan. Het effect van een fietsbult in het wegoppervlak is bij kleine wielen groter. Hoe kleiner de wieldiameter, hoe groter het effect van een oneffenheid in het vloervlak. Logisch. Die parate kennis zat niet in mijn brein, en heeft mijn rijgedrag op de plooifiets beïnvloed. Het doet me vermoeden (niet weten) dat de man in de Achilles Musschestraat gevallen is door de combinatie van snelheid, kleine wielen en uitstekende waterdeksels. In de perceptie van de kop op VRT NWS: “Fietsers schatten risico’s verkeerd in”. De stelling van Wies Callens van de Fietsersbond is even correct: “Nieuwe fietspaden aanleggen is één ding, ze goed onderhouden is ook des te belangrijker.” En ik denk dat hier ook een taak weggelegd is voor de fiets- en andere wielenhandel. En aan ons allen, om putten en bulten te blijven melden.

30jul18, Achilles Musschestraat

Twee weken later. Ik keer vanop mijn werk met een stadsfiets terug naar Gent. Het fietspad is een jaar oud, en in goede staat. In het midden van het fietspad ligt een dame languit op de grond. Een meisje dat haar dochter kan zijn knielt naast haar. Er zijn voldoende mensen om te helpen, dus ik rij verder, en dwars de ziekenwagen. Even verder stop ik, en keer terug om toch 2 foto’s te nemen.

12aug18, Oude Vaartstraat, Beernem
12aug18, Oude Vaartstraat, Beernem

Ik begrijp niet hoe je hier kan vallen. In mijn fantasie zijn het onervaren fietsers. De gevallen dame zag er niet zeer fit uit. Maar ook dat is fantasie. Mijn teerbeminde is op haar ongemak als ze op de fiets niet met haar voeten aan de grond kan. Dat is haar zekerheid. Haar techniek tegen het vallen. Als fietsers naast elkaar fietsen en samen vallen is het een tweezijdig ongeval. Wat is het als twee fietsers naast elkaar fietsen, en één van de twee valt?

29 mei 2020. Ik doe een ronde langs de vijf fietswinkels in Drongen, en ben even langs de kant gaan staan om de kaart te consulteren. Twee giecheldames passeren me op de fiets. Een paar seconden later hoor ik gegil, zie ik ze vallen en neem ik in een reflex één foto:

29mei20, Deinse Horsweg

Ik twijfel of ik nu gegil of gelach hoor. Als ik in hun richting fiets blijkt het gelach te zijn. Ze hebben de slappe lach, ook als ik vraag of alles ok is. Niks aan de hand dus. Als ik ze twee minuten later al zoekend nogmaals passeer zijn ze – nog steeds lachend en giechelend- foto’s aan het nemen van elkaars schaafwondes. Hier is geen twijfel mogelijk: dit was een licht tweezijdig fietsongeval, dat nooit in een statistiek zal of moet landen. Zo zijn er tientallen per dag.

Het deed me denken aan 18 juli 2018. In juni 2018 waren de Parkbosbruggen plechtig geopend. We hadden voor gouverneur Briers, schepen Watteeuw en minister Weyts een cadotje voorzien: het boek “De Fietsrepubliek” van Pete Jordan. Maar de minister kwam niet. Als de minister niet naar ons komt, gaan wij naar de minister, dacht ik. Met het cadotje. Ik had om 10 minuutjes spreektijd gevraagd, en het werd 30 à 40 minuten. De man leek oprecht geinteresseerd, maar had het – tot mijn verbazing- steeds weer over de verantwoordelijkheid van de fietser. De verantwoordelijkheid van de overheid, zijn verantwoordelijkheid, ontweek hij in dit gesprek. In mijn visie moet een minister vooral focussen op hoe hij de situatie kan remediëren / verbeteren. Maar objectief klopt het natuurlijk: elke weggebruiker is verantwoordelijk voor zijn gedrag op de weg. Aan de overheid om te zorgen dat dat ook kan, en de focus 100% kan liggen op de verkeersveiligheid in plaats van op de staat van de weg. Perfect zal het nooit zijn, dat kan niet. Maar er is nog een immens groeipad.

Ik weet niet of er lokaal of nationaal degelijke statistieken zijn van alle fietsers en voetgangers die op spoed belanden, en wat de oorzaak is. Ik denk van niet. Objectieve data helpen om oorzaken te bepalen. En degeljke ongevallenanalyses. Pas zo is een degelijk nationaal mobiliteitsbeleid mogelijk.

5 minuutjes (2)

Covid-19 had veel effecten. Eén daarvan is dat wegenwerven stilvielen. Ambtenaren bleven aan het werk, maar de bouwfirma’s konden niet meer de weg op. Logisch gevolg: al die werven liepen vertraging op. Nog een logisch gevolg: ook de opstart van nieuwe wegenwerven liep vertraging op. Al die werven komen nu één voor één op gang. Daar bovenop is de Stad Gent druk bezig met een inhaalbeweging om het wegenpatrimonium te onderhouden en aan te passen aan de noden van vandaag. Tel daar ook de zéér zéér actieve putjesgravers van de nutsbedrijven bij, die voetpaden, fietspaden en wegen helaas vaak in minder goede staat achter laten… Plus de andere overheden die qua onderhoud ook flink wat achterstand hebben. Zo komen we aan een druk kluwen van wegenwerken, waar wij als gewoontebeesten soms verloren in rijden.

12mei20, Woodrow Wilsonplein / Lammerstraat

Toen begin mei de Lammerstraat dicht ging zonder een aankondiging op straat, en de wegenwerf rond de Sint-Lievenspoort een ongecoördineerde spaghetti van soms slecht aangeduide omleggingen werd sprong deze titel in mijn hoofd: 5 minuutjes. Als je ergens 100% zeker op tijd wil zijn: vertrek als fietser 5 minuutjes op voorhand. Dat volstaat. Het is de prijs die je als fietser moet betalen voor de vele fietsvriendelijke aanpassingen die er momenteel op komst zijn. Of om je niet als een zot op smalle voetpaden te smijten. Of om je niet te ergeren.

Ik weet het: momenteel heb ik makkelijk spreken. De kinderen zijn groot en zelfstandig. Na een periode van Covid-19thuiswerk en twee weken vakantie ben ik nu technisch werkloos. Geen dagelijkse tijdsdruk meer. Dat is voor velen onder u niet zo. En de fiets is voor velen hèt vervoermiddel waar je tamelijk perfect je reistijd kan mee timen. In een decennium van haperend openbaar vervoer en groeiende autofiles is dat een weldoende luxe. A propos: over dit thema kan je meer lezen in de Gentse blog Bike Gain – Fietswinst.

De afgelopen jaren groeide de praktijk om wegenwerven “op de crime scene” een week op voorhand aan te kondigen. Zo weten fietsers (die kunnen en willen lezen) bij voorbaat dat ze extra reistijd moeten inplannen. Soms verloopt dat schitterend, soms is het gewoon ok, soms is het -bewust of onbewust- vergeten. Een bloemlezing van signalisatie uit mei 2020.

De wegenwerf Sasstraat heeft aankondigingsborden:

01mei20, Sasstraat

—————————————————-

De werf Sint-Lievenspoort was en is een complex verhaal, met constant wijzigende situaties, dus ook moeilijk om goed te signaliseren. We kregen op 7 mei deze melding via messenger:

Dag Fietsbult. Ik ben vandaag, zoals steeds met de fiets gaan werken, van Merelbeke naar centrum Gent en terug. Ik reed via Ledeberg richting Zuid. Aan het kruispunt ter hoogte van het Keizersviaduct zijn ze al even aan het werken, er was een verandering/ omleiding voor fietsers. Echter vandaag zag ik tot mijn verbazing dat de hele overgang in de twee richtingen is afgesloten. Pats boem! De “omleiding” staat heel slecht aangeduid, ook mede -fietsers rondom mij raakten er niet aan uit. De “wegblokkade staat ook nergens op voorhand aangeduid zodat fietsers eerder voor een alternatieve route kunnen kiezen. Niet ok deze situatie. Ik had jammer genoeg vanochtend niet de reflex om foto’s te maken van de situatie. Ik stuur dit naar jullie omdat ik niet weet waar ik elders terecht kan met deze “klacht. vriendelijke groeten. Eva

Hier zouden simpele geplastifieerde plannen op A3 méér helderheid verschaffen, en kunnen mee-evolueren met de werf. Dit was een poging met de oranje borden:

16mei20, Jozef Horenbantweg

Het Nederlandse systeem (compacte rechthoekige gele borden met routes met een lettercode) zou hier helderheid kunnen brengen. “Onze” oranje wegomleggingspijlen zijn al te vaak meer symbolisch dan praktisch de weg wijzend. Helemààl 20e eeuws denken dus.

Het was duidelijk zoeken om het goed te doen:

07apr20, Sint-Lievenspoort

Terzijde: in tijden van social distancing wordt een mens zich méér dan ooit bewust hoe weinig ruimte er afgelopen decennia aan fietsers gegeven werd:

27apr20, middenberm Sint-Lievenspoort

Dat wordt op de Sint-Lievenspoort nu beter.

Wie als fietser komende vanuit de Zuid de verkeerslichten richting Sint-Lievenslaan wilde gebruiken moest aan de (noodzakelijk onderbroken) lichten rechtsomkeer maken…

01mei20, Hubert Frère-Orbanlaan

… om dan een omleiding te volgen die fietsers tweemaal de tramsporen liet dwarsen:

30apr20, Hubert Frère-Orbanlaan
30apr20, Hubert Frère-Orbanlaan

De praktijk om fietspaden waar er dagenlang niet gewerkt wordt af te sluiten is nog zo’n 20e eeuwse gewoonte die dringend op de schop moet:

01mei20, kruispunt Sint-Lievenspoort: Keizervest

In de praktijk is/was de Sint-Lievenspoort twee werven: de onderdoorgang kant Schelde, en de oversteekplaats kant Zuidpark. Wie weet: met twee verschillende werftoezichters? En wie weet: twee verschillende signalisatieplannen? Het lag er soms chaotisch bij:

11mei20, Sint-Lievenspoort

Het ergste leed lijkt geleden. Mei en april waren intense coronamaanden met honderden “nieuwe” fietsers en wandelaars. Het was dan ook best frustrerend om telkens weer verloren gereden fietsers op de Sint-Lievenspoort aan te treffen. In marketingtermen: het gebrek aan heldere signalisatie was pure antireclame voor het fietsen. De die-hards trekken hun plan, en zullen altijd verder blijven fietsen. De twijfelaars, de bijna-fietsers, krijgen soms de klop.

26apr20, Sint-Lievenspoort

De “ervaring” om vanuit social distancing de weg uit te leggen aan verloren gereden fietsers (zonder terreinkennis) zal ik niet snel vergeten. De ontreddering in hun verloren gelopen ogen veranderde steevast in een big smile.

(Ik probeer om je deze week het eindresultaat te tonen van de vernieuwde fietsverbinding Keizervest – Sint-Lievenspoort. Dat ziet er goed uit.)

—————————————————

Deze kortstondige werf op het kruispunt Burggravenlaan / Ottergemsesteenweg had bizarre signalisatie:

05mei20, Ottergemsesteenweg / Burggravenlaan

Positief: fietsers kregen er een doorgang.

05mei20, Ottergemsesteenweg / Burggravenlaan

Basisles voor àlle weggebruikers: enkel een verbodsbord rechts van jou heeft je iets juridisch te zeggen. De rest is decor, en kan -indien goed gedaan- helderheid verschaffen, maar heeft juridisch geen enkele waarde.

05mei20, Ottergemsesteenweg

————————————————————

Dit is nog een kortstondige werf zonder aankondiging vooraf, hier stadinwaarts:

07mei20, Forelstraat / Heernislaan

De fietsers staduitwaarts werden verzocht de wegomlegging te volgen langs het stuk R40 zonder fietspad, zo leek het toch:

07mei20, Heernislaan / Forelstraat
07mei20, Heernislaan / Forelstraat

————————————————————-

Deze werf op de Buitenring R4 kreeg een duidelijke aankondiging:

16mei20, Zwijnaardsesteenweg

Ik keek niet na of dit in alle fietsaanvoerrichtingen even helder is aangegeven. Is dit ok voor wie vanuit vanuit Zwijnaarde fietst?

————————————————————

Soms werd een werf keurig aangekondigd, en “passeerde” de werf pas een paar dagen later:

03mei20, Slachthuisbrug / Gebroeders Van Eyckbrug
05mei20, Gebroeders Van Eyckstraat

Dat is zoals het leven van ons allen is. Ook wegenwerkers kunnen onvoorziene omstandigheden meemaken. Of tijdsmarges nemen. Maar achteraf bekeken stond het bord op de foto van 3 mei in de verkeerde richting gedraaid. De werf zat tussen die twee borden in.

————————————————————-

Dit leek me een staaltje van “good practice” qua aankondigingen:

08mei20, Bunderweg / Wallebeekmeers

Een goede aankondiging, en ook een goede omleiding. Akkoord, dagelijkse Westerringspoorfietsers?

———————————————————–

Conclusie: niet alle werven verlopen op een heldere manier. Er is nood aan méér controle ter plaatse. De signalisatiefirma’s moeten ècht nog méér bij de les gehouden worden. Signalisatie is er niet om met verantwoordelijkheden te schuiven, maar – kan het meer basic?– om mensen de weg te wijzen. Pas als de signalisatie pico bello helder is zullen mensen ze ook gaan geloven. Het evolueert positief. Aan die geloofwaardigheid van signalisatie (waard om geloofd te worden...) is nog een paar jaar werk. Onze suggesties: méér geplastifieerde plannetjes op A3formaat, met daarop de wegomlegging. En meer gebruik van het Nederlandse systeem met gele borden. Want hoe vaak niet lopen omleidingen langs of door elkaar heen?

En: vijf minuutjes vroeger vertrekken maakt dat je zeker op tijd komt.

Wereldfietsdag 2020 (2)

Wat zou de mensheid zonder taart zijn? Taart is iets om mee te vieren, of om mee te bedanken. Fietsersbond Gent deed mee aan de Wereldfietsdag 2020, 3 juni. Omwille van COVID19 kon de jaarlijkse fietsapplausactie rond 21 maart niet doorgaan. Fietsersbond Genk lanceerde daarom het idee om op de Wereldfietsdag fietsers met stoepkrijt een visueel applaus te bezorgen, bijvoorbeeld door korte berichtjes op het fietspad. Wij deden dit vanuit Fietsersbond Gent in Wondelgem (zie gisteren) en rondom Flanders Expo, om zo de honderden fietsende studenten een fietshart onder de examenriem te steken. En ze aan te moedigen om te blijven kiezen voor de fiets.

Maar we wilden op deze dag ook onze blijdschap tonen over de vele fietswerven die in Gent lopen. Daarom gaven we op 3 juni taart aan de aannemers van twee fietswerven: de herinrichting van het zwarte punt Sint-Lievenspoort (met een onderdoorgang en andere oversteekplaatsen) en de Louisa D’Havébrug over de Schelde. Het zijn werven waar Fietsersbond Gent samen met “Ledeberg Breekt Uit” (en anderen) jarenlang voor gepleit heeft. Door COVID19 liepen de werven (zoals àlle werven) vertraging op, maar van zodra het mogelijk was werden ze weer opgestart.

“Er wordt veel werk verzet om Ledeberg te laten uitbreken, en er zitten nog fietsprojecten in de pijplijn. Daar zijn we blij mee, zeker als het meteen ook veiliger wordt voor voetgangers.”

03jun20, Dierentuinlaan / Sint-Lievenslaan
03jun20, Dierentuinlaan / Sint-Lievenslaan
03jun20, Dierentuinlaan / Sint-Lievenslaan
03jun20, Dierentuinlaan / Sint-Lievenslaan

03jun20, Dierentuinlaan / Sint-Lievenslaan

Dit deeltje van de werf Sint-Lievenspoort willen de werkmannen graag vrijdag klaar hebben:

03jun20, Dierentuinlaan / Sint-Lievenslaan

Streefdoel voor opening van de onderdoorgang van de B401 is 10 juli, de start van het bouwverlof:

03jun20, Sint-Lievenslaan
03jun20, Sint-Lievenslaan

De werf aan de Louisa D’Havébrug zal rond zijn tegen 1 september:

03jun20, Stropkaai
03jun20, Stropkaai

“Ons doel is: fietsen voor kinderen, volwassenen èn bejaarden comfortabel en veilig krijgen. Dat vraagt veel detailwerk.”

Meer hierover op AVS, HLN en De Gentenaar

Fietsrapport 2020

In oktober 2019 hield de Fietsersbond in samenwerking met Het Nieuwsblad en VSV (Vlaamse Stichting Verkeerskunde) een bevraging over het lokale fietsbeleid. Velen onder u hebben ze ingevuld. Voor Gent waren dat 637 personen. De sterkte van zo’n bevraging is dat ze ingevuld wordt door mensen met fietservaring. De zwakte is dat je de beoordeling van de honderdduizenden die niet durven fietsen onmogelijk kan vangen.

We bekeken en vergeleken de uitslagen van de grote 12, de centrumsteden met meer dan 50.000 inwoners. Gent scoort daarin -als naar verwachting- goed, en dat verdient een applaus en dankjewel. Op de 15 vragen scoort Gent geen enkele buis. Dit is zo voor de 6 steden van de kopgroep: Kortrijk, Genk, Mechelen, Gent, Sint-Niklaas en Brugge. Daardoor weten we vooral wie er in deze categrorie zeker niet Fietsstad 2020 wordt: Leuven (1 buis) , Roeselare (2 buizen), Oostende (6 buizen), Hasselt (7 buizen), Antwerpen (ochhere 10 buizen op 15 vakken) en Aalst (ook ochhere 10 buizen).

Op Vlaams nivo bekeken geven de 24.394 fietsers die meededen aan de bevraging geen buizen. Dat moet je met de nodige relativiteit nemen, want bekijk de vele grijze vlakken:

Dat zijn allemaal gemeentes die uiteindelijk geen resultaten hadden, wat mij doet vermoeden dat er niet zoveel fietsers zijn. Minstens: weinig fietsers die meedoen aan deze bevraging.

Je leest er dus de gemiddeldes van de scores. Hoe scoort Gent ten opzichte van deze gemiddeldes? Is Gent ergens zwakker dan het gemiddelde? Nee. In twee aspecten zit Gent knal op het gemiddelde (“ik kan hier aangenaam fietsen”, en “Ook ouderen kunnen hier met een gerust hart fietsen”). Bij de andere aspecten scoort ze hoger dan het gemiddelde.

In de puntenvergelijking onder de 12 centrumsteden scoort Gent boven de 15 gemiddeldes (opgelet: dat is op basis van de rapporten, zonder rekening te kunnen houden met de individuele waarderingen).

In één aspect krijgt Gent de hoogste score van de 12 centrumsteden: “Als een straat (opnieuw) wordt aangelegd, wordt de infrastructuur ook verbeterd”. Gent heeft er 4,4. De volgende is Kortrijk met 3,8. Hier ligt duidelijk de grootste inspanning van Gent. Om deze superscore lichtjes te relativeren: de signalen die wij ontvangen uit Oostakker zijn anders. Daar valt nog veel recht te zetten. Bij “Deze stad moedigt fietsen actief aan” staat Gent tweede na de 4,5 van Kortrijk. Ook dit zijn superscores voor de schepen, het stadsbestuur en de administraties.

De laagste scores van Gent zijn de achillespezen van het beleid: een score van 2,8 voor zowel “Kinderen kunnen veilig naar school fietsen” als voor “Ook ouderen kunnen hier met een gerust hart fietsen”. Dat zijn meteen ook de enigste scores onder de 3. Hier heeft de stad, samen met de véél te véél andere administraties (op vooral Gewestelijk niveau) nog véél werk aan. Het vraagt een mindshift, ook bij de vele ambtenaren van goede wil. Al te vaak stelden we vast dat ambtenaren die reeds jaren zelf fietsen moeilijk die kinder- of bejaardenbril opzetten. Daarom dat wij al jaren hameren om vooral te focussen op de niet-assertieve / fitte fietser. In een complexe stadsmurenstad als Gent dragen zowel de vele Gentse stadsdiensten als De Lijn, Agentschap Wegen en Verkeer, de Vlaamse Waterweg, Infrabel, Monumenten & Landschappen, de Vlaamse Landmaatschappij, Aquafin, Farys, North Sea Port, Oost-Vlaanderen, (wie nog? ook de Gentse Politie, ook de buurgemeentes, ook de nutsmaatschappijen … ) hierin een (te) versplinterde verantwoordelijkheid.

De volgende twee laagste scores (een 3) gaan naar “Ik weet waar ik terecht kan met vragen en klachten” en “ik kan hier comfortabel fietsen”. Gentinfo is duidelijk nog niet bekend genoeg, of moeten we zeggen: slagkrachtig en efficiënt genoeg? Je kan louter bellen of mailen, en als je vanop een lokatie belt houden ze heel soms zelfs de boot af. En jawel: de decennialang opgebouwde achterstand qua wegenonderhoud (zowel bij Stad als Gewest), en de soms verkeerde materiaalkeuzes uit het recente verleden (de Hoogpoort, de Zonnestraat!) laten zich nog steeds voelen. Plus: de (al te vaak) ondermaatse prestaties van sommige aannemers, zowel bij Stads-, Gewest- Provincie- (bekijk de Dendermondsesteenweg) als Gewestwerven. Plus: het verwoestende karakter van de servosturen van bussen en vrachtwagens. Mobiliteit is complex, we weten het.

Wat we ook weten: Gent is na Antwerpen de stad met de meeste oppervlakte, met bovengemiddeld veel stadsmuren (welke doctoraatsstudent wil dat eens berekenen?) En – net als Antwerpen en Oostende- begunstigd met noodzakelijke maar te gevaarlijke tramsporen, daar is werk aan. Ondanks dat scoort Gent het hoogst bij de steden boven de 100.000 inwoners, en dus ook bij de (2) steden boven de 200.000.

Maar: conclusie! Gent scoort in uw beleving bovengemiddeld goed, en daar zijn we het mee eens. 🙂 Er is sinds het eerste Fietsplan uit 1993 heel veel werk verzet. En er is nog massaal veel werk om een echte Fietsstad te worden. Kinderen en bejaarden horen de norm te zijn: wat voor hen veilig is, is zeker veilig voor de anderen. Het blijft de goede kant opgaan. Dat merk je ook aan de perceptie:

Alle resultaten van Fietsrapport 2020 lees je hier. Beschouwingen lees je op de website van de Fietsersbond en ook in Het Nieuwsblad / De Gentenaar.

(U zal merken dat de eindcijfers tussen krant en Fietsersbond soms verschillen. Dat komt omdat in de persberichten die gisteren de deur uit gingen een rekenfout stond)

Voor Claudia

Het zou een titel voor een schlager kunnen zijn: “voor Claudia”. Maar het is een herhaling van de stelling van 20 mei: het is voor voetgangers en fietsers niet haalbaar om van de kant Antwerpsesteenweg naar kant Dendermondsesteenweg over te steken in één fase. Een fase is vakjargon van de verkeerslichtenmensen (21 letters).

Ik kwam terug van boodschappen, waardoor ik bij toeval nogmaals de Dampoort dwarstte. Vier foto’s van 20 mei 2020, 18u00:

20mei20, Dampoort
20mei20, Dampoort
20mei20, Dampoort
20mei20, Dampoort

Het blijft me verbazen hoeveel meer je kan zien op foto’s dan “in het echt”. Zo had ik niet gezien dat de fietser rechts een foto aan het nemen was van de situatie. Wilde hij het beeld vangen van de groen lichten aan boog 1 en 2, en het rode licht aan boog 3? Als ik het zo zie denk ik: die lichten zijn gewoon fout afgesteld, of er zit een computerfout in het systeem, of… of… waardoor de lichten van boog 3 niet meer synchroon lopen met 2 en 1. Misschien heeft Claudia nog herinneringen aan een synchrone periode.

In ieder geval: de voedselkoerier links haalt nipt het oranje licht van boog 1. De rechtse fietser ging daarna nipt door rood. Ik had vol rood. Voedselkoeriers zijn -kuchkuch- zelden trage fietsers. Misschien is Claudia een atlete.

Ik verzin nog een derde mogelijkheid: misschien zijn deze verkeerslichten op sommige momenten van de dag wèl synchroon ingesteld. In het vakjargon: de Claudiamomenten (15 letters).

24 letters

Dampoortoversteekbaarheid. 24 letters. Complex woord. Complexe inhoud.

04apr20, Dampoort

De Dampoort is een knooppunt voor voetgangers, fietsers, tram- trein- en busgebruikers, auto’s, camionettes en vrachtwagens. De schaarse boten tellen niet mee, ondanks het vele water. Een complex punt is hierbij een understatement.

04apr20, Dampoort
04apr20, Dampoort

Tot 1997 was de auto de onbetwiste koning van de Dampoort. Dat zou nog een aantal jaar zo blijven. De “voorlopige fly-over” over het water (de Napoleon De Pauwvertakking) verdween dan wel richting hoogovens (ergens in een kast zitten er zwartwit-foto’s van die afbraak), maar “huisbaas” Agentschap Wegen en Verkeer ging resoluut voor autodoorstroming als topprioriteit, daarin gesteund door De Lijn. De Stad wenste toen meer verkeerslichten, maar de huisbaas deed zijn zin. Akkoord, het werd er voor fietsers en voetgangers minder slecht. Vergeleken met de situatie ervoor was dit een wereld van verschil. Maar de Dampoort bleef, ook na een paar aanpassingen in april/mei 2003 (de aanleg van verkeersplateaus), een zéér zwart punt. De assertieven onder de fietsers trokken hun plan. De anderen bleven er weg, of bleven hun auto gebruiken. Want het volgende alternatief voor fietsers was (in het Zuiden) de Forelstraat of (in het Noorden) de Hogeweg, nog zo’n feestplek.

Bij de uitvoering van het Circulatieplan in 2017 draaide AWV de rollen op een schitterende manier om. De Stad kreeg de regie, AWV voerde (mee) uit. De gevraagde verkeerslichten aan Kasteellaan, Dok-Zuid en op de rotonde kwamen er, en – surprise!- het werd er na wat aanpassen, voor àlle weggebruikers veiliger en meestal ook vlotter. Een game changer.

Ok, wie er zijn ogen open houdt weet dat fietsterroristen het hier om de paar maanden in de vernieling rijden:

04apr20, Dampoort
04apr20, Dampoort
04apr20, Dampoort
04apr20, Dampoort
04apr20, Dampoort

Met het verplaatsen van toeristenbusparking (18 letters) werd de rotonde omheen de zwaaikom een beetje veiliger. Of alweer: wat minder onveilig. Maar ik vrees dat dit nog steeds de enige autoparking is met een soortgelijke in- en uitrit op een rotonde met fietspaden, en dan nog vlak nà een kruispunt. Het is wachten op aangekondigde drama’s.

04apr20, Dampoort

Blijft nog de verkeerslichten naast de bogen. Doorsnee voetgangers haalden (bij mijn weten) de overkant nooit in één beweging.

12mei20, Dampoort

Voor wie niet goed te been is was en is dat geen pretje. Fietsers die er voor het eerst komen, trage fietsers, kinderen en bejaarden halen het ook niet, tenzij ze bij het laatste licht door rood gaan. Gevolg: al die voetgangers en fietsers staan er op een smalle plek tussen het autoverkeer. En nog erger: dit is een immense stadsmuur, waarbij gebruikers van openbaar vervoer een middelvinger krijgen. Overstappen van de bus naar de trein? Neem dan maar een zéér ruime tijdsmarge. Volgens AWV wilde De Lijn er vooral een vlotte doorstroming van autoverkeer, zodat hun bussen minder in de file stonden. Een paradox, want daardoor moesten hun reizigers op weg naar de trein dan maar halfweg aan het verkeerslicht wachten.

Oplossing” één is al x aantal jaar oud: het verkeerslicht in de vierde boog, waar de bussen van De Lijn stadinwaars rijden werd weggehaald. Werd het een oplossing? Nope. “Oplossing” twee dateert van vorig jaar : de versleten sturing van de verkeerslichten werd vervangen. Helaas, dit is op 12 mei, 15u42, nog steeds de realiteit:

12mei20, Dampoort

12mei20, Dampoort
12mei20, Dampoort
12mei20, Dampoort
12mei20, Dampoort

Er is een woord voor: fietsontradend. 15 letters. En simpel.

Telkens weer vraag ik me af: hoe zouden de Denen of de Nederlanders dit – naar Vlaamse normen onoplosbare – aanpakken?

Mail: afstelling verkeerslichten St Denijslaan-Valentin Vaerwyckweg

From: Marc Steen
Sent: 10/05/2020 10:58:21
To:
Gentinfo@stad.gent;
Cc:
tdwegen@stad.gent;wegen.oostvlaanderen@vlaanderen.be;wegen.oostvlaanderen@vlaanderen.be;tdwegen@stad.gent;mobiliteit@stad.gent;info@projectgentsintpieters.be;tdwegen@stad.gent;
Subject: afstelling verkeerslichten St Denijslaan-Valentin Vaerwyckweg

Goedemiddag,

Recent werd er gewerkt aan de verkeerslichten op de Sint Denijslaan (met kruising Vaerewijckweg). Sindsdien springt het licht voor fietsers die op de St Denijslaan richting station rijden niet langer automatisch op groen. Ook het voetgangerslicht blijft op rood staan. Vreemde situatie omdat dit toch een belangrijke fietsas is.

Zeker in tijden van corona lijkt me dit absurd.

Zou het mogelijk zijn om de afstelling van de lichten opnieuw te bekijken?

Met vriendelijke groeten


Marc Steens

P.S.: dit is niet de eerste keer dat dit gebeurt. Begin 2019 deed zich daar hetzelfde probleem voor. Vandaar dat ik ook meteen een aantal andere adressen in CC hebben gezet, kwestie dat het snel opgelost geraakt. Dank voor jullie begrip.


foto Google

Van: Mobiliteitsbedrijf <mobiliteit@stad.gent>
Datum: donderdag 14 mei 2020 14:13
Aan: Marc Steens
Onderwerp: FW: Fwd: MB-20-11570 – afstelling verkeerslichten St Denijslaan-Vaerewijckweg

Beste

Hieronder vindt u het antwoord van het Agentschap wegen en verkeer dat bevoegd is voor deze verkeerslichten.

Vriendelijke groeten

Mobiliteitsbedrijf | Departement Stedelijke Ontwikkeling | Stad Gent

Bezoekadres: Sint-Michielsplein 9, 9000 Gent

Postadres: stadhuis, Botermarkt 1, 9000 Gent

Tel. 09 266 28 00| www.stad.gent/




——————- Original Message ——————-
Van: g@mow.vlaanderen.be
Received: 2020-05-11T13:45:00Z
Aan: mobiliteit@stad.gent;
CC: wegen.oostvlaanderen@mow.vlaanderen.be;
Onderwerp: Fwd: MB-20-11570 – afstelling verkeerslichten St Denijslaan-Vaerewijckweg

Beste,

Op 28 april  werd de aansturing van de verkeerslichten inderdaad aangepast: fietsers en voetgangers moeten nu de drukknop bedienen om groen aan te vragen. Deze aanpassing heeft tot doel de doorstroming op het kruispunt te bevorderen. 

Met vriendelijke groeten,

G, Projectingenieur elektrische weginstallaties

AGENTSCHAP
WEGEN & VERKEER

Wegen en Verkeer Oost-Vlaanderen

Koningin Maria Hendrikaplein 70 bus 81 – 9000 Gent

Van: Marc Steens
Verzonden: donderdag 14 mei 2020 19:56
Onderwerp: Re: MB-20-11570 – afstelling verkeerslichten St Denijslaan-Vaerwijckweg

Hieronder het antwoord dat ik ook verstuurde naar o.a. Mobiliteitsbedrijf, Agentschap Wegen & Verkeer, Infopunt Gent St Pieters, ..

“Goedenavond,

Ik ben verbluft moet ik toegeven. Zoveel kortzichtigheid had ik niet verwacht in 2020. Ik lees ‘aanpassing heeft tot doel de doorstroming op het kruispunt te bevorderen’. Er wordt dan bedoeld: doorstroming van de auto’s te bevorderen. Eens te meer wordt de zwakke weggebruiker naar de tweede plaats geschoven. Schrijnend, heel schrijnend. Op een korte periode ’s ochtends na is er nooit een probleem met de doorstroming op dit kruispunt. 

Onbegrijpelijk dat deze beslissing zomaar kan worden genomen. Op basis waarvan is deze trouwens genomen? Metingen? Klachten van automobilisten? 

Ik ben ontzettend teleurgesteld. 

Marc Steens”

Mail: drukknoppen

Van: MJ
Verzonden: woensdag 13 mei 2020 20:56
Aan: fietsbult@fietsersbondgent.be
Onderwerp: Drukknoppen

Er hangt nu een sticker op de knoppen aan Dampoort. Deze drukknoppen doen echter al sinds de invoering van het mobiliteitsplan helemaal niks. Waarom niet gewoon wat red tape rond de knop? Onbegrijpelijk.

Mail: F7 Fietssnelweg of Slijkweg Gent-Deinze?

Van: Koen Puttemans
Verzonden: donderdag 27 februari 2020 11:00
Aan: fietsbult@fietsersbondgent.be
Onderwerp: Fwd: F7 Fietssnelweg of Slijkweg Gent-Deinze?

Beste, Ik forward u deze mail in reactie op de vraag ” welke was de laatste plas die jij meldde?  ” in het laatst verschenen artikel  Plassen 
MVG, Koen

————————————————————–

Van: Koen Puttemans
Verzonden: woensdag 5 februari 2020 16:28
Onderwerp: F7 Fietssnelweg of Slijkweg Gent-Deinze?

Beste,

Hopelijk staat u mij toe dat ik mij in deze mail rechtstreeks tot u richt, omdat ik vermoed dat de oplossing voor onderstaand probleem wellicht enkel op een hoger politiek niveau kan worden gevonden (vermoedelijk via een parlementair initiatief?)

Hoewel het probleem op het grondgebied Gent zich nu al bijna 4 jaar stelt, ontstond dit doordat de Vlaamse Administratie Onroerend Erfgoed destijds heeft besloten dat een deel van het traject van de F7 moest worden uitgevoerd in “halfverhard gestabliseerd porfier”. Het probleem is dat deze halfverharding mijns inziens absoluut ongeschikt is voor een fietssnelweg. Iedereen die in het natte seizoen (midden oktober – mei) al eens de stukken van de F7 in deze halfverharding is doorgefietst (300m van Zoë Borluutbrug tot Rijvisschestraat + 1100m Oudespoorweg van Rijvisschepark tot Klossestraat), heeft het ongetwijfeld al aan de lijve ondervonden:

Schoenen en fiets zijn bij natte ondergrond steeds weer besmeurd met een grijze, kleverige slijkmassa.

Omdat ik 2 x per dag deze route fiets, is dit in mijn geval sinds midden oktober bijna iedere dag zo geweest.
Want deze halfverharding heeft blijkbaar de eigenschap om de neerslag zeer lang vast te houden: als alle omliggende straten al lang zijn opgedroogd, blijven deze stukken nat en bijgevolg zelfs slijkerig.
Zo kan ik op de terugweg ’s avonds gegarandeerd een tweede maal ‘genieten’ van het opspattende water/slijkmengsel dat er nog ligt omdat het bijvoorbeeld 18 uur eerder eens geregend heeft.
(Naar mijn aanvoelen krijg je dus in plaats van de gemiddelde 7% regentijd, minstens 70% ‘smurrie-tijd’ op deze stukken van de fietssnelweg F7.
Deze kleverige grijze massa hecht zich daarenboven ook nog eens zo goed vast, dat ze niet eenvoudig kan worden weggespoeld, maar er daadwerkelijk moet worden vanaf gewreven.
En kettingen, tandwielen en kogellagers houden hier absoluut niet van…



Maar er is meer, we kennen namelijk ook nog een ‘droog seizoen’: perioden met weinig of geen neerslag.
Bij aanhoudende droogte ontstaan er hier onaangename stofwolken, in het bijzonder wanneer er hier ‘snel’ wordt doorgefietst (wat te verwachten valt op een fiets’snel’weg natuurlijk).
Ook deze stofwolken zijn niet echt de beste vrienden van kettingen, tandwielen en kogellagers…

Daarom vermoed ik dat deze uitvoering veel minder “gestabiliseerd” is dan de bedoeling was, en denk dat deze best vervangen wordt door een duurzamer en comfortabeler alternatief.

En omdat beelden vaak meer vertellen dan bovenstaande tekst, stuur ik u in bijlage nog een kleine selectie van een aantal foto’s die ik vorige week bij valavond maakte (sorry voor de matige kwaliteit) van de besmeurde fietsen van passanten.

Ik heb bovenstaande ook reeds doorgegeven aan de wegbeheerder van de Stad Gent, maar zoals gezegd kan deze weinig ondernemen wegens de eis van de Vlaamse Administratie Onroerend Erfgoed.

Daarom hoop ik dat u uw volle politieke gewicht in de schaal gooit om hierin een doorbraak te realiseren, want dat slijk komt er nu al bijna letterlijk langs mijn oren uit 😉

Sportieve fietsgroeten,

Koen Puttemans 

————————————————————–

Plassen

Het was reeds langer zichtbaar: er zijn bij het Vlaamse Agentschap Wegen en Verkeer (AWV) onvoldoende ambtenaren om àl het nodige werk te verzetten. Vroeg of laat zal zich dat wreken. Iemand die vaak aan tafel zit met het Agentschap vertelde eind vorig jaar: “AWV is gezagsgetrouwer dan het leger.” Hij kon het weten, hij had bij het leger gewerkt. Je hoort die ambtenaren van AWV nooit klagen, alleen uitleggen of verdedigen. Maar kijk, het wordt hier-eindelijk!- openlijk gezegd: “door besparingen kunnen we niet alles doen, en proberen we… “.

Dat is ook bij andere overheden vaak zo. De controleurs, de mensen die preventief onderhoud of systematisch nazicht deden, werden afgelopen decennia in veel diensten weggesaneerd. Reeds in mijn eerste jaren als Fietsersbondvrijwilliger wierp een Gentse kabinetard het me voor de voeten: “Heb je het gemeld? Nee? Dan bestaat het niet.” Het is dus aan ons. Dank zij internet gaat dat sneller dan vroeger. Het zou Appgewijs nog sneller kunnen, maar dat wensen overheden groot en klein (voorlopig?) liever niet. U boos maken is contraproductief: melden is de boodschap.

Ik meld deze plas, onderdeel van de kleine ring R40:

25feb20, Vlaamsekaai

Het waren hevige regen- en winddagen, waardoor massa’s rioolkolken geblokkeerd werden door takken, bladeren en afval. Zou AWV dan een onderhoudsplan uitrollen? Of wachten ze op onze meldingen? Zou de Stad of het Gewest een plassenbeleid hebben? En nog belangrijker: zou elk nieuw fietspad nagekeken worden op plasvorming, en desnoods deels herdaan?

Ik weet dat dit een Gewestweg is, dus ik meld via het Meldpunt Wegen, dat gaat het snelst (het Meldpunt Fietspaden is geruisloos opgedoekt). Maar als u zonder nadenken wil melden gebruikt u best Gentinfo: zij dispatchen naar de correcte administratie. Nadeel van Meldpunt Wegen is dat ze met Google werken, die niet steeds up to date is, en niet alle fietspaden in kaart heeft (het Luc Lemiengrepad kennen ze, het Kattepad niet), zelfs niet de belangrijke jaagpaden langs de Schelde.

A propos: welke was de laatste plas die jij meldde?

Tolhuis

“Afgelopen jaren is er in Gent veel ten goede veranderd.” De kans is groot dat sommige slachtoffers van recente fietsongevallen deze zin emotioneel niet aankunnen. In sommige delen van Gent ligt de kleine ring R40 er exact hetzelfde bij als 40 jaar geleden. Het Tolhuis is

17feb20, Tolhuis

Het is bizar. De kennis is er reeds decennia. Als een drukke weg een bypass heeft, of een conflictzoekende verkeersregeling, dan weet je dat er vroeg of laat meerdere slachtoffers vallen. Maar de overheden zijn het gewend. U en ik zijn het gewend. Na de emotie van het ongeval blijft de emotie enkel de dagelijkse realiteit van het slachtoffer en zijn familie over

17feb20, Tolhuis

Afgelopen jaren is mijn respect voor politici enorm gegroeid. Het is een rotjob. Een hondejob. Altijd weer wordt je afgerekend op de erfenis van je voorgangers. Of op wat de ambtenarij wel of net niet deed. Maar afgelopen jaren is mijn respect voor het politieke bedrijf enorm gedaald. Doden in het verkeer zijn géén prioriteit.

17feb20, Tolhuis

Ik weet niet wat schrijven. Waarom niet? Omdat ik vorige week een krant uit 1998 in mijn handen had, De Gentenaar van donderdag 2 juli 1998. “Fietsers houden grimmige dodenwake”. “Baldewijn kop van Jut na recente dodelijke ongevallen”. “Het ongenoegen bij de fietsers zit zeer hoog, na dodelijke ongevallen in Schilde, Poederlee, Opwijk en Gent. Woensdagmiddag zakten ze met zowat 150 af naar het belangrijkste verkeersknooppunt van Gent en blokkeerden er een half uur lang alle toegangswegentot de rotonde. Met die actie wilden ze de vijftienjarige Stefanie Bogaert herdenken die vorige week in Wondelgem onder een rechts afslaande vrachtwagen terechtkwam. “

Die laatste zin bleef hangen. Wat een beschaving! Ondanks ministers van verschillende partijen, ondanks plan A, B, C, D en het UrGENTieplan hebben we anno 2020 in Gent nog stééds kruispunten waar autodoorstroming belangrijker is dan verkeersveiligheid. 20 jaar na Stefanie Bogaert was Nikita Everaert het slachtoffer. Nikita stierf op woensdag 19 februari 2018. Haar ouders wachten nog steeds op de rechtszaak, wat erg is. Wat even erg is is dat de Russische roulettekruispunten bekend zijn. Overal waar fietsers en vrachtwagens gelijk kunnen vertrekken kan het prijs zijn. En overal waar vanop een drukke weg een bypas vertrekt kan het prijs zijn. Het Tolhuis is er zo één van.

17feb20, Tolhuis

De man heeft het ongeval op het Tolhuis overleefd, en daar zijn we blij om. We hopen dat minister Peeters een minister met ballen is. Een minister die niet de handpop is van de autodoorstroming, maar van verkeersveiligheid. Het gaat om levens. Mensenlevens. Ze heeft tot eind dit jaar om dat te bewijzen.

17feb20, Tolhuis

Mevrouw Peeters -onder ons-misschien moet u eens -dringend!- een koffie gaan drinken met uw partijgenoot Sas Van Rouveroi. Die stelde in 1998 voor om per provincie een fietsambtenaar aan te stellen. “We hebben al herhaaldelijk gevraagd om – in navolging van de stad- per provincie een fietsambtenaar aan te stellen, maar die vraag valt in dovemansoren.” Eén fietsambtenaar voor gans Vlaanderen is onvoldoende, zeker als die ene man dan nog te weinig ambitie vertoont. Studies moet u niet bestellen. Die zijn er teveel. Uw ambtenaren kennen de punten. Ze hebben alleen te weinig mankracht en middelen om ze aan te pakken. Let u er vooral op hen in te prenten: “Vanaf nu is verkeersveiligheid belangrijker dan autodoorstroming”. Telkens weer. Telkens weer. Bij elke vergadering. We rekenen erop. Nog nood aan inspiratie? Uw streekgenoot professor Mieremans verwoordde het 2 jaar geleden zo: “Veiligheid ernstig nemen, betekent absolute snelheidsverlaging, geen afslagstroken, geen bypasses. En verkeerslichten zo regelen dat ze echt conflictvrij zijn. Dat een fietser nooit geconfronteerd wordt met afslaande wagens.” Nog inspiratie nodig? Lees deze open brief aan uw voorganger. We hopen u niet te betrappen op dezelfde dommigheden.