Signalisatiebult XXL: de Fietspadwa(t)ch(t)er.

Ik zat met een ei. Het werd een groot ei. Met veel tekst, foto’s en nuances.

Er wordt wat afgevloekt op sociale media. Vooral automobilisten klagen steen en been over omleidingen. Zijn ze net als ganzen in een rij niet gewend om flexibel te zijn? Of realiseren ze zich nog altijd niet dat de files er zijn omdat ze met teveel op hetzelfde ogenblik op plaats x willen rijden? Mocht een auto de afmeting hebben van het aantal personen dat erin zit, er waren een pak minder files. Maar anderzijds begrijp ik de automobilisten wel: er lopen momenteel zéér veel wegenwerven. Dat is wennen. En dat is goed.

Waarom? Omdat er afgelopen decennia véél te weinig wegenwerven waren (en ook toen werd er vaak en véél geklaagd). Er is decennialang ondergeïnvesteerd in wegenonderhoud, én in het updaten van onze mobiliteitsinfrastructuur. Maar kijk: overal / overal zijn de overheden bezig aan de Grote Inhaaloperatie. Infrabel is bezig, ook in Gent. De Vlaamse Waterweg is bezig, ook in Gent. Het Agentschap Wegen en Verkeer (AWV) is bezig, ook in Gent. De spin-off van AWV, de Werkvennootschap is bezig, sinds kort ook in Gent. En Stad Gent is natuurlijk ook zelf bezig. Net als North Sea Port. Net als de VLM, de Vlaamse LandMaatschappij. In Gent zelf zie ik momenteel geen fietspadwerven waarvan de Provincie de uitvoerende trekker is, maar die verwacht ik toch komende jaren. Zeker nu De Grote Versnelling opgestart is. Voor alle duidelijkheid: de Provincie stopt wel centen in Gentse projecten.

Wie zijn we vergeten? Haa! De nutsmaatschappijen natuurlijk! Farys, Proximus, Eandis, Telenet, … . Soms is dat in voorbereiding op vakjargonalert #1!– “een integrale heraanleg” (àlles op de schop en vernieuwd). Soms omdat er een nieuw speeltje onder de grond moet (vooral voor internet breekt men de Vlaamsche grond overal / overal open). Soms omdat de aanwezige leiding straffer moet, méér moet aankunnen (vooral het stroomnet, soms ook het water- of gasnet). Soms omdat de leiding lekt of stuk is. De afdeling reparaties quo. En dan vergeet ik nog de aansluitingen met nieuwe gebouwen en projectontwikkelingen. Dit alles maar om te zeggen: er wordt nogal wat in de Gentse grond gewroet. De aannemers vervelen zich niet. En dju (!!): ik vergat nog de kampioen in het opbouwen van achterstand in wegenonderhoud waar fietsers last van hebben: De Lijn. Zij zijn verantwoordelijk voor het wegdek tussen én vlak naast de tramsporen.

Je merkt het: de voetpaden, fietpaden en rijwegen langswaar we ons verplaatsen zijn deeltjes van een complex spinnenweb. Het zijn puzzelstukjes uit een XXXL- grote doos, met daarin een driedimensionele (!) megapuzzel. U vraagt zich al af: hoe kan het dat dit alles lukt? Daar is een woord voor: beschaving. Het is prettig om merken dat na jàààren van bewuste en onbewuste uitsluiting, ook fietsinfrastructuur belangrijke puzzelstukjes zijn geworden. Ook dàt is: beschaving.

Want hoe zullen we de autofiles oplossen? Juist: door méér plaats te geven aan voetgangers, fietsers en openbaar vervoer. Enkel daardoor zal er méér plaats vrijkomen voor wie de auto ècht nodig heeft. Want naast de vele mensen voor wie de auto een god is of hun broodwinning, zijn er ook veel mensen die met de auto rijden omdat dit hun enige mogelijkheid is om zich bij een verplaatsing veilig te voelen. Dat laatste is iets dat veel mensen uit de wegenbranche zich niet kunnen inbeelden. Véél mensen willen wel degelijk stappen of fietsen, op voorwaarde dat ze er zich veilig bij voelen. Het zijn bijna-fietsers. Het zijn vaak niet-assertieve mensen. Ze willen wel, maar… . De fietsverkoop boomt niet alleen om op zondag een uitstapje te maken.

Dat is de uitdaging van het ogenblik: de vele wegenwerven groot en klein zodanig organiseren dat nog véél meer mensen de dagelijkse overstap naar de fiets durven maken. We kunnen alleen maar blij zijn met de vele wegenwerven. Ze zijn nodig. Kwestie is om ze even ingenieus te organiseren als de rest van de driedimensionele megapuzzel. We zagen afgelopen jaren op dat vlak in Gent een fors positieve evolutie, met dank aan een relatief nieuwe stadsadminstratie “Innames Publieke Ruimte”. De kwaliteit van de omleidingen groeide. De fietsvriendelijkheid ervan groeide. Het nazicht van de kwaliteit en het dagelijks nazicht “boots on the ground” groeide niet evenredig mee. Of wat denk je van dit willekeurige fietstochtje op 12 maart 2021?

12 maart 2021, Antwerpsesteenweg
12 maart 2021, Antwerpsesteenweg
12 maart 2021, Hogeweg
12 maart 2021, Hogeweg
12 maart 2021, Oslostraat
12 maart 2021, Neuseplein

En er waren er nog die ik niet fotografeerde… Blijven lachen! (Vandaar de foto met de spandoek.) Als ik tijd heb stop ik soms om zo’n overlastbord op zijn plaats te zetten. Nee, niet zo’n toilet…

Afgelopen weken en maanden zag je hier vaak een Fietsbult over signalisatie. Ruben was de geduldige, analyserende Fietsbulter van dienst. Eigenlijk is het aan de Stad om die zaken zelf te zien en vast te pakken. Ik blijf met de indruk zitten dat er in Gent stukken nonchalanter omgegaan wordt met aannemers dan in Brugge, waar ik werk. Wat de Stad nodig heeft is één of twee mensen die nonstop op de fiets zitten, en de ronde doen van de werven groot en klein. Controle die naam waardig dus. Noem het: gespecialiseerde Stadswachters, nonstop op de fiets. Met kennis van zaken. Fietspadwachters. Of Fietpadwatchers. Kies maar! Die ook putten en plassen en omvergetrokken verkeersborden kunnen melden aan de collega’s. Met een fors telefoonboekje op zak of in de smartphone. Met daarin alle spilpersonen van àlle werven groot en klein, van alle administraties groot en klein. Van alle aannemers actief in Gent. Alle signalisatiefirma’s. En met een mandaat om in te melden en in te grijpen. Ik had lang de illusie dat ambtenaren de ogen van het stadsbestuur kunnen zijn. Maar ambtenaren schromen zich om als privépersoon zaken te melden aan hun collega’s.

Nu is het aan de brave burger om Gentinfo te mailen, en te hopen dat die mail snel terecht komt bij een gedreven ambtenaar die de tijd en het engagement heeft om ter plaatse te gaan, en nagels met koppen te slaan. Dat gebeurt vaak, en even vaak niet. Een paar jaar geleden was ik getuige van zo’n interventie aan de stelplaats van De Lijn op de Brusselsesteenweg, en die ambtenaar liet gewoon begaan. Ik weet ook van andere cases, bijvoorbeeld waarbij de ambtenaar erop bleef toezien dat de (appartements)werf een veilige doorgang voor fietsers bleef behouden. (Dat doet er me aan denken dat dé voorbeeldwerf van fietsvriendelijke werfsignalisatie dringend op Fietsbult moet komen. Vakjargonalert #2! Good practices zijn belangrijk om te tonen aan andere Fietsersbondafdelingen / steden en gemeentes.)

Maar het gaat dus beter. We zien steeds meer pijlen in het straatbeeld waarop ook een bestemming staat, zoals deze:

05 januari 2021, Baudelokaai

En zelfs deze:

01 februari 2021, Lievekaai
01 februari 2021, Lievekaai

Waarom niet? Dat helpt. Geplastifieerde A4-straatplannetjes kunnen ook helpen. Of een velcrosysteem om namen vlot te veranderen. Of het Nederlandse systeem met letters op gele borden. Die afmetingen passen sowieso beter op en rond fietspaden. De klassiek oranje pijl is verzonnen in funcite van autoverkeer, en vaak te breed om naast een fietspad te staan.

Wat ik vooral wil zeggen: de kwaliteit van de werfsignalisatie en de bijhorende omleidingen bepalen mee of mensen al dan niet de overstap maken naar de fiets. Of bepalen mee of ze niet terug overstappen naar de auto. Bijvoorbeeld omdat ze schrik hebben dat hun kind zal vallen. De bril voor elke verantwoordelijke hoort te zijn: durf je je kind of je bejaarde ouder hier te laten fietsen? Bij deze werf aan een schoolgebouw is daar goed over nagedacht:

02 maart 2021, Dries Morelpad

Het bestaande fietspad werd een werfstraat, met knal ernaast een tijdelijk, uitbreekbaar wandel- en fietspad. Good practice!

Want signalisatieplannen uitwerken is één. Ze ter plaatse nakijken of ze ok zijn is twee. Want als de aannemer het tijdelijk pad hierboven regelmatig blokkeert met werfwagens staan we even ver. Daarom is het nodig dat er regelmatig controle is.

Vorige week stuurde iemand aan Fietsbult dit bericht: Beste fietsbult, moest u eens in de buurt zijn kan ik u hartelijk de fietsomlegging van de hundelgemsesteenweg naar de moriaanstraat aanbevelen. Die is er om werken aan de Botermarkt te omzeilen. Een tip: zet uw fietslicht aan in de tunnel onder de spoorweg. groeten, Bart Is het wijn of azijn? Azijn. De tunnel is met moeite een meterenhalf hoog, je moet er op je stuur liggen 😂Hoe ouderen dat moeten doen, ik denk dat stad ons voor pygmeeën houdt… Dit is de tunnel in kwestie langs waar de officiële omlegging loopt voor fietsers: https://www.nieuwsblad.be/cnt/dmf20141204_01412214

We zijn er nog niet geraakt. Maar de signalisatie van die werf (Botermarkt / Vervaenestraat) is overduidelijk vanop een digitaal plan uitgewerkt. Er is niet nagekeken wat er kan en niet kan. En er is niet gekeken hoe te synchroniseren met de andere werven in de buurt. Op weg naar het station botste ik op deze behoorlijk verwarrende situatie:

23 april 2021, Hundelgemsesteenweg / Achilles Heyndrickxlaan, onder B401

Omleiding twee (werf Botermarkt) overrulet hier omleiding één (Stropbrug). Ik ken de weg, dus ik trek mijn plan, en gebruik richting station verder omleiding 1. Het gaat om de vele anderen die op een dag naar het station willen fietsen. Of -godbetert! – naar het vaccinatiecentrum op Flanders Expo (waarover later deze week méér). Zij die niet weten dat hier 2 omleidingen naast elkaar bestaan. Bovendien blokkeert omleiding 2 flaggrant omleiding 1, waardoor fietsers alweer geleerd worden om zich op het voetpad te smijten.

27 april 2021, Hundelgemsesteenweg

Om het nog gekker te maken ontrolt er zich ook een derde werf (van AWV), zonder signalisatie. Gewoon blokkeren. Trek uw plan. Neem het voetpad.

27 april 2021, Hundelgemsesteenweg

De timing van deze derde werf is evident. Maar niet op deze manier. En ook werf 0, de werf Parkeergarage Ledeberg, is voor fietsers met kleine kinderen allesbehalve een pretje:

27 april 2021, Hundelgemsesteenweg
27 april 2021, Hundelgemsesteenweg

Nog een voorbeeld: wie de hoofdfietsroute langs de Bagattenstraat neemt krijgt anno vandaag nog 1 pijl te zien, de rest is verdwenen. Bovendien bracht de uitgezette omleiding fietsers (die de weg kennen, en verder de stedelijke fietsroute willen volgen) naar een overtreding op de Nederkouter.

24 maart 2021, Bagattenstraat

Nu, de perfectie zal nooit bestaan. De beste controleur kan nooit àlle / àlle omvergewaaide, gevandaliseerde, gestolen of verplaatste signalisatieborden remediëren. Maar het kan beter.

22 februari 2021, Langerbruggestraat
10 maart 2021, Afrikalaan
19 april 2021, Hoogpoort

Er zijn in Gent steeds meer werven waar het ok tot zeer ok is. Maar werven evolueren, dus signalisatie moet mee evolueren, en correct zijn of niet zijn. Dat was de kloterij van de eindfase van de werf aan de Vliegtuiglaan. De sfeer – wat zeg ik: de realiteit (!)- van “trek uw plan!”. De fietsroute afsluiten met één pijl richting Dampoort, and that’s it:

18 maart 2021, Vliegtuiglaan – Afrikalaan

Deze dame zocht haar weg:

18 maart 2021, Vliegtuiglaan – Afrikalaan
18 maart 2021, Vliegtuiglaan – Afrikalaan
18 maart 2021, Afrikalaan
18 maart 2021, Afrikalaan

De fietster vond er een route, daar waar de boordsteen stopte. Fietsers horen plantrekkers te zijn. En dàt op een route waar flink wat schooljongeren naar en van Oostakker EDUGO fietsen:

22 februari 2021, Motorstraat
22 februari 2021, Vliegtuiglaan
22 februari 2021, Vliegtuiglaan

Dat wil dus zeggen dat al deze jongeren ’s morgens in deze junglesituatie richting Oostakker terecht kwamen. Van geen wonder dat velen nog niet durven fietsen.

Ook de werftoezichters van de vele spelers (in deze case: Agentschap Wegen en Verkeer) hebben een belangrijke verantwoordelijkheid, en laten (samen met hun oversten) de aannemers al te vaak begaan. Ik weet het: het is vaak complex, maar willen we het veilig of niet? Willen we jongeren opvoeden in een verkeersjungle, of niet? Willen we meer mensen op de fiets, of niet? Of alleen maar de asservieven, de roekelozen en de moedigen?

Vorige maand was ik de situatie aan de Vliegtuiglaan zoals hierboven getoond eventjes kotsbeu. In een wanhoopspoging probeerde ik dan maar de wegenfirma te bereiken. Dat haalt niks uit. Je komt uit bij vriendelijke mensen “op den buro”, en die kunnen niet anders zeggen dan “ik zal het doorgeven mijnheer”. En daarna geloven ze hun mensen /collega’s, waarna de situatie er even erg de jungle blijft. Ik stuurde dan maar een bericht per messenger. Dit is een deel van hun reactie op deze Fietsbult: “Wat is het belangrijkste fietsveiligheid of het meeste volgers op facebook? Als fietsveiligheid het belangrijkste is, is samenwerken de beste optie. Mag ik vragen als je in de toekomst een constructief voorstel hebt om de veiligheid te verhogen, ons dit door te mailen naar info.persyn.be? Messenger wordt niet dagelijks bekeken.” En de dag erna: “reactie van onze werfleider : Dit is reeds aangepast op de dag zelf en is nu niet meer van toepassing (andere fasering). De borden + signalisatie stonden volgens vergunning stad gent + AWV.” Uiteindelijk zit dààr het grote probleem: de mensen op de werf. Zij moeten presteren, en zijn niet bezig met de wereld rondom hen. Het is voor hen ook niet makkelijk, maar dat is geen excuus. Het helpt soms (soms) om de werkmannen rechtstreeks vriendelijk (!) aan te spreken. Die mannen zijn vaak van goede wil. Ergens in de herfst verplaatsten zeer bereidwillige mannen (na een vriendelijk gestelde vraag) een afsluiting die al een poos nodeloos op het fietspad stond te blinken.

Mijn punt is: een dagelijkse fietsronde langsheen de vele werven zou veel werven fietsvriendelijker kunnen maken of houden dan nu het geval is. Het zou de aannemers bij de les houden / “heropvoeden”. Dat vraagt ambtenaren met diplomatisch haar op de tanden èn een sterke fietsruggegraat.

De werf aan de Stropbrug is een voorbeeld van werfsignalisatie die langzaamaan verbeterde.

19 januari 2021, Burggravenlaan

Op deze lege ruimte fietste je vaak tussen de geparkeerde werfwagens. Nu is er een duidelijke ruimteverdeling:

27 april 2021, Burggravenlaan

Er is een potentieel om het beter te doen dan gisteren: veilig van bij aanvang van de werf.

Uw onveiligheid èn uw onveiligheidsgevoel moet eruit. Onze en uw rol is om koppig te blijven melden via Gent Info . Ook al blijven die meldingen vaak te lang hangen, de ambtenaren van de Stad zijn verplicht om meldingen via dit kanaal te beantwoorden en er iets mee te doen. Als het écht te gevaarlijk voor woorden is mogen we de politie bellen. Stop dit in uw smartphone: Gent Info = 09 210 10 10 of gentinfo@stad.gent . Politie = 101. Zorg dat je de locatie goed kan benoemen. Bel Gent Info alleen als je je kalm genoeg voelt. Boze communicatie is meer emotie dan informatie, en dus moeilijk te begrijpen.

Het kan dus. Het kan dus beter. Met de focus op de behoeftes van jongeren, ouderen en zij die niet goed durven fietsen. We zullen komende jaren in Gent en daarbuiten nog veel wegenwerven meemaken. Basistip voor fietsers blijft: vertrek ruim op tijd. Blijf kalm, en remember: vergeleken met de gemeentes rond Gent gaat het hier (meestal) relatief goed. Tussen Kaprijke en Lembeke laat Agentschap Wegen en Verkeer fietsers op deze manier de E34-werf oversteken (op een knooppuntenroute):

20 april 2021, tussen Kaprijke en Lembeke

Of deze werf in Evergem, waar je na een lange fietsrit op een fietsroute onaangekondigd totaal niet meer door kan, omwille van… een fietspadwerf:

02 maart 2021, eindpunt Baron Van Loolaan, Evergem

Misschien is het idee van de ambtenaar op dagelijkse fietsronde maar haalbaar na deze harde coronacrisis. Het zijn voor iederéén bizarre en/ of barre tijden. Want weet maar zeker dat ook ambtenaren èn aannemers behoefte hebben aan een schouderklopje. Zowel in woorden als op de rug.

Eenzijdig

Vakjargon is vaak vreselijk. Vreselijk saai. Of vreselijk onduidelijk. Of gewoon: vreselijk. Want hoe kan je een ongeval rationeel analyseren zonder het immense emotionele gewicht ervan te bruskeren? Met vakjargon dus. Eén van die vaktermen is “eenzijdig ongeval. Tweezijdige ongevallen kennen we uit de strips. Of uit de film. Of -dagelijks- uit de krant. Frontaal. Of zijdelings. Of langs achter. Camion op camion. Camion op auto. Auto op auto. Auto op fietser. Auto op voetganger. Af en toe – steeds meer- fiets op fiets. Voetganger op voetganger gebeurt regelmatig, zeker in treinstations, maar haalt bij mijn weten nooit de krant. Behalve in de sportpagina’s: loper tegen loper. Het is vrij helder dat de spreadsheets van de overheid niet voorbereid zijn op de snelle evolutie van nieuwe mobiliteitsdragers zoals elektrische steps, monowheels, elektrische skateboards,…

30jul18, Achilles Musschestraat
10jun20, John F. Kennedylaan

Een eenzijdig ongeval is meestal een ongeval zonder drama, dus zonder nieuwswaarde. Vaak ook zonder getuigen. Het vreselijke drama van afgelopen nacht aan de Sint-Jorisbrug was een eenzijdig ongeval. 2 jonge mensen stierven.

De framing van het nieuws op 11 juni over de studie van fietsongevallen was bizar, maar daar ga ik nu niet op in, want ik heb de studie zelf nog niet gelezen. In 2018 was er al deze insteek vanuit Fietsberaad:

Vandaag beperk ik me tot de beelden van drie ongevallen, waarvan één ongeval heel zeker éénzijdig was.

30 juli 2018. Lady M en ik hebben net beslist om een plooifiets te kopen. Op weg naar het werk vind ik een man liggend op het wegdek. Zijn fiets ligt naast hem, een electrische plooifiets. Hij heeft zijn valhelm nog op. Een dame is hem reeds aan het helpen. Ze is arts, en woont een paar huizen verder. De ziekenwagen is onderweg. Ik kan nog helpen met een paar details, en vraag daarna of het ok is dat ik foto’s neem. Nog een paar mensen stoppen om te helpen. De man herinnert zich de val niet meer. “Plots lag ik er” zegt hij verschillende keren.

30jul18, Achilles Musschestraat
30jul18, Achilles Musschestraat
30jul18, Achilles Musschestraat
30jul18, Achilles Musschestraat
30jul18, Achilles Musschestraat
30jul18, Achilles Musschestraat
30jul18, Achilles Musschestraat
30jul18, Achilles Musschestraat

Half september wordt onze plooifiets geleverd. Als ik eind september op de Kernvergadering van Fietsersbond Gent vertel over het ongeval leer ik bij. Met kleine wielen is er een grotere kans op vallen dan met klassieke fietswielen, vertelt Jan. Het effect van een fietsbult in het wegoppervlak is bij kleine wielen groter. Hoe kleiner de wieldiameter, hoe groter het effect van een oneffenheid in het vloervlak. Logisch. Die parate kennis zat niet in mijn brein, en heeft mijn rijgedrag op de plooifiets beïnvloed. Het doet me vermoeden (niet weten) dat de man in de Achilles Musschestraat gevallen is door de combinatie van snelheid, kleine wielen en uitstekende waterdeksels. In de perceptie van de kop op VRT NWS: “Fietsers schatten risico’s verkeerd in”. De stelling van Wies Callens van de Fietsersbond is even correct: “Nieuwe fietspaden aanleggen is één ding, ze goed onderhouden is ook des te belangrijker.” En ik denk dat hier ook een taak weggelegd is voor de fiets- en andere wielenhandel. En aan ons allen, om putten en bulten te blijven melden.

30jul18, Achilles Musschestraat

Twee weken later. Ik keer vanop mijn werk met een stadsfiets terug naar Gent. Het fietspad is een jaar oud, en in goede staat. In het midden van het fietspad ligt een dame languit op de grond. Een meisje dat haar dochter kan zijn knielt naast haar. Er zijn voldoende mensen om te helpen, dus ik rij verder, en dwars de ziekenwagen. Even verder stop ik, en keer terug om toch 2 foto’s te nemen.

12aug18, Oude Vaartstraat, Beernem
12aug18, Oude Vaartstraat, Beernem

Ik begrijp niet hoe je hier kan vallen. In mijn fantasie zijn het onervaren fietsers. De gevallen dame zag er niet zeer fit uit. Maar ook dat is fantasie. Mijn teerbeminde is op haar ongemak als ze op de fiets niet met haar voeten aan de grond kan. Dat is haar zekerheid. Haar techniek tegen het vallen. Als fietsers naast elkaar fietsen en samen vallen is het een tweezijdig ongeval. Wat is het als twee fietsers naast elkaar fietsen, en één van de twee valt?

29 mei 2020. Ik doe een ronde langs de vijf fietswinkels in Drongen, en ben even langs de kant gaan staan om de kaart te consulteren. Twee giecheldames passeren me op de fiets. Een paar seconden later hoor ik gegil, zie ik ze vallen en neem ik in een reflex één foto:

29mei20, Deinse Horsweg

Ik twijfel of ik nu gegil of gelach hoor. Als ik in hun richting fiets blijkt het gelach te zijn. Ze hebben de slappe lach, ook als ik vraag of alles ok is. Niks aan de hand dus. Als ik ze twee minuten later al zoekend nogmaals passeer zijn ze – nog steeds lachend en giechelend- foto’s aan het nemen van elkaars schaafwondes. Hier is geen twijfel mogelijk: dit was een licht tweezijdig fietsongeval, dat nooit in een statistiek zal of moet landen. Zo zijn er tientallen per dag.

Het deed me denken aan 18 juli 2018. In juni 2018 waren de Parkbosbruggen plechtig geopend. We hadden voor gouverneur Briers, schepen Watteeuw en minister Weyts een cadotje voorzien: het boek “De Fietsrepubliek” van Pete Jordan. Maar de minister kwam niet. Als de minister niet naar ons komt, gaan wij naar de minister, dacht ik. Met het cadotje. Ik had om 10 minuutjes spreektijd gevraagd, en het werd 30 à 40 minuten. De man leek oprecht geinteresseerd, maar had het – tot mijn verbazing- steeds weer over de verantwoordelijkheid van de fietser. De verantwoordelijkheid van de overheid, zijn verantwoordelijkheid, ontweek hij in dit gesprek. In mijn visie moet een minister vooral focussen op hoe hij de situatie kan remediëren / verbeteren. Maar objectief klopt het natuurlijk: elke weggebruiker is verantwoordelijk voor zijn gedrag op de weg. Aan de overheid om te zorgen dat dat ook kan, en de focus 100% kan liggen op de verkeersveiligheid in plaats van op de staat van de weg. Perfect zal het nooit zijn, dat kan niet. Maar er is nog een immens groeipad.

Ik weet niet of er lokaal of nationaal degelijke statistieken zijn van alle fietsers en voetgangers die op spoed belanden, en wat de oorzaak is. Ik denk van niet. Objectieve data helpen om oorzaken te bepalen. En degeljke ongevallenanalyses. Pas zo is een degelijk nationaal mobiliteitsbeleid mogelijk.

Plassen

Het was reeds langer zichtbaar: er zijn bij het Vlaamse Agentschap Wegen en Verkeer (AWV) onvoldoende ambtenaren om àl het nodige werk te verzetten. Vroeg of laat zal zich dat wreken. Iemand die vaak aan tafel zit met het Agentschap vertelde eind vorig jaar: “AWV is gezagsgetrouwer dan het leger.” Hij kon het weten, hij had bij het leger gewerkt. Je hoort die ambtenaren van AWV nooit klagen, alleen uitleggen of verdedigen. Maar kijk, het wordt hier-eindelijk!- openlijk gezegd: “door besparingen kunnen we niet alles doen, en proberen we… “.

Dat is ook bij andere overheden vaak zo. De controleurs, de mensen die preventief onderhoud of systematisch nazicht deden, werden afgelopen decennia in veel diensten weggesaneerd. Reeds in mijn eerste jaren als Fietsersbondvrijwilliger wierp een Gentse kabinetard het me voor de voeten: “Heb je het gemeld? Nee? Dan bestaat het niet.” Het is dus aan ons. Dank zij internet gaat dat sneller dan vroeger. Het zou Appgewijs nog sneller kunnen, maar dat wensen overheden groot en klein (voorlopig?) liever niet. U boos maken is contraproductief: melden is de boodschap.

Ik meld deze plas, onderdeel van de kleine ring R40:

25feb20, Vlaamsekaai

Het waren hevige regen- en winddagen, waardoor massa’s rioolkolken geblokkeerd werden door takken, bladeren en afval. Zou AWV dan een onderhoudsplan uitrollen? Of wachten ze op onze meldingen? Zou de Stad of het Gewest een plassenbeleid hebben? En nog belangrijker: zou elk nieuw fietspad nagekeken worden op plasvorming, en desnoods deels herdaan?

Ik weet dat dit een Gewestweg is, dus ik meld via het Meldpunt Wegen, dat gaat het snelst (het Meldpunt Fietspaden is geruisloos opgedoekt). Maar als u zonder nadenken wil melden gebruikt u best Gentinfo: zij dispatchen naar de correcte administratie. Nadeel van Meldpunt Wegen is dat ze met Google werken, die niet steeds up to date is, en niet alle fietspaden in kaart heeft (het Luc Lemiengrepad kennen ze, het Kattepad niet), zelfs niet de belangrijke jaagpaden langs de Schelde.

A propos: welke was de laatste plas die jij meldde?

Langerbruggestraat

Onlangs kregen we een mailtje over de vernieuwing van de Langerbruggestraat en de kruising met de Kennedylaan. De schrijver ervan was niet erg gelukkig met de nieuwe situatie. Reden voor ons om eens een kijkje te gaan nemen. Volg mij even, van de overzet van Langerbrugge naar Oostakker.

– Van het eerste stuk fietspad, van de overzet tot aan de Göteborgstraat, geen foto. Het fietspad is met betonblokken afgezet.

– Van Göteborgstraat tot rondpunt.

fietspad

fietspad

Het tweerichtingsfietspad is nauwelijks verhoogd en smaller dan voorheen. Ik kan mij moeilijk voorstellen dat dit de definitieve versie is, want dit is dit schandalig slecht.

– Aan rondpunt Volvo.

oversteek nr 1

Tenzij je een uilennek hebt is dit niet te doen zonder af te stappen en je fiets 90° te draaien.

oversteek nr 2

Afmetingen en technische uitvoering goed, maar zeer gevaarlijk omdat auto’s en vrachtwagens met een rotvaart het rondpunt verlaten.

oversteek nr 2

– Naar/van de Volvofabriek.

oversteek nr 3

Afmetingen en technische uitvoering goed, maar het is zeer gevaarlijk omdat auto’s bij het verlaten van de fabriek aan een rotvaart uit de bocht komen.

Op foto zie je overigens een auto vlotjes over de witte lijnen gaan.

– Naar de volgende kruising.

op de brug

Dit is een goed afgescheiden fietspad.

Volvo trap

Hier is ook een trap met fietsgoot. Voor wie die oversteek nr 3 wil vermijden?

– Oprit R4 richting Gent

oversteek nr 4

Technisch is dit minder. Aan de kant Oostakker is een (geel gemarkeerde) verhoging. Die is een hindernis (de foto geeft het niet goed weer).

Ook hier weer hetzelfde als bij de andere oversteken: de snelheid waarmee verkeer deze oversteekplaats nadert maakt ze onveilig.

– Het laatste stuk naar Oostakker.

Fietstunnel

Aansluiting Langerbruggestraat

Mijn besluit :Welke zin en verbetering heeft dit voor de fietser meegebracht.?

Persoonlijk zet ik dit bij lijstje “na heraanleg te mijden punten”

  • De Sterre.
  • Op- en afrittencomplex E17 t.h.v. Brusselsesteenweg.
  • Drie Sleutels.

En nog dit: nog voor de aanvang van de werken hadden een aantal mensen bij het inkijken van de plannen de bui al zien hangen. Van achter een tekentafel is het anders als van op de fiets.

Fietsoversteekplaats (2)

Op bepaalde plaatsen wordt elke wegmarkering verwijderd die er op kan wijzen dat er fietsers de weg kruisen. Dit heeft enkele perverse gevolgen.

Een voorbeeld daarvan zien we op de toekomstige fietssnelweg De Pinte-Gent. Een borduursteen zonder één likje witte verf is plots een gevaarlijk obstakel geworden.

En dan maar praten over de veiligheid van de fietsers.

N60 De Pintelaan

Fietsoversteekplaats

Ik ga er van uit dat de alle automobilisten hun verplaatsingen graag in alle veiligheid doen. Geen woud van verkeersborden, maar daar waar het nodig is mag er wel iets zijn dat hun aandacht vestigt op, bijvoorbeeld, een plaats waar veel fietsers oversteken.

Rijdende op de Sluisweg heeft men als automobilist dit zicht op de plaats waar fietsers oversteken:

Sluisweg

Sluisweg

Voor een fietser daarentegen ziet het er zo uit:

van R4 fietspad naar Hamerlandtragel

van R4 fietspad naar Hamerlandtragel

Dit is geen onbelangrijke oversteekplaats. Het is de groene weg naar Ghelamco en naar Zwijnaarde en verder.

Maar voor de automobilist is dit een onzichtbare fietsoversteekplaats.

Uitbouw

Indien nodig kan men aan een bestaande brug een “uitbouw” voorzien: goed om voetgangers en fietsers meer plaats te geven.

Bij renovatie en wegenwerken zou men dit automatisch moeten meenemen.

Ons voorbeeld hierbij is wel een uitbouw aan een nieuwe brug: die over de ringvaart ter hoogte van de Ghelamco Arena. Was men  de fietsers vergeten? Dit doet in deze niet ter zake.

uitbouw Ottergembrug

Ottergembrug fietspad

Graag jullie medewerking. Waar willen we zo een uitbouw aan een bestaande brug?

  1. De Buchtenbrug van de Snepkaai naar de Beukenlaan en Sint-Denijs-Westrem, over de Ringvaart.
  2. De brug van de Voordestraat over R4 op weg naar Lochristi.
  3. De Speybrug in het verlengde van de Trekweg over de Ringvaart op weg naar Vinderhoute, technisch iets moeilijker.
  4. De Wondelgemkaaibrug van de N458 over de Ringvaart.
  5. ……. ?

Nu ik het zo bekijk: er zijn op de invalswegen naar Gent nog wel meer zwakke schakels.

Foutparkeren / paaltjes / voetgangers / fietsers / tram

Jammer dat er paaltjes moeten staan om die foutparkeerders weg te houden.
Anders hadden we een beetje meer plaats voor de fietsers gekregen.
Of durven alle fietsers tussen de sporen te rijden?

Vogelmarkt
Vogelmarkt

vogelmarkt
Vogelmarkt

Vogelmarkt
Vogelmarkt

Fietsvriendelijkheid

Met de Fietsersbond zijn we al een aantal jaar vragende partij voor een fietstoets.
Noem het een soort automatisme om te kijken hoe je gelijk welke ingreep fietsvriendelijk maakt.
Dat hoeft niet complex te zijn.
Eenvoudig logisch nadenken kan volstaan.
Neem dit voorbeeld.

Deze straat wordt vanaf 27 september om werfredenen éénrichtingsverkeer voor auto’s.
Fietsers mogen door.
Dan is het evident dat het fietspad vrij blijft.
Denk je.
Dit was de situatie ’s morgens:

27sep16, Forelstraat
27sep16, Forelstraat

27sep16, Forelstraat
27sep16, Forelstraat

27sep16, Forelstraat
27sep16, Forelstraat

27sep16, Forelstraat
27sep16, Forelstraat

’s Avonds was 1 van de “afsluitingen” verschoven, zodat het fietspad veilig gebruikt kan worden. Misschien moet ik morgen het andere ook een klein beetje opschuiven, zodat het ook daar veilig wordt. Waarom die schroom?

27sep16, Forelstraat
27sep16, Forelstraat

27sep16, Forelstraat
27sep16, Forelstraat

Fietstoets kan je hier ook vertalen als “fietsvriendelijkheid”.
Of: detailzorg.
Of: oog voor veiligheid.

27sep16, Forelstraat
27sep16, Forelstraat

Fietstoets kan je hier ook vertalen als “fietsvriendelijkheid”.

Schipper mag ik overvaren (2)

Begin Afrikalaan, ter hoogte van de aftakking van de Koopvaardijlaan.

Oversteekplaatsen voor fietsers en voetgangers op de invalswegen van Gent?

Afrikalaan
Afrikalaan

Het is hier duidelijk genoeg.
De boodschap aan fietser en voetganger is: blijf hier weg .

Voorrang (3)

Of een fietsroute voorrang moet hebben of niet laten we even buiten beschouwing. In deze bult hebben we het over de inrichting en verkeersborden.

Wat is nodig?
Goede zichtbaarheid, geen hindernissen en geen stopbord. Gewoon een B1-bord.

Indien men alle kruisingen van fietssnelwegen zo al eens zou bekijken, dan staan we al een stap verder.

Natuurlijk, een fietsroute in voorrang, waar het wettelijk mag, dat is pas een teken van een positief fietsbeleid.

Eeklo
Eeklo

En we zijn een blog voor Gent, welke ervaringen hebben we hier? Positieve en negatieve.

  • Binnen Stadsring: Tweebruggenstraat, Jakobijnenstraat-Zwartezustersstraat. Een goede evolutie en te zien aan het aantal fietsers op deze assen.

  • Buiten Stadsring: Parallelweg-Buitensingel. Een gemiste kans. Op fietsinvalswegen moet men de fiets in voorrang steken.

 

Een zwart punt wegwerken: “Drie sleutels”

Fietser in voorrang wel of niet daar gaat het in eerste instantie niet om,wel VEILIGHEID .N43 oversteken op enkele meters van rond punt,de snelheid waarmee de automobilisten het rond punt kunnen op en afrijden in indrukwekkend .N43 en Hemelrijkstraat in twee maal oversteken ,te kleine vluchteilanden, met bakfietsen onmogelijk.

Een veilige aanleg moet zodanig zijn dat automobilisten aan een gepaste snelheid het punt passeren,borden met snelheidsbeperking volstaan niet .De vluchteilanden moeten voldoende groot zijn.

Zo was het, een randje voor de fietser  die zat in de voorrang maar niet afgescheiden en waar auto’s rond punt opkomen en verlaten gevaarlijk.

Gevolg ongevallen met fietsers (zelfs met dodelijke afloop)

Diesleutels vroeger
Diesleutels vroeger

Zo is het nu, geen overzicht foto of tekening.Wel enkele sfeerbeelden en korte impressie van verkenning ter plaatse.

Adelaarstraat: drie rijvakken te kruisen, fietser geen voorrang.Vluchteilande ruim. Middelste rijvak even concentreren van waar komen die auto’s nu ?

Driesleutelstraat: twee rijvakken,fietsers geen voorrang

N34; kant Deinze drie rijvakken (één richting Deinze,twee richting Gent) met een belachelijk smal vluchteiland,en fietser geen voorrang.

Hemelrijkstraat: Twee rijstroken met belachelijk smal vluchteiland en fietser geen voorrang.

N43: kant Gent twee maal twee rijvakken met belachelijk smal vluchteiland,en fietser geen voorrang.

Aansluiting Adelaarstraat
Aansluiting Adelaarstraat

N43 kant Deinze
N43 kant Deinze

N43 kant Gent
N43 kant Gent

N43 kant Gent
N43 kant Gent

 

 

Besluit:

Is het veiliger geworden voor de fietsers = NEEN.

 

 

Paaltjes (5)

Het ene paaltje is het andere niet.
Er is een uniforme aanpak op komst voor Gentse stadswegen.
Niets te vroeg.
De Blauwe brug Tussen N9 en Groendreef is een testcase.

We doen hier een fiets/paaltjestoets:

Blauwe brug
Blauwe brug

Onze standpunten :

  1. Hoe minder paaltjes hoe beter.
  2. Als het moet (en dat is jammer genoeg op een aantal plaatsen zo) dan eenvormige uitvoering.

Met deze optiek bekijken we deze realisatie (alleen de paaltjesproblematiek):

  • Kant N9. Schitterend, geen enkele reden om paatje te plaatsen. Ter hoogte van de rijweg is er een borduur waar geen enkele (normale) autobestuurder zou en kan over rijden. De lijnmarkering mag er zijn ook zonder paaltjes, zoals er op een autoweg ook markeringen zijn.

    N9
    N9

  • Kant Groendreef (na observatie ter plaatse): goede markering. Het paaltje staat iets op het brugvlak zodat er in- en uitdraaien goed mogelijk is.

    Indraaien op brug
    Indraaien op brug

    Maar: (even herhalen: ter plaatse kijken geeft bijkomende info) dit soort situaties is speciaal. We gaan van een dubbelrichtingsfietspad  dat evenwijdig ligt met het water naar een brug. Nu staan er tussen fietspad en rijweg ook paaltjes. Indien men deze oordeelkundig plaatst, zonder rechtdoor rijdende fietsers te hinderen, dan moet er op de brug geen enkel paaltje staan. De markering is er best altijd om de fietser op te wijzen dat ze rechts moeten aanhouden.

    Groendreef
    Groendreef

Besluit:

  1. Elke situatie goed bekijken. Zijn paaltjes echt nodig? Onrechtmatige doorgang autoverkeer? Foutparkeerders?
  2. De gekozen uitvoering is duidelijk zichtbaar en goed. Daar is overigens voldoende vakliteratuur over).

We hopen op een snelle uitvoering om overal de onveilige toestanden weg te halen (zoals bijvoorbeeld op de Rozebroeken) en zeker bij elke nieuwe realisatie onmiddellijk deze “fiets/paaltjestoets “ toe te passen .

Dit is een korte toets; wie graag meer info heeft kan hier kijken wat het Nederlandse Fietsberaad daarover te zeggen heeft.