De redelijkheid voorbij

Het gaat hard vooruit met de ontwikkelingen rondom de Oude Dokken. Er wordt aan een fors tempo gesloopt en gebouwd, en dat is goed. En as we speak wordt de brug – die reeds sinds vorige eeuw op het Gentse verlanglijstje staat – gebouwd. Maar zoals wel vaker in dit land heeft niemand de èchte regie in handen. Wat we zelf versplinteren, versplinteren we beter.

De mobiliteitstransitie gaat ook hard vooruit. Het noorden van de stad was jarenlang het kneusje van dienst. Belangrijke mobiliteitsdossiers zoals de Verapazbrug en Meulestedebrug werden in Brussel twee jaar op een zijspoor / op droog zaad gezet. Pas na de gemeenteraadsverkiezingen was er weer zaad. Ook de huidige minister heeft de geldkraan verder open gezet, waarvoor dank. En ik herhaal nog eens: de tijd dat we als Fietsersbond moesten op tafel kloppen om van niets naar iets te evolueren is voorbij. Het is nu vooral een kwestie om mee erover te waken dat àlle mobiliteitsinvesteringen toekomstgericht ontworpen èn kwaliteitsvol uitgevoerd worden.

Na wat er zich de laatste weken rondom het Houtdok afspeelt zou ik er nog elementen willen aan toevoegen. Het is ook nodig om bij èlke werf een fietstoets uit te voeren. Met essentiële vragen zoals: wordt de verkeerssituatie tijdens deze werf al dan niet veiliger? Houden we de niet-assertieve fietsers op de fiets? Is de omleidingsroute kind- en bejaardenvriendelijk? De Verapazbrugwerf trekt zich duidelijk niks / nougaballen aan van dergelijke vragen. Dat is bizar, want de uitvoerende firma Denys heeft op meerdere vlakken een fietsvriendelijke reputatie opgebouwd. Ok, de hellingen van de (voor de rest bejubelde) onderdoorgang aan de Nieuwewandeling verdienen bijna een buis, wegens te hobbelig. Maar de omleidingen van de werf kregen van mij een 8 op 10, wat naar Belgische normen een grote onderscheiding is. Die reputatie ligt nu bij de duizenden recreatieve fietsers en stappers van de Kleindokkaai, Schipperskaai, Koopvaardijlaan en Houtdok aan diggelen. Om nog te zwijgen over de honderden fietsende bewoners en werknemers van en naar Meulestede, de Muide, Wondelgem, Oostakker en de Gentse haven.

Wat loopt er fout rondom de Verapazbrug? Het lijkt een lasagna van verwaarlozingen. Wat ook kan: de bouwfirma heeft maar één doel: een brug bouwen, als was het in een landsdeel zonder bewoners. Wat ook kan: de bouwheer (Agentschap Wegen en Verkeer) schreef in het lastenboek misschien geen dwingende voorwaarden om de drukke fietsroute via dit stukje Koopvaardijlaan te faciliteren. Het is dan ook de enige veilige route tussen het noorden en de Dampoort.

Laat me er voor de rest weinig woorden aan besteden, maar u vooral foto’s tonen. Uitgangspunt is: hier hoort een veilige stap- en fietsroute te blijven. Daar hangt een prijskaartje aan, dat klopt. In dichtbevolkte gebieden is dat een evidentie. In Londen zie je vaak werfwachters, die rondom een werf zwaar transport begeleiden. Recent zag ik die ook in Nederland. Een gracht langs een drukke fietsroute machinaal ruimen? Geen probleem. 2 werfwachters regelen het netjes dat een vrachtwagen rustig en veilig naar de gracht kan maneuvreren:

01 juli 2022, op de grens tussen Den Haag en Wassenaar
01 juli 2022, op de grens tussen Den Haag en Wassenaar
01 juli 2022, op de grens tussen Den Haag en Wassenaar
01 juli 2022, op de grens tussen Den Haag en Wassenaar

Veiligheid voor alles. Wat is “onze” methode aan de Koopvaardijlaan? 2 jaar afsluiten. TWEE JAAR.

07 september 2022, Koopvaardijlaan

Terwijl de weg die de omleidingsroute vormt, de Afrikalaan, tot eind oktober zèlf nog een fietsonvriendelijke werf is. Terwijl de andere kant van het water (Voormuide, Muidelaan en Dok-Noord) zo’n plek is waar louter fitte fietsers durven fietsen.

Maar bon, ik beloofde u foto’s. Dat wordt een volgende Fietsbult (want ik beloofde mijn teerbeminde om niet meer bloggend de nacht in te gaan). Behalve deze twee foto’s:

07 september 2022, Afrikalaan
07 september 2022, Afrikalaan

Ik zocht naar een naam en een leeftijd. Ik gok op Mathilde, 13 jaar. Misschien is ze 14 jaar, en boos op mij dat ik haar jonger inschat. Misschien is ze 12, en blij dat ik haar ouder inschat. Misschien heeft ze niet door dat ze in een chaos rondfietst. Misschien is ze boos omdat ze in een chaos rondfietst. Wat zeker is: ze is op weg naar school. En de dames en heren die hier verantwoordelijkheden dragen denken dat hier geen kinderen fietsen. Of…

Morgen toon ik u de chaos.

Al die verongelukte fietsers, ben ik de enige die het zat is?

Kranten zetten sommige artikels achter een betaalmuur, wat voor vele redenen evident is. Een opiniestuk blijft de eigendom van de opiniemaker. Daarom vroegen we Kaat Opdenacker, met wie we al vaker contact hadden, of we haar opiniestuk uit De Standaard van 26 augustus mochten publiceren. En het mocht. Wil je ook jouw mening op Fietsbult? Mail: fietsbult@fietsersbondgent.be

In de dood is iedereen gelijk, in het verkeer niet. Kaat Opdenacker vraagt zich af waarom we het blijven pikken.

De Standaard richt zich bij de start van het schooljaar tot ouders met de vraag: ‘Bent u bezorgd dat uw kind dit schooljaar te weinig les zal krijgen?’ Nee, ik ben bezorgd dat mijn kind dit schooljaar van de weg gemaaid zal worden, met de fiets op weg naar school.

26 augustus 2022, Dok-Noord / Stapelplein

Zonder afbreuk te willen doen aan het schrijnende lerarentekort: het slagveld dat ons verkeer is, zeker voor fietsers, houdt mij uit mijn slaap. Elke ochtend voel ik dezelfde angst als ik mijn kinderen het leven in zie fietsen: zal ik ze ’s avonds heelhuids terugzien? En vice versa, want ook fietsende moeders blijven niet gespaard in dit op auto- en vrachtverkeer ingestelde land. Dat werd dinsdag in mijn thuisstad Gent nog maar eens op intrieste wijze bewezen. Een lerares Frans en Engels die op weg naar haar eerste werkdag met de collega’s van de weg werd gemaaid door een tankwagen. Een moeder en een lerares Frans minder, in één klap, door toedoen van een gevaarte op een drukke stadsring die krioelt van fietsers en voetgangers.

23 augustus 2022, Dampoort

Miserabel moordstrookje

Ben ik de enige die dit zat is? Deze week alleen al lieten drie fietsers het leven in het verkeer. Alle leeftijdscategorieën werden bediend: van een 19-jarige in Asse, over een 44-jarige in Gent, tot een 72-jarige in Ieper. In de dood is iedereen gelijk, in het verkeer niet. Waarom blijven we het pikken dat fietsers en voetgangers niet dezelfde infrastructuur krijgen als gemotoriseerd verkeer? De stadsring R40 in Gent telt twee rijbanen voor auto’s en vrachtwagens. Pal daarnaast ligt een miserabel moordstrookje voor fietsers. Het gemotoriseerd verkeer raast op minder dan een meter voorbij.

26 augustus 2022, Dok-Zuid

  Dagelijks fiets ik langs deze R40 naar mijn werk. Dagelijks fietst ook mijn minder fietservaren 13-jarige zoon via deze vreselijke weg naar school, want de iets veiligere route duurt een stuk langer. En elke minuut telt ’s ochtends, ook voor een 13-jarige. De gevaren op deze stadsring? Te veel vrachtverkeer, dat ook vaak rechtsaf wil, met alle dodehoekgevaren vandien. Te veel opgefokte automobilisten die zich niet houden aan de nochtans gulle snelheidslimiet van 50 kilometer per uur. Te veel kruispunten die niet conflictvrij zijn en waarvan ik als ervaren fietser goed weet dat ik er uit mijn doppen moet kijken. Maar mijn 13-jarige zoon met weinig fietservaring weet dat niet. Te veel verkeer voor dit ene moordstrookje: bromfietsen, e-bikes, e-steps, bakfietsen (al dan niet elektrisch), trage fietsers, snelle fietsers. Geparkeerde auto’s langs de weg, die soms achteruit rijden of hun deuren openslaan. En ondertussen tuffen de gemotoriseerde vrienden links van ons comfortabel verder op hun tweebaansweg.

10 augustus 2022, Vliegtuiglaan

Keizer Vrachtwagen

Ik ben het beu dat onze samenleving dit accepteert. Het land is te klein als er wordt gegrapt over een snelheids­limiet van 100 kilometer per uur op snelwegen. Maar geen haan kraait ernaar als er weer eens een kwetsbare weggebruiker veel te vroeg het leven laat. Een spijtig ongeval, collateral damage­, niets aan te doen, sterkte aan de familie.

Een spijtig ongeval, collateral damage, niets aan te doen, sterkte aan de familie

De verkeersminister probeert ons wijs te maken dat fietsveiligheid voor haar een prioriteit is en pocht dat ze ‘fors investeert’ in fietsinfrastructuur. Maar verzwijgt dat dat nog steeds een belachelijk bedrag is om van Vlaanderen een veiligere fietsplek te maken. Koning Auto krijg je niet zomaar van zijn troon, Keizer Vrachtwagen nog minder. De economie voor alles, ook voor de veiligheid van fietsers.

Ik wens alle ouders die hun fietsende kinderen straks weer loslaten in het verkeer goede moed toe. Ik wens alle leerlingen, leerkrachten en bij uitbreiding alle fietsers een veilig schooljaar toe. Ik wens alle automobilisten en vrachtwagenchauffeurs voorzichtigheid, concentratie en vooral veel discipline toe. En ik blijf hopen dat ons bestuur op een dag het licht zal zien, zoals men dat in Nederland jaren geleden al zag.

De open vragen

(dit stuk schreef ik grotendeels op de avond van het ongeval, maar ik druk nu pas op “publiceer” )

23 augustus 2022, Dok-Noord & Stapelplein

Gisteren, die vervloekte 23 augustus 2022, stierf een dame van 44 jaar op de kleine Gentse ring. Moeder van drie kinderen, en lerares. “Gegrepen door een vrachtwagen.” Volgens sommige media stapte het slachtoffer met haar fiets aan de hand op de oversteekplaats. Ondanks alle intense en immense emoties (ook bij mij) is het na een dergelijk ongeval altijd wijs en goed om – als je hart het toelaat- te wachten op de bevindingen van de verkeersdeskundige, die namens het parket de omstandigheden van het ongeval onderzoekt. Het bepalen van het gedrag en de verantwoordelijkheden van alle betrokkenen is daar een element van. De communicatie hierover blijft vaak (niet altijd) op de vlakte. Soms is dat vanuit laksheid. Soms is dat vanuit juridische redenen, want het draait ook om verantwoordelijkheden. De verantwoordelijkheden nààst de direct betrokkenen blijven te vaak buiten beeld. We willen hierbij alvast vragen om antwoord te krijgen op twee vragen.

Vraag 1 draait om de verantwoordelijkheid van de transportfirma. Was er een gegronde reden waarom deze vrachtwagen hier passeerde? Was de R40 de gekozen GPS-sluiproute, of een te verantwoorden reisroute? Met andere woorden: was het laden of lossen van deze vrachtwagen vlakbij de plaats van het ongeval, of niet? Wat was de reisroute van de vrachtwagen?

Er was een tijd dat de Heernislaan vol lag met graankorrels. Dat kwam door de zéér drukke vrachtwagentrafiek met graan tussen Frankrijk en Eurosilo in de haven. Op een bepaald ogenblik (20 of 25 jaar geleden?) kwamen er op de E17 richting B401 verbodsborden, want deze zware trafiek was nefast voor de technische houdbaarheid van de B401. Intense politiecontroles maakten dat het verbod ook realiteit werd. De R40 werd er een klein beetje leefbaarder door. Bij de werken op het brokkelviaduct zag ik op de Heernislaan vaak vrachtwagens die hier duidelijk “de kortste weg” zochten.

Aan de toog van het internetcafé “chez Facebook” vraagt men soms dat de Fietsersbond ervoor moet zorgen dat àlle fietsers 200% de regels volgen. Heeft iemand dat ooit al gevraagd aan de federaties van wegtransport? En jawel: àlle respect voor het zware werk van de duizenden vrachtwagenchauffeurs. Die mensen hebben vooral nood aan een degelijk loon, een degelijke opleiding en minder tijdsdruk.

Vraag 2 is even belangrijk, en draait om de verantwoordelijkheid van de wegbeheerder, het Vlaams Gewest. Had dit dramatisch ongeval vermeden kunnen worden door verkeerslichten op deze oversteekplaats? Daar zijn drie mogelijke antwoorden op: ja, nee of misschien. Maar lees de reacties op sociale media: vele voetgangers en fietsers ervaren dit kruispunt als zeer gevaarlijk / te vermijden. Terwijl aan de overkant reeds 10 jaar een fiets- en voetgangersbrug ligt te lonken, en sinds een paar jaar waterkanten om langs te flaneren. Hier hadden al 6 à 10 jaar verkeerslichten moeten staan. 6 jaar? Zolang zit een kind in de lagere school. En ja, we weten het: na de aanleg van de Verapazbrug wordt de kleine ring verlegd naar de Afrikalaan, en gaat deze as op de schop om een tramlijn aan te leggen. Maar je kan het toch niet maken om een nagelnieuwe school alleen maar onveilig bereikbaar te maken, net vanuit de wijk die deze school het meest nodig heeft?

In 2019 publiceerden we hier een memorandum over de R40. Daarin staat: Bijna alle andere fietsoversteekplaatsen zijn lichtengeregeld. In de zone tussen Verbindingskanaal en Dampoort is dat niet zo (foto). Een blinde vlek.

Mevrouw de minister, als u dit leest: deze ringweg heeft zorg nodig. Véél zorg. Om mensen te laten oversteken. Om voor fietsers en voetgangers de binnenstad te verbinden met de buitenstad. Het is goed dat er studies lopen over de Dampoort en de Heuvelpoort. Het is goed dat de Verapazbrug nu eindelijk / eindelijk / eindelijk in opbouw is (de vorige minister wéét waarom we boos zijn op hem). Maar het is onvoldoende. Ik herhaal onze vraag: zorg voor een ambtenaar die exclusief alleen maar met de R40 bezig is. Werk genoeg. Een voorbeeld: vanuit de Ferrerlaan met de fiets gaan werken op de Rooigemlaan is enkel voor assertieve fietsers weggelegd, want er zijn stroken zonder ook maar ièts van ruimte voor fietsers. Zelfs geen moordstrookje. Tolhuis: zelfde verhaal. Heernislaan: idem. We tonen u deze plaatsen op aanvraag. Maar ook de “kleine dossiers” vragen zorg: losliggende klinkers van voet- of fietspaden, lange wachttijden aan verkeerslichten voor voetgangers en fietsers, … . Stop de besparingslogica, ga voor de maximaal veilige logica.

Iemand vertelde me vandaag: “Ik ben afgelopen zomer tweemaal gaan fietsen in Nederland, en ik ben daarna tweemaal boos thuis gekomen. Pas als je in Nederland fietst realiseer je je hoe onveilig we het hier nog steeds organiseren.”

Gisterennamiddag ben ik kort gepasseerd langs de plaats van het ongeval. De emoties waren er prompt. Het was er oorverdovend stil. Mijn maag draaide. Foto’s nemen leek me snel zinloos. Van ver lukte het nog.

23 augustus 2022, Dok-Noord & Stapelplein

Dichtbij één foto. Daarna niet meer.

23 augustus 2022, Stapelplein

Nergens, nergens, nergens, nergens op het asfalt voor de oversteekplaats was een remspoor te bekennen. Geen foto. Een zwarte bestelwagen kwam de gruwelijke taak uitvoeren: het dode lichaam halen. Geen foto, natuurlijk niet! Niets brengt deze dame van 44 levensjaren weer tot leven. Niets. Niets. Niets. Maar laat ons niet aanvaarden dat dit “een lot” is. Laat ons dergelijke ongevallen maximaal proberen te vermijden. Verkeerslichten en ongevallenanalyses zoals in Nederland zijn een must. De kennis is er. De minister zegt dat de centen er zijn. Nu de wil nog.

Werk op de plank (10): Wiedauwkaaibrug

01 februari 2022, Terneuzenlaan

De Wiedauwkaaibrug is sinds het Fietsbeleidsplan uit 1993 een logisch onderdeel van de Westerringspoorfietsroute, én sinds 2020 een omleidingsroute van de Vlaamse Waterweg én een onderdeel van de F400, de Kleine fietsring Gent. Bij de heraanleg van deze spoorbrug (2007-08) werd een exacte kopie gebouwd van het origineel, met amper plaats voor voetgangers en fietsers. Het Monumentenzorgdogma was belangrijker dan de maatschappij. Volgens werknemers van Infrabel plaatsten ze de verbodsborden voor voetgangers en fietsers er in 2008 op vraag van de Stad Gent. Het aantal fietsers èn het aantal voetgangers groeide gestaag, met af en toe wrevel als gevolg. Een degelijke en heldere regeling is al jarenlang gewenst.

Onze vraag

=> Bouw de voetgangers- en fietstrafiek op de brug uit als was het een rotonde, dus met eenrichtingsverkeer voor voetgangers èn fietsers. En met verkeerslichten op de oversteekplaats op de Wiedauwkaai.

Werk op de plank (1): Oudespoorweg

De fietssnelweg F7 Gent- Kortrijk is tussen Deinze en Gent zo goed als klaar. Helaas is deze strook tussen Rijvisschepark en Klossestraat een fietsroute onwaardig. Dat toonden we reeds twee jaar geleden:

Modder of stof zijn demotiverend voor dagelijks fietsgebruik. Kettingen, tandwielen en kogellagers houden hier absoluut niet van. We weten dat àlle betrokken administraties met fietsexpertise dit voorspeld hebben. Àlle, behalve die éne Vlaamse administratie zonder fietsexpertise, maar met eindbeslissingsrecht. Doodzonde en doodjammer.

=> We vragen dat deze demotiverende fietssituatie gecorrigeerd wordt met een degelijk, comfortabel wegdek.

=> Op 30 mei was er in het kader van het Fietscongres een fietstocht om de realisaties van de Fietssnelweg F7 te tonen. Schepen Watteeuw vertelde bij zijn uitleg over de Parkbosbruggen dat er gewerkt wordt aan een oplossing voor dit probleem.

30 mei 2022, Leebeekstraat
24 mei 2022, Oudespoorweg
24 mei 2022, Oudespoorweg
24 mei 2022, late avondspits, Oudespoorweg
24 mei 2022, late avondspits, Oudespoorweg
31 mei 2022, ochtendspits, Modderenmanpad
31 mei 2022, vroege avondspits, Oudespoorweg
31 mei 2022, vroege avondspits, Oudespoorweg
31 mei 2022, avondspits, Oudespoorweg

Persbericht: kerststronken

Fietsersbond Gent bezoekt vandaag, maandag 20 december, 10 fietswerven en biedt elke werf -als dank voor de forse inspanningen in weer en wind- een kerststronk aan.

Er was een tijd dat we als Fietsersbond Gent hard op tafel moesten kloppen om fietsinfrastructuur te eisen. Dat is al even verleden tijd. De meeste overheden zijn ondertussen overtuigd van de noodzaak van veilige en comfortabele fietsinfrastuctuur. Bij de meesten zien we grote tot zeer grote inspanningen. Het aantal werven waardoor het voor fietsers in Gent beter wordt is indrukwekkend. We zitten nu in een fase waar we de toekomstgerichte kwaliteit van de fietsinfrastructuur centraal stellen, en kritisch opvolgen. Zijn de nieuwe paden breed genoeg? Zijn de bochten veilig te nemen? Zijn de nieuwe fietsrekken kwaliteitsvol? Details zijn belangrijk. De ontwerpen en de technieken zijn complexer dan vroeger. Daarnaast krijgen we veel meldingen over de soms manke organisatie en signalisatie van werven. Daarom zijn we vaak streng naar aannemers toe.

Yves De Bruyckere, vrijwilliger Fietsersbond Gent: “We beseffen zeer goed dat de aannemers en hun werkmensen de tovenaars van dienst zijn. Zij bouwen de vaak complexe fietspaden, fietsbruggen en fietstunnels. Ze doen dat in weer en wind, pandemie of geen pandemie, zomer èn winter. Zij zijn een belangrijke schakel om van Gent een fietsstad te maken. Als dank bieden we de werkmensen op 10 fietswerven een zoete verrassing aan: een kerststronk, gemaakt door een Gentse ambachtelijke bakker”.

We passeren op deze 10 werven:

  • fietsbrugwerf Vijfhoekstraat, brug over de R4 Mariakerke (Werkvennootschap)
  • fietspadwerf Hakkeneistraat, F400 / Westerringspoor, bijna klaar! (Stad Gent)
  • fietspadwerf tussen Santosstraat en Terneuzenlaan, Meulestede (projectontwikkelaar)
  • wegenwerf Lourdesstraat, Oostakker (Stad Gent)
  • wegenwerf Dampoort (Agentschap Wegen en Verkeer)
  • fietsstraatwerf Bagattenstraat, bijna klaar! (Stad Gent)
  • wegenwerf Stropbrug / Burggravenlaan (Stad Gent)
  • wegenwerf Botermarkt, Ledeberg, bijna klaar! (De Lijn)
  • werf Bergwijkbrug, Merelbeke, bijna klaar! (de Vlaamse Waterweg)
  • werf fietsonderdoorgang Nieuwewandeling (Stad Gent)

Onze excuses aan de werven waar we niet passeren!

16 december 2021, fietspadwerf Maisstraat / Hakkeneistraat, F400 / Westerringspoor, bijna klaar!
16 december 2021, fietspadwerf tussen Santosstraat & Terneuzenlaan
16 december 2021, wegenwerf Dampoort
18 december 2021, fietsstraatwerf Bagattenstraat, bijna klaar!
11 december 2021, wegenwerf Stropbrug / Burggravenlaan
17 december 2021, wegenwerf Stropbrug / Burggravenlaan
11 december 2021, wegenwerf Botermarkt, Ledeberg, bijna klaar!

08 december 2021, werf Bergwijkbrug, Merelbeke, bijna klaar!
18 december 2021, werf fietsonderdoorgang Nieuwewandeling
18 december 2021, werf fietsonderdoorgang Nieuwewandeling

Gevloekt

Het leed is geleden. De spoorwegovergang aan de Maisstraat / Hakkeneistraat / Buitensingel / op het Westerringspoor / de F400 is opnieuw open voor voetgangers en fietsers. De aannemer hield woord, ondanks de kletnatte weersomstandigheden. (hulde aan alle mensen die bij dit weer buiten werken!)

10 december 2021, Buitensingel / Maisstraat (foto: Luc)

10 december 2021, Gaardenierspad / Maisstraat (foto: Luc)

Er is afgelopen weken véél / zeer véél gevloekt, getelefoneerd, en vooral: omgereden, (of thuis gebleven). De werfafsluiting aan de spoorwegovergang werd afgelopen weekend zelfs open gebroken.

05 december 2021, Maisstraat

Normaal gezien veroordelen we dat. Dicht is dicht. (Als een werfafsluiting open staat durf ik er buiten de werkuren wel eens foto’s nemen, maar open breken? Jamais.) Er is vaak een reden waarom een werf dicht is met nadars, zoals een put of drogend beton. Vervloekt de armen van geest die met hun schoenen (meestal met een hond aan de lijn) of fietsbanden (meestal zigzaggend) vers beton naar de kltn helpen!

Waarom werd er zoveel gevloekt? Omdat er geen redelijke wegomlegging was. Bekijk deze kaartjes. De spoorwegovergang zit in het verlengde van de Maisstraat:

c OpenStreetMap

De omleiding liep via de Kapiteinstraat.

Voor een fitte fietser als ik: 12 minuten omrijden.

29 november 2021, Morekstraat

Reken voor de minder fitte mensen met een basisfiets dus op 15 à 20 minuten. Het zwart punt Tolhuis was het enige andere alternatief. De Kapiteinstraat is voor fietsers niet zoveel beter. Dit was mijn passage in de Kapiteinstraat op maandag 29 november, buiten de spits (tussen 12 en 13u):

29 november 2021, Driemasterstraat / Kapiteinstraat
29 november 2021, Kapiteinstraat
29 november 2021, Kapiteinstraat

29 november 2021, Kapiteinstraat
29 november 2021, Kapiteinstraat
29 november 2021, Kapiteinstraat

Het duurde een poos duidelijk werd dat deze voetgangers- en fietsersblokkage van de spoorwegovergang er niet kwam omdat de aannemer voor de snelle / botte manier koos. Ze kwam er omdat Infrabel het been stijf hield. Alles of niets. Open of dicht. Een fasering zoals we zien aan de Schoolkaai kon niet omdat de slagbomen maar één kant afsluiten:

01 december 2021, werf Schoolkaai, Napoleon de Pauwbrug
01 december 2021, werf Schoolkaai, Napoleon de Pauwbrug
01 december 2021, werf Schoolkaai, Napoleon de Pauwbrug

Bestaat er hiervoor geen technische én veilige oplossing? Ik kan het moeilijk geloven. Het lijkt me een autobrillogica: “omrijden kost geen moeite”. Terwijl dit een hoek van Gent is met flink wat kwetsbare bewoners. Dat is wat me bij twee observaties het meeste raakte. Ik sprak er met mensen waarvan ik vermoed dat ze nog nooit een meldpunt aangeschreven hebben. Als ze al internet hebben.

Misschien zijn er meer nuances in dit verhaal. Ik kan er wel wat verzinnen. Feit is dat er geen oplossing kwam, waarbij de wegenwerf verder kon lopen, en de spoorwegovergang op een veilige manier kon open blijven. Het gevolg kon je lezen op onze Facebook, geschreven door mondigen die wèl internet hebben:

Ook hier op donderdagavond de taktiek van de voldongen feiten ervaren… Ik heb mijn hubbie mogen coachen per telefoon om de weg naar Mariakerke te vinden… die wist na de onverwachte omleiding gewoon niet meer waar hij was! Straat afrijden, stoppen om te bellen, repeat. Not fun in de gietende regen. Punt.

Ik ontdekte donderdagavond dit hekken en volgde eerst de vage pijl richting Wondelgem, maar kwam er algauw achter dat dat veel te ver zou zijn. Ik keerde terug om via de Wiedauwkaai en en de Gasmeterlaan om te rijden en was net aan het denken “Hoe komt het dat ik dit nog niet op Fietsbult gelezen heb?” toen ik aangereden werd op het fietspad van de Wiedauwkaai. Mijn goeie fietslichten, fluovestje, fluostrips en mijn rechtmatige plek op het fietspad waren niet voldoende om me te beschermen tegen een chauffeur die niet naar de weg keek. Ik heb veel geluk gehad en heb geen ernstige verwondingen. Mijn fiets wel, maar dat komt wel goed. Maar als deze gesloten overweg duidelijk (ook zichtbaar in het donker!) gesignaleerd zou geweest zijn aan het begin van de Buitensingel, op de hoek met de Wiedauwkaai, dan had ik een half uur eerder op dezelfde plek gereden en was die verstrooide chauffeur daar niet geweest natuurlijk … Kunnen jullie deze tip doorgeven aan de bevoegde instanties?

ik stond ook plots voor de agressieve kooien zonder enige aanmelding.. en dacht fijn iedereen langs de wiedauwkaai! Onveiliger kan het niet zijn! Gelukkig heb je geen zware verwondingen🍀! Ik ben daar ook al omvergereden… wie niet ?!?!

De toestand geeft alweer aan hoevéél mensen / administraties van goede wil er nodig zijn om de broodnodige veilige fietsinfrastructuur uit te bouwen. Het lijstje met vingers in de beslissingspap (alias de versplintering) is groot. Van zodra er één dwarsligt / van zodra er geen principiële en/of technische oplossing gevonden wordt rest er fietsers niets anders dan… vloeken.

Tot slot, zoals je op de foto’s kan zien: de werf Hakkeneistraat is nog niet volledig klaar. De kleine en degelijke omleiding op de F400 via de Kriekelaarstraat en het Gaardenierspad duurt nog even verder.

Het gevaar zien

Close your eyes, and imagine: je rijdt met een auto vanuit de Martelaarslaan de Groot-Brittaniëlaan op. Dat is een vlotte bocht van 90 graden. Vlak voorbij de bocht rijden plots fietsers op de rijbaan. 10 meter voor die situatie staat er bord miximum 30km/u en een pak andere verkeersborden:

25 november 2021, Groot-Brittaniëlaan
25 november 2021, Groot-Brittaniëlaan
25 november 2021, Groot-Brittaniëlaan

Ik huiver bij het idee dat mijn dochters iets verderop naar de middelbare school zouden rijden. 10 jaar geleden was dat zo. Vandaag zijn het andermans zonen en dochters. De signalisatie zal juridisch misschien kloppen. Maar is ze voldoende om automobilisten op tijd te wijzen op de fietsers die voor hen zullen verschijnen. Open vraag: kunnen automobilisten de nieuwe gevaarlijke situatie op tijd zien? Werden ze om de bocht – op de Martelaarslaan- al gewaarschuwd?

Deze observatie kwam er na deze melding via Messenger:

Prima adviezen!

Onze oudste dochter woont op de Koning Albertlaan, en sms’t vanavond: “Mijn straat is een jungle geworden voor de fiets, amai!”

Oordeel zelf:

25 november 2021, Groot-Brittaniëlaan
25 november 2021, Groot-Brittaniëlaan
25 november 2021, Groot-Brittaniëlaan
25 november 2021, Groot-Brittaniëlaan
25 november 2021, Koning Albertlaan
25 november 2021, Koning Albertlaan

Ik vergat te tellen op hoeveel plaatsen het voet- en fietspad onderbroken is. Het is duidelijk een werf van Proximus:

25 november 2021, Koning Albertlaan
25 november 2021, Koning Albertlaan
25 november 2021, Koning Albertlaan

Dit is een hoofdfietsas van het BFF, het Bovenlokaal Functioneel Fietroutenetwerk.:

En het is een buurt vol scholen. Was de zomervakantie geen beter moment voor zo’n dominante werf?

Vergeleken met 10 jaar geleden wordt er in Gent ècht wel meer toegezien op werven. Maar kort samengevat: we zijn er nog niet. Gent is nog niet veilig genoeg. Sommige aannemers zijn nog niet mee. En nee, als we ooit uit deze werfjungle geraken, en aannemers dag aan dag degelijk gesignaleerde èn veilige werven laten draaien, ook dan zullen er voetgangers en fietsers en bromfietsers en automobilisten zich niet aan de regels houden. Dat is één van de lessen van deze coronaperiode. Maar het junglegevoel -dat op werven zoals deze heerst- zal ferm verminderen, waardoor méér mensen zullen durven fietsen.

De navel

Drie dagen lang een Fietsbult over de navel van de Gentse mobiliteit: de Dampoort.

We zijn als Fietsersbond 700% pro openbaar vervoer. 100% per dag van de week. De O van het STOP-principe is een essentieel onderdeel van onze maatschappij. Zonder De Lijn, NMBS en Infrabel staat Gent stil. Daarnaast mogen we niet blind zijn voor hun vergissingen / fouten / blunders in het heden, het recente verleden en het verre verleden. Eén van die vergissingen uit het verre verleden is dat bij de ontdubbeling van het aantal treinsporen in het Dampoortstation (in de jaren 1960/70) de vier bogen van de Dampoort niet vervangen zijn door een echte spoorviaduct. Dat zou een pak meer mogelijkheden gegeven hebben om voetgangers, fietsers, bussen en auto’s veilig voorbij deze mooie maar lompe stadsmuur te krijgen. Ik weet wel: niet iedereen zal het hier mee eens zijn. Mooie romantiek heeft zijn rechten. Maar niet hier. Niet op de navel van Gent. Niet op dit meest intense knooppunt van straten, treinsporen en kanalen. Dè Gentse mobiliteitsnavel. Al is de omvorming van het goederenstation tot een Dampoort-autoparking een échte, veel ergere blunder. Of toch minstens de manier waarop. Waar ter wereld ligt de in- en uitgang van een autoparking op een rotonde / complex verkeersknooppunt zoals de Dampoort? Waar? Iemand een antwoord?

We moeten met die bogen zoals ze zijn verder de toekomst in. Daar wordt nu niet aan geraakt. Infrabel heeft belangrijkere investeringen te doen. De knoop over de boven- of ondertunneling van de Dampoort voor autoverkeer is recent (eindelijk / eindelijk) doorgehakt: het wordt een tunnel tussen Kasteellaan en Koopvaardijlaan. Wie de saga van de Handelsdokbrug tot Verapazbrug volgde weet dat zo’n dossier nog 10 à 30 jaar kan aanslepen.

Positief: in de huidige Dampoortwerf wordt de riolering voor de toekomstige Land Van Waaslaan voorbereid. Die Land Van Waaslaan is één van de schandes van het Fietssnelwegennetwerk. Het is koffiedik kijken wanneer die afgeleefde laan annex moordstrookjes op de schop gaat. Maar kijk: er wordt op een mogelijke werf geanticipeerd, en dat is goed.

Ook positief: de kop van de Koopvaardijlaan wordt omgebouwd zodat de verhuis van de kleine ring R40 daarheen (via de toekomstige Verapazbrug) mogelijk wordt. Belangrijk: er komen verkeerslichten. En eindelijk (!) / eindelijk (!) komt er onder de bogen een tweerichtingsfietspad dat aansluit op de Antwerpsesteenweg. Daarmee wordt deze Gentse navel alweer een beetje fietsvriendelijker. We hopen dat de rest snel volgt.

Volgens de kranten is dinsdag 9 november de dag dat de volgende fase van de Dampoortwerf start. Het bouwverlof is voorbij. Het werfmateriaal staat klaar:

07 november 2021, Antwerpenplein

Wat zullen ze maandag 8 november doen? Wordt dat een dagje voorbereiden, of wordt het wat chaos voor fietsers en voetgangers, zoals bij het einde van de vorige fase? Ik gok op het eerste, want deze verkeerslichten moeten nog gemonteerd worden:

07 november 2021, Octrooiplein

Maar ik houd mijn hart lichtjes vast. In ieder geval, deze oversteekplaats verdwijnt komende week voor lange tijd:

07 november 2021, Antwerpenplein

De nieuwe oversteekplaats werd reeds geschilderd voor het bouwverlof, wat in combinatie met een manke werfopvolging twee weekdnds geleden een paar dagen lang tot fietschaos leidde. Mijn gedacht: deze navelwerf vraagt elke avond een overkoepelend werfnazicht om na te kijken of alles nog helder en veilig is. Ook voor de reizigers van De Lijn:

07 november 2021, Octrooiplein

Want is dit niet één van drie belangrijkste knooppunten van openbaar vervoer in Gent?

Het advies van Wegenenverkeer is om vanaf dinsdag 9 november zoveel als mogelijk met de auto weg te blijven van de navel.

07 november 2021, Antwerpsenplein

Ik ben geneigd om te adviseren: blijf er (indien mogelijk) ook even weg met de fiets. Of vertrek minstens wat vroeger dan anders. Het zal voor iedereen wennen zijn, ook voor fietsers en voetgangers. En wennen doe je beter op het gemak. De ruimte voor fietsers en voetgangers voorbij de Dendermondsedoorgang is sowieso krap, en smaller dan voorheen. De oversteekplaats aan de kop van de Dendermondsesteenweg lijkt me moeilijk voor fietsers (zie het kaartje verder onderaan). Zo’n scherpe bocht zonder fietsopstelstrook kan zeer zéér ongevalgevoelig zijn. Hopelijk vergis ik me. Vraag is ook of de Gentse Flikken deze overgangsfase zullen begeleiden. In andere steden nemen ze die verantwoordelijkheid. In Gent meestal niet. Bij werven is het eerder “hands off”.

De info over de Dampoortwerf staat verwarrend verspreid over verschillende webpagina’s van Wegenenverkeer. Deze eerste pagina moet je als fietser vooral niet consulteren als je wil begrijpen waar je deze week kan fietsen. Idem voor de pagina “timing en fasering”. De pagina “actuele hinder” is de derde en de goede. Daarop staat dit kaartje :

Het blokje linksboven is essentieel voor wie de Dampoort wil dwarsen van zuid naar noord. Wie de Dampoort kan vermijden: de noord-zuidfietsas in het Baudelopark is al een tijdje weer open voor fietsverkeer.

In de straten rondom de navel verschenen er pancartes met een infokaart voor fietsers. Dat is een hoopvolle evolutie.

07 november 2021, Antwerpsesteenweg
02 november 2021, Kasteellaan

Bizar (maar onbelangrijk) detail: deze versie van de kaart staat niet op de website van Wegenenverkeer. Toeval of niet (belangrijk detail), aan de oversteekplaats aan de Gandastraat werden nagelnieuwe fietswegwijzers geplaatst:

02 november 2021, Kasteellaan

Let op het kleine paaltje met het knooppuntenbordje, dat nu “omarmd” wordt door de grote broers. Of zijn het grote zussen? (off topic @ Stad Gent, waar blijft dat lang beloofde gebiedsdekkende fietswegwijzerplan?) Ook positief: de Antwerpsesteenweg en de omliggende woonstraten krijgen een circulatieplan, zodat het autoverkeer de wijk niet overspoelt. Voor fietsverkeer verandert er niks, vermoed ik. Klopt dat?

Conclusie: er is er geen. Behalve: dit wordt voor àlle weggebruikers van de navel een moeilijke periode, waarbij we met zijn allen het hoofd winters koel moeten houden. Bij het middenkader van Agentschap Wegen en Verkeer is er in Gent écht wel aandacht voor het fietsverkeer in en rondom de navel. De aannemers en werftoezichters van deze werf waren in oktober niet fietsvriendelijk genoeg. Ik duim voor een betere novembermaand. Noteer alvast dit gsm-nummer: 0476 72 22 57. Dat is het nummer van de bereikbaarheidsambtenaar van “dit dossier”. Merkt u zaken die niet kloppen: bel haar tussen 09u en 17u. Of mail bereikbaar.ovl@wegenenverkeer.be, en zet fietsbult@fietsersbondgent.be gerust in cc.

Oh ja, ook benieuwd waar het Station Gent-Zeehaven ligt?

07 november 2021, Antwerpsesteenweg

Voor zij die de weg op de navel kwijt zijn, de rustplek staat klaar:

07 november 2021, Dendermondsedoorgang

Het gewenste compromis?

De lang beloofde wijkmobiliteitsplannen voor Dampoort en Oud-Gentbrugge zijn geboren. Een dag te vroeg, zeggen sommigen. Een jaar te laat, zeggen anderen. Deze plannen hadden ingevoerd moeten zijn voordat de Dampoortwerf begon. Het wordt nu: nà de Dampoortwerf. Logisch voor de Dampoortwijk, maar doodjammer. Al lijkt het me even logisch om het plan van Oud-Gentbrugge wèl zo snel als mogelijk in te voeren.

Dat vat mijn eerste commentaar op dit plan goed samen. Er spreekt géén dringende klimaatambitie uit. Géén. Het voelt aan als: een fors compromis. Dat gevoel had ik minder bij het Circulatieplan. Dat plan gaf een gevoel van hoop. Er waren mindere aspecten aan, maar bij de invoering in de lente van 2017 bleken de positieve effecten zoveel groter dan ik verwacht had. De mindere punten kwamen er vooral waar “de politiek” niet wilde luisteren naar “de ambtenarij”, bijvoorbeeld in de sector rond de Sleepstraat. Mobiliteit is zoals geneeskunde: halve oplossingen / compromis-oplossingen werken niet. Denk aan de onbestaande fietsverbinding tussen Rabot en het centrum. Denk aan de Rozemarijnstraat, waar bewoners niet stadinwaarts mogen fietsen. We weten dat er afgelopen jaar lang politiek onderhandeld is. Lees: geschaafd en getimmerd aan het ambtenarenplan. Vandaar mijn eerste huiver. Maar zelfrelativering is hier op zijn plaats. Het is een eerste indruk. Hopelijk spreekt de concrete detailuitwerking mij tegen.

Ik vroeg de companen van de Fietsersbond om een reactie. Jan G schreef:

Moeilijk. Is om te beginnen blijkbaar een politiek compromis. Compromissen zijn nooit ideaal. Uiteraard zal er weer protest zijn, want dat was er al bij de voorstellen en de meningen waren en zijn verdeeld.

Als ik het als fietser bekijk, zijn er nog veel onduidelijkheden. In de persvoorstelling van de stad wordt gewag gemaakt van fietsstraten en dergelijke, maar op het plannetje vind ik die niet terug. Verder is het afwachten: wat op een plan staat en wat als aanduidingen op de weg komt, is niet noodzakelijk hoe de verkeersdeelnemers zich gedragen. Ik bedoel: neem de fietsoversteekplaats aan het Graaf Van Vlaanderenplein. Daar hebben de automobilisten theoretisch voorrang. In de praktijk is het de gewoonte dat fietsers voorrang krijgen. Dergelijke zaken zijn moeilijk in te schatten.

Zeker in de beginperiode verwacht ik dat bepaalde straten heel wat meer verkeer te slikken zullen krijgen (Waterkluiskaai) en andere natuurlijk weer minder (Gentbruggestraat).

Het belangrijkste en moeilijkste punt is Gentbruggebrug. Mijn vermoeden is dat die brug door de ingreep helemaal niet veiliger wordt, want die zal niet of amper minder verkeer te slikken krijgen. Het verschil is dat de autostroom aan de kant van Sint-Amandsberg de Waterkluiskaai op gestuurd wordt. De Gentbruggestraat wordt wel beter, want er zal geen doorgaand verkeer meer mogelijk zijn (afhankelijk van hoe die filtering in de praktijk uitgevoerd wordt), maar de brug blijft voor fietsers even onveilig. M.a.w. je kind van 8 met de fiets over die brug sturen, zal je nog steeds niet doen.

Over naar de wondere wereld van de perceptie. Je merkt aan alles dat we alweer vertrokken zijn voor een rondje “nieuw woord kiezen”. Na 1997 was het woord “circulatieplan” lang taboe. Niet enkel het woord: ook het heldere recept. Allemaal door dat liberale verkiezingstrauma, het “Van Rouveroi-trauma”. Anno vandaag is er een duidelijk taboe op het woord én op het succesvolle recept “autoknip”. Het succesvolle recept van het Circulatieplan om de natuurlijke grens van een rivier of kanaal optimaal te benutten, mocht niet herhaald worden. Gentbruggebrug kreeg hierdoor een -deels opgeklopte- symboolfunctie. De perceptie over dit plan moet en zàl zijn dat het een compromis is. En de vier partijen zullen publiek in koor zeggen dat het een zéér goed plan is. At first sight lijkt niemand gelukkig met het plan voor Gentbruggebrug. Zoals Jan G schreef: wie zal zijn kind hierover durven sturen? Dat is trouwens een kernvraag voor àlle ingrepen. De Gentbruggestraat en “de vijfhoek” zullen zeker veiliger aanvoelen. Sommige straten zullen in de ochtendspits stadinwaarts veiliger aanvoelen, bijvoorbeeld het stukje Forelstraat tussen R40 en Wolterslaan. Daar komt overduidelijk ochtendspitszuurstof. Maar wat in de avondspits? En wat met de dwarsing met de Fietssnelweg F400? (zie verderop)

Ondertussen staan zowel de klassieke als de sociale media vol met de mogelijke autosluiproutes doorheen de Dampoortwijk. Doorgaand autoverkeer wordt niet 100% uit de wijken gehaald: het wordt moeilijker gemaakt. Voldoende moeilijk om op sociale media x aantal scheldtirades te doen oplaaien. Dat wijst op het ontmoedigende karakter van het plan: autobestuurders zien in de eerste plaats dat hun gewoontes doorbroken worden. Vanuit mijn standpunt: positief. Maar het maakt voor mij de modal shift onvoorspelbaar. Dat was bij het Circulatieplan anders: er was hierover een zekerheid en het viel nog beter uit dan gehoopt. We weten dat autoverkeer als water is. Vraag: hoe zullen de Wazes en Google Maps van deze wereld hiermee omgaan? Zullen vrachtwagens die blind op hun GPS draaien zich vastrijden? En zullen de onderbetaalde koerierbedrijven nog meer rodeo’s rijden of in deze wijken overschakelen naar andere modi? (zie het bestuursakkoord verderop)

De allerbelangrijkste vraag is niet: zullen deze plannen minder autoverkeer door de wijken jagen? De vraag is vooral: zal dit plan mensen stimuleren om meer te stappen, te fietsen of het openbaar vervoer te gebruiken? Zo ja, wat is het streefdoel qua modal shift en op welke termijn? Het zou goed zijn mocht het stadsbestuur hierop antwoorden.

Positief: as we speak worden zone 30’s verder over de stad uitgerold. Lady L sms’te gisteren vanuit de Koning Albertlaan: “Wij worden zone 30!” Gedragswijzigingen hebben ook handhaving nodig. Zonder de intense medewerking van de Gentse Flikken lukt dat niet. Dat heldere engagement hoorden we nog niet.

Tot slot, pro deo: de geografie van de twee wijken is fundamenteel anders dan die van het gebied binnen de R40. De Dampoortwijk zit geprangd tussen Schelde, Destelbergen en de Land Van Waaslaan. Misschien is er geen waterdichte oplossing zoals binnen de R40 mogelijk. Maar als “de politiek” zoveel tijd nodig heeft om het plan van “de ambtenaren” politiek bij te sturen naar een compromis, dan vraag ik mij af wat het oorspronkelijk plan wel was. Mijn vermoeden: een beter plan dan wat nu voor ligt. Het zou goed zijn om ook dat plan te communiceren. Ik weet het: zo’n open communicatie past niet in onze huidige politieke zeden. Maar het geeft de vier partijen alle kansen om naar de eigen achterban te communiceren. En het geeft alle mensen die niet tot een achterban behoren de kans om te objectiveren. So far mijn hoogst persoonlijke bedenkingen.

Over naar de droge analyse. Daarvoor bekijken we een aantal van de belangrijkste fietsroutes op het Stadsregionaal fietsnetwerk Gent. (de screenshots hieronder komen daaruit). We zetten de bril op van de niet assertieve fietsers, en de “bijna-fietsers”. Zullen deze twee wijkmobiliteitsplannen de uitbouw van het fietsnetwerk mogelijk maken of net belemmeren? Waar zal het (subjectieve) veiligheidsgevoel mensen op de fiets lokken? Waar niet? We weten allen dat één zwakke schakel voldoende is om een vrachtschip vol goede ambities te torpederen.

Maar laat ons beginnen met het bestuursakkoord uit 2018. Leest u even mee:

Herlees dit even van zodra alle details van de wijkmobiliteitsplannen bekend zijn.

Eerste analyse: de Fietssnelwegen. Die lopen enkel doorheen de Dampoortwijk.

Het plan geeft de Nijverheidskaai (F403) alle kansen om door te groeien tot fietsveilige as. Alleen lees ik te weinig details om te zien of de verbinding tussen Waterkluiskaai en Nijverheidskaai fietsveilig gemaakt wordt. Haalbaar.

Minder goed scoort de as Bijgaardepark / Denderlaan op de F400. De oversteekplaats op de Forelstraat blijft in dit plan een gevaarlijk punt. Autoverkeer vanuit de R40 zwaait daar met forse snelheid de bocht om. Voetgangers die op het kruispunt met de Heernislaan groen licht krijgen, hebben een engelbewaarder nodig. Ook voor de automobilisten zal dit kruispunt een zwart punt blijven, want enkelingen zullen de verbodsborden om linksaf te slaan blijven negeren. Dat zie ik dagelijks. Ik woon vlakbij (lees meer hier) en ken er de gevaren door en door. Voor mij is dit één van de zwartste kanten van het compromis.

Tweede analyse: het BFF (Bovenlokaal Functioneel Fietsroutenetwerk).

Het deel van de Dampoortwijk tussen Dendermondsesteenweg en Land van Waaslaan kreeg de meest grondige aanpak. Hier lees je bijna een waterdicht circulatieplan. Autoverkeer wordt er grotendeels lokaal. Dat zal dit armere deel van de wijk (met een intense bolide-cultuur) ongetwijfeld leefbaarder maken. Het geeft zuurstof aan de fietsas Nieuwhof / Bruneaustraat / Jean Béthunestraat / Doornakkerstraat / Jos Verdegemstraat. De korte passage van de Dendermondsesteenweg is de zwakste plek, want die blijft zoals voorheen. Dat stukje was reeds lang zone 30 en loopt af naar de Dampoort. Benieuwd of hier een flankerende maatregel op de planning staat.

We steken de Schelde over naar de BFF-fietsas Braemkasteelstraat / Emanuel Hielstraat / Gentbruggekouter / Jules Van Biesbrouckstraat / de gewenste fietsbrug over de Schelde / terug in Sint -Amandsberg: Paul De Ryckstraat. Die laatste straat deelt in de zuurstof van de Nijverheidskaai: exit het intense sluipverkeer richting Destelbergen. Het eenrichtingsverkeer op de brede Gentbruggekouter en de knip aan het Gentbruggeplein creëren zuurstof en mogelijkheden voor fietspaden. De keuze om de Emanuel Hielstraat nergens te wijzigen en het statuut van Wijkontsluitingsweg te geven, matcht niet met een BFF. Wat wordt hiervoor de oplossing? Deze as gaat in 2022 op de schop. Fietssuggestiestroken lijken niet de goede oplossing. Wat deze as betreft: hoe sneller de fietsbrug over de Schelde er komt hoe beter.

Duidelijk leesbaar: de NA BBF-as Oude Brusselseweg krijgt door tegengesteld auto-eenrichtingsverkeer alle kansen / zuurstof om uit te groeien tot een veilige fietsas. Daar is nog veel werk aan. Dat kan -mits voldoende zorg, ook op de andere delen / straten- een belangrijke fietsruggengraat van en naar Melle worden. Zo moet het veel te smalle (heraangelegde) stuk Oude Brusselseweg tussen Louis Van Houttestraat en Sasstraat opnieuw aangepakt. De knip van de Ankerslaan maakt de Gentbrugse “vijfhoek” overzichtelijker en autoluwer. Ook dàt zal deze fietsas ten goede komen.

Zo land ik vrij dicht bij een genuanceerde conclusie: dit zijn geen state of the art fietsvriendelijke wijkmobiliteitsplannen. Zoals het nu leest: een stapje daarheen. Naar mijn aanvoelen: een te klein stapje. In sommige straten en kruispunten: een grote stap. In andere: kleine stapjes of geen stap. In sommige wijkdelen zal de autodruk van doorgaand autoverkeer fors afnemen. Andere straten blijven vermoedelijk auto-streetcanyons.

Er blijven veel vragen open. Voor de mensen die nu al dagelijks fietsen wordt het in globo beter. Ik herhaal de vraag: welke modal shift zal hier uit voortkomen? Zal het voldoende zijn om mensen hun fietsangst te doen overwinnen? Of ben ik net als bij het Circulatieplan in 2017 niet optimistisch genoeg? The proof of the pudding is in the biking.

Terrasje

Het lijkt alsof we de ergste virusbladzijden omgedraaid hebben. De Klimaatmars kon doorgaan alsof er geen virusje aan de lucht was.

10 oktober 2021, Brussel
10 oktober 2021, Brussel
10 oktober 2021, Brussel
10 oktober 2021, Brussel
10 oktober 2021, Brussel

Dat was maar goed ook, want het kleinste kind weet ondertussen dat het hoog tijd is om de grootste planetaire bedreiging in te dammen.

10 oktober 2021, Brussel

Hoe gaat ons Gentse stadsbestuur – de optelsom van vier (4) politieke partijen- hier verder mee om? Worden er nagels met koppen geslagen, of wordt er getalmd en getreuzeld? Mobiliteit, en meer bepaald de acht Wijkmobiliteitsplannen, zijn voor de klimaatzaak een belangrijk dossier. In mobiliteitszaken zijn compromisssen meestal synoniem met status quo.

De wijkplannen zijn minstens even belangrijk voor de verdere uitrol van het Gentse Stadsregionaal fietsnetwerk. Het is door deze bril dat we de plannen zullen beoordelen. De lancering van de eerste twee wijkmobiliteitsplannen was beloofd voor begin 2021. Ondertussen zijn we een zwangerschap verder. Lang kan het niet meer duren voor de eerste twee wijkplannen geboren worden. Hopen we.

Ik hoop hevig dat die eerste wijkplannen state of the art goed zijn, en een even grote impact hebben als het Circulatieplan uit 2017. Dat vraagt (politieke) moed, want het betekent: de verplaatsingsgewoontes van het gewoontebeest “mens” in vraag stellen. Iederéén weet: twee jaar na de invoering van zo’n plan wil de grote meerderheid van de mensen niet meer terug naar de oude situatie. Iederéén weet: een minderheid zal blijven “weurtelen”. Dat was zo in 1997. Dat was zo 2017. En ja, dit alles was 30 jaar geleden -mits politieke moed- makkelijker geweest.

Vandaag komen we met zijn allen uit een zware periode. Dat maakt dat er – zeker in steden- wat meer spanning dan anders in de lucht hangt. Voor sommigen gaan onze huidige coronavrijheden niet ver genoeg, voor anderen gaan ze veel te ver. Dàt alleen al. Feit is: we zijn nog niet terug waar we horen te zijn. Theaters en concertzalen zitten nog niet vol. Het openbaar vervoer wordt nog niet ten volle benut zoals voorheen. Maar zo’n kakelverse Klimaatmars toont overduidelijk dat ook dààr de medicijnen dringend, dwingend èn drastisch moeten zijn. En ja: ook al is het vaccin bekend en beschikbaar, sommigen mensen lopen liever met hun kop tegen de muur dan te leren van wetenschappers. Dat is in mobiliteitszaken ook zo.

Wie denkt dat zo’n wijkplannen een druppel op een hete plaat zijn vergist zich. Het Circulatieplan binnen de R40 toonde overduidelijk dat een goed plan veel mensen helpt om hun mobiliteitsgewoontes deels te herdenken. Zo wordt het leefbaarder én verkeersveiliger. De formule was reeds elders toegepast (bijvoorbeeld in Brugge, vorige eeuw al). Na Gent zijn ook (minstens) Leuven, Kortrijk, Hasselt, Aalst en Geraardsbergen op zoek naar de beste lokale formule om hun stad(je) via mobiliteitsingrepen en/of circulatieplannen autoluwer te maken. Zijsprongetje: op de fietstocht zondag naar Brussel viel het op: overal te lande worden fietsstraten ingericht.

De wijken Dampoort en Oud-Gentbrugge zijn transitwijken. Hét probleem van Oud-Gentbrugge is dat teveel autoverkeer de wijk als transitzone gebruikt tussen de E17 en hun bestemming in Destelbergen, Oostakker of Sint-Amandsberg. Ze willen de Brusselsesteenweg, maar vooral de Dampoort vermijden. Hét probleem van de Dampoortwijk is dat doorgaand autoverkeer de Dampoort wil vermijden. In tijden van Waze is dat een makkie. Véél te makkie.

Een zomers terrasje half september op het kerkplein van Gentbrugge toonde me de spreidstand van de huidige situatie. Steeds meer ouders nemen de fiets om hun kinderen van en naar school te brengen. Het aantal kinderen op de fiets groeit snel.

17 september 2021, Sint-Simonstraat / Emanuel Hielstraat
17 september 2021, Sint-Simonstraat / Emanuel Hielstraat
17 september 2021, Sint-Simonstraat / Emanuel Hielstraat
17 september 2021, Sint-Simonstraat / Emanuel Hielstraat

En daar laveert dan het doorgaand auto-, bus- en vrachtwagenverkeer doorheen. Of is het omgekeerd? Hoe krijg je deze cirkel doorbroken? Dames en heren politici, doe eens rond 15u een terrasje op Gentbruggeplein, en observeer het verkeer. Op de hoek van de Sint-Simonstraat en de Emanuel Hielstraat is er een nieuw café, mét een terras. Je zal merken: zo’n observatie van het verkeer rond het terras is soms hartverwarmend, maar al te vaak slecht voor je hart. Wat doet een Flixbus op dit plein? (Reactie via Messenger: De FlixBus reed daar niet als reisbus die een sluikweg zocht. Maar wel als een Covid-versterkingsrit voor De Lijn. De Lijn heeft namelijk tot en met 30 september in de spitsuren extra bussen ingelegd op de drukste ritten. Aangezien zij zelf al haar bussen inlegt tijdens de spits deed zij een beroep op autocarbedrijven die ook zwaar getroffen werden door de maatregelen. Dus deze bus reed daar omdat hij een bus op lijn 3 volgde om zo capaciteit aan te bieden zodat reizigers beter afstand konden houden van elkaar. Wat dus een goede zaak was.)

17 september 2021, Emanuel Hielstraat

Wat doet al dat doorgaand autoverkeer hier, op weg naar Gentbruggebrug en verder? Zo’n terrasbezoek helpt om te begrijpen hoe doorgaand verkeer de leefbaarheid èn veranderend gedrag (letterlijk) blokkeert. Doorgaand autoverkeer dat vrij baan krijgt in smalle straten remt de klimaattransitie af. Doorgaand autoverkeer hoort op de paar hoofdassen te blijven. Daar dienen die assen voor.

Louisa d’Havébrug geeft fietsende kinderen kansen

Gents MilieuFront, Fietsersbond Gent en Ledeberg Breekt Uit organiseerden op donderdag 7 oktober 2021 voor de vijfde keer een kinderfietstelling. Ter hoogte van de Louisa d’Havébrug tekenden we niet alleen voor de vijfde keer op rij een toename van het aantal fietsers die de Schelde kruisten op, maar ook – in vergelijking met vorige jaren- een toename van het aantal kinderen op de fiets. Toch zien de drie organisaties nog belangrijke verbeterpunten.

07 oktober 2021, aan Louisa d’Havébrug

We telden ter hoogte van de nieuwe Louisa d’Havébrug alle fietsers en kinderen op de fiets, tijdens de ochtendspits, tussen 8u en 8u30. We telden niet aan de Stropbrug dit jaar, want deze is momenteel volledig afgesloten voor heraanleg. Momenteel is de Louisa d’Havé brug de enige ontsluiting voor de fietsers vanuit de zuidelijke rand (Ledeberg, Gentbrugge, Merelbeke) richting station en UZ. 

07 oktober 2021, Bellevuepark aan Louisa d’Havébrug

Tabel 1: aantal getelde fietsers (aandeel kinderen tussen haakjes)

 20162017201820192021
Stropbrug1056 (117)960 (114)1019 (140)1093 (165)nvt
Louisa d’Havébrugnvtnvtnvtnvt1187 (278)

We telden in beide richtingen zowel kinderen die zelf fietsen, kinderen in een bakfiets als kinderen op een stoeltje of in een fietskar. In vergelijking met 2019 telden we in totaal 8% meer fietsers, en zelfs 68% meer kinderen op de fiets.

07 oktober 2021, Bellevuepark aan Louisa d’Havébrug
07 oktober 2021, Louisa d’Havébrug

Het Louisa d’Havé-effect

“De Louisa” is nu ruim één jaar oud. Dat de nieuwe fietsbrug over de Schelde rendeert, was voor iedereen al zichtbaar. Onze cijfers tonen dit nu ook duidelijk aan. We zijn benieuwd naar volgend jaar wanneer de Stropbrug en de Louisa d’Havébrug beiden open zijn, hoe de verhouding en de totalen zullen liggen. Zijn er meer fietsers omdat het gemotoriseerd verkeer onmogelijk is of omdat er een veilig alternatief is? We hebben er geen zicht op hoe groot het effect van de corona-pandemie en het toegenomen thuiswerk is op het aantal verplaatsingen met de fiets.

07 oktober 2021, Bellevuepark aan Louisa d’Havébrug
07 oktober 2021, Louisa d’Havébrug

Knelpunten en werfverkeer

Om dit waar te maken, moeten er nog belangrijke knelpunten worden opgelost. Barbara Janssens (Ledeberg Breekt Uit): “De toeleidende routes vanuit Ledeberg zijn helaas nog zwakke schakels. De drukte met oa veel Lijnbussen op de rotonde aan Speurder blijft gevaarlijk, en ook de Henri Joseph Reystraat is een bottleneck. Dit tweerichtingsfietspad is te smal voor het aantal fietsers en de zichtbaarheid is er slecht. Het schrappen van de parkeerplaatsen op dit stuk en het autovrij maken van het gedeelte na de inrit van de parkeergarage, zou hier een belangrijk verschil kunnen maken.” Het huidige jaagpad langs de Schelde is ook te smal voor het aantal fietsers en de huidige omleiding – omwille van de de aanleg van het parkje naast de d’Havébrug – is bijzonder kindonvriendelijk. Het jaagpad heeft het statuut van fietssnelweg. We kijken uit naar het toekomstbeeld en de planning hiervoor.  

07 oktober 2021, Bellevuepark in opbouw
10 oktober 2021, Bellevuepark in opbouw
10 oktober 2021, Bellevuepark in opbouw
10 oktober 2021, Bellevuepark in opbouw, aansluiting met jaagpad naar Merelbeke
07 oktober 2021, Bellevuepark in opbouw, aansluiting met jaagpad naar Ledeberg/Gentbrugge

Aan de overkant heeft de omvorming van de Stropkaai tot fietsstraat gezorgd voor een veel rustiger en autoluwere omgeving. Maar, we maken ons wel erg veel zorgen over de aanwezigheid van werfverkeer in de straat: regelmatig mengen er zich tijdens de spits vrachtwagens tussen fietsers.

10 oktober 2021, Stropkaai

Dit soort levensgevaarlijke situaties moet absoluut worden vermeden. We maken ons ook zorgen over de aanvraag van omgevingsvergunning voor een parking op de hoek van Stropkaai en Sint-Juliaanstraat.

Grote snelheidsverschillen

De capaciteit van de fietsbrug is tijdens de ochtendspits bijna bereikt. Yves De Bruyckere (Fietsersbond Gent): “Toekomstige projecten moeten nog beter worden aangelegd ‘op de groei’. Het snelheidsverschil tussen elektrische fietsers en fietsende kinderen is soms schrikwekkend groot. Dat spanningsveld veroorzaakt een onveiligheidsgevoel. Een bredere dimensionering kan ervoor zorgen dat de jongste fietsers niet in de verdrukking komen. Het zal ook prettiger zijn voor voetgangers. ”  Gelukkig voldoen nieuwe projecten, zoals de onderdoorgang aan de Drongense Steenweg en de toekomstige fietsbrug over de Watersportbaan wel aan deze belangrijke voorwaarde.  

07 oktober 2021, Louisa d’Havébrug

Kind-ervaring als benchmark

Steven Geirnaert, coördinator GMF: “Met het oog op de toekomst zouden alle wegbeheerders voortaan bij de (her)aanleg van wegen en kruispunten moeten kijken vanuit het gezichtspunt van een kind. Zouden we een kind van 8 hier alleen, zonder begeleiding, durven laten fietsen of stappen? Daarop moet het antwoord ‘ja’ zijn, dat moet onze maatstaf zijn. Niet enkel de fietsbrug, maar de volledige route. Wat goed en veilig is voor een zelfstandig fietsende 8-jarige, is ook goed voor een 88-jarige en andere niet-assertieve fietsers of stappers.”

07 oktober 2021, Bellevuepark aan Louisa d’Havébrug

Tramspoor naar de maan

Nee, dit is niet wat je denkt. We vloeken als Fietsersbond vaak wel op tramsporen. Maar we zijn absoluut niet tegen trams. Zolang de tram de goedkoopste en energievriendelijkste vorm van stedelijk openbaar vervoer is, die het méést aantal reizigers kan vervoeren, zo lang zijn we pro tram. Degelijk fietsbeleid kan niet zonder degelijk openbaar vervoerbeleid. Van de kabelbanen, verlos ons heer!

Waar deze kop dan wèl op doelt? Het is de invulling van een klassieker. Het begint met: “We kunnen als mensheid wèl raketten en satellieten naar de maan sturen, èn verder. Maar… “

Daar kan je veel op aanvullen. Ik vul aan met: “… maar we slagen er niet in om tramsporen te vullen met een materie die fietsongevallen doet verminderen.” Dat is geen klein beetje populistisch, want wat met de armoede de wereld uithelpen? Of andere grote morele thema’s? Het gaat me hier niet om moraliteit, maar techniciteit. En op het gebrek aan ambitie hierin.

13okt18, Koophandelsplein

U las misschien dit persbericht van UZ Gent over fietsongevallen door de Gentse tramsporen. Dat is iets waar een aantal Fietsersbonders in het vorig decennium jaren vragende partij voor waren. Een gesprek met De Lijn om het aantal fietsongevallen rondom tramsporen te objectiveren draaide uit op een sisser. Volgens De Lijn waren er amper ongevallen. Ik herinner me een gesprek waarbij de man aan de andere kant van de tafel niet eens wist dat er in Gent veel ouders met kleine kinderen doorheen de stad fietsen.

07mei17, Geldmunt / Rekelingestraat
07mei17, Geldmunt / Rekelingestraat

Dat was nieuw voor hem. En hij fietste zelf ook in Gent, vertelde hij trots. Maar hij woonde in een tramloze stad. En fietste in Gent van en naar vergaderingen aan de Zuid of het Stadhuis. Buiten de spitsuren.

De essentie van het verhaal van De Lijn is natuurlijk dat ze de middelen niet kregen/ krijgen om hun opdracht goed uit te voeren. En die opdracht was inderdaad een erfenis van Steve Stevaert zaliger. Simpel uitgelegd: we bieden de Vlamingen openbaar vervoer aan tot in de verste uithoek. Dat doen we niet voor vaste installaties als gas of riolering (wél voor kraantjeswater en stroom), maar dat gingen we wel doen voor dagelijkse busritten. Maar de plaatsen waar openbaar vervoer het meest maatschappelijk rendeert, de steden, kregen amper de middelen om een langetermijnbeleid uit te werken. Wie herinnert zich het Pegasusplan uit 2003 nog? Klaar in… 2025 (volgens deze tijdslijn van De Lijn). Ik heb ook nooit begrepen waarom de kortste tramlijn tussen Wondelgem en Gent Sint-Pieters doorheen het stadscentrum moet rijden. Terwijl het vroegere én logische parcours de Rooigemlaan volgde. Of waarom bewoners van Ledeberg via de Rozemarijntjesbrug naar het station sporen. Gent heeft een tramnet als de Franse Spoorwegen, met de Cataloniëstraat in de rol van Paris Nord.

21jul13, 16u29, Cataloniëstraat
21jul13, 16u29, Cataloniëstraat

Je kan natuurlijk niet verwachten dat een relatief kleine stad als Gent, met een complexe structuur vol kanalen en rivieren, een “logische” tramstructuur heeft, waar zowel de reizigersstromen naar het Gentse winkelhart als naar het hoofdtreinstation (in het Duits: Hauptbahnhof) rechtstreeks bediend worden. We kunnen niet àlles willen. Zolang de basiszaken maar goed gebeuren. Alhoewel: compromissen in mobiliteitsdenken wreken zich vaak snel. De wereld evolueert sneller dan de geplande investeringen uitgevoerd geraken.

Terug naar de tramsporen. Het is de taak van De Lijn om het wegdek links, rechts en tussen de tramsporen te onderhouden. Je kan onmogelijk zeggen dat de Lijn die opdracht grondig ter harte neemt. Je kan ook niet zeggen dat De Lijn voeling heeft met wat een stad als Gent nodig heeft. Je merkt dat Mechelen (en Brussel) veraf liggen. Daarnaast merk je ook dat het kader waarin De Lijn haar opdracht moet waarmaken niet bedrijfsefficiënt is. Ik heb er soms medelijden mee. Zo kan het gebeuren dat De Lijn in een juridisch conflict ligt met een wegenbouwbedrijf over slecht geleverd werk, en toch met hetzelfde bedrijf een volgende fase moeten aanpakken, desnoods via de Raad van State. Dus ze weten bij voorbaat: die volgende werf zal ook klotekwaliteit opleveren. Kijk naar de gebroken beton en de reeds verzakte “putjes” tussen de tramsporen in Korte Meer, Cataloniëstraat of Emile Braunplein. Ik weet het: De Lijn is niet de enige met deze absurde wetgeving. Ook bijvoorbeeld Sociale Woningbouwmaatschappijen hebben dat “systeem” aan hun been.

Positief: afgelopen jaren is er qua materiaalgebruik bijgeleerd. De Brabantdam en Papegaaistraat (en verder) zijn duidelijk robuuster gebouwd. Met als minpunt: wat als iemand zijn huis wil aansluiten op de rioleringen. Negatief: De Lijn laat sommige straten jarenlang liggen als warzones. Herinner je de vaudeville van de Vervaenestraat in Ledeberg. Bekijk nog eens dit filmpje uit december 2020, waar we minister Peeters vroegen Kerstman te spelen voor De Lijn, zodat de Zonnestraat en Koophandelsplein niet nog jaren een fietsongevallenplaats is.

Het is grappig om vandaag de kranten te lezen. Het lijkt alsof De Lijn een stedelijk bedrijf is, alsof de Stad Gent hier de verantwoordelijkheid draagt. Was dat maar waar! Toen ik deze middag eens neerschreef wat er allemaal beter kan in verband met de tramsporen kwam ik aan een fors verlanglijstje, bijna exclusief uit te voeren door De Lijn.

-Goed beleid start bij degelijke cijfers. Door deze studie is het nu wel duidelijk: de fietsongevallencijfers van De Lijn en de Politie zijn ondermaats. Degelijke ongevallenanalyses ontbreken. Waarom geen beter cijfermateriaal verzamelen via de spoeddiensten, en zo de politiecijfers objectief aanvullen? Zo kan men beter de types ongevallen en de hotspots van ongevallen met gekwetsten traceren. Deze studie toont het nut daarvan. Dat kan uiteraard niet zonder extra financiële ondersteuning van de spoedopnames.

– Heldere visuele communicatie over de plaats van de fietser is gewenst: rechts van de tramsporen (waar mogelijk, bv Limburgstraat staduitwaarts), of tussen de tramsporen (bv Limburgstraat aan tramhalte). Er zijn al voorbeelden hiervan in Gent en Antwerpen. Ik lees in de kranten dat De Lijn hier verder wil aan werken.

07mei17, Brabantdam

– “Oversteekplaatsen” creëren tussen deze twee opties, helder aangeduid, en met vulling van de sporen.

14mei17, Limburgstraat

– Ongebruikte tramsporen opvullen met vaste vulling zoals in de Belfortstraat (bijvoorbeeld: de Sint-Michielshelling). Dat systeem opvolgen, verbeteren, én onderhouden.

Belfortstraat

– Delen van ongebruikte wissels maximaal opvullen. Als er uitzonderlijk toch een tram over de wissel gereden is => weer opvullen. Wissels zijn de killers.

– Voor de minister: een joint venture opzetten (met innovatie-overheidssteun) tussen De Lijn, wetenschap (UGent?) en bedrijven om vulling te ontwikkelen voor tramsporen in werking. We willen toch innoveren? We willen toch exportproducten ontwikkelen? Wel, dit kan een perfect innoverend exportproduct worden. Daar hebben we geen raketten voor nodig. Weg met het defaitisme en ongeloof dat dit een onmogelijke opdracht is!

– Focus op remediëring van de bekende hotspots, vaak kruispunten van tramlijnen: Vlaanderenstraat/Brabantdam, Veerleplein, … Eén van onze dochters werkte een poos in het koffiehuis op de hoek Brabantdam – Vlaanderenstraat. Ze zag dagelijks fietsers vallen. De bloemist in de Sint-Niklaasstraat ziet er minstens één per week vallen.

– Een noodplan voor onderhoud van het wegdek naast en tussen tramsporen (zoals het gebeurde in vorige bestuursperiode op de as Sint-Baafsplein – Limburgstraat – Vlaanderenstraat). In de krantenartikels ligt de focus sterk op het stadscentrum. Maar ook daarbuiten is het vaak onveilig. Een voorbeeld: het kruispunt Voskenslaan / Maaltebruggestraat.

– Beter onderhoud van verzakkende “afvoerputjes” tussen de sporen. Dat zijn vaak èchte putten in het wegdek.

– Oversteekplaatsen van fietspaden altijd haaks op tramsporen bouwen, niet schuin. Daar speelt zowel de Stad Gent als Agentschap Wegen en Verkeer een rol. Hoe zal het aan Dok Noord / Verapazbrug worden?

– Als De Lijn écht wil weten waar de pijnpunten zijn: creëer een meldpunt.

Opjaaggedrag van tramchauffeurs (fietsers aan de kant bellen) moet helder verboden worden. Voorrang van trams telt voor dwarsend verkeer. Het is lang geleden dat we in Gent hierover klachten lazen. Dat is in Gent dus -misschien – opgelost.

– Off topic: degelijk verkeerslichtenbeleid. Als ik het goed begrijp wordt hier – na het debacle met het kruispunt Voskenslaan / Sint-Denijslaan- sinds kort bij De Lijn eindelijk degelijk werk van gemaakt. Applaus. Er is nog veel werk te verzetten. Een voorbeeld: het fietsverkeerslicht aan UZ Gent staat vaak nutteloos op rood als er geen tram passeert. Degelijke tramvriendelijke lichtenregelingen aan het kruispunt Kortrijksepoortstraat / R40 kan maken dat het staduitwaartse fietsverbod in de Kortrijksepoortstraat kan verdwijnen. Akkoord: de Bijlokekaai is dé fietsas. Maar voor de bewoners van de Kortrijksepoortstraat die willen fietsen is dit een geseling. Voor de jonkies: dit eenrichtingsverkeer werd ingevoerd in de jaren 80, toen het stadscentrum één autofile was, en de trams vaak vast zaten op de as Kortrijksesteenweg / Koningin Elisabethlaan. Als jongere kwam ik daardoor soms te laat op school aan. Buiten de R40 heeft de tram nu al jaren een snelle eigen bedding. Een andere grote boosdoener van vertragingen door de tram zijn de slecht geparkeerde wagens. Iedereen kent de oplossing hiervoor.

Dat alles vraagt een engagement om mee te bouwen aan een fietsstad. Vraag is of De Lijn dat wenst, en vraag is of ze daar van Vlaanderen de middelen voor krijgt. Zo niet, dan blijft De Lijn zitten in haar klassieke alliantie met de autostad. Dat is het vicieuze cirkel in hun denken. Hopelijk wordt die bladzijde ooit omgedraaid.

Drie uitsmijters: de commentaren op sociale media zijn alweer om in te kaderen. Volgens velen ligt het aan de fietsers zelf. Dat klopt deels: fietsen tussen de tramsporen moet je leren. Maar het is geen toeval dat de piek in de ongevallen in de herfst ligt: dat is de aankomst van méér dan tienduizend jongeren die zich voor het éérst intens in een stad verplaatsen. Die kunnen fietsen. Maar die ogen tekort komen voor de vele obstakels. Als ze al niet focussen op: de weg zoeken.

Mijn teerbeminde en ik zijn lid van Vrienden op de fiets. Een paar jaar geleden ontvingen we een echtpaar uit het zuiden van Nederland. Op dag één van hun tweedaagsverblijf viel mevrouw op het Lippensplein. Geen spoedopname, maar wel véél pijn. Ze namen prompt de trein terug naar huis.

Dikke banden helpen veel.

13okt18, Koophandelsplein

Dodenwake 10 juli 2021

Zaterdag, 10 juli 2021, organiseerde Fietsersbond Gent in Zwijnaarde een kleine dodenwake ter nagedachtenis van José Van de Velde. Omwille van corona is dit – net als de vorige wake in maart 2021 – een uitgestelde wake, een jaar na de droeve feiten.

10 juli 2021, Remi Vlerickstraat

Het opzet was bewust heel kleinschalig. In overleg met de familie van het slachtoffer hingen we ter plaatse een naamplaatje met de naam en het geboorte- en sterfjaar van het slachtoffer. In de traditie van onze dodenwakes legden we ook een klein boeket ter ere van het slachtoffer.

10 juli 2021, Remi Vlerickstraat

Op 4 juli 2020 overleed een fietser in Zwijnaarde. Het ongeval gebeurde aan de hoek van de Dorpstraat en de Remi Vlerickstraat. Bij het ongeval met de fietser was een vrachtwagen betrokken. Op basis van de beschikbare informatie hebben we geen link met wegeninfrastructuur of gedrag.

Wat ons wel frappeert is de blijvende onduidelijkheid van de omstandigheden van dit ongeval. Wij en de familie blijven met veel vragen zitten. Daar kunnen we moeilijk mee leven. Het is zelfs niet zeker of het slachtoffer fietste, of met de fiets aan de hand stapte, of stil stond.

We missen in het Vlaamse èn Gentse beleid degelijke ongevallenanalyses, met conclusies. Al te vaak is dat niet meer dan een opsomming van locaties en vervoersmiddelen. Dat kan diepgaander, zeker naar mogelijke preventieconclusies. De belangrijkste vraag is: hoe kan dergelijk ongeval in de toekomst vermeden worden? Uit elk dodelijk ongeval zijn er lessen te trekken. Dat vraagt een analyse met verschillende actoren, mèt conclusies. In dit geval: had een camera achteraan of opzij van de vrachtwagen dit ongeval kunnen vermijden? Zo ja: laat dit een beleidsconclusie worden.

10 juli 2021, Remi Vlerickstraat

We missen de Stad Gent ook in het SAVE-Charter van OVK (Ouders van Verongelukte Kinderen). 114 steden en gemeenten ondertekenden reeds dit charter. We roepen de Stad Gent op dit ook te doen, en samen met de Gentse Politie nog actiever mee te helpen zoeken naar methodes om dodelijke ongevallen te vermijden. Want elke verkeersdode is er één teveel.

Mobiliteitsverleiden

Wonen is een basisrecht. De plek waar je woont bepaalt veel. Het is bijna 27 jaar geleden dat mijn teerbeminde en ik besloten om te verhuizen. Waarheen? Den buiten? Met ons type van job (nachtverpleegster en theatertechnicus) wou dat zeggen: altijd 2 auto’s nodig. Of in de stad blijven? Dan kon het met één auto. We kozen voor het laatste. Dicht bij het centrum. Nét / nét geen 9000 Gent, dat stak een beetje. Het werd de eerste straat van 9040 Gent. Dicht bij een treinstation. En dicht bij de autostrade. Binnen 15 dagen is het 25 jaar geleden dat we hierheen verhuisden. Ik was nog geen Fietserbonder. Een auto bezitten leek evident. Wel kozen we bewust een school vlakbij ons nieuwe huis, zodat de dochters op termijn zelfstandig naar school konden. Maar de bizarre realiteit was dat het volume autoverkeer in onze straat zo snel steeg, dat we de kinderen vaak zelf met de auto brachten.

Huizen waren toen een pak goedkoper. Bouwmaterialen ook. De kennis over isoleren was beperkt. Internet was voor een elite. Flink wat panden stonden leeg. We leefden in de wereld van huisje- tuintje – keukentje. Vergeleken met toen is de appartementisering van de nieuwe wooneenheden bijna de norm geworden. Compacter wonen is ok, én nodig. Al bleek tijdens de pandemie waar de minpunten zaten.

In de slag om de appartementenkoper is de locatie een prijsbepalend element. Elke projectontwikkelaar wil zo duur als mogelijk verkopen. Mobiliteitsverleiden is één van de technieken. Dat was altijd zo. Het fietsverleiden dook eerst op in dure verkoopsbrochures (zie onderaan deze Fietsbult over de Loop). De laatste jaren verschijnt de fietsverleidingsdans steeds meer in het straatbeeld. Er waren al vaker voorbeelden te zien, zoals werfborden op het jaagpad langs de Bovenschelde, stijl: “zoveel kilometer naar centrum Gent”. Deze mobiliteitsverleiding kan je al een poos bewonderen op de Hogeweg:

01 juli 2021, Hogeweg

Ik ben benieuwd naar wàt precies dit project zichzelf doet uitroepen tot “meest fietsvriendelijke project van Gent”.

01 juli 2021, Hogeweg

Feit is: de fiets heeft een prominente plaats gekregen in de verleidingsdans. Dat was 25 jaar geleden nog ondenkbaar.

%d bloggers liken dit: