Persbericht Winterplan fietspaden

PERSBERICHT 05 januari 2017

Fietsersbond Gent kreeg afgelopen week meerdere signalen over het ontbreken van een degelijk uitgevoerd winterplan voor fietspaden.
Tientallen (al vermoeden we eerder: honderden) fietsers kwamen ten val.

Vier voorbeelden.
Deze morgen waren tussen half 9 en 9u zowel de kleine fietsbrug van het Keizerpark als de nieuwe bruggen aan de Keizerpoort niet gestrooid of geveegd, en gevaarlijk glad.
Fietsers die ter hoogte van het Dienstencentrum gevallen waren hielden de wacht om andere fietsers te waarschuwen voor het slipgevaar.

05jan17, Emiel Hullebroeckplein
05jan17, Emiel Hullebroeckplein

Ondanks een melding op dinsdag lagen het fietspad en voetpad op het Prinses Mathildeplein ook op donderdagmorgen (9u) gevaarlijk glad.
De Bataviabrug staat al een poos in hoge stand, wat fietsers zelfs aan trage snelheid doet vallen.

Fietsersbond Gent vraagt de verschillende wegbeheerders (stad, provincie, gewest,…) met aandrang om minstens volop in te zetten op het ijsvrij houden van hoofdfietsassen en belangrijke fietsstallingen.
De (fiets)bruggen en fietsonderdoorgangen én de omgeving van de treinstations (de fietspoorten van en naar de binnenstad) vragen hierbij extra aandacht en zorg.

Fietsersbond Gent

05jan17, Emiel Hullebroeckplein
05jan17, Emiel Hullebroeckplein

De kortste zone 30

De stad Gent kondigde afgelopen maand aan dat er -ik ben het cijfer even kwijt- 8 of 9 mensen aangeworven worden om werven op vlak van signalisatie in te tomen en te controleren.
Manman, dat wordt een immense stap vooruit.
De wildgroei aan borden en aan geklungel werd te groot.

Wie even goed rondkijkt weet dat Gent gewild is.
Appartementen worden in trosjes gebouwd.
Daarnaast is er de inhaalbeweging om het wegen- en rioleringsnet 21e eeuws te krijgen.
Wie zijn huis een paar decennia verwaarloosd heeft plots véél werk.
Met wegen is het niet anders.
En er is de herintrede van de tram.
En het fietsvriendelijker maken van wegen.
Want wat lezen we daarnet in DS online?
Is dat tweede punt geen soort van Fietstoets voor wegen?

161123knipsel

Onze Gentse / Vlaamse wegen zullen dus nog decennia lang op de schop gaan.
(Alleen al dat inzicht is een reden om fietsgebruik te stimuleren. Fietsers verliezen minder tijd.)
En de dames en heren van de firma’s die voor signalisatie moeten/mogen zorgen werken met Google Maps, niet met lokale kennis van zaken.
Een degelijk stedelijk beleid ontbrak, zowel qua regelgeving, vergunning als controle.
Vanaf 2017 zou dat beter moeten worden.
We duimen.

Dit is met stip – u mag kiezen- het grappigste/treurigste “geval” van afgelopen jaar.
Dames en heren!
De kortste zone 30 van het land!

06sep16, Sint-Lievenslaan
06sep16, Sint-Lievenslaan

14sep16, Sint-Lievenslaan
14sep16, Sint-Lievenslaan

Op weg naar het station in de ochtendspits zie ik aan de overkant van de weg rond deze werf soms pure fietspadblokkages.
In de avondspits valt het mee, behalve hier:

30sep16, Sint-Lievenslaan
30sep16, Sint-Lievenslaan
30sep16, Sint-Lievenslaan
30sep16, Sint-Lievenslaan

30sep16, Sint-Lievenslaan
30sep16, Sint-Lievenslaan

De brave vrachtwagenman begreep niet dat dit gevaarlijk was.
30sep16, Sint-Lievenslaan
30sep16, Sint-Lievenslaan

Deze chauffeur had wèl aandacht voor het fietspad:
03okt16, Sint-Lievenslaan
03okt16, Sint-Lievenslaan

De absurde zone 30 is er – wie had anders verwacht?- totaal dode letter.
Meer dan een juridisch doekje voor het bloeden zijn deze borden niet.
Tot er door het “ruimtegebruik” bij een fietser of voetganger ècht bloed vloeit.
A propos: de borden zijn ondertussen in onzichtbare hoekjes geduwd.

Obstructie aan het Van Hembysebolwerk

Vrijdag is Eandis werken begonnen aan het Jan Van Hembysebolwerk, het verlengde van de Coupure aan de Nieuwe wandeling. De foto’s hieronder spreken voor zich wat de nonchalance van de omleiding betreft. Om een een idee te geven van het soort problemen dat we hier kunnen verwachten: de telpaal even verderop registreert op een gewone werkdag vaak meer dan 8000 fietsers. Zelfs als je veronderstelt dat een derde daarvan niet tot aan het van Hembysebolwek zou rijden kom je aan meer dan 5000 fietsers per dag op deze plaats. Dat veroorzaakt al problemen op het gewone fietspad.

Of ook: let op de rijsporen in het gras. Die zijn veroorzaakt door de helft van minder dan twee weekenddagen fietsverkeer, vermits de andere helft door de lapidaire signalisatie het voetpad langs het water neemt.

9okt16, 14u56, Jan Van Hembysebolwerk
9okt16, 14u56, Jan Van Hembysebolwerk
9okt16, 14u52, Jan Van Hembysebolwerk
9okt16, 14u52, Jan Van Hembysebolwerk
9okt16, 14u53, Jan Van Hembysebolwerk
9okt16, 14u53, Jan Van Hembysebolwerk
9okt16, 14u53, Jan Van Hembysebolwerk
9okt16, 14u53, Jan Van Hembysebolwerk

Werfdiscipline

Mobiliteitsfilmpjes zijn een traditie geworden.
Een fietser met een GoPro of aanverwanten op zijn hoofd maakt een montage van zijn onveilige fietsroute, of filmt een uiterst principiële voetganger, dropt dat op internet, waarna de verzamelde digitale mediaredacties het oppikken.
Elk met een andere kop erboven.
Voor wie gisteren niet op de internetplaneet zat, dit was het filmpje van de dag:

De koppen waren:
DIT IS WAT EEN VLAAMSE FIETSER LIJDEN MOET (VTM)
Naar je werk fietsen kan levensgevaarlijk zijn. Dat bewijst dit filmpje (HLN)
Zo gevaarlijk kan fietsen in Vlaanderen zijn (DM)
Vlaamse fietser filmt dagelijkse lijdensweg naar het werk (DS & HN)

In Gent zijn er vele werven aan de gang.
Over hinder door bouwwerven van projectonwikkelaars volgen binnenkort een paar Fietsbulten.
Aannemers krijgen te weinig sturing over hoe ze werven moeten organiseren.
En te weinig controle.
ook de hinder door wegenwerven wordt op lokaal of (liefst) nationaal vlak best anders georganiseerd.
Wordt het bijvoorbeeld geen tijd dat firma’s die de signalisatie -ahum- “verzorgen” hun stelplaats maximaal op een half uur rijden van de werf hebben?
Of lokaal verankerd zijn?
En dat ze zelf meer dagelijks toezicht op de kwaliteit houden?
Zeker in een studentenstad?

Mijn (hoogst persoonlijke) onvrede over de aanpak op de wegenwerf Heuvelpoort kon je summier samengevat hier al lezen.
Toen dacht ik: laat het me maar cursief zetten, en laat me geen energie steken in foto’s over een wegenwerf die bijna klaar is.
Het werd toch erger.
Vandaag zag ik een scène die je in een film zou weglachen als niet realistisch.

05okt16, Heuvelpoort
05okt16, Heuvelpoort

05okt16, Heuvelpoort
05okt16, Heuvelpoort
05okt16, Heuvelpoort
05okt16, Heuvelpoort

Nat slijpen is verplicht.
Toch werd hier in volle ochtendspits minutenlang droog geslepen.
Dit was gevaarlijk.
Niet enkel voor de gezondheid van die werkman(nen), maar ook voor de verkeersveiligheid van tientallen fietsers, voetgangers en automobilisten.

05okt16, Heuvelpoort
05okt16, Heuvelpoort
05okt16, Heuvelpoort
05okt16, Heuvelpoort
05okt16, Heuvelpoort
05okt16, Heuvelpoort

En dat op het kruispunt van de R40 met de meeste voetgangers en fietsers.

05okt16, Heuvelpoort
05okt16, Heuvelpoort
05okt16, Heuvelpoort
05okt16, Heuvelpoort

Goede wegen vragen goede wegenwerkers.
Zoals in elk beroep is nobody perfect.
Op de vele andere wegenwerven zie je vaak complexe staaltjes van vakmanschap.

05okt16, Brabantdam
05okt16, Brabantdam

Maar van de klungelaars verlos ons heer.
Het verschil tussen droog en nat slijpen is het verschil tussen zorg en je m’en foutisme.
Bestaat er zoiets als werfdiscipline?

21sep16, Heuvelpoort
21sep16, Heuvelpoort

Bij de opbouw op de Graslei van “het feestje van de week” waren er vanavond meer vaklui aan de slag dan afgelopen weken op de werf van de Heuvelpoort te tellen waren.
Wat zegt dat?

05okt16, Graslei
05okt16, Graslei

Ook op de werf Sint-Pietersstation zie je deze weken bij valavond nog flink wat werfactiviteit, zeker bij mooi weer.
Op de Heuvelpoort was er afgelopen weken na 17u nooit enige activiteit.
Volgende week wordt er van maandag tot zondag geasfalteerd, en dat wordt doorbijten.
Alle zijstraten van het kruispunt worden afgesloten voor voetgangers en fietsers lees je hier.
Dat is zeker nodig.
Twee weken geleden was dat -zonder die duizenden studenten die de Heuvelpoort dagelijks dwarsen- “ietsje” eenvoudiger geweest.
De signalisatiefirma kan er maar beter een week dag en nacht kamperen.

Facebookbericht: Voskenslaan

Soms komen incidenten via mail tot ons.
Onderstaande kwam via Facebook.
Vaak lees je er caféklap.
Dit leek ons ernstig.

Liesbeth De Weder Situatie deze ochtend, vlak voor schooltijd, aan de school van mijn kinderen in de Voskenslaan. Twee grote vrachtwagens staan op het voet- en fietspad met een clarke materiaal voor een werf te lossen . Ernaast: de weg met een tramspoor. Een kleine doorgang voor de voetgangers is opengelaten, maar te smal om de grote massa schoolkinderen door te laten. Fietsers en voetgangers moeten zich op de rijbaan begeven, waar auto’s, bussen en trams passeren. En de clarke ook manoeuvres uitvoert.
Vragen:
– Waarom wordt er gelost tijdens het spitsuur?
– Waarom wordt er geen gebruik gemaakt van de nochtans zeer ruime werfingang?
– Waarom is er, ondanks herhaalde meldingen, niet meer politiecontrole?
– Wie is verantwoordelijk als er een voetganger of fietser onder een wagen, bus of tram zal belanden?
– Hoe lang zal het nog duren voor dit effectief gebeurt?
– Wie durft zijn kinderen nog met een gerust hart te voet of per fiets naar school laten gaan?
Dit is helaas geen eenmalig geval.
KA Voskenslaan; Basisschool Voskenslaan; Werkgroep SintPietersBuiten; Fietsbult

14322650_10212156922144686_3877526544350667709_n

14364750_10212156921784677_6481017993507897886_n

We laten je ook een deeltje van de vele reacties lezen.

T Ik spreek meestal de chauffeurs aan en wijs hen erop dat ze op het fietspad staan. Indien ze zich niet (willen) verplaatsen (wat helaas veel voorkomt), verwittig ik hen dat ik dan gewoon de politie bel, wat soms helpt. En desnoods bel ik gewoon 101, waar ze mij intussen waarschijnlijk wel al kennen (mijn 10-beurtenkaart is bijna vol 🙂 ). Het is niet sympathiek – dat weet ik – maar ik vind de veiligheid van mijn en andermans kinderen belangrijker dan de hinder die automobilisten eventueel zouden ondervinden van een vrachtwagen of camionette die moet laden/lossen. Want nee, vrachtwagens, camionettes en andere voertuigen mogen NIET stilstaan of laden en lossen op een fietspad, hoewel sommige chauffeurs koppig het tegendeel beweren. Zij zouden beter artikels 7.1, 7.2 en 24.1 van de Wegcode nog eens grondig nalezen.

Liesbeth Ook allebei gedaan. De chauffeur reageert gewoon met: ‘Waar moet ik mij dan stellen? Ik doe ook maar mijn job en de baas heeft mij dit opgedragen.’ Transport Geeraert, ter info. De politie reageert altijd zeer vriendelijk, maar ik heb er nog nooit een combi gezien.

T Het is aan de aannemer/werfverantwoordelijke om ervoor te zorgen dat de werf zodanig is ingericht dat er veilig kan geladen/gelost worden. Heb ik op de Brusselsesteenweg (Van Houtte Park) ook voorgehad en twee dagen na mijn telefoontje (én e-mail naar de de bouwpromotor én interventiepolitie) later stond er plots wél een deftige en veilige ‘werfhekkenomleiding’ voor voetgangers en fietsers (beetje smal, maar dat laat ik dan maar zo), waardoor auto’s natuurlijk plaatselijk maar over één rijstrook richting Gent konden. Het kan, maar het kost moeite en verwaarloosbaar weinig geld…

Liesbeth weet ik, en de werfverantwoordelijke is ook al aangesproken door de politie (althans, dat zegt de politie mij), maar hij veegt er blijkbaar zijn *en aan. Daarom dat ik na maanden melden en signalen sturen, nu publiek ga. Volgende stap is de pers.

Liesbeth liet het er niet bij.
Een paar uur later stuurde ze een bericht naar de transportfirma.

Liesbeth De Weder Beste Transport Gheeraert, deze ochtend in de Voskenslaan te Gent stonden twee van uw vrachtwagens te lossen aan de werf naast de kerk, knal op het voet- en fietspad. Tijdens het spitsuur waarop honderden schoolkinderen te voet of per fiets daar moeten passeren. Aan een weg waar ook een tramspoor ligt, bussen en wagens rijden. Levensgevaarlijk voor onze kinderen en de andere zwakke weggebruikers! Ik sprak uw chauffeur aan, maar het enige wat die te zeggen had, was dat hij niet anders kon. Is dat het beleid van uw firma? Waarom zorgt u er niet voor dat u op een reglementaire en veilige manier kan lossen aan een werf? Zal u de verantwoordelijkheid nemen als er een kind verongelukt? Binnenkort beginnen ook de hogescholen weer, en wordt het er nog drukker. Foto’s op aanvraag beschikbaar.
Een ongeruste en boze moeder en buurtbewoonster.

Vluchten

05sep16, De Standaard
05sep16, De Standaard

Vluchten.
Vluchtelingen.
Oorlogsvluchtelingen.
Klimaatvluchtelingen.
Vluchtelingenprobleem.
Wie neemt de verantwoordelijkheid?
Ai.
Iets helemaal anders.
Vluchtmisdrijfproblematiek.
Vluchten.
Van verantwoordelijkheid.
Daar wordt niemand beter van.

05sep16, Dampoort
05sep16, Dampoort

05sep16, Dampoort
05sep16, Dampoort

Schipper mag ik overvaren (2)

Begin Afrikalaan, ter hoogte van de aftakking van de Koopvaardijlaan.

Oversteekplaatsen voor fietsers en voetgangers op de invalswegen van Gent?

Afrikalaan
Afrikalaan

Het is hier duidelijk genoeg.
De boodschap aan fietser en voetganger is: blijf hier weg .

50-50: hoe onrechtvaardig

In de commentaren op deze blog is de voorrang de laatste tijd een belangrijk onderwerp gebleken. Daarbij werd niet zelden heel wat onzin gespuid. Tijd dus om een beetje uitleg te geven en wel over het volgende probleem: je rijdt als fietser op straat A, komt aan een wegkruising met een straat B en moet rechtdoor. Heb je ja dan neen voorrang op een automobilist die van achter je komt en die rechtsaf slaat?

In principe is het eenvoudig. Er zijn twee mogelijkheden:

  1. Je rijdt gewoon rechtdoor. Dus heb je voorrang op de achteropkomende auto. Of je voorrang hebt op verkeer uit straat B hangt af van de verkeerstekens, maar achterop komend verkeer moet jou voor laten gaan. Het heeft daarbij geen belang of je op een fietspad rijdt, of dat fietspad doorloopt op het kruispunt, of er voorrangsborden staan of wat dan ook: die aanduidingen geven aan of je voorrang hebt op verkeer uit straat B, niet op achteropkomende wagens.
  2. Je slaat rechtsaf, rijdt een eindje straat B in en steekt dan straat B over. Dat oversteken is een manoeuvre. Daardoor ben je alle voorrang kwijt op alle andere verkeer, ook op de wagens die achter je uit straat A kwamen.

Goed. Tot nu toe is het simpel. Maar er is een grensgebied: hoe ver moet je van de rechte lijn afwijken om van geval (1) over te gaan naar geval (2)?

Als er een fietspad is kan het nuttig zijn om dit een beetje te laten uitbuigen naar rechts, zodat bijvoorbeeld een auto die moet wachten de fietsers niet hindert. Het Vademecum Fietsvoorzieningen spreekt van een uitbuiging van ‘een zestal meter’ zonder dat daardoor de fietser zijn voorrang verliest: het Vademecum vindt dat we daarmee in geval (1) blijven, of het fietspad nu doorloopt op het kruispunt (fietser heeft dan ook voorrang op verkeer uit B) of niet (bijvoorbeeld bij voorrang van rechts).

Als die uitbuiging echt groot is (de lengte van een vrachtwagen) gaan we naar geval (2). Het Vademecum zegt dat dat zeer uitzonderlijk is (dit staat in de tekst ook in vetjes) en dat dan ook heel duidelijk moet worden aangegeven, door een voorrangsbord, haaientanden en een oversteekmarkering met vierkante blokjes.

Gevallen (1) en (2) zijn in principe duidelijk. Iedereen die een beetje het verkeersreglement kent kan ze duidelijk herkennen. Bij een gebeurlijk ongeval is het duidelijk wie in fout is en die partij draagt de verantwoordelijkheid en de kosten.

Nu blijkt dat in een aantal gevallen een 50-50-regel gebruikt wordt: beide partijen zijn gedeeltelijk verantwoordelijk. Niet in geval (1) dus. ook niet in geval (2). Wanneer dan wel? Om het simpel te zeggen: als het niet duidelijk is of we geval (1) of geval (2) hebben.

In een aantal gevallen wil de wegbeheerder absoluut dat achteropkomende auto’s die rechtsaf slaan voorrang hebben op rechtdoor rijdende fietsers. Daarom voeren ze de fictie in dat we in geval (2) zitten terwijl we eigenlijk geval (1) hebben. Resultaat: verwarring alom. Deze regeling is dan ook zeer gevaarlijk: niemand weet echt wie er voorrang heeft. Zelfs ik (die het verkeersreglement uitstekend ken) kom in situaties waar ik weet dat ik geen voorrang heb, maar toch niet al te lang wacht omdat anders de automobilist, die eigenlijk voorrang heeft maar toch staat te wachten, ongeduldig wordt (zo van `rijd nu eens eindelijk door!’). Dit is onder andere vaak het geval op de volgende plaats aan de Dampoort.

23mei12, 8u23, Dampoort

In veel gevallen is de bedoeling nog redelijk duidelijk. Hoewel de situatie op de Dampoort enigszins verwarrend is, kan ik me niet voorstellen dat bij een gebeurlijk ongeval een rechter de automobilist in het ongelijk zal stellen, tenzij onder speciale omstandigheden.

De grote boeman in al die verwarring is hier AWV, de administratie die gewestwegen beheert. Andere wegbeheerders kunnen ook wel eens uit de bocht gaan, maar AWV beheert erg veel potentiële conflictpunten. De filosofie van AWV wordt best samengevat door het motto `fietsers hebben hun plaats, maar ze mogen het normale verkeer niet hinderen’. Fietspaden, tunnels en bruggen, allemaal geen probleem, daar is een budget voor, maar fietsers moeten het `normale’ verkeer (lees: de auto’s) niet hinderen. Dat valt vooral op bij rondpunten. Vlot autoverkeer is alleen mogelijk als auto’s vlot van het rondpunt geraken en fietsers op het rondpunt zouden dit kunnen hinderen. Dus moeten fietsers uit de voorrang gehaald worden tegenover het autoverkeer dat het rondpunt verlaat. Dit kan alleen door de fictie in te voeren dat we in geval (2) zitten, terwijl alles lijkt te wijzen op situatie (1). Dat dit gevaarlijke conflicten oplevert kan AWV niet deren. Integendeel, met een niets ontziend cynisme gebruikt men de veiligheid van de fietser als argument om de fietser in gevaar te brengen.

Deze maatregelen maken de rotonde een pak veiliger voor de zwakke weggebruiker. Dit is een citaat van de website van AWV om de heraanleg van het rondpunt De Drie Sleutels te rechtvaardigen.

27dec15, Drie sleutels
27dec15, Drie sleutels

Doel was auto’s voorrang te geven en elke fietser kan u vertellen dat de situatie daar veel gevaarlijker is dan vroeger, lees er maar de commentaren bij de Fietsbult over de Drie Sleutels op na. Maar toch, de heraanleg gebeurde zogezegd voor de veiligheid van de fietser.

In veel gevallen is de bedoeling nog redelijk duidelijk. Hoewel de situatie op de Dampoort enigszins verwarrend is, kan ik me niet voorstellen dat bij een gebeurlijk ongeval een rechter de automobilist in het ongelijk zal stellen, tenzij onder speciale omstandigheden. Een oversteek met blokmarkering wijst op (2), een doorlopend fietspad is altijd situatie (1), zoals hier in Drongen:

12apr14,17u12, rondpunt Drongen
12apr14,17u12, rondpunt Drongen

(Merk op dat het fietspad hier vrij ver van de rijweg voor auto’s ligt. Toch is het zeker geval (1), want een fietspad maakt deel uit van een openbare weg, in dit geval het rondpunt, en dus rijdt de fietser rechtdoor. Overigens geeft het fietspad op zich ook voorrang voor verkeer uit straat B.)

Dat dit gedoe verwarrend is, is duidelijk. Ik heb ooit, bij wijze van steekproef, aan 10 automobilisten gevraagd in welk geval ze, bij rechtsafslaan, geen voorrang moesten geven aan rechtdoorrijdende fietsers. 0 ervan wisten het juiste antwoord.
De verwarring blijkt ook uit de gevallen waarbij de wegbeheerder zelf er niet aan uit geraakt. Terzijde: normaal wordt de signalisatie goedgekeurd door de verkeerspolitie. Als die, zoals in onderstaande voorbeelden, er zelf een soep van maakt, moet je niet vragen hoe duidelijk het is voor de normale weggebruiker. Wat dacht u van dit staaltje:

Keistraat, De Pinte (bron: Google Streetview)
Keistraat, De Pinte (bron: Google Streetview)?

De gemarkeerde oversteekplaats bewijst dat fietsers geen voorrang hebben, het bord en de haaientanden bewijzen dat fietsers wel voorrang hebben. Ook lichtelijk absurd is dit:

Bellestraat, Affligem (bron: Google Streetview)
Bellestraat, Affligem (bron: Google Streetview).

Het fietspad bewijst dat we in situatie (1) zitten, de blokmarkeringen dat we situatie (2) hebben.

Ik weet niet of bovenstaande rondpunten onder het beheer van AWV staan, maar recent is AWV begonnen met de probleemgevallen nog veel erger te maken. Men is namelijk begonnen met te doen alsof situatie (2) duidelijk aanwezig is ook als er geen oversteekmarkering is. Het motto lijkt te zijn: als er twijfel is dan heeft de fietser zeker geen voorrang. De Drie Sleutels is daar een voorbeeld van. Als we weer het Vademecum Fietsvoorzieningen erbij halen –verplichte kost voor AWV– dan zien we dat zowat alle regels die het Vademecum oplegt overtreden zijn. Om het simpel te zeggen: je kan het niet nog slechter doen, want dan is duidelijk dat de fietser wel voorrang heeft.

Hierdoor is de verwarring daar even groot als bij de absurditeiten van de twee laatste foto’s. Automobilisten die het rondpunt verlaten kunnen niet weten dat ze voorrang hebben: de fietsers rijden verder vlakbij het rondpunt met een uitstulping van minder dan zes meter, wat een indicatie is voor (1) en je mag als weggebruiker niet voortgaan op de signalisatie die voor anderen bedoeld is om te besluiten dat je zelf voorrang hebt.
Ik, toch erg goed thuis in de materie, heb er geen idee van wat een rechter daar zou beslissen bij een ongeval. Als de fietser door zijn familiale verzekering wordt verdedigd wordt hij zeker in het ongelijk gesteld, met een goede verdediging is alles mogelijk.

Het is in dit soort situaties dat verzekeringen de 50-50-regel toepassen. De situatie is onduidelijk, dus moet iedereen oppassen. Als er dan een ongeval gebeurt zijn eigenlijk beide partijen verantwoordelijk en worden de kosten gedeeld. Maar eigenlijk is er iets mis met die 50-50-regeling. Het ongeval wordt veroorzaakt door een fout van de wegbeheerder. Nu zijn verzekeringsmaatschappijen te lamlendig om een wegbeheerder voor de rechter te slepen en dus regelen ze het maar onderling. Op korte termijn is dat voordelig: zelfs als de verzekering schadevergoeding moet betalen is dat meestal goedkoper dan een gerechtelijke procedure. Op lange termijn is het zelfs voor de verzekeringen nadelig: de wegbeheerder blijft maar verder knoeien en dat veroorzaakt ongevallen. Maar het voornaamste slachtoffer is hier de weggebruiker. Fietser noch automobilist zijn gebaat bij gevaarlijke en verwarrende situaties, al zijn de consequenties voor de fietser meestal erger dan voor de automobilist. Dat is dan de ultieme onrechtvaardigheid: bij de 50-50-regeling gaat de schuldige vrijuit en betalen de slachtoffers.

Compromisproject (2)

De aanpassing aan de Gentse kleine ring in een deel van de Kasteellaan lijkt een héél volwassen project, en dat is het ook.
De werf startte in maart 2016, en is net aan zijn tweede fase begonnen.
Dit volwassen project is ook een compromisproject, en dat is jammer.
Ik doe een poging om dit compromis uit te leggen, zonder afbreuk te doen aan de verdiensten van wat nu in uitvoering is.

Basisvoorwaarde voor een compromis is: er zijn verschillende partijen met verschillende ideaalbeelden.
Wie het lijstje van gisteren bekijkt ziet dat de onderhandelingstafel met administraties telkens groot tot zeer groot moet geweest zijn.
Ondanks dat is het compromis dat nu in uivoering is zeer “verdedigbaar”.
Alle (àlle) gebruikers van de openbare ruimte krijgen een upgrade, geen geringe verdienste.
Daarnaast zie ik op dit ogenblik geen voorspelbare negatieve neveneffecten.
Dat zit allemaal snor.
(De kruispuntorganisatie is nog niet leesbaar. Het blijft altijd afwachten of het compromisdenken bij het ontwerp en/of verkeerslichtenregeling fietsers niet in gevaar brengt.)

Mijn kritiek is: het is een onvolledig project.
Het gaat niet ver genoeg.
Het is een prima project voor de Kasteellaan, met colatteral damage aan de Heernislaan.
Een stuk van de Heernislaan tussen Kasteellaan en Forelstraat gaat grondig op de schop, maar voor fietsers verandert er 0%.
De nieuwe muur tussen spoorweg en R40 wordt in dik beton gegoten, wat wil zeggen: we zijn vertrokken voor nog een paar decennia fietsonvriendelijkheid.
Hier zal de kleine ring voor fietsers nooit rond zijn.

16aug16, Heernislaan
16aug16, Heernislaan
16aug16, Heernislaan
16aug16, Heernislaan

De muur wordt verplaatst in functie van de nieuwe autoafslagstrook met middenberm, and that’s it.
De logica was vermoedelijk: we doen voor fietsers in dit Kasteellaanproject al véél.
Dat is ook zo.
Het drama is: de bewoners van dit stukje Heernislaan met twee beluiken worden volledig in de kou gelaten.

16aug16, Heernislaan
16aug16, Heernislaan

18jul16, Heernislaan
18jul16, Heernislaan
16aug16, Heernislaan
16aug16, Heernislaan
16aug16, Heernislaan
16aug16, Heernislaan

Ze blijven achter met een vijf- of viervaksweg, en gammele voetpaden aan hun voordeur.
En: het blijft er de Far West voor de fietsers onder hen.
Geen fietspad.
De bewoners krijgen de verborgen boodschap: veilig fietsen kan enkel op het voetpad.
Zelden zoveel auto’s in een beluik gezien…
Hoe zou dat komen?
Een fietspad (minstens) aan de huizenkant was qua breedte technisch perfect mogelijk.
Enige voorwaarde: alle (alle) projectpartners zijn het eens dat een fietspad aan de voordeur van de bewoners een must is, en zijn bereid hiervoor een inspanning te leveren.
Dat was dus niet het geval.
Men was het aan de grote onderhandelingstafel niet eens.
Welke andere belangen dan fietsveiligheid waren groter?
Daar hebben we het raden naar.
Dat zijn het soort van zaken waar de oppositie in de gemeenteraad nooit naar vraagt.

Mocht het om ruimte, vierkante meters draaien: die zijn beschikbaar.
Googlemaps toont dat de muur tot aan de Forelstraat nog een fietspadbreedte naar achteren kon schuiven:
Heernislaan_Forelstraat
Ok, de kabelgoot met seinkabels moest dan mee opschuiven.
Die kabelgoot werd recent vernieuwd, dus dat was niet het probleem.
Waren de twee reclamepanelen op de NMBS-grond het probleem?
Zijn de inkomsten belangrijk?
Of is de concessie juridisch gebetonneerd?

18jul16, Heernislaan
18jul16, Heernislaan

Zo ja, kan er me iemand vertellen waarom reclamepanelen op kaarsrechte autosnelwegen verboden zijn, maar op een kronkelende stedelijke ringweg probleemloos de aandacht van bestuurders mogen vangen?
Het jammere is: wie de nieuwe betonmuren ziet weet dat -zelfs als de oude muren de komende decennia kapot brokkelen- deze bewoners veroordeeld zijn tot een levenslange automuur.
21mei16, Heernislaan
21mei16, Heernislaan

A propos: heeft er iemand aan gedacht om met de bakstenen een beter akoestisch effect te bouwen?
Excuus; ik ben te hard: op het plan staan zeven grote middenbermbomen ingetekend.
Die zullen over 20 jaar een geluidsdempend effect hebben, én het zicht op het eerste reclamepaneel ontnemen.
Dat moet toch volstaan?

Voor de busreizigers onder u: de meest compacte bushalte van West-Europa blijft drie stoeptegels breed.
160718 (31)

Dit stukje Heernislaan is een belangrijke lokatie in Stefan Hertmans z’n “Oorlog en terpentijn”. Mochten er ooit themawandelingen rond deze roman georganiseerd worden: de desolaatheid van de Heernislaan wordt momenteel prima bewaard, zij het met een concept van de jaren zeventig. Enkel die zeven middenbermbomen zullen binnen twintig jaar de desolaatheid verstoren.
Mensen van buiten Gent: mocht u vanuit het Dampoortstation Stefan Hertmans z’n Heernislaan te voet willen verkennen, kies dan de kant van de huizen. Of u komt in deze situatie terecht:

16aug16, Heernislaan
16aug16, Heernislaan

Samengevat: er waren voldoende redenen om dit deel van de Heernislaan minstens 10% van de kwaliteitsaanpak van de Kasteellaan te gunnnen.
Een loeier van een gemiste kans.

Compromisproject (1)

De herinrichting van het kruispunt Kasteellaan / Heirnislaan op de kleine ring R40 was gepland voor 2015, maar werd lastminute afgeblazen. “Door een overdaad aan andere werven op Gewestwegen”, was de officiële uitleg.
Dat was jammer, want het is een project met een paar schitterende gevolgen voor alle soorten deelnemers aan de Gentse mobiliteit.

1602_Heernislaan_Kasteellaan
(bron: http://wegenenverkeer.be/werken/heraanleg-kasteellaan-gent)

Het woord “jammer” zegt vooral iets over mijn ongeduld.
Ik woon op een boogscheut van dit droevigste stuk van de kleine ring, en ik zie wat ik zie.
Vandaar dat ongeduld.

Dit zijn de belangrijkste voordelen van dit project:
– Bussen van de Lijn krijgen van Eendrachtstraat tot aan de Dampoort één lange eigen rijbaan. Exit de missing link waardoor bussen mee aanschoven in de files.

18jul16, Kasteellaan
18jul16, Kasteellaan

– Fietsers krijgen naast deze busbaan een verhoogd fietspad, helaas nog in klinkers.

18jul16, Kasteellaan
18jul16, Kasteellaan

18jul16, Kasteellaan
18jul16, Kasteellaan

– Autoverkeer krijgt aan de verkeerslichten een afslagstrook richting stadscentrum / Tweebruggenstraat. Dit heeft meerdere voordelen: de gevaarlijke autoafslag op de Vlaamsekaai naar de Snoekstraat kan dicht; er zullen minder auto’s en vrachtwagens de Dampoort oprijden; de smalle straten van de Viswijk zullen minder autoverkeer slikken.

– Voor toeristenbussen komt op het kruispunt een aparte rijweg richting de toeristenbusparking. Hierdoor verdwijnt – hoop ik!- dit gevaarlijke type weggebruiker van de Dampoortrotonde (er waren al genoeg incidenten tussen fietsers en bussen die op de Dampoort ogen tekort kwamen en daardoor niet doorhadden dat er een fietspad lag).

21mei16, Kasteellaan
21mei16, Kasteellaan

21mei16, Kasteellaan
21mei16, Kasteellaan

– Fietsers en voetgangers krijgen op het kruispunt met de Gandastraat een rechtstreekse oversteekplaats. Dat kan de aantrekkingskracht van het NMBSstation alleen maar vergroten. En: dit wordt voor fietsers van en naar een deel van Sint-Amandberg het alternatief voor het rotte kruispunt Heernislaan / Forelstraat.
18jul16, Kasteellaan / Gandastraat
18jul16, Kasteellaan / Gandastraat

– De aftakking in de richting van het toekomstige viaductje onder de treinsporen richting Bijgaardenpark ligt er al. Schitterend vooruitziend.

18jul16, Kasteellaan
18jul16, Kasteellaan
18jul16, Kasteellaan
18jul16, Kasteellaan

Fase twee van het project is deze week begonnen, maar er is nog werk aan fase één.
Net als in de Antwerpsesteenweg werden de boordstenen niet correct gegoten.
(Antwerpsesteenweg kort samengevat: wie van de Schoolstraat stadinwaarts wil heeft géén vlakke overgang naar het fietspad, uiteraard idem voor wie vanuit het stadinwaartse pad op Antwerpsesteenweg de Schoolstraat wil inslaan)

21mei16, Kasteellaan
21mei16, Kasteellaan

Op de oversteekplaats naar de Gandastraat is het beton tussen busbaan en fietspad te hoog gegoten.

18jul16, Kasteellaan
18jul16, Kasteellaan

Tussen busbaan en autoweg is de overgang ok.

18jul16, Kasteellaan
18jul16, Kasteellaan

Een degelijke wegbeheerder laat deze inbreuk op de vlakheidsnorm niet passeren.
Deze oversteekplaats wordt binnen twee jaar een zéér drukke fietsas.
Ook al is het technisch misschien niet eenvoudig, hier zou de mantel der liefde ongepast zijn.
Deels afbreken en herdoen lijkt me de enige optie.

Morgen Compromisproject 2

Evolutie (3)

Ergens in Vlaanderen:

26jul16, 12u29, Acacialaan, Lochristi
26jul16, 12u29, Acacialaan, Lochristi.

Een kruising van een fietsweg met een straat zoals er miljoenen (nu ja: tientallen) zijn. De wegbeheerder vond het belangrijker de fietsers te hinderen dan ze te waarschuwen dat ze best geen voorrang nemen (zou hij weten dat sinds 2008 niet meer in het verkeersreglement staat dat een fietsoversteek automatisch geen voorrang heeft?)

Als we dichterbij gaan kijken dan zien we echter dat er al een hele evolutie is geweest.

26jul16, 12u29, Acacialaan, Lochristi
26jul16, 12u29, Acacialaan, Lochristi

In fase 1 stonden er twee Omega-ijzers. Die stonden zo dicht bij mekaar dat er niet op een enigszins normale manier door te komen was.

In fase 2 werden die dingen verder van mekaar gezet. Nu kon je toch al door, tenminste als je geen fietszakken, aanhangkarretje, tandem, ligfiets, gehandicaptenwagentje, …, had.

Nu, in fase 3 is een van de twee Omega’s verdwenen. Fietsers kunnen nu gewoon blijven rijden, tenminste als er niemand van de andere kant komt, maar zijn blijkbaar nog altijd te onnozel om gewoon informatie te krijgen.

Zo, nog een fase of twee-drie en alles is in orde.

Werfhinder (2), melding 164

Het bouwverlof duurt 3 weken.
Dat is een periode zonder werfhinder.
Vakantie, quoi?
Dan denk je: de aannemer laat de werfplek veilig achter.
Nu, wat je niet veilig gebruikt, laat je ook niet veilig achter:

07aug16, Kortrijksesteenweg
07aug16, Kortrijksesteenweg

Maar is er dan geen enkele politiepatrouille met tijd / passerende ambtenaar / buurtbewoner die dit kort aankaart?
Of vinden we dit met zijn allen normaal?
Is het zo’n bagatel?
Tot een fietser te dicht contact heeft met een vrachtwagen?

09aug16, Kortrijksesteenweg
09aug16, Kortrijksesteenweg

Werfhinder (1)

Steden zijn altijd bijenkorven.
Ze groeien dankzij het zweet van werkbijen.
Dankzij aannemers.
Klagen over werfhinder is dan ook vaak een oefening in diplomatie.
Veel mensen wachten met klagen tot de emmer over loopt.
Zaterdag luisterde ik naar een vriendin haar verhaal over vijf jaar bouwhinder naast haar deur.
Af en toe zeven dagen op zeven.
Ze werd écht boos toen ze doorwerkten tot 2 uur ’s nachts.
Er waren klachten bij de Stad nodig om dat te doen stoppen.
Nu er mensen in het project woonden werd het ook voor haar menselijker.
Wie naast een project woont is buur.
Wie in een project woont is klant.
Laveren tussen de duim en de middelvinger.

Aannemers en projectontwikkelaars misbruiken hun grote vrijheid vaak.
Zolang er niemand klaagt staat de kraan open en doen ze hun zin.
Zelfregulerend zijn ze niet.
De ideale aannemer organiseert een werf als woonde hij er vlak naast.
Sommigen blijven maximaal hun best doen om passanten en omwonenden te sparen.
Anderen gaan er met de botte bijl door.

De werf aan de Gaston Crommmenlaan zoekt vaak de grens op.
Komt dat omdat het commerciële luik afgerond is, en die bewoners al hun duurbetaalde vierkante meters aan parkeerplaatsen niet moeten of willen delen met de werf?
Geen idee.
Er is plaats, maar ik zag er nog geen werfwagen staan of lossen.
Rest er voor de bouw van het luik sociale woningen nog: de openbare weg!

14jun16, Gaston Crommenlaan
14jun16, Gaston Crommenlaan

14jun16, Gaston Crommenlaan
14jun16, Gaston Crommenlaan
01jun16, Gaston Crommenlaan
01jun16, Gaston Crommenlaan
01jun16, Gaston Crommenlaan
01jun16, Gaston Crommenlaan
09jun16, Gaston Crommenlaan
09jun16, Gaston Crommenlaan

Vorige week waren ze ferm aan het overdrijven.
Zouden ze dit ook doen in de straat waar ze zelf wonen?

05aug16, Gaston Crommenlaan
05aug16, Gaston Crommenlaan
05aug16, Gaston Crommenlaan
05aug16, Gaston Crommenlaan
05aug16, Gaston Crommenlaan
05aug16, Gaston Crommenlaan

Of is dit de courante wie-doet-ons-wat-praktijk bij de betonmolenbranche?

Mail: Knelpunt Ovonde Zwijnaarde

Fietsbult krijgt steeds vaker mails over fietsproblemen, onder andere over de Begijnengracht en Groenstraat.
Vandaag: de N60.

Van: B
Verzonden: maandag 4 juli 2016 11:12
Aan: fietsbult@fietsersbondgent.be
Onderwerp: Knelpunt Ovonde Zwijnaarde

Beste fietsbult,

Ik heb lang gewacht om deze mail te schrijven. Ik houd er niet van dat sommige problemen direct worden online gezet, zonder iemand de kans te geven er iets aan te verbeteren. Daarnaast heb ik ook een gezond vertrouwen in de mens, het is te zeggen, in sommigen.

Ik zal de situatie snel proberen schetsen. T.h.v. de Ovonde (de ovale rotonde, jawel) in Zwijnaarde is er een fietsovergang waar enorm vaak wagens het fietspad blokkeren omdat ze blindelings hun voorganger volgen en niet letten op doorgang en/of verkeerslichten. De situatie verergerde nadat de lichten in functie van een werf verderop werden aangepast. Dat ziet er zo uit:

11-09-2014
11-09-2014
Maar terug naar de start. Zoals ik al zei heb ik lang gewacht om dit te schrijven. Ondertussen een jaar. Vlak voor de zomer van 2015 stuurde ik mijn eerste berichten naar meldpunt fietspaden. Na één negatief antwoord en één onbeantwoorde melding stuurde ik maar als laatste poging op 9/12/2015 een email naar de politie van Zwijnaarde.

Beste,
 
Graag wil ik even de aandacht brengen op een gevaarlijk punt in Zwijnaarde. Ter hoogte van de ovonde (Bollebergen) te Zwijnaarde zijn de verkeerslichten van fietsers vóór de stopstreep van auto’s geplaatst. Ter verduidelijking een afbeelding van het betreffende punt:
Ovonde
Ovonde
 

Doordat deze verkeerslichten voor de stopstreep van auto’s zijn geplaatst is het elke ochtend hetzelfde verhaal. Zigzaggend moeten fietsers, wanneer ze groen licht krijgen, trachten de overkant te halen. Wagens staan stil op het fietspad en blokkeren zowel voetgangers als fietsers. Om de situatie nog vervelender te maken wordt er ook vaak niet meer naar lichten gekeken. D.w.z. auto’s kijken gewoon naar hun voorganger i.p.v. naar de lichten en de situatie en rijden gewoon los door rood. Opmerkingen hierop worden steevast beantwoord door een handbeweging van ‘ja, maar mijn voorganger rijdt niet door’ of worden beantwoord door uitdaging zoals bv extra gas geven terwijl er voorlangs wordt gepasseerd.
 
Recentelijk (zomervakantie ’15) werden de lichten aangepast qua schema. Dit heeft ervoor gezorgd dat deze situatie nog is verergerd.
 
Mails naar het meldpuntfietspaden.be werden verstuurd:
 
·         Mail 1 m.b.t. bovenstaande (geblokkeerd fietspad) werd beantwoord dat de lokale politie maar moet beboeten
·         Mail 2 m.b.t. aanpassing lichten werd gewoonweg genegeerd
 
Deze situatie sleept al geruime tijd aan (> 1 jaar). Ik had gehoopt dat na de zomervakantie van 2015 de situatie zou verbeteren maar helaas.
 
Of beboeten een oplossing is dat weet ik niet. Ik snap goed genoeg dat de plaatsing van de lichten niet anders kan en dat de situatie aan de ovonde alles behalve gemakkelijk is. Echter, dit mag geen reden zijn dat ik elke ochtend mijn leven moet riskeren aan dit kruispunt. Ik heb lang volgehouden dat de situatie wel zou beteren, maar nadat er deze ochtend opnieuw een wagen klakkeloos door rood reed terwijl ik aan het oversteken was, was dat de druppel voor mij.
 
Ik hoop oprecht dat u een oplossing kunt bieden aangezien dit lang genoeg heeft geduurd.
 
Alvast hartelijk bedankt”
 
Voor de mensen die de situatie niet kennen daar. Elke ochtend is dit het gevolg van auto’s die aan elkaar blijven plakken om toch maar niet één extra rood licht te moeten nemen.

12-01-2016
12-01-2016
 

18-01-2016
18-01-2016
 
 
22-01-2016
22-01-2016

De dag erna had ik al een begripvol antwoord terug van de politie. Samenvattend: ze kennen de situatie en zullen dit voorval ook doorsturen naar de wegbeheerder en ik zou hen zeker nog zien op dat knelpunt.
De Fietsersbond contacteerde mij toen al om een blogpost te schrijven, maar ik wou nog even afwachten. Uiteindelijk had ik een beloftevolle mail teruggekregen en was ik vol vertrouwen dat dit snel opgelost ging zijn. Daarnaast valt de gevaarlijke situatie ook weg tijdens schoolvakanties, als ze nu gingen controleren was er geen enkel probleem.

Even samenvatten, in de meldingen naar Meldpunt Fietspaden werd er verwezen naar de politie. De politie verwijst ondertussen naar de wegbeheerder. Bent u nog mee?

We zijn 26 januari, ik pols voorzichtig wat de plannen zijn om deze situatie te verbeteren. Ik krijg één reactie terug, van het Mobiliteitsbedrijf, dat ze niet kunnen helpen aangezien het onder bevoegdheid van AWV valt. 2 weken later een antwoord van de politie, ze hadden pas op dat moment antwoord gekregen van de wegbeheerder.

De wegbeheerder verklaarde dat de lichten waren aangepast in het kader van de tramverlenging. De situatie was daar niet optimaal en zij vragen de politie daar vaker te controleren.

“Binnenkort wordt de regeling terug aangepast naar voorheen.”

Voor mij is dit wegbeheerderstaal. ‘Binnenkort’, ‘spoedig’, ‘enkele aanpassingen’ zijn hier de ultieme voorbeelden van. Nietszeggende woorden met het doel de melder van het knelpunt tijdelijk te sussen.

Jammer, dit werkt niet bij mij. Een dag later mailde ik de politie dat dit weinig concreets bevat, dat er timings op gezet moeten worden en ook dat de aanpassing van de lichten de situatie enkel verergerd heeft, maar het probleem zich voorheen ook voordeed.

Stilzwijgen.

Tot 4 maart 2016. Ik vraag de politie en de wegbeheerder om een update. Het zwartepieten heeft naar mijn mening lang genoeg geduurd. De wegbeheerder verwijst naar de politie, de politie naar de wegbeheerder en weer terug. Ondertussen is er niets veranderd aan de situatie en heb ik de politie geen enkele keer gezien op locatie.

Niet dat ik nog antwoord verwacht had, maar toch kreeg ik dan op 13 april(!) respons van AWV. De aanpassingen aan de lichten waren al klaar. Het was nog wachten op de bijstand van politie aangezien de lichten tijdelijk moeten worden uitgeschakeld.

Jawel, er wordt weer doorgestuurd naar de politie.

Goed, het vertrouwen in de mens komt weer boven en op 4/5 stuur ik, nadat er nog altijd geen oplossing/aanpassing is gekomen, opnieuw een mail. Ondertussen is er een schoolvakantie voorbijgegaan en hadden de lichten perfect kunnen aangepast worden.

Na 6 dagen heb ik antwoord. Rond half juni (wegbeheerderstaal, weet u nog?) zou het euvel verholpen moeten zijn.

Voor mij is half juni, 15 juni en dat is ondertussen wel voorbij en het probleem is niet opgelost. Eerlijk gezegd verwacht ik ook niet dat er snel nog een oplossing komt. Ik vraag me af hoeveel klachten hierrond bestaan, het is al geregeld voorgekomen dat er mensen naast mij staan te wachten op de lichten en mij aanspreken: “Het is weer van dat”, “elke dag hetzelfde”.

De reden dat ik dit nu als mail doorstuur is omdat ik dit zie als laatste redmiddel. Ik ga niet wachten totdat er daar eens een fietser of voetganger omvergereden wordt en probeer dit al meer dan een jaar.

Begrijp mij heel goed, ik wil niet dat auto’s daar benadeeld worden. Iedereen heeft wel eens een moment voorgehad waar ze een situatie niet goed hadden ingeschat. Maar er zijn mensen die bewust mij zien en toch doorrijden of agressief reageren wanneer ze erop gewezen worden. De situatie klopt niet. Dat weet u, dat weet ik, dat weet de politie en dat weet AWV.

Laat ons zien wat dit teweegbrengt. Ik kan maar proberen.
Oh, past u vooral op als u ’s ochtends daar oversteekt, ik zou niet willen dat u iets overkomt.

sChOkKeNd

U kent ze.
Wij kennen ze.
De nieuwe fietspaden waar we in principe èn in de praktijk hyperblij mee zijn, want brééd (!) én vèilig (!), maar die aanvoelen als een armmassagesessie bij de ergotherapeut.
En waar een volgende generatie 30 jaar zal op vloeken.

Kort samengevat: aannemers vegen er soms ferm hun voeten aan, want ze mogen het.
Eén voorbeeldje?
De afzink van de brug over de E17 naar het UZ, Corneel Heymanslaan.
Welke voorbeelden in het Gentse kent u?

—-

Wie deze blog leest fietst.
U antwoord hieronder gegarandeerd met “Neen”.
Knipsel

Maar wat met de 66 procent anderen?
Dat zijn de bijna-fietsers.
Basiswet van de mobiliteit:

“Infrastructuur trekt gebruikers aan”.
Goede infrastructuur nog méér.