Coronatip #3: Melopee

Even bij de scholen blijven… . Wie kent er Melopee van Paul Van Ostaijen? Ik niet, tot daarnet. Bij deze:

Onder de maan schuift de lange rivier / Over de lange rivier schuift moede de maan / Onder de maan op de lange rivier schuift de kano naar zee / Langs het hoogriet / langs de laagwei / schuift de kano naar zee / schuift met de schuivende maan de kano naar zee / Zo zijn ze gezellen naar zee de kano de maan en de man / Waarom schuiven de maan en de man getweeën gedwee naar de zee

26maa20, Stadsschool Melopee, Schipperskaai

Aan de Oude Dokken ligt een prachtige nieuwe school, waar de huidige coronacrisis een zoveelste mokerslag was. De derde poging tot opening van Stadsschool Melopee werd om dwingende redenen – iets met een c – afgeblazen. Binnen 2 weken gaan de scholen weer open. Het zou mooi zijn mochten de kinderen en leerkrachten van deze school er vanop dag één perfect veilig kunnen fietsen.

Deze school huisde tot voor kort in de Achterstraat, waardoor een flink deel van de leerlingen vanuit Sint-Amandsberg komen. Op de Kleindokkaai ligt sinds deze herfst een grandioos fietspad dat de nieuwe school verbindt met de Dampoort, dat verkeersmonster tussen Gent en Sint-Amandsberg. Het plan om op de Dampoort kant Koopvaardijlaan een tweerichtingsfietspad te voorzien is helaas -door rioleringseisen- in tijd opgeschoven. Maar – zoals we hier op 9 september 2019 schreven- deze Kleindokkaai zal door velen gesmaakt worden:

02apr20, Kleindokkaai

Schoolkinderen krijgen vanuit de Dampoort tot op de fietsstalling van de school een autovrije, vrijliggende fiets- en wandelroute om duimen en vingers bij af te likken. Merci Stad Gent! Dit pad op de Kleindokkaai ging onmogelijk klaar zijn voor de eerste geplande opening van de school in de herfst. Een geluk bij een immens ongeluk: door die verdomde gesprongen waterleiding in de school kunnen ouders en kinderen van bij aanvang de Koopvaardijlaan – met zijn racend autoverkeer -vermijden. Na de Kleindokkaai volgt de Schipperskaai:

02apr20, Schipperskaai
02apr20, Schipperskaai

Vlak voor de school is het rechtsafslaan richting fietsstalling. Dat metertje is helaas “nog niet ontwikkeld”:

02apr20, Schipperskaai

Het pad erna richting fietsstalling lijkt ook meer op een voetpad dan op een fietspad richting school:

02apr20, tussen Schipperskaai en Koopvaardijlaan

Kijk! Daar naar links is de fietsenstalling:

02apr20, Stadsschool Melopee, Schipperskaai
02apr20, Stadsschool Melopee, Schipperskaai

Die stalling heeft ook een andere toegang, op het nieuwe Kompasplein:

02apr20, Kompasplein
02apr20, Stadsschool Melopee, Kompasplein

Maar vanuit die toegang kan je niet naar de Schipperskaai fietsen, enkel stappen:

02apr20, Kompasplein / Schipperskaai
02apr20, Schipperskaai / Kompasplein

Projectontwikkelen” is iets moeilijks. Elk detail telt. Ergens aan een tekentafel heeft iemand een steek laten vallen. Of gedacht: die stallingen zijn voor de leerkrachten, die trekken hun plan wel. Niet voor de kinderen. Of gedacht: foert, ze moeten maar wachten op de aanleg van de Taxusstraat:

Bron: OpenStreetMap

De perfectie bestaat niet. Maar een stad met de ambitie als Gent moet snel in staat zijn om dat metertje veilig en comfortabel op te lossen. Zeker voor deze met pech overladen school. Desnoods tijdelijk. Daarom: lag dit metertje begin mei nog snel dicht, zodat die kinderen na de lockdown veilig fietsend tot aan de fietsstalling geraken. Het is maar een metertje.

19apr20, Schipperskaai
19apr20, Schipperskaai

Hopelijk maken de verschillende administraties er geen klassiek partijtje armworstelen van. Zoals pendelend Gent meemaakte aan de achterkant van het station, het Koningin Mathildeplein. Dat zwarte verhaal kan vergeten worden, want er is goed nieuws. Na méér dan een jaar fietsonveilig gedoe, gewriemel en gepruts is daar een propere oplossing geasfalteert:

27apr20, Koningin Mathildeplein / Voskenslaan
27apr20, Koningin Mathildeplein

U kent vermoedelijk de reden waarom deze werf op één van de drukste fietsassen van Gent amper hinder veroorzaakt heeft. Iets met een c. Alweer een geluk bij een immens ongeluk.

Coronatip #2

Het Gentse woon-schoolverkeer op de fiets steeg afgelopen jaren zienderogen, met dank aan het Circulatieplan. Dat blijkt uit de jaarlijkse kinderfietstellingen.

22okt19, Graaf Van Vlaanderenplein

Al die kinderen zitten nu in hun kot. Maandag 18 mei 2020 zouden de scholen weer deels heropenen. Even rekenen: 18 mei, dat is 3 weken van hier. Tot dan is er tijd om -zonder al te veel hinder- te werken aan fietsroutes met intens woon-schoolverkeer.

Er zijn op de Gentse hoofdfietsroutes een paar bulten die nog restanten zijn van de oude normen. Ik verklaar me nader: in de 20e eeuw bestond het woord vlakheidsnorm nog niet. En aannemers maken soms – kuch- “foutjes”. En die -kuch-kuch- “passeerden”, want “herbeginnen” gebeurde in de vorige eeuw zelden, ook nu niet altijd trouwens. Ik maak me geen illusies, de totale vlakheid zullen we nooit bereiken. Maar laat er ons wel naar streven. Niet enkel fietsers zijn vragende partij. Ook voetgangers (vooral bejaarden), skaters, rolstoelgebruikers, kinderwagengebruikers, valiezengebruikers, kortom: àlle wielengebruikers zullen een stad met een intens toegepaste vlakheidsnorm omarmen. Ik kan me vergissen, maar naar mijn aanvoelen is AWV (Agentschap Wegen en Verkeer) hier verder gevorderd in het aanpassen van de bedrijfscultuur dan de Stad Gent. Ik zie nog steeds boordstenen met zo’n afgekapt neusje in het straatbeeld verschijnen op plaatsen die bedoeld zijn als op- en afrit voor tweewielers. Daarover later nog eens een Fietsbult met beelden… . Maar hier is het resultaat pico bello:

26apr20, Noorderlaan / Mabel Elwespad (Halfwegpark)
26apr20, Noorderlaan / Mabel Elwespad (Halfwegpark)

Terug naar de coronatip #2. Dit zijn twee lokaties waar er nu de mogelijkheid is om de te hoge boordsteen vlak te zetten:

06apr20, Bijlokekaai
06apr20, Bijlokekaai
23apr20, Graaf Van Vlaanderenplein
23apr20, Graaf Van Vlaanderenplein
23apr20, Graaf Van Vlaanderenplein

Het tweerichtingsfietspad is van de generatie van de fietspaden van de Coupure Links. Steeds vaker kan het fietsverkeer hier in de spitsuren drukker zijn dan het autoverkeer. Op termijn dringt een heraanleg zich op, met meer ruimte voor de fietsers:

23apr20, Graaf Van Vlaanderenplein

Coronatip #1

Deze titel staat hier al sinds eind maart zon te vangen. Maar first things first, en dat was nu even niet Fietsbult, maar zelfzorg en ouderzorg.

Na de eerste maatschappelijke schok – of was het dreun? – verschenen afgelopen week steeds meer standpunten / analyses over hoe ànders om te gaan met mobiliteit in deze uitzonderlijke dagen. Ik nam nog geen tijd om ze allemaal lezen, maar las wel dat er zowel in Gent als wereldwijd in andere steden gezocht werd naar ingrepen om fietsers en voetgangers meer ruimte te geven. Ruimte om de social distancing bij goed weer ook realistisch en wààr te maken. Herverdelen van de beschikbare straatruimte dus. In de ogen van sommigen zijn dat anti-automaatregelen, en is de Fietsersbond 100% anti-auto. Ze mogen dat geloven, maar ik denk niet dat er iemand droomt van een maatschappij zonder auto’s. Auto’s zijn knap verzonnen machines, die nuttige zaken kunnen vervoeren. Het zijn technische hulpmiddelen, net als boormachines. Ziekenwagens zijn auto’s, het zijn geen statussymbolen. Vuilniswagens ook. Bussen ook. Zo is er een lange lijst. Er zullen dus nog lang zo’n machines rondrijden, en dat wensen we allen. Het probleem zit hem in drie zaken: de dominantie van autoverkeer ten opzichte van voetgangers en fietsers, de te grote inname van de beschikbare straatruimte, én in de vaak onaangepaste snelheid. Luchtvervuiling en verkeersonveiligheid zijn er twee gevolgen van. Er zijn simpelweg tevèèl auto’s, die te snel kunnen rijden. De zwart-wit verdedigers van de auto hebben het hoogst zelden over deze aspecten, maar wèl over het economisch belang stijl “gade gij die mensen in de autofabrieken ander werk geven???”, over vrijheid (vaak een vertaling voor: hoogst individueel comfort, topstereo incluis), en over emoties. Maar kijk: blijf in uw kot wou eigenlijk ook zeggen: blijf uit uw auto. Zo beleefde ik -in de weken na m’n 14 dagen apart op zolder slapen- toch de Gentse straten:

03apr20, Keizer Karelstraat
04apr20, Kasteellaan
04apr20, Brabantdam
04apr20, Franklin Rooseveltlaan
04apr20, Zuidparklaan
07apr20, Gentbruggebrug
11apr20, Sint-Lievenslaan

Bekijk deze kaarten van Tomtom. How bizar! Onwerkelijk, want voor velen is dit géén prettige realiteit. En ook wel: zalig! Zoveel meer stilte, zonder het uitroepteken van al die draaiende motoren. Zoveel minder risico op ongevallen: je hoort als voetganger en fietser die paar auto’s van ver afkomen. Openbaar vervoer hééft de openbare ruimte. En: je zou bijna wensen dat nu – tout suite – maintenant alle wegenwerven van het land tezelfdertijd in uitvoering kunnen gaan. Die rioleringswerken aan de Dampoort met de aanleg van een tweerichtingsfietspad ? Who cares? Het herasfalteren van het centrale kruispunt van de Sint-Lievenspoort? Toch geen enkel probleem? Ze werken er momenteel aan de verkeerslichten als was het een kruispunt in een dorp. Ook zonder verkeerslichten kon je er veilig oversteken:

07apr20, Sint-Lievenspoort

Het allerbelangrijkste aan werven is: kan het veilig verlopen voor àlle werkmensen, met respect voor de nieuwe leefregels? Een werf is steeds een risicovolle werkplek geweest, maar zo’n virus er bovenop kan men er missen als vriesweer. Toen op 1 april de eerste berichten over werfhervattingen in de kranten verschenen hoopte ik dat het zou lukken om de werven van de Louisa d’Havébrug en de onderdoorgang van de Sint-Lievenspoort verder te zetten. Mijn eerste gezondheidsfietsritjes gingen langs die verlaten werven:

26maa20, Stropkaai
01apr20, Sint-Lievenspoort

Nope. Maar op vrijdag 3 april zag ik -hoera!- de eerste beperkte werfactiviteit aan de Sint-Lievenspoort. De social distancing op de werf was zéér leesbaar:

03apr20, Sint-Lievenslaan

En de werf aan de Louisa d’Havébrug volgde de week erna, vorige week dus. Bij mijn eerste passage op 26 maart was het me al opgevallen hoe corona-onvriendelijk deze werf achtergelaten was. Uiteraard: onbewust. Voetgangers en fietsers hadden ter hoogte van de werf een smalle passeerstrook.

26maa20, Stropkaai

In normale tijden kon ik daar mee leven. Als deze oplossing van vier tegels breed maakte dat zo’n belangrijke werf vooruit ging, dan moesten fietsers maar even wachten tot de fietsers en voetgangers van de andere kant gepasseerd zijn. Want fietsers met een fiets aan de hand kunnen elkaar amper / niet dwarsen.

01apr20, Stropkaai

15apr20, Stropkaai

Dacht ik. In coronatijden is dat anders. Vandaar deze coronatip #1. Maak social distancing ook op deze drukke fiets- en wandelas tussen kernstad en groenas realistisch en wààr. Het kan, want deze kraan is vlot manipuleerbaar. Ze kan -minstens elk weekend, misschien ook langer- even “opgeplooid” worden. Het kan, want er zijn weer bouwvakkers aanwezig. Het kan, want de kraan wordt amper gebruikt (ik zag het sinds de lockdown nog niet), soms zelfs vervangen door de 100% mobiele kraan:

07apr20, Stropkaai
07apr20, Stropkaai

Of zoals Frank Focketyn in 2000 elke keer weer mocht zeggen: “Een kleine moeite door Vermaelen Projects… betekent misschien een wèèèreld van verschil”. Zeker in coronatijden, waar fietsers en voetgangers afstand willen houden. In de gloria!

De test

Ooit – làààng geleden- toen de fietsen nog spraken, was Gent een voorloper in de strijd tegen fietsdiefstallen. Dat resulteerde in een type fietsstalling met de naam “Type Gent”, zoals te zien onderaan de catalogus van dit metaalbedrijf.

Làààng geleden is volgens mijn beperkte kennis: de jaren 90 van vorige eeuw. (wie kent de details?) Het hielp om fietsers duidelijk te maken dat stap één tegen fietsdiefstal was: je fiets op slot zetten aan een vast voorwerp. Dat was ook de tijd dat weesfietsen ruimen in Gent not done was.

In mei 2008 – 2 maand na de start van Fietsbult- lanceerde de Stad een “zoektocht naar de perfecte fietsstalling“. Uit De Standaard: “Op dit ogenblik hebben we twee belangrijke types fietsenstallingen’, zegt schepen van Mobiliteit Karin Temmerman (SP.A). ‘Het type-Gent – grote metalen beugels – en het paaltjessysteem waarbij je je slot door een oogje moet steken. Het probleem is dat ze allebei nogal wat nadelen hebben. De stallingen van het type-Gent zijn weliswaar heel veilig en gebruiksvriendelijk voor de fietsers, maar ze zijn plomp. Om heel eerlijk te zijn: ze zijn gewoon lelijk; zeker in de buurt van historische monumenten steken ze soms schril af. De paaltjes zijn veel esthetischer in het straatbeeld. Zolang er geen fietsen in staan, tenminste. Want die fietsen vallen vaak om – sommige, zoals de mijne, passen er zelfs gewoon niet in.’ Kort samengevat: de Stad zag en formuleerde de beperkingen van “Type Gent.”

Op de Zuid stonden 9 prototypes die Gentenaars konden testen. Daarna werd het stil. Het zette ons aan het dromen. Is het haalbaar om een stallingstype te ontwerpen dat -vanuit het standpunt van de gebruikers – voldoet aan de volgende normen: – geschikt voor alle bandentypes, zonder dat de wielen plooien – geschikt voor alle stuurtypes, zonder dat remmen of versnellingen schade oplopen – geschikt voor fietsen met mandjes of bagagedragers voorop – diefstalvermijdend: fietsers moeten hun fiets vlot kunnen vastmaken met hun fietsslot. Ook bejaarden of minder lenige mensen moeten dit vlot kunnen. – en dè uitdaging voor de komende decennium: ook zware elektrische fietsen moeten vlot erin geplaatst en eruit gehaald kunnen worden. Alweer: ook door minder sterke / lenige mensen. – Ben ik iets vergeten? Daarnaast zijn er natuurlijk ook de normen van de beheerder (de Stad dus): de look is belangrijk, de robuustheid en weersbestendigheid (zeg maar: de duurzaamheid), … . Het beheer lijkt me het allerbelangrijkste criterium: handelbaarheid bij transport, stapelbaarheid, onderhoudsvriendelijkheid. Complèèèèx dus. Bekijk de tientallen (of meer) Fietsbulten van afgelopen jaren over “stallingen”via deze link. (ook te vinden hierboven bij “thema’s”). Ik scrolde er net even door: er is al véél veranderd. 🙂

14feb20, Woodrow Wilsonplein

We zijn bijna 12 jaar verder, en de Stad heeft ons allen nogmaals keer nodig. Elf jaar na de vorige zoektocht creëerden ze een nieuw prototype:

14feb20, Woodrow Wilsonplein
14feb20, Woodrow Wilsonplein

Net als in 2008 geleden dropten ze het aan de Zuid, ditmaal vlak voor het Administratief Centrum. Fiets erheen! Doe de test! Kijk en keur! En laat ons weten wat je ervan vindt. Maak desnoods je eigen Fietsbult… . Ik houd mijn mening nog even voor mezelf (al heb ik ze al), maar passeer komende periode nog eens met de meetlat en schuifmaat om de verschillen op te meten. Het nieuwe prototype staat er broederlijk naast het oude “type Gent”.

14feb20, Woodrow Wilsonplein

Oh ja, beste mensen van de Stad, nog een kleine tip. Een lege stalling testen is een beetje absurd. Het is de helft van de realiteit. Als jullie nu zelf in de tweede beugel zelf één standaard fiets vastmaken, en in de vierde beugel een eerder breed model met mand, dan is dit testmodel helemààl testklaar.

Mail: geeft u ons een extra zetje?

On 4/11/19 18:50, Chloë Cottyn | VBS De Mozaïek wrote:

Beste,

Voor ik echt van start ga, stel ik me graag even voor: ik ben Chloë Cottyn, leerkracht 2 de leerjaar in Vrije Basisschool De Mozaïek, een school in hartje Gent met meer kleuren dan je in de regenboog terugvindt. Een concentratieschool met in elke klas een hele rits aan nationaliteiten. Die maken het lesgeven boeiend, maar waar het schoentje echt knelt is: de (kans)armoede bij onze gezinnen. Van daaruit deze mail…

We engageren ons met veel enthousiasme om elke dag de enge wereld van deze kinderen open te trekken, te verruimen. Ze kennen niet wat voor ons zo evident is. Dat bezorgt ons vaak een gevoel van onmacht…

Zo is één van onze taken: de kinderen leren fietsen (deze taak loopt door, soms nog tot de leeftijd van het zesde leerjaar!). Het leren fietsen op zich vergt al behoorlijk wat inspanning, maar daarnaast staat dan nog het effectief leren fietsen in het verkeer, als een veilige en defensieve weggebruiker. We gaan ervoor, telkens opnieuw.

Maar we botsen op verschillende problemen. Zo is daar het aspect: garanderen van de veiligheid voor de leerlingen zelf. We willen de kinderen uiteraard echt veilig de baan op sturen en proberen daar met hen samen ook bij stil te staan, want het is zo belangrijk!

Alleen mankeert het ons aan middelen om daar degelijk in te investeren. We hebben geen bron van inkomsten via ouderraden of dergelijke meer, dat bestaat niet bij ons, we kunnen het geld niet gaan zoeken bij onze ouders. Dat valt ons zwaar, want veiligheid op de weg is toch een basisgegeven. Vandaar deze mail, met een vrijblijvende vraag. (maar het principe geldt: wie niet waagt, blijft maagd… 🙂)

Misschien kan u hier iets in betekenen voor ons? Wij zijn op zoek naar een rits fietshelmen, zodat we verantwoord met onze kinderen de baan op kunnen. Je zou het zo kunnen bekijken: fietshelmen zijn voor het leren fietsen met onze kinderen echt onbetaalbaar! Dat zowel letterlijk als figuurlijk.

Met deze lange mail hoop ik de goesting weer te geven die we hebben om onze kinderen een boost te geven om vooruit te raken! Misschien geeft u hen ook een extra zetje? Wie weet… Alvast hartelijk bedankt voor uw tijd!

Vriendelijke groeten,

Chloë Cottyn

Basisscholen De Mozaïek

Sint-Margrietstraat 33 |  9000 Gent | 09 233 78 64 

chloe.cottyn@demozaiek.be

www.demozaiek.be

Ist Al Gruun?

Beste Gentse fietsers, ben je soms benieuwd hoeveel minuten van jullie fietstraject je verspilt aan wachten voor het rood licht? Kom het nu te weten via de ‘Ist Al Gruun’-App!

15okt19, Forelstraat

Download de App tot 15 november, in de Apple Store of Google Play. Kies een gebruikersnaam en wachtwoord, duw bij het opstappen van je fiets op ‘start route, bij aankomst op ‘stop route’. Dan verschijnt je totale wachttijd. Zo simpel is het!

15okt19, Sint-Lievenspoort

Met dit onderzoek wil de Fietsersbond in Gent testen of fietsers met deze App waardevolle data kunnen verzamelen, waarmee bijvoorbeeld kan worden aangegeven welke verkeerslichten anders moeten afgesteld worden. Want het (te lang) wachten aan lichten wordt door fietsers als zeer hinderlijk en fietsonvriendelijk ervaren. Vlotte doorstroming voor fietsers is dan ook een belangrijk fietsbeleid-speerpunt voor de Fietsersbond. 

Test mee!

https://www.fietsersbond.be/nieuws/istalgruun