Sopje

Waar las ik het vandaag? Reizen is een sopje voor de hersenen. Het verfrist, en maakt het denken helderder. En je ziet hoe anderen zaken ànders aanpakken dan hier. Ook dat is verfrissend.

Zondag trokken mijn teerbeminde en ik voor een paar dagen naar Amsterdam, de Fietsrepubliek (wie dit boek over de geschiedenis van de fiets in Amsterdam nog niet las… doen!). Het is telkens weer boeiend om te zien hoe deze immense fietsstad evolueert, en omgaat met problemen en spanningsvelden. Als het regent in Amsterdam druppelt het in…

06 juli 2020, Amsterdam

Vandaag, vrijdag 10 juli 2020, gaat de onderdoorgang Sint-Lievenspoort open voor fietsverkeer. Het bouwverlof zorgt vaak voor een dwingende deadline. Gisteren werden de laatste ballustrades geplaatst, desnoods in de drogende cement:

09 juli 2020, Sint-Lievenspoort
09 juli 2020, Sint-Lievenspoort
09 juli 2020, Sint-Lievenspoort
09 juli 2020, Sint-Lievenspoort

Zoals iedereen weet: de onderdoorgang is een shared space-project geworden. Voetgangers en fietsers zullen de ruimte van de onderdoorgang delen. Daar zijn vele redenen voor. Ook de Louisa D’Havébrug (in opbouw) is zo een shared space-project. Beide projecten zijn zéér lovenswaardig, en enorme sprongen op weg naar veiliger stadsverkeer. En beide projecten zijn nu al -op deze drukke locaties- achterhaald qua shared space-idee. Dat komt omdat besluitvorming een maf iets is. Daarmee bedoel ik: besluitvorming is vooral een traag iets. Het is een traag proces van beslissen, plannen maken, budgetten afkloppen, plannen bijvijlen, bouwvergunning aanvragen, offerte uitschrijven, werf toewijzen, en bouwen. Over al die stappen en procedures gaan – net als bij een nieuw flatgebouw of een nieuwbouwhuis- jaren heen. Dat maakt dat een project dat opgeleverd wordt –soms, gelukkig niet altijd– al op dag 1 van ingebruikname qua gedachtengoed (deels!) verouderd kan zijn. Dat is ook de reden dat als een project bij de bouwaanvraag tegenwind vangt omdat het gedachtengoed achterhaald is, de overheid of projectontwikkelaar toch probeert door te duwen. En dan is er de evolutie qua technieken en concepten. De verbouwing die ikzelf in de jaren 90 deed is ondertussen op x aantal facetten achterhaald / verouderd. Dat is normaal. Toen deze twee fiets- en voetgangersprojecten opgestart werden was er nog geen circulatieplan, en was er nog geen corona. Iedereen was blij dat (het voormalige) Waterwegen & Zeekanaal zijn verzet tegen dit project opgegeven had. Na méér dan 10 jaar aandringen en actievoeren door verschillende organisaties kwam er eindelijk beweging in dit levensreddende dossier. Er was hoop dat het aantal fietsers en voetgangers zou groeien. Niemand geloofde toen dat het zo snel zou evolueren. Ook ik niet. Al waren er 5 jaar geleden wel andere stemmen die een pleidooi hielden voor bréééd. Ze hadden gelijk.

In de jaren 60 kon het geld niet op, en werden autobruggen gebouwd alsof er overal viervaksbanen zouden komen. Liefst zonder fietspaden. In Lovendegem ligt zo een nutteloze brug, die nu dienst doet als parkeerplek voor vrachtwagens van duiventransporten. In de 21e eeuw wordt er veel intenser gekeken naar het kostenplaatje, en zo hoort het ook. Zo ging de brug over de Watersportbaan terug naar af. Toch wil ik hier een lans breken om goed af te wegen waar een shared space-project toch op zijn plaats is, en waar het wijzer /beter is om voetgangers en fietsers een gescheiden strook te geven. Zo zal de fiets- en voetgangersbrug die er komt om het Westerringspoor aan het Patijntje over de Leie te brengen héél zeker vaak pokkedruk worden. Daarom: laat het voorschrijdend inzicht zijn weg vinden. Laat vanaf 2020 alle fiets- en voetgangersbruggen en -onderdoorgangen toekomstgericht breed ontworpen worden, zodat fietsers en voetgangers elk hun ruimte kunnen krijgen. Een fietspad kan je desnoods binnen 20 jaar nog verbreden. Met een brug lukt dat niet. Een brug of onderdoorgang bouw je voor een eeuw, toch minstens voor een halve eeuw. Daarop besparen of beknibbelen is zonde van de toekomst.

In Amsterdam regent het dergelijke non-shared spaceprojecten. Het is er precies al een gewoonte om bij nieuwe projecten voetgangers en fietsers niet te mixen:

06 juli 2020, Amsterdam
06 juli 2020, Amsterdam
06 juli 2020, Amsterdam
06 juli 2020, Amsterdam
06 juli 2020, Amsterdam
07 juli 2020, Amsterdam
07 juli 2020, Amsterdam
07 juli 2020, Amsterdam
07 juli 2020, Amsterdam
07 juli 2020, Amsterdam
07 juli 2020, Amsterdam

Doodsgevaarlijk.

Een paar weken geleden brachten we met de Fietsersbond en Ledeberg Breekt Uit taart naar een paar belangrijke fietswerven rondom Ledeberg. Daarmee wilden we onze appreciatie uitdrukken voor het harde werk van aannemers en ambtenaren. Die appreciatie blijft. Maar wat doe je als daarna blijkt dat het geleverde werk allesbehalve goed is? De taart terug vragen? Natuurlijk niet. Dan leg je de vinger op de etterende wonden. Vandaag wonde nummer één: het gevaarlijke en manke verkeerslichtenbeleid van Agentschap Wegen en Verkeer. Dat is de allerbelangrijkste wonde.

Zondag begon ik te schrijven aan een satirisch stuk over de werf Sint-Lievenspoort. Dat lees je morgen of zo. Bij de observatie van het Sint-Lievenspoortkruispunt viel het me op dat de verkeerslichtenregeling alweer / opnieuw / nog steeds doodsgevaarlijk is. Het gaat om de as waarbij de Hubert Frère-Orbanlaan de Keizervest dwarst:

19jun20, Sint-Lievenspoort
19jun20, Sint-Lievenspoort

Op basis van één observatie durfde ik geen harde woorden te schrijven. Het kon toeval zijn. Ook automobilisten rijden door rood. Maar gisteren kwam dit bericht binnen:

Gisterenavond, op de terugweg van het station, passeerde ik nogmaals. En jawel: alweer “bijna prijs”, ditmaal met twee auto’s.

23jun20, Sint-Lievenspoort
23jun20, Sint-Lievenspoort
23jun20, Sint-Lievenspoort

Deze morgen belde een vroegere collega. Ze fietst vaak met haar zoontje van Ledeberg naar zijn school in Gent Centrum. Ze heeft de vele mails richting AWV over dit kruispunt weggegooid, “want het levert toch niks op. Ze zeggen dat het juridisch in orde is. Alsof dat onnozel klein oranje pinklichtje zichtbaar is. En ze zeggen dat ze naast het voetgangerslicht geen fietslicht mogen zetten.” Het kruispunt Brusselsesteenweg / Land Van Rodelaan is volgens haar even gevaarlijk. Wie als fietser vanuit de De Nayerdreef de Brusselsesteenweg dwarst kan een auto in zijn nek krijgen.

Wij maken reeds een poos de analyse dat goede ingenieurs niet opgeleid zijn als gedragsdeskundige. Maar ze krijgen wel die verantwoordelijkheid. Helaas geven ze zelf nooit aan dat dit niet klopt. De mentaliteit die er heerst is: “als het maar juridisch in orde is”. Niet: “hoe gaan we er van bij aanvang 100% voor dat het 100% veilig is”. Dat bleek afgelopen weken pijnlijk duidelijk rondom de werf op de E17 in Destelbergen / Gentbrugge. Juridisch klopte het allemààl. Om dan maar achter de feiten te blijven zitten.

In Mobiliteitsbrief 179 (mei 2017) verklaart een directeur -ingenieur van AWV: “Veiligheid primeert op doorstroming”. Dat is vandaag 100% niet het geval op de Sint-Lievenspoort, ook niet voor automobilisten. Het is juridisch ingedekte Russische roulette. En ik ben er -tot het tegendeel bewezen is- niet van overtuigd dat dit na de opening van de onderdoorgang opgelost zal zijn.

Waarom niet? Omdat AWV eigen logica’s bouwt, die via dienstorders topdown doorgegeven worden. Zoals een schepen van mobiliteit uit een verre stad me ooit vertelde: “AWV functioneert militaristischer dan het leger.” Dat maakt dat als er een wijziging in het verkeersreglement zegt dat door een verkeersbord RADR (rechtsaf door rood) perfect veilig mogelijk is AWV durft zeggen: “dat doen we niet”. Liever spenderen ze véél geld aan wat volgens hen de perfecte oplossing is: een verkeerslicht. Daardoor zal het ook jàààààren (of decennia?) duren om RADR op gewestwegen te implementeren. Daar is een woord voor: fietsontradend. Maar als we vragen waarom er geen standaard fietsverkeerslichtjes op ooghoogte komen is het antwoord: “Besparingen”. Het effect: fietsontradend. Dan krijg je op een vernieuwd kruispunt dit:

20jun20, Sint-Lievenspoort

Wie als eerste fietser aan het verkeerslicht wacht kan groen licht zien. Dat licht mag je niet geloven. Daar mag je niet naar kijken. Je moet -in àlle weersomstandigheden- erg omhoog kijken:

20jun20, Sint-Lievenspoort

Niemand kijkt minutenlang omhoog. Een fietsverkeerslicht op ooghoogte vangt dat potentieel misverstand op. Ik hoop erop dat het geen besparing, maar een fout van de aannemer is. Waarom? Omdat er ook bij de verkeerslichten tussen Keizervest / Hubert Frère Orbanlaan en Dierentuinlaan / Sint-Lievenslaan een fout gemaakt is, en geen kleine fout. Ik hoop vurig dat de fout gemaakt werd door de aannemer, en niet door een ambtenaar, want in dat laatste geval zijn we nog làng ver van huis.

De fout is: er staan geen verkeerslichten voor de fietsstroom vanuit Dierentuinlaan richting Hubert Frère Orbanlaan. Bekijk de foto hieronder. De pijlen zijn geschilderd. Op de nagelnieuwe verkeerslichtenpaal hangt geen fietsverkeerslicht. Niet op ooghoogte. Niet hoog in de lucht. Daarom verplicht AWV momenteel de fietsers om af te stappen:

19jun20, Sint-Lievenspoort

Het zijn zeer veel fietsers die hier moeten afstappen. Waarom? Dat lees je morgen.

Er staat daar ook een mysterieus, stomp verkeerslichtenpaaltje:

28mei20, Dierentuinlaan

Afronden: we zijn momenteel in een fase dat veel mensen door het COVID19verhaal overstappen op de fiets. De dagdagelijkse fietsgebruikers van de Sint-Lievenspoort wèten het (meestal): de verkeerslichten zijn er onbetrouwbaar. Onbetrouwbaar in de zin van: “groen is geen groen”. Groen is er niet veilig. Die honderden nieuwe fietsers weten dat niet. Een administratie die deze situatie laat zoals ze is is –laat me beschaafd en vriendelijk blijven– onverantwoordelijk bezig. Een administratie die doorheen deze onveilige werf nog de drukke auto-omleiding van de werf aan de B401-viaduct stuurt is bovendien zéér ongecoördineerd bezig. De norm is: durf je je kind langs hier naar school sturen?

Tot slot: ik weet het. Ook deze gewestelijke administratie is reeds lang onderbemand, wat geen excuus is voor deze Russische roulettes. Over naar de politiek? Of slaagt AWV erin om in deze omstandigheden – zonder de politiek- 100% veilig werk af te leveren?

Voor Claudia

Het zou een titel voor een schlager kunnen zijn: “voor Claudia”. Maar het is een herhaling van de stelling van 20 mei: het is voor voetgangers en fietsers niet haalbaar om van de kant Antwerpsesteenweg naar kant Dendermondsesteenweg over te steken in één fase. Een fase is vakjargon van de verkeerslichtenmensen (21 letters).

Ik kwam terug van boodschappen, waardoor ik bij toeval nogmaals de Dampoort dwarstte. Vier foto’s van 20 mei 2020, 18u00:

20mei20, Dampoort
20mei20, Dampoort
20mei20, Dampoort
20mei20, Dampoort

Het blijft me verbazen hoeveel meer je kan zien op foto’s dan “in het echt”. Zo had ik niet gezien dat de fietser rechts een foto aan het nemen was van de situatie. Wilde hij het beeld vangen van de groen lichten aan boog 1 en 2, en het rode licht aan boog 3? Als ik het zo zie denk ik: die lichten zijn gewoon fout afgesteld, of er zit een computerfout in het systeem, of… of… waardoor de lichten van boog 3 niet meer synchroon lopen met 2 en 1. Misschien heeft Claudia nog herinneringen aan een synchrone periode.

In ieder geval: de voedselkoerier links haalt nipt het oranje licht van boog 1. De rechtse fietser ging daarna nipt door rood. Ik had vol rood. Voedselkoeriers zijn -kuchkuch- zelden trage fietsers. Misschien is Claudia een atlete.

Ik verzin nog een derde mogelijkheid: misschien zijn deze verkeerslichten op sommige momenten van de dag wèl synchroon ingesteld. In het vakjargon: de Claudiamomenten (15 letters).

Tolhuis

“Afgelopen jaren is er in Gent veel ten goede veranderd.” De kans is groot dat sommige slachtoffers van recente fietsongevallen deze zin emotioneel niet aankunnen. In sommige delen van Gent ligt de kleine ring R40 er exact hetzelfde bij als 40 jaar geleden. Het Tolhuis is

17feb20, Tolhuis

Het is bizar. De kennis is er reeds decennia. Als een drukke weg een bypass heeft, of een conflictzoekende verkeersregeling, dan weet je dat er vroeg of laat meerdere slachtoffers vallen. Maar de overheden zijn het gewend. U en ik zijn het gewend. Na de emotie van het ongeval blijft de emotie enkel de dagelijkse realiteit van het slachtoffer en zijn familie over

17feb20, Tolhuis

Afgelopen jaren is mijn respect voor politici enorm gegroeid. Het is een rotjob. Een hondejob. Altijd weer wordt je afgerekend op de erfenis van je voorgangers. Of op wat de ambtenarij wel of net niet deed. Maar afgelopen jaren is mijn respect voor het politieke bedrijf enorm gedaald. Doden in het verkeer zijn géén prioriteit.

17feb20, Tolhuis

Ik weet niet wat schrijven. Waarom niet? Omdat ik vorige week een krant uit 1998 in mijn handen had, De Gentenaar van donderdag 2 juli 1998. “Fietsers houden grimmige dodenwake”. “Baldewijn kop van Jut na recente dodelijke ongevallen”. “Het ongenoegen bij de fietsers zit zeer hoog, na dodelijke ongevallen in Schilde, Poederlee, Opwijk en Gent. Woensdagmiddag zakten ze met zowat 150 af naar het belangrijkste verkeersknooppunt van Gent en blokkeerden er een half uur lang alle toegangswegentot de rotonde. Met die actie wilden ze de vijftienjarige Stefanie Bogaert herdenken die vorige week in Wondelgem onder een rechts afslaande vrachtwagen terechtkwam. “

Die laatste zin bleef hangen. Wat een beschaving! Ondanks ministers van verschillende partijen, ondanks plan A, B, C, D en het UrGENTieplan hebben we anno 2020 in Gent nog stééds kruispunten waar autodoorstroming belangrijker is dan verkeersveiligheid. 20 jaar na Stefanie Bogaert was Nikita Everaert het slachtoffer. Nikita stierf op woensdag 19 februari 2018. Haar ouders wachten nog steeds op de rechtszaak, wat erg is. Wat even erg is is dat de Russische roulettekruispunten bekend zijn. Overal waar fietsers en vrachtwagens gelijk kunnen vertrekken kan het prijs zijn. En overal waar vanop een drukke weg een bypas vertrekt kan het prijs zijn. Het Tolhuis is er zo één van.

17feb20, Tolhuis

De man heeft het ongeval op het Tolhuis overleefd, en daar zijn we blij om. We hopen dat minister Peeters een minister met ballen is. Een minister die niet de handpop is van de autodoorstroming, maar van verkeersveiligheid. Het gaat om levens. Mensenlevens. Ze heeft tot eind dit jaar om dat te bewijzen.

17feb20, Tolhuis

Mevrouw Peeters -onder ons-misschien moet u eens -dringend!- een koffie gaan drinken met uw partijgenoot Sas Van Rouveroi. Die stelde in 1998 voor om per provincie een fietsambtenaar aan te stellen. “We hebben al herhaaldelijk gevraagd om – in navolging van de stad- per provincie een fietsambtenaar aan te stellen, maar die vraag valt in dovemansoren.” Eén fietsambtenaar voor gans Vlaanderen is onvoldoende, zeker als die ene man dan nog te weinig ambitie vertoont. Studies moet u niet bestellen. Die zijn er teveel. Uw ambtenaren kennen de punten. Ze hebben alleen te weinig mankracht en middelen om ze aan te pakken. Let u er vooral op hen in te prenten: “Vanaf nu is verkeersveiligheid belangrijker dan autodoorstroming”. Telkens weer. Telkens weer. Bij elke vergadering. We rekenen erop. Nog nood aan inspiratie? Uw streekgenoot professor Mieremans verwoordde het 2 jaar geleden zo: “Veiligheid ernstig nemen, betekent absolute snelheidsverlaging, geen afslagstroken, geen bypasses. En verkeerslichten zo regelen dat ze echt conflictvrij zijn. Dat een fietser nooit geconfronteerd wordt met afslaande wagens.” Nog inspiratie nodig? Lees deze open brief aan uw voorganger. We hopen u niet te betrappen op dezelfde dommigheden.

De nederdaling

Gelijk welke werf blijft een spannend verhaal. Zowel wegenwerkers als torenbouwers zijn familie van de tovenaars. Ok, zij voeren uit wat anderen ontworpen hebben. Als het goed is werken ze samen. Dat wil ook zeggen: corrigeren ze elkaar. Ook niet altijd simpel. Vorige week nog hoorde ik het verhaal waar de aannemer de fundering herberekende, en de ontwerpers corrigeerden. De moeilijkheid is dan: wie zal de meerkost dragen? Hier koos de aannemer om de factuur naar de bouwheer te sturen. De toekomstige bewoners moeten het dan maar “regelen” met de ontwerper. Bouwen is een spannend verhaal.

10mei19, Sint-Lievenslaan
03jun19, Sint-Lievenslaan
12jul19, Sint-Lievenslaan
05aug19, Sint-Lievenslaan
05sep19, Sint-Lievenslaan
02okt19, Sint-Lievenslaan
05nov19, Sint-Lievenslaan
11dec19, Sint-Lievenslaan
13jan20, Sint-Lievenslaan

Een werf zoals de onderdoorgang van de Sint-Lievenspoort lijkt me ook een spannend verhaal. Het wordt in Gent de eerste onderdoorgang van deze breedte. (Ben je niet van Gent, en ken je andere onderdoorgangen niet? Hier kom je de meeste tegen, de onderdoorgangen onder de Kemelbrug en Brusselsesteenweg komen er niet in voor) De technieken zijn dus -minstens voor een deel- anders dan bij de vorige onderdoorgangen. Ik ben benieuwd hoe deze onderdoorgang zal klinken. Zullen de panelen na verloop van tijd loskomen, en een eigen soundtrack vormen? Als ik deze uitvoering bekijk – met grotere en zwaardere vloerpanelen- dan zou het wel eens een onderdoorgang zonder soundtrack kunnen worden. Voor fietsers speelt dat geen rol, voor sommige omwonenden wel.

01feb20, Sint-Lievenslaan

Het is voor ons ook altijd afwachten hoe correct de hoofdzaken – zoals de hellingsgraad, de draaicirkels of de kwaliteit van het wegdek- ontworpen en uitgevoerd worden. Zo voelt het beton van de helling vanuit het Bijgaardenpark naar de bejubelde nieuwe Dampoorttunnel niet als een vlakke helling: te veel bobbelgevoel van betonplaat naar betonplaat. Over de hellingsgraad van deze onderdoorgang maak ik me geen zorgen, die zal ok zijn. Sinds vrijdagnacht kunnen we ons een ècht beeld vormen van de nederdaling:

01feb20, Sint-Lievenslaan
01feb20, Sint-Lievenslaan

01feb20, Sint-Lievenslaan
01feb20, Sint-Lievenslaan
01feb20, Sint-Lievenslaan
01feb20, vanuit Sint-Lievenslaan, onder B401

Fietsersbond Gent heeft de afgelopen decennia verschillende keren actie gevoerd om deze “rattenval voor fietsers” veiliger te maken. Nog eens herhalen: deze stadspoort werd in de jaren 60 – op vraag van de stad- een autoinjectienaald. Het autoverkeer kreeg hier drie niveaus. Voetgangers en fietsers kregen een restfractie. De meest ultieme stadsmuur, met doden en gewonden. Gelukkig evolueren de inzichten. De stad wenst nu de B401 af te schaffen. Dat zal niet voor morgen zijn. Zo’n onderdoorgang is een noodzakelijke tussenstap om fiets- en voetgangersverkeer te ondersteunen / stimuleren.

23jan20, Sint-Lievenspoort

De opening van de onderdoorgang ergens in de lente zal vele harten sneller doen slaan. Ditmaal van vreugde in plaats van doodsangst. Dank bij voorbaat voor de inspanningen bij de vele administraties: Agentschap Wegen en Verkeer, De Vlaamse Waterweg, Stad Gent, … wie nog?? De aannemers zullen een mooi project in hun portfolio hebben. En zoals we donderdag hier schreven: het werk aan de Sint-Lievenspoort is nog niet af.

Tot slot: beste aannemer, let u er aub op dat fietsers die van de Heuvelpoort komen overal door kunnen?

Staal, modder en twijfel.

Goed nieuws, modder en twijfel, dat staat u hieronder te wachten. De Gontrode Heirweg moet even wachten voor de volgende stap in de “making of de Sint-Lievenspoortfietsonderdoorgang”.

Half december kreeg een van de twee “landingshoofden” van de onderdoorgang een “kostuumpas”. Tenminste, dat was mijn fantasie.

16dec19, Sint-Lievenslaan

Woensdag stond de werfpoort nog laat wijd open, een teken van grote maneuvers:

29jan20, Sint-Lievenslaan

En jawel: de werken aan het stalen vloervlak van de onderdoorgang zijn afgelopen weken ècht begonnen.

29jan20, Sint-Lievenslaan
29jan20, Sint-Lievenslaan

Dit technisch concept heb ik nog nergens gezien: alle palen krijgen een soort van kroonkurk, waar de vloerelementen aan bevestigd worden. Knap!

29jan20, Sint-Lievenslaan

Zoals we al schreven, kant Keizervest is het fietspad reeds tijdelijk opengesteld. Later komt nog de eindlaag van het asfalt. Op twee plaatsen in de bocht zijn er reeds vierwielers de scheidingsberm ingesukkeld (?) / ingevlogen (?) / ingeraced (?):

10jan20, Keizervest
29jan20, Keizervest
29jan20, Keizervest

Enerzijds mag de aannemer wel even een eenvoudige schop ter hand nemen (zo een metalen schijf met een lange steel aan) om het fietspad vrij te maken. Anderzijds maak ik me zorgen over het vervolg. Hoe zal het fietspad in deze bocht beveiligd worden tegen autostraderacers?

En dan is er nog de twijfel over de breedte van het fietspad. De twijfel gaat over deze lokatie:

23jan20, Keizervest
13jan20 Keizervest
13jan20, Keizervest

Dit wordt een intens kruispunt van fietsverkeer. Er komen vier stromen: 1) vanuit de verkeerslichten rechtdoor, 2) vanuit de verkeerslichten naar de onderdoorgang, 3) vanuit de onderdoorgang naar rechts richting Dampoort, 4) vanuit de onderdoorgang naar links richting verkeerslichten. Mijn twijfel is: is er in het ontwerp voor alle stromen rekening gehouden met de draaicirkels van de fietsers? Is er voldoende (of: maximale) ruimte voor genomen? Ik twijfel, maar kan uiteraard helemaal mis zijn. Momenteel kan ik enkel de breedte van het fietspad lezen. Bij de start van het kruispunt is het – net als aan de verkeerslichten- circa drie meter. Op het einde van het kruispunt is er méér dan een meter minder:

13jan20 Keizervest
13jan20 Keizervest

Dat laatste begrijp ik niet goed. Is hier in deze afzink ook geen maximale breedte gewenst? Kortom: ik ben benieuwd hoe men de verkeersafwikkeling tussen deze vier fietsstromen organiseert. Misschien maak ik me nodeloos ongerust, ik zie het gewoon niet voor me . Misschien zit de oplossing in de breedte van het “landingshoofd”?

Nog even kijken wat er te zien is op de website van Wegen en Verkeer.… niet echt veel. Ik zie enkel haaientanden, geen voorstorteerstroken of andere belijning. Hebben de ontwerpers rekening gehouden met de hellingen? Fietsgedrag van dalende en klimmende fietsers is totaal anders dan op vlakke paden.

Op de website staan ook al foto’s van de stalen elementen. 🙂 En de melding dat er vanavond en morgenavond van 20u tot 06u gewerkt wordt vanop de afrit Sint-Lievenslaan. Voetgangers en fietsers kunnen passeren, autoverkeer kan niet door.

Ik knip en plak nog even het kaartje van de website:

Op de website kan je het plan iets groter bekijken. Eenmaal de werf klaar is zullen er vanuit de Sint-Lievenslaan drie autorijstroken liggen (volgens kwatongen heeft dat te maken met autodoorstroming). Kant Schelde zal het fiets- en voetgangersverkeer louter ondergronds kunnen vermoed ik (er staan op het kruispunt geen pijltjes, maar het plan is duidelijk onvolledig: de fietsstroom vanuit de Callierlaan heeft ook geen pijltjes) Of blijven daar toch verkeerslichten voor voetgangers? De onderdoorgang is sowieso gemengd verkeer, met vrij veel voetgangerstrafiek. (ik vermoed: het meeste van àlle onderdoorgangen in Gent, zeker als het verkeerslicht afgeschaft wordt). Op plan is het fietspad kant Sint-Lievenslaan louter éénrichting naar de onderdoorgang, wat fietsverkeer vanuit Heuvelpoort richting Zuiderpoort onmogelijk maakt. Bizar. Een foutje op het plan?

Ik vermoed dat dit (kant Keizervest) een trap wordt:

13jan20 Keizervest

Kant Zuidpark blijft de fietsstroom in één richting, louter richting Heuvelpoort. Hopelijk gaat het daar ook snel op de schop, al was het maar om het voor voetgangers 21e eeuws te maken. Mensen met kinderwagen, rollator of rolstoel hebben er geen andere keuze dan het fietspad te gebruiken. Hoog tijd dat iemand Voetgangersbond Gent opricht?

21okt12, 09u26, Sint-Lievenspoort

Memorandum R40 (update!)

De R40 zal komende jaren onze aandacht blijven opeisen. Daarom gaven we deze Fietsbult van 28 april 2019 een grote kuis met flink wat updates.

Fietsbult

Critical Mass Gent, Fietsersbond Gent, Velo-droom en Gents MilieuFront presenteren dit Memorandum R40 een maand voor de Vlaamse, federale en Europese verkiezingen. We vragen aan alle politieke partijen van de Gentse Gemeenteraad en van het nieuwe Vlaams Parlement om werk te maken van een mensvriendelijk ringweg. Het is een vervolg op ons pleidooi uit maart 2017: De Gentse kleine ring mag geen stadsmuur worden.
De R40 moet de modal shift mee waar maken: van automuur naar een veilige ring voor álle weggebruikers. Slimme mobiliteit vraagt moderne verkeerslichten, met veiligheid en comfort voorop, met conflictvrije kruispunten en geen moordstrookjes. In dit memorandum nemen we u mee op een tocht langs verleden, heden en de gewenste toekomst van de R40. Zet deze bril op: kunnen hier kinderen en bejaarden fietsen?

Een beetje geschiedenis

R40, alias “de kleine ring”, is de dertien kilometer lange ringweg rondom het centrum van Gent. Een groot deel…

View original post 3.559 woorden meer

Afscheid van het verleden

Ik droomde van een jaaroverzicht uit de 148 Fietsbulten uit 2019. Ik droomde van een selectie van foto’s uit 2019, maar dat zou onrecht doen aan de honderden ongebruikte foto’s. Zelfs de reeks “Nieuwe fietspaden” bleef onvolledig. Maar kijk, wat denk je van een oplijsting van Fietsbulten waar we afgelopen jaar aan begonnen, maar die we niet afgewerkt / gepubliceerd kregen?

Beschouw dit overzicht als een reminder aan onszelf om komende maanden de belangrijkste bulten af te werken. Daarnaast is en blijft uw bijdrage welkom via fietsbult@fietsersbondgent.be. En gedenk: we doen dit als vrijwilligers.

Laat me u herinneren aan hèt hoogtepunt van afgelopen Fietsersbondgent-jaar: op 28 april daagden ondanks “klassiek” regenweer honderden fietsers op om samen de volledige R40 af te fietsen, én om de spiksplinternieuwe fietstunnel onder de Dampoortsporen in te huldigen. Nog eens herbeleven? Kijk hier. Dames en heren politici, herlees hier ons uitgebreide memorandum over de R40. Om het u makkelijk te maken publiceren we het morgen, 1 januari 2020, nogmaals integraal.

28apr19, Keizervest

We willen dolgraag afscheid nemen van dat verwaarloosde verleden van de R40. Deze ringweg is voor auto’s de spil van het circulatieplan. Helaas investeert de Vlaamse overheid nog steeds te weinig mankracht, manuren en geldmiddelen om deze ringweg mee te laten evolueren met zijn tijd. Dat is zonde. Mits méér zorg zouden nog méér mensen de overstap naar de fiets aandurven. Daarom is onze Nieuwjaarswens dezelfde als 10 jaar geleden: we wensen een ambtenaar die 100 procent focust op deze ringweg voor voetgangers, fietsers, trams, bussen, hulpdiensten, stadsdiensten allerhande, vuilniswagens, vrachtwagens, camionettes, auto’s, mobilhomes, steps èn mensen in een rolstoel. Een ambtenaar die maakt dat de supercomputer die de Gentse (gewestelijke) verkeerslichten regelt ook op volle capaciteit gebruikt wordt. Een ambtenaar die de slechtste voetpaden op de R40 bij de Stad aankaart. Een ambtenaar die maakt dat de R40 ook voor fietsers rond wordt. Een ambtenaar die maakt dat de oversteekbaarheid van de R40 beter wordt voor àllen. Een ambtenaar die kijkt hoe trams en bussen op en rond de R40 vlotter kunnen doorstromen. Aan werk geen gebrek me dunkt. Laat ons de heraanleg van Nieuwevaart en Gasmeterlaan als referentie nemen:

28apr19, Gasmeterlaan

2020 wordt het jaar van de opening van de onderdoorgang van de B401, alias de Sint-Lievenspoort. Daar klinken we al op.

17dec19, Keizervest
17dec19, Sint-Lievenslaan

Elf klinkers

Vandaag, 25 november, zou op de R40 de nieuwe oversteekplaats tussen Zalmstraat en de Schelde in gebruik genomen worden. Het wordt daar kant Schelde een raar nieuw fietskruispunt, waarover ik mijn twijfels heb. Hoe zal de afwikkeling van het fietsverkeer hier verlopen? Maar laat me starten met wat beelden om aan te geven dat het voor de werkmannen niet simpel was om deze klus op zo’n beperkte ruimte te klaren. Ze zochten duidelijk manieren om de flow van fietsers niet bruusk te onderbreken.

19nov19, Vlaamsekaai
19nov19, Vlaamsekaai
21nov19, Vlaamsekaai
21nov19, Vlaamsekaai

Na de historie met het geblokkeerde fietspad kreeg de werf vrijdag nogmaals een surrealistisch tintje:

22nov19, Vlaamsekaai

Nog voordat het nieuwe oversteekplaats ingebruik genomen werd, verdween de verf van de bestaande oversteekplaats. Het weekend kon beginnen.

22nov19, Vlaamsekaai

Over naar de hoofdzaak van dit stuk. Het nieuwe fietskruispunt wordt een druk kruispunt. In oktober telde ik op de sluisdeur in een uurtje ochtendspits 431 fietsers en 51 voetgangers, zie deze Fietsbult. Dat zullen er komende jaren alleen maar meer worden. En dit zijn de oplossingen die verzonnen zijn om deze stroom aan te kunnen:

22nov19, Vlaamsekaai

Fietsers die stadinwaarts willen hebben -in tegenstelling tot voorheen- géén wachtruimte meer. Indien ze flink achter de haaietanden wachten hebben ze er het raden naar wanneer het groen wordt. Dat laatste wil ik niet overdrijven: de flow vanuit Gentbrugge zal als eerste vertrekken, en daar kunnen ze zich dan hopelijk nog bij aansluiten. Ondertussen is de flow richting Gentbrugge wel geblokkeerd, tenzij ze gaan spookfietsen. Kortom: véél functies / richtingen op een véél te klein oppervlak. Om precies te zijn: op de breedte van 11 klinkers.

22nov19, Vlaamsekaai

De fietsstroom die vanuit Gentbrugge rechtdoor wil heeft een heldere stopstreep. Daar horen ze dus te wachten tot het voor hen groen geworden is.

22nov19, Vlaamsekaai

Dat wil zeggen dat de fietsers die rechtsaf willen richting Jan Delvinlaan en Denderlaan de wachtende stilstaande fietsers links moeten voorbijsteken. Euhhhh… een primeur?

23nov19, Vlaamsekaai

Ik ben vergeten kijken of de fietsers die van Heuvelpoort komen ook een stoplicht kregen, dat zou wel moeten. En oh ja, de kasseien bleven -driewerf helaas- onaangeroerd.

Dit is de luchtfoto van het kruispunt. Daarop zie je helder dat de Zalmstraat niet recht op de Saskes aantakt.

In de Fietsbult van 25 september las u: “Vraag is of wegbeheerder AWV geen “Infrabelleke” wil doen: onder het (terechte) argument van onveiligheid “overwegen schrappen”, zo de gewenste (auto)stroom handhaven, en het muureffect versterken. De oversteekplaats aan de Snoekstraat is onveilig; Maar is van twéé oversteekplaatsen één maken de oplossing die voetgangers en fietsers nodig hebben? Het aantal vierkante meters waar voetgangers en fietsers kunnen oversteken zal drastisch verminderen. AWV had evenzeer de twee oversteekplaatsen die er nu zijn (Eendrachtstraat en Snoekstraat) kunnen uitrusten met state of the art verkeerslichten. Dat zou voor fietsers en voetgangers een èchte verbetering zijn. Ik vrees vooral dat de nieuwe oversteekplaats qua wachtzones te weinig plaats / capaciteit zal hebben. Maar ik hoop dat ik me vergis. “ en “Kortom: ik ben niet overtuigd dat dit project voor fietsers een verbetering zal zijn, en zal samen met u kijken wat het wordt.” De vraag is: wat als deze ingreep niet werkt? Of vertonen fietsers ook op zo’n zéér beperkte oppervlakte, vér onder de normen van het fietsvademecum, spreeuwengedrag?

Make Belgium Great Again: Critical Mass XL

Vrijdag gaan in de vijf provinciehoofdsteden Critical Masses XL door. Fietstochten voor veilig verkeer. Ze komen er op initiatief van het VTM-programma “Make Belgium Great Again”. Je kan aflevering drie hier herbekijken. We werken daar als Fietsersbond Gent, en samen met Critical Mass Gent en andere fietsorganisaties, gemotiveerd aan mee. Omdat we 100% achter de boodschap staan. Het is geen prettige boodschap. Wie het programma niet zag: politici van vijf verschillende partijen worden na een fietstocht langs typisch Belgische fietspaden geconfronteerd met honderden nabestaanden van fietsslachtoffers. Vijf nabestaanden lezen een brief voor, een harde brief:

BRIEF OUDERS

Proficiat beste politici, alweer een fietstocht overleefd. In tegenstelling tot onze kinderen. 
Wij zijn de ouders, de broers en zussen, de grootouders, en vrienden en vriendinnen van iemand die z’n fietstocht jammer genoeg niet overleefd heeft. Wij staan hier in naam van onze kinderen, die naar school vertrokken en nooit meer thuiskwamen. In naam van onze broers of zussen, die brutaal van het fietspad gemaaid werden. In naam van onze kleinkinderen die we nooit zullen zien opgroeien. In naam van onze vrienden, die het leven lieten op moordstrookjes die jullie zo mooi ‘fietspaden’ noemen. 

‘Moordstrookje’. Zelden was een woord zo goed gekozen. De fietsinfrastructuur in Vlaanderen is een ijskoude moordenaar. Ons land is namelijk het 3de meest dodelijke land voor fietsers in Europa. Voor elke fiets die hier achter ons staat, liet vorig jaar iemand het leven in ons verkeer. Vorig jaar nog 44. En dan hebben we het nog niet gehad over de meer dan 10.000 gewonden.

Bijna de helft van de Vlamingen laat zijn kinderen niet met de fiets naar school rijden uit angst dat hen iets overkomt. Ben, Meyrem, John, Hilde & Alexander, zouden jullie je eigen kinderen naar school sturen langs de route die jullie net hebben gefietst? Ik hoop van niet. 

“Deze regering investeert recordbedrag in fietspaden” lazen we dit jaar nog in de kranten. 138 miljoen euro. Het Rekenhof berekende dat het aan dit tempo nog 37 jaar duurt voor we veilige fietspaden hebben. 37 jaar, dat zijn 1628 levens. Geen cijfers, geen statistieken. Maar mensen van vlees en bloed. 

Beste politici, hoeveel slachtoffers moeten er nog vallen? Wij willen geen 37 jaar meer wachten. En ja, ons land heeft een historische achterstand opgebouwd op het vlak van fietsinfrastructuur. Maar het is tijd voor een radicale ommekeer. Een bocht van 180 graden. 

Natuurlijk moeten we allemaal onze verantwoordelijkheid nemen voor een veiliger verkeer. Maar jullie kunnen dingen structureel veranderen. 

Daarom, beste politici, vragen we jullie: 

… een verkeersinfrastructuur op maat van fietsers en voetgangers, en niet enkel op maat van automobilisten.  

… wij vragen betere, bredere en afgescheiden fietspaden, zodat we nooit meer over moordstrookjes hoeven te spreken. 

…wij vragen échte conflictvrije kruispunten.

Kortom: wij vragen geen steekvlampolitiek meer na een dodelijk ongeval, geen opbod van grote woorden, geen loze beloftes voor de verkiezingen, maar wel daadkracht, investeringen en concrete ingrepen na de verkiezingen. 

Beste politici, onze vraag is heel concreet. Wij willen meer prioriteit voor fietsveiligheid. 
En daarom vragen wij jullie om vanaf nu elk jaar 500 miljoen euro te investeren in fietsinfrastructuur.

We staan aan de vooravond van een nieuwe regering. Het is het uitgelezen moment om jullie verantwoordelijkheid te nemen en ons land fietsveilig te maken. 

Doe het voor onze kinderen. Zodat ze tenminste niet voor niets gestorven zijn. En doe het voor alle mogelijke toekomstige fietsers. Zodat zij wel onbezorgd, onbekommerd en veilig door ons land kunnen fietsen
.

In meerdere krantenartikels bleken de betrokken politici “not amused”. Ze hekelden de methode. Sta me toe politiek te reageren: ik heb daar begrip voor, en ik heb daar helemààl géén begrip voor. Enerzijds. Anderzijds.

Enerzijds: politici zijn mensen. Uiteraard was dit geen plezante ervaring. In de bubbel van middenveld, politiek en politieke journalistiek is geweten en aanvaard dat je een politicus best nooit “koud pakt”. Dat is contraproductief. Een politicus weet niet alles, en wil voorbereid aan de start, aan de micro of aan het notitieboekje komen. Een politicus met een mond vol tanden zegt soms – soms: dus niet altijd– domme dingen. Dat zijn van die wetmatigheden, beweert de zijlijn. Wie tijdens Make Belgium Great Again naar de vijf betrokken politici luisterde merkte dat ze door de speech geraakt werden, alle vijf. Alleen: geen enkele weende. Ze deden hun best om zich “te vermannen”. Toen ik de tekst op mail te lezen kreeg hield ik het niet droog. Wenen is de eerste stap voor echte betrokkenheid. Moet dat? Nee, natuurlijk niet. Het mag. Hetgeen we van politici het meeste verwachten zijn daden. Zèker als het om mensenlevens gaat. Daar draait de speech om:

Daarom, beste politici, vragen we jullie: 

… een verkeersinfrastructuur op maat van fietsers en voetgangers, en niet enkel op maat van automobilisten.  

… wij vragen betere, bredere en afgescheiden fietspaden, zodat we nooit meer over moordstrookjes hoeven te spreken. 

…wij vragen échte conflictvrije kruispunten.

Ik vond het een knappe move van de programmamakers om politici van vijf partijen uit te nodigen. Van meerderheid en oppositie. Van gewestelijk èn nationaal beleidsniveau. Het was geen move om één individu op de brandstapel te zetten, maar om “de politiek” – in zijn brede betekenis -met deze vreselijke realiteit te confronteren. Ik kan me niet inbeelden dat er in de bubbel van het politieke bedrijf grapjes gemaakt werden over deze uitzending. Dat is goed, en de uitzondering. Het gaat tenslotte om het rechtzetten van een vreselijke erfenis, die vandaag nog steeds mensenlevens kost. De erfenis is: wegeninfrastructuur in functie van één soort gebruiker, de auto. De afgelopen 10 jaar heb ik als Fietsersbondvrijwilliger het politieke bedrijf goed leren kennen. In de kranten lees je maar een fractie van wat er allemaal gebeurt. En je leest zelden over de technische complexiteit. En over de complexe relatie tussen ambtenarij en politiek. Politicus is een hondenstiel, vandaag méér dan vroeger. Mijn respect voor de (meeste) personen die politicus worden is de afgelopen 10 jaar immens gegroeid. Mijn respect voor het politieke bedrijf is er alleen maar door achteruit gegaan. Het systeem bijt in zijn eigen staart, en moet zich herpakken.

Zo komen we bij de anderzijds: de nabestaanden van verkeersslachtoffers zijn mensen. Zij zijn de mensen die achterbleven met containerschepen vol emoties. Zij zijn de mensen die troost behoeven. Oplossingen zijn een deel van de troost. De rust waarmee ze om oplossingen vroegen was indrukwekkend. Hoed af voor hen, en voor de Ouders van Verongelukte Kinderen – SAVE vzw. Bekijk dit filmpje. De (op dat ogenblik ontslagnemende) minister wordt treffend aan het woord gelaten: “Twee zaken. Eén: de middelen. Twee: de snelheid van procedures.” Ik kan me over beide boos maken. Eén: de middelen zijn nodig om doden te vermijden. D.o.d.e.n. Ik kan enkel vaststellen dat de nieuwe Vlaamse regering niet / niet van plan is om een kwantumsprong te maken, en er prioritair op in te zetten. Twéé: de procedures zijn ontwikkeld door het politieke bedrijf. Dat is een erfenis, die opgekuist moet worden. Politici vertellen me dat ze weten dat het Verkeersreglement hopeloos verouderd is, maar er gebeurt niks. Ambtenaren vertellen me: als we nog maar één boordsteen willen verplaatsen moet er een bouwvergunning zijn. Procedures die in de vorige eeuw zinvol waren, en nu achterhaald zijn, blijven bestaan. De versplintering (wie is voor welke vierkante meter bevoegd?) is te groot voor woorden. Het getouwtrek, en vooral: het tijd- en energieverlies, over wèlke adminsitatie wàt zal betalen is te gek voor woorden. Een voorbeeld? Vlaanderen wil geen fietspaden betalen op de hellingen naar de bruggen over autostrades. Dat is op kosten van de gemeentes. De brug zelf wel, maar nièt de hellingen. Ambtenaren vertellen dat de grote budgetten bij de ambtenaren van de autostrades zitten. Dààr zit de prioriteit. De moordstrookjes moeten wachten. De verouderde verkeerslichten? Ach… Zie je ergens een slagkrachtig plan? Ik blijf erop hopen. Of zoals de communicatieverantwoordelijke het in dit artikel -kuch- treffend zegt: “We kunnen niet alle oude geërfde toestanden in één keer wegwerken. “ Dat gaat dan over de Antwerpsesteenweg. Een perspectief is er niet.

Vrijdag, 2 dagen voor de uitzending van Make Belgium Great Again kregen we deze mail:

Subject: moordstrookje Antwerpsesteenweg

Date: Fri, 25 Oct 2019 16:24:01 +0200 (CEST)

From: H M

To: gent@fietsersbond.be

Beste,

Hierbij een foto van het moordstrookje langs de Antwerpsesteenweg in Sint-Amandsberg vandaag: de parkeerstrook is te smal voor sommige auto’s en al helemaal voor grote bestelwagens. Resultaat: het sowieso reeds smalle moordstrookje moet soms gedeeld worden met geparkeerde voertuigen… Veilig is anders!

mvg,

HM, Oostakker

Het volstaat om een andere politicus te citeren, met een quote die we al jààààren zelf uitspreken: “De norm is: durf ik mijn kinderen hier te laten fietsen?”

Ik had graag hoopvol afgerond met de quote van de ex-minister: “Het grootste voordeel is dat fietsen niet meer van één partij is.” Maar helaas, alweer: enerzijds – anderzijds.

Enerzijds. Ook ik dacht bij de laatste verkiezingen: tiens, dat is nu de éérste keer dat het woord fiets in het programma van alle partijen voorkomt. Dat wil zeggen dat er in àlle partijen mensen zijn die hard aan de bel hangen.

Anderzijds: en ondanks dat wordt er géén grote inhaalbeweging gemaakt. Niet alle partijen menen het dus. De 300 miljoen waarvan sprake is voor 2024. Terwijl er in Gent alleen al prompt x aantal miljoen kunnen geïnvesteerd worden in fietsvriendelijke maatregelen. Het is een kwestie van middelen (geld èn ambtenaren om projecten uit te voeren) en van willen. Keuzes dus. Daar schort het. Op Vlaams niveau hebben de miljarden kostende autoprojecten (zoals het koppig willen doorduwen van een vierde rijstrook op de E40) alwéér gewonnen. Dààrom gaan we vrijdag fietsen.

Tot slot: mijnheer de ex-minister vergist zich. Fietsen is reeds lang niet van één partij, maar van meerdere partijen. Het was de CVP die in 1984 deze fietstocht organiseerde:

Koning Albertlaan 2014 is anno vandaag nog steeds het Gentse kantoor van de CD&V.

Op deze affiche staat geen jaartal, en geen politiek teken van leven:

Op deze affiche uit 1991 staat – naast een intens middenveld- politieke betrokkenheid van Agalev, Volksunie en Jong-Socialisten:

De roep om veiliger fietsinfrastructuur klinkt dus reeds – minstens- 35 jaar, zéér breed. Alleen zijn sommigen selectief doof.

En het woord “moordstrookje”? Dames en heren politici in Brussel, deal with it. Ik hoorde het woord 10 jaar geleden reeds uit de mond van ambtenaren, die het meenden. Had “het politieke bedrijf” er ècht werk van gemaakt, het was misschien nooit in de kranten geraakt. En waren er minder fietsdoden gevallen. Aan u om het woord te doen verdwijnen. Aan u om er een topprioriteit van te maken.

——————————————————————————————————————–

Tot vrijdag, op het Sint-Pietersplein! Verzamelen om 15u, start om 15u30.

Het parcours van de tocht:

Sint-Pietersplein – Sint-Amandstraat – Kunstlaan –kleine ring R40 Charles De Kerchovelaan – Ijzerlaan – Godshuizenlaan – Martelaarslaan – Antonius Triestlaan – Einde Were – Nieuwewandeling – Contributiestraat – Begijnhoflaan – Opgeëistenlaan – Blaisantvest – Neuseplein – Muidelaan – Dok-Noord – Stapelplein – Dok-Zuid – Kasteellaan (hier verlaten we de kleine ring R40) – Kasteellaan – Tweebruggenstraat – Nieuwebosstraat – Sint-Annaplein – Keizer Karelstraat – Sint-Jacobnieuwstraat – Vlasmarkt – Belfortstraat – Poeljemarkt (Stadshal) – napraten (geen speech of muziek) en naar huis!

De Gentse politie begeleidt de tocht, waarvoor dank! Ouders met kleine kinderen fietsen vooraan. Een mooie symboliek, en zo blijft het tempo op kindermaat. En: slecht weer bestaat niet, alleen slechte regenkledij… .

Kinderfietstelling 2019

Ik ben een straatloper. (Bijna) niks zaliger dan met een fototoestel om de nek op een fiets door de stad zwerven. Behalve tijdens het spitsuur. Sinds onze drie kinderen als volwassen madammen de deur uit zijn vul ik het ochtendlijk spitsuur steeds minder met mijn fietslijf. De snelste weg naar het station maakte plaats voor de prettigste fietsroute naar het station. En ’s avonds brengt mijn neus en mijn boodschappenlijstje me langs de prettigste omweg naar huis. Zo’n vrijheid is één van de voordelen van de fiets. Want aan druk verkeer (m/v, auto/fiets) is weinig vreugde te beleven.

Het verkeer is als het leven. Of als de liefde. Alle dagen anders, en ook een béétje hetzelfde. Dinsdagmorgen, de dag van de kinderfietstelling, schrok ik van de ruwheid van de ochtendspits.

22okt19, 07u58, Gentbruggestraat / Aannemersstraat / Destelbergenstraat / Cécile Cautermanstraat

De Gentse kinderfietstelling vindt jaarlijks plaats op verschillende kruispunten, en duurt een half uurtje: van 8u tot half 9. Dit jaar was dinsdag 22 oktober de teldag. De resultaten lees je hier bij de grandioze companen van het GMF- Gents Milieufront. Voor de foto’s van deze telling zocht ik een paar kruispunten uit die op een half uurtje te verbinden zijn. Het is pas als je buiten je dagelijkse ochtendroute “stapt” dat die ruwheid opvalt. Er is vooral véél haast te zien, om de haverklap verpakt als ruwheid. Of is het slaperige domheid? Nu, dit is wat de kinderen anno 2019 visueel en emotioneel te slikken krijgen. Oversteekplaatsen op de kleine ring worden geblokkeerd alsof het niks is, waardoor fietsers gedwongen worden te slalommen, of halfweg te wachten op de volgende groenfase. En dan zijn we verbaasd dat de jongeren hun eigen verkeersregels “uitvinden”? Waarom schrijf ik dat laatste? Ik heb het zowat gehad met het beledigen op sociale media van fietsers. Fietsers zijn zeker geen heiligen, verre van. En jawel: het doorsnee autoverkeer in het Gentse is een pak “beschaafder” geworden. Maar in de ochtendspits merk je van dat laatste verdomd weinig. Komt dat omdat de politie dan zéér afwezig is in het straatbeeld? Mijn ideaalbeeld blijft: een fietsbrigade / politiekorps die dagelijks aanwezig is op de hoofdfietsroutes. Maar net in de ochtendspits zie je ze zelden. Komt dat omdat ze dan bezig zijn met parkeerovertredingen / takelingen rondom wegenwerven en garagepoorten? Of… ?

22okt19, Forelstraat

Hieronder een bloemlezing van een half uur onprettig of gevaarlijk kruispuntgedoe met intens fietsverkeer. De chaos op het kruispunt Gentbruggestraat / Aannemersstraat / Cécile Cautermanstraat / Destelbergenstraat kan je niet in een foto vatten. Het filmpje op de Facebook van Velo-droom komt in de buurt.

Dit is de oversteekplaats Kasteellaan / Gandastraat:

22okt19, Kasteellaan

Er zit duidelijk steeds meer druk op de mensen van de Lijn. Van op mijn zijlijn kon ik inschatten dat de eerste bus niet snel weg kon zijn. De tweede had groen, maar had beter gewacht tot de eerste bus vertrok. Nu blokkeerde hij voetgangers en fietsers, terwijl ze groen hebben. Van professionals verwacht ik professioneel rijgedrag.

22okt19, Kasteellaan

Dit is de oversteekplaats Kasteellaan / Dampoort:

22okt19, Kasteellaan
22okt19, Kasteellaan
22okt19, Kasteellaan

Er ontbreekt een overzichtsfoto naar rechts. Daar is voldoende plaats voor drie auto’s. Auto 1 hield meer dan een meter afstand tothet kruispunt. Auto 2 hield anderhalve à twee meter afstand tot auto 1. Gevolg: auto 3 blokkeert de oversteekplaats. De stroom fietsers staduitwaarts is intens. Alle fietsers stadinwaarts geraken niet verder dan de middenberm:

22okt19, Kasteellaan
22okt19, Kasteellaan

Terug naar de Gandastraat, waar er bij de heraanleg helaas bezuinigd is op de verkeerslichten. De situatie is juridisch correct, en gevaarlijk onleesbaar.

22okt19, Kasteellaan
22okt19, Kasteellaan
22okt19, Kasteellaan
22okt19, Kasteellaan

Dames en heren Fietsbultlezers, in welke andere stad of gemeente in dit land staan de verkeerslichten zo ver van de stopstreep opgesteld? Als dat elders identiek zo is, is er dan ook zoveel autoverkeer? Hoeveel stadsmuur kan een ringweg zijn? (en nee dames en heren sceptici, dat autoverkeer willen we niet terug dwars doorheen de binnenstad zien rijden)

We gaan verder via de Tweebruggenstraat, waar we even een kind en zijn mama volgen:

22okt19, Tweebruggenstraat
22okt19, Tweebruggenstraat
22okt19, Tweebruggenstraat

Positief: dit is zo’n oversteekplaats waar 80 à 90% van de automobilisten aan fietsers voorrang geeft.

22okt19, Graaf Van Vlaanderenplein

Aan de Sint-Lievenspoort kon ik het geluid van fietsremmen koppelen aan autoverkeer dat vanuit de Zuid richting Dampoort afslaat. Nog steeds levensgevaarlijke lichten dus…

Kort samengevat: binnen de Belgische context heeft Gent een prima fietsreputatie. Wie hier dagelijks met kinderen doorheen de ochtendspits laveert is het daar absoluut niet mee eens. Er is nog zéér veel werk te verzetten alvorens alle Gentenaars veilig en comfortabel van en naar huis / werk / school kunnen fietsen.

De tellers aan de Stropbrug waren nèt 1 minuut weg, en de ziekenwagen was nèt aangekomen voor de klassieker daar: auto uit de Stropkaai raakt fietser die in de afzink op een supersmal fietsstrookje zit.

22okt19, Burggravenlaan
22okt19, Burggravenlaan

De werf om dit veilig te maken is aangekondigd, en mag snel beginnen. Er moet toch een fasering te verzinnen zijn waarbij fietsers nog een poos kunnen passeren (auto’s niet)? Van zodra de fietsersbrug aan de Stropkaai klaar is kan de stropbrugwerf in volle breedte verder.

Als uitsmijter: afgelopen zondag zag ik op VTM een teaser voor de volgende aflevering van Make Belgium Great Again. Het gaat overduidelijk over fietsinfrastructuur en/of verkeersveiligheid:

20okt19, VTM, Make Belgium Great Again

Was ik u, ik zou komende zondag om 19u55 zeker kijken, en op 1 november meedoen aan de tweede Critical Mass XL. (15u, startplek Sint-Pietersplein).

In de media

Er is een fietswerf op komst waarbij ik mijn twijfels heb of het voor de fietsers een verbetering zal zijn. Maar laat me beginnen met de positieve kant. Tot voor een paar jaar gingen overheden -groot en klein- ervan uit dat het volstond om wegenwerven -groot en klein- te communiceren via de media – groot en klein. Dat kantelde naar intense PRcampagnes om grote werven aan te kondigen. Terwijl voetgangers en fietsers vaak genoeg hebben aan een A4ke, met een heldere boodschap of omleidingsplan. Agentschap Wegen en Verkeer hing vorige week deze geplastifieerde A4’s op aan de ballustrade van de sluiskom:

18sep19, Vlaamsekaai
18sep19, Vlaamsekaai

Vandaag volgde het persbericht, en de media-aandacht. Professioneel werk. Detailplannen zijn er niet, dus detailcommentaar is niet mogelijk. Ik twijfel of het een verbetering zal worden voor fietsers en voetgangers.

Het persbericht zegt: “Zo kunnen voetgangers op de meest logische plek, in het verlengde van de fiets- en voetgangersbrug over de Schelde, oversteken. De nieuwe oversteekplaats zal uitgerust zijn met verkeerslichten met een drukknop.”  De Zalmstraat is als fietsroute veel smaller dan de huidige route via de Eendrachtstraat. Als de “monding” van de Zalmstraat blijft zoals ze vandaag is voorspel ik een conflictieuze situatie. Als…

Vraag is of wegbeheerder AWV geen “Infrabelleke” wil doen: onder het (terechte) argument van onveiligheid “overwegen schrappen”, zo de gewenste (auto)stroom handhaven, en het muureffect versterken. De oversteekplaats aan de Snoekstraat is onveilig. Maar is van twéé oversteekplaatsen één maken de oplossing die voetgangers en fietsers nodig hebben? Het aantal vierkante meters waar voetgangers en fietsers kunnen oversteken zal drastisch verminderen. AWV had evenzeer de twee oversteekplaatsen die er nu zijn (Eendrachtstraat en Snoekstraat) kunnen uitrusten met state of the art verkeerslichten. Dat zou voor fietsers en voetgangers een èchte verbetering zijn. Ik vrees vooral dat de nieuwe oversteekplaats qua wachtzones te weinig plaats / capaciteit zal hebben. Maar ik hoop dat ik me vergis.

De logica van “de meest logische plek” mangelt, want fietsers zullen nu aan het andere einde van de Zalmstraat, aan de Forelstraat, een aantal extra oversteeksituaties erbij krijgen. Het kruispunt Forelstraat – Eendrachtstraat is breed en met de huidige fietsstromen en voorrang van rechts relatief overzichtelijk. Ik weet niet zeker of dit zo zal blijven. Ik weet wel dat het kruispunt Zalmstraat / Forelstraat minder overzichtelijk is, en meer potentie heeft voor conflicten. Afwachten…

Kortom: ik ben anno 25 september 2019 niet overtuigd dat dit project voor fietsers een verbetering zal zijn, en zal samen met u kijken wat het wordt. AWV is in mijn ogen nog steeds de belangenbehartiger van autoverkeer, die reputatie is nog niet gekanteld (en jaja, ik weet het: vergeleken met de rest van het land valt dat in Gent best mee). Als de verkeerslichtenregeling hetzelfde regime krijgt als de Gandastraat kan AWV positieve punten scoren. Dat deed ze trouwens al in het verleden (2009-2010) door tussen Delvinlaan en de Saskes een tweerichtingsfietspad aan te leggen.

Terug naar dezelfde quote: “Zo kunnen voetgangers op de meest logische plek, in het verlengde van de fiets- en voetgangersbrug over de Schelde, oversteken. De nieuwe oversteekplaats zal uitgerust zijn met verkeerslichten met een drukknop.” Waw! Er is een Gewestelijke administratie die de Saskes als een fiets- en voetgangersbrug beschouwt. Het wordt nu toch ècht wel tijd dat De Vlaamse Waterweg ècht werk maakt van deze plek. Hier horen twee brede fiets- en voetgangersbruggen te komen, toekomstgericht breed. Bekijk de huidige rotte situatie:

25sep19, Sluizenweg
25sep19, Sluizenweg
25sep19, Sluizenweg
25sep19, Sluizenweg
25sep19, Sluizenweg
25sep19, Sluizenweg
25sep19, Sluizenweg

Gelijk welke nieuwe minister van Mobiliteit die het écht meent met fietsbeleid grijpt hier eigenhandig in. En dan hebben we bolle kasseien nog niet getoond.

De eerste paal

De Sint-Lievenspoort is vermoedelijk het kruispunt met het meeste wrevel tussen automobilisten en fietsers. Vandaag maakte ik het alwéér mee: je hebt als fietser groen licht, maar de automobilisten met groen kunnen dat groen licht voor fietsers niet zien. Gevolg: geroep, geclaxoneer, verwijten. Je kan het ze niet verwijten. Automobilisten zien enkel het rode licht halfweg de oversteekplaats. Het groene licht voor fietsers is niet te zien. Hoe komt dat? Omdat ergens in Brussel een ambtenaar dat nodig vond. Hij/zij vond het nodig om een verdrag uit Wenen waarin verkeerslichtenregelingen aan bod komen ànders te interpreteren dan de rest van Europa, en de rest van AWV moet die richtlijn blindelings volgen. Dat is evident, richtlijnen zijn er om gevolgd te worden. Je wil het niet meemaken dat elke ambtenaar zijn eigen interpretaties geeft. Maar zo’n “foute” of achterhaalde richtlijn kan lang meegaan. Véél te lang. Niemand wil gezichtsverlies lijden, zeer menselijk is dat. Daardoor plaatst AWV geen veilige – lees: door àlle weggebruikers duidelijk leesbare- verkeerslichten. Hopelijk slaagt de volgende Vlaamse regering er in om deze kemel af te schaffen, lees: er budget en ambtenaren voor te voorzien. De aanvaarding van het principe van vierkant groen is een lichtpunt in het Vlaamse verkeerslichtenbeleid.

Sint-Lievenspoort, 22/03/2012, 17u-18u

Naar mijn gevoel spelen er twee zaken. Eén: het gebrek aan mensen en middelen bij AWV (behalve voor autostrades, grappig hoe ze dat altijd ontkennen, welke politicus koopt eens een goede rekenmachine?). Twéé: de nog steeds dominante mentaliteit om autodoorstroming als topprioriteit te nemen. De wachtende mens/automobilist is blijkbaar een hitsig wezen. Na jaren Fietsersbondactievoeren is er voor de Sint-Lievenspoort een oplossing in uitvoering: een onderdoorgang van het kruispunt. De werf startte op 3 april 2019. Die oplossing van de onderdoorgang ziet er op plan degelijk uit: het wordt een tweerichtingsfietspad. De enige angel is dat er vanuit de Heuvelpoort drie rijstroken voor auto’s komen. Een rationele beslissing, of een zoeken naar draagvlak bij de Brusselse politiek en zijn achterban? “Het is een grote investering, maar we doen ook iets voor de auto’s”. Het spiegelbeeld van de immense autoinvesteringen aan de Oosterweel, de Brusselse Ring en Gentse Noordelijke R4: “… maar het wordt ook voor fietsers beter, we doen er ook fietsinvesteringen…”. De belangrijkste angel: het blijft afwachten of de fiets-en voetgangersveilige ingrepen in de vier andere “armen” van het kruispunt ook uitgevoerd worden. Hopelijk is dat reeds beslist. Wordt er gekozen voor 100% fietsveiligheid, of voor “jamaar, juridisch is alles correct”. Idem voor voetgangers trouwens. Want het zal nog wel een paar decennia duren voor de fly-over er verdwijnt… vermoeden we. En néé: het rondpunt aan Speurder in Ledeberg is voor vele fietsers géén veilig alternatief. De assertieve fietsers trekken er hun plan, de anderen blijven er weg.

Tatààà! Over naar de vreugde van de dag: de eerste paal is er!! Tatàààà!! Een kleine paal voor de mensheid. Een grote paal voor Gent. Tatààà!! Néé, geen verkeerslichtenpaal, maar een “onderdoorgangpaal”:

12 juli 2019, Zeeschelde aan Sint-Lievenspoort
12 juli 2019, Zeeschelde aan Sint-Lievenspoort
12 juli 2019, Zeeschelde aan Sint-Lievenspoort
12 juli 2019, Zeeschelde aan Sint-Lievenspoort

In theorie is de werf klaar in december 2019. We zijn al op zoek naar cadotjes om de betrokken politici en ambtenaren te danken voor deze onderdoorgang. Alle suggesties zijn welkom!

Verapaz, the sequel

Dienstmededeling: de “bouwaanvraag” voor de Verapazbrug hangt uit.

16 jun19, Koopvaardijlaan
16 jun19, Koopvaardijlaan

Deze bouwaanvraag is belangrijk. Niet omdat de brug een lange voorgeschiedenis heeft, een dikke Franse roman of een Amerikaanse realityreeks waardig (lees daarover een stukje hier en hier). Wèl omdat de brug deze -complexe en belangrijke- hoek van Gent voor de komende decennia in een andere plooi legt. Zo zag deze hoek er anno 1912 uit:

16jun19, collectie Anglo Belgian Corporation.

De brug komt linksonder, ongeveer op de E van Bassin de CommercE, het Handelsdok. Op onderstaande kaart zie je de witte daken van nieuwe loodsen van Christiaens Christeyns :

De Verapazbrug zal rechts daarvan landen. Het wordt uitkijken of bij het eindontwerp rekening werd gehouden met onze bezorgdheden omtrent fietsveiligheid. Of de nieuwe aangelegde kruispunten voor fietsers en voetgangers 100% conflictvrij zullen zijn. En of de nieuwe tramrails en het tweerichtingsfietspad elkaar haaks dwarsen. Op dit plan uit 2017 is dat niet zo. Fietsveiligheid is méér dan een fietspad aanleggen. Mocht u tijd hebben om de plannen in te kijken, laat ons uw analyse hierover weten. Meer officiële info hier.

Links en rechts van de zone waar -hopelijk binnen een paar jaar- de brug komt wordt driftig gebouwd aan het project Oude Dokken. Naast de woontorens en het nagelnieuwe Stadsgebouw met Basisschool en Wijksporthal wordt ook gewerkt aan de heraanleg van de Kleindokkaai en de aanleg van het Kapitein Zeppospark rondom het Houtdok.

Dit is de werf Kleindokkaai:

16jun19, Kleindokkaai
16jun19, Kleindokkaai
16jun19, Kleindokkaai
16jun19, Kleindokkaai
16jun19, Kleindokkaai
16jun19, Kleindokkaai, vanop de Dampoort

Het werk aan de paden rondom het Houtdok gaat traag gestaag vooruit. Morgen een fotoreeks hiervan. Kijk, de verlichtingspalen zijn aangekomen:

16jun19, Houtdok, toekomstig Kapitein Zeppospark

Vraag is of deze twee deelprojecten – Kleindokkaai / Schipperskaai en Houtdok / Kapitein Zeppospark – ook snel met elkaar verbonden zullen worden, zodat Muide en Meulestede langs hier een veilige fietsverbinding met de centrumstad en Dampoortstation krijgen. Ik hoop het.

Hoeveel jaar zal het duren voor deze twee helften elkaar zullen vinden? Ik lees: wachten op herlokalisatie van het bedrijf. Of zal de werf aan de Verapazbrug deze bijna-fietsas voor een paar jaar in de diepvrieze stoppen?

16jun19, Houtdok, toekomstig Kapitein Zeppospark
16jun19, Houtdok, toekomstig Kapitein Zeppospark
01apr19, Schipperskaai / Koopvaardijlaan

In de tussentijd is hier een paar meter degelijk asfalt nodig:

31mei19, Koopvaardijlaan

Vergis je niet. Hier passeren in spitsuren veel fietsers van en naar het schiereiland Muide/Meulestede, een stadsdeel met een steeds jongere bevolking, en dus met een immens fietspotentieel.

29apr19, Koopvaardijlaan
29apr19, Koopvaardijlaan
29apr19, Koopvaardijlaan

†

29apr19, Koopvaardijlaan

De verkeersafwikkeling rondom de aansluitingen met de Verapazbrugwerf zal complex zijn, of niet zijn. Deze fietsas kan een kans zijn om véél mensen op de fiets te krijgen.

29apr19, Koopvaardijlaan