De nederdaling

Gelijk welke werf blijft een spannend verhaal. Zowel wegenwerkers als torenbouwers zijn familie van de tovenaars. Ok, zij voeren uit wat anderen ontworpen hebben. Als het goed is werken ze samen. Dat wil ook zeggen: corrigeren ze elkaar. Ook niet altijd simpel. Vorige week nog hoorde ik het verhaal waar de aannemer de fundering herberekende, en de ontwerpers corrigeerden. De moeilijkheid is dan: wie zal de meerkost dragen? Hier koos de aannemer om de factuur naar de bouwheer te sturen. De toekomstige bewoners moeten het dan maar “regelen” met de ontwerper. Bouwen is een spannend verhaal.

10mei19, Sint-Lievenslaan
03jun19, Sint-Lievenslaan
12jul19, Sint-Lievenslaan
05aug19, Sint-Lievenslaan
05sep19, Sint-Lievenslaan
02okt19, Sint-Lievenslaan
05nov19, Sint-Lievenslaan
11dec19, Sint-Lievenslaan
13jan20, Sint-Lievenslaan

Een werf zoals de onderdoorgang van de Sint-Lievenspoort lijkt me ook een spannend verhaal. Het wordt in Gent de eerste onderdoorgang van deze breedte. (Ben je niet van Gent, en ken je andere onderdoorgangen niet? Hier kom je de meeste tegen, de onderdoorgangen onder de Kemelbrug en Brusselsesteenweg komen er niet in voor) De technieken zijn dus -minstens voor een deel- anders dan bij de vorige onderdoorgangen. Ik ben benieuwd hoe deze onderdoorgang zal klinken. Zullen de panelen na verloop van tijd loskomen, en een eigen soundtrack vormen? Als ik deze uitvoering bekijk – met grotere en zwaardere vloerpanelen- dan zou het wel eens een onderdoorgang zonder soundtrack kunnen worden. Voor fietsers speelt dat geen rol, voor sommige omwonenden wel.

01feb20, Sint-Lievenslaan

Het is voor ons ook altijd afwachten hoe correct de hoofdzaken – zoals de hellingsgraad, de draaicirkels of de kwaliteit van het wegdek- ontworpen en uitgevoerd worden. Zo voelt het beton van de helling vanuit het Bijgaardenpark naar de bejubelde nieuwe Dampoorttunnel niet als een vlakke helling: te veel bobbelgevoel van betonplaat naar betonplaat. Over de hellingsgraad van deze onderdoorgang maak ik me geen zorgen, die zal ok zijn. Sinds vrijdagnacht kunnen we ons een ècht beeld vormen van de nederdaling:

01feb20, Sint-Lievenslaan
01feb20, Sint-Lievenslaan

01feb20, Sint-Lievenslaan
01feb20, Sint-Lievenslaan
01feb20, Sint-Lievenslaan
01feb20, vanuit Sint-Lievenslaan, onder B401

Fietsersbond Gent heeft de afgelopen decennia verschillende keren actie gevoerd om deze “rattenval voor fietsers” veiliger te maken. Nog eens herhalen: deze stadspoort werd in de jaren 60 – op vraag van de stad- een autoinjectienaald. Het autoverkeer kreeg hier drie niveaus. Voetgangers en fietsers kregen een restfractie. De meest ultieme stadsmuur, met doden en gewonden. Gelukkig evolueren de inzichten. De stad wenst nu de B401 af te schaffen. Dat zal niet voor morgen zijn. Zo’n onderdoorgang is een noodzakelijke tussenstap om fiets- en voetgangersverkeer te ondersteunen / stimuleren.

23jan20, Sint-Lievenspoort

De opening van de onderdoorgang ergens in de lente zal vele harten sneller doen slaan. Ditmaal van vreugde in plaats van doodsangst. Dank bij voorbaat voor de inspanningen bij de vele administraties: Agentschap Wegen en Verkeer, De Vlaamse Waterweg, Stad Gent, … wie nog?? De aannemers zullen een mooi project in hun portfolio hebben. En zoals we donderdag hier schreven: het werk aan de Sint-Lievenspoort is nog niet af.

Tot slot: beste aannemer, let u er aub op dat fietsers die van de Heuvelpoort komen overal door kunnen?

Staal, modder en twijfel.

Goed nieuws, modder en twijfel, dat staat u hieronder te wachten. De Gontrode Heirweg moet even wachten voor de volgende stap in de “making of de Sint-Lievenspoortfietsonderdoorgang”.

Half december kreeg een van de twee “landingshoofden” van de onderdoorgang een “kostuumpas”. Tenminste, dat was mijn fantasie.

16dec19, Sint-Lievenslaan

Woensdag stond de werfpoort nog laat wijd open, een teken van grote maneuvers:

29jan20, Sint-Lievenslaan

En jawel: de werken aan het stalen vloervlak van de onderdoorgang zijn afgelopen weken ècht begonnen.

29jan20, Sint-Lievenslaan
29jan20, Sint-Lievenslaan

Dit technisch concept heb ik nog nergens gezien: alle palen krijgen een soort van kroonkurk, waar de vloerelementen aan bevestigd worden. Knap!

29jan20, Sint-Lievenslaan

Zoals we al schreven, kant Keizervest is het fietspad reeds tijdelijk opengesteld. Later komt nog de eindlaag van het asfalt. Op twee plaatsen in de bocht zijn er reeds vierwielers de scheidingsberm ingesukkeld (?) / ingevlogen (?) / ingeraced (?):

10jan20, Keizervest
29jan20, Keizervest
29jan20, Keizervest

Enerzijds mag de aannemer wel even een eenvoudige schop ter hand nemen (zo een metalen schijf met een lange steel aan) om het fietspad vrij te maken. Anderzijds maak ik me zorgen over het vervolg. Hoe zal het fietspad in deze bocht beveiligd worden tegen autostraderacers?

En dan is er nog de twijfel over de breedte van het fietspad. De twijfel gaat over deze lokatie:

23jan20, Keizervest
13jan20 Keizervest
13jan20, Keizervest

Dit wordt een intens kruispunt van fietsverkeer. Er komen vier stromen: 1) vanuit de verkeerslichten rechtdoor, 2) vanuit de verkeerslichten naar de onderdoorgang, 3) vanuit de onderdoorgang naar rechts richting Dampoort, 4) vanuit de onderdoorgang naar links richting verkeerslichten. Mijn twijfel is: is er in het ontwerp voor alle stromen rekening gehouden met de draaicirkels van de fietsers? Is er voldoende (of: maximale) ruimte voor genomen? Ik twijfel, maar kan uiteraard helemaal mis zijn. Momenteel kan ik enkel de breedte van het fietspad lezen. Bij de start van het kruispunt is het – net als aan de verkeerslichten- circa drie meter. Op het einde van het kruispunt is er méér dan een meter minder:

13jan20 Keizervest
13jan20 Keizervest

Dat laatste begrijp ik niet goed. Is hier in deze afzink ook geen maximale breedte gewenst? Kortom: ik ben benieuwd hoe men de verkeersafwikkeling tussen deze vier fietsstromen organiseert. Misschien maak ik me nodeloos ongerust, ik zie het gewoon niet voor me . Misschien zit de oplossing in de breedte van het “landingshoofd”?

Nog even kijken wat er te zien is op de website van Wegen en Verkeer.… niet echt veel. Ik zie enkel haaientanden, geen voorstorteerstroken of andere belijning. Hebben de ontwerpers rekening gehouden met de hellingen? Fietsgedrag van dalende en klimmende fietsers is totaal anders dan op vlakke paden.

Op de website staan ook al foto’s van de stalen elementen. 🙂 En de melding dat er vanavond en morgenavond van 20u tot 06u gewerkt wordt vanop de afrit Sint-Lievenslaan. Voetgangers en fietsers kunnen passeren, autoverkeer kan niet door.

Ik knip en plak nog even het kaartje van de website:

Op de website kan je het plan iets groter bekijken. Eenmaal de werf klaar is zullen er vanuit de Sint-Lievenslaan drie autorijstroken liggen (volgens kwatongen heeft dat te maken met autodoorstroming). Kant Schelde zal het fiets- en voetgangersverkeer louter ondergronds kunnen vermoed ik (er staan op het kruispunt geen pijltjes, maar het plan is duidelijk onvolledig: de fietsstroom vanuit de Callierlaan heeft ook geen pijltjes) Of blijven daar toch verkeerslichten voor voetgangers? De onderdoorgang is sowieso gemengd verkeer, met vrij veel voetgangerstrafiek. (ik vermoed: het meeste van àlle onderdoorgangen in Gent, zeker als het verkeerslicht afgeschaft wordt). Op plan is het fietspad kant Sint-Lievenslaan louter éénrichting naar de onderdoorgang, wat fietsverkeer vanuit Heuvelpoort richting Zuiderpoort onmogelijk maakt. Bizar. Een foutje op het plan?

Ik vermoed dat dit (kant Keizervest) een trap wordt:

13jan20 Keizervest

Kant Zuidpark blijft de fietsstroom in één richting, louter richting Heuvelpoort. Hopelijk gaat het daar ook snel op de schop, al was het maar om het voor voetgangers 21e eeuws te maken. Mensen met kinderwagen, rollator of rolstoel hebben er geen andere keuze dan het fietspad te gebruiken. Hoog tijd dat iemand Voetgangersbond Gent opricht?

21okt12, 09u26, Sint-Lievenspoort

Memorandum R40 (update!)

De R40 zal komende jaren onze aandacht blijven opeisen. Daarom gaven we deze Fietsbult van 28 april 2019 een grote kuis met flink wat updates.

Fietsbult

Critical Mass Gent, Fietsersbond Gent, Velo-droom en Gents MilieuFront presenteren dit Memorandum R40 een maand voor de Vlaamse, federale en Europese verkiezingen. We vragen aan alle politieke partijen van de Gentse Gemeenteraad en van het nieuwe Vlaams Parlement om werk te maken van een mensvriendelijk ringweg. Het is een vervolg op ons pleidooi uit maart 2017: De Gentse kleine ring mag geen stadsmuur worden.
De R40 moet de modal shift mee waar maken: van automuur naar een veilige ring voor álle weggebruikers. Slimme mobiliteit vraagt moderne verkeerslichten, met veiligheid en comfort voorop, met conflictvrije kruispunten en geen moordstrookjes. In dit memorandum nemen we u mee op een tocht langs verleden, heden en de gewenste toekomst van de R40. Zet deze bril op: kunnen hier kinderen en bejaarden fietsen?

Een beetje geschiedenis

R40, alias “de kleine ring”, is de dertien kilometer lange ringweg rondom het centrum van Gent. Een groot deel…

View original post 3.559 woorden meer

Afscheid van het verleden

Ik droomde van een jaaroverzicht uit de 148 Fietsbulten uit 2019. Ik droomde van een selectie van foto’s uit 2019, maar dat zou onrecht doen aan de honderden ongebruikte foto’s. Zelfs de reeks “Nieuwe fietspaden” bleef onvolledig. Maar kijk, wat denk je van een oplijsting van Fietsbulten waar we afgelopen jaar aan begonnen, maar die we niet afgewerkt / gepubliceerd kregen?

Beschouw dit overzicht als een reminder aan onszelf om komende maanden de belangrijkste bulten af te werken. Daarnaast is en blijft uw bijdrage welkom via fietsbult@fietsersbondgent.be. En gedenk: we doen dit als vrijwilligers.

Laat me u herinneren aan hèt hoogtepunt van afgelopen Fietsersbondgent-jaar: op 28 april daagden ondanks “klassiek” regenweer honderden fietsers op om samen de volledige R40 af te fietsen, én om de spiksplinternieuwe fietstunnel onder de Dampoortsporen in te huldigen. Nog eens herbeleven? Kijk hier. Dames en heren politici, herlees hier ons uitgebreide memorandum over de R40. Om het u makkelijk te maken publiceren we het morgen, 1 januari 2020, nogmaals integraal.

28apr19, Keizervest

We willen dolgraag afscheid nemen van dat verwaarloosde verleden van de R40. Deze ringweg is voor auto’s de spil van het circulatieplan. Helaas investeert de Vlaamse overheid nog steeds te weinig mankracht, manuren en geldmiddelen om deze ringweg mee te laten evolueren met zijn tijd. Dat is zonde. Mits méér zorg zouden nog méér mensen de overstap naar de fiets aandurven. Daarom is onze Nieuwjaarswens dezelfde als 10 jaar geleden: we wensen een ambtenaar die 100 procent focust op deze ringweg voor voetgangers, fietsers, trams, bussen, hulpdiensten, stadsdiensten allerhande, vuilniswagens, vrachtwagens, camionettes, auto’s, mobilhomes, steps èn mensen in een rolstoel. Een ambtenaar die maakt dat de supercomputer die de Gentse (gewestelijke) verkeerslichten regelt ook op volle capaciteit gebruikt wordt. Een ambtenaar die de slechtste voetpaden op de R40 bij de Stad aankaart. Een ambtenaar die maakt dat de R40 ook voor fietsers rond wordt. Een ambtenaar die maakt dat de oversteekbaarheid van de R40 beter wordt voor àllen. Een ambtenaar die kijkt hoe trams en bussen op en rond de R40 vlotter kunnen doorstromen. Aan werk geen gebrek me dunkt. Laat ons de heraanleg van Nieuwevaart en Gasmeterlaan als referentie nemen:

28apr19, Gasmeterlaan

2020 wordt het jaar van de opening van de onderdoorgang van de B401, alias de Sint-Lievenspoort. Daar klinken we al op.

17dec19, Keizervest
17dec19, Sint-Lievenslaan

Elf klinkers

Vandaag, 25 november, zou op de R40 de nieuwe oversteekplaats tussen Zalmstraat en de Schelde in gebruik genomen worden. Het wordt daar kant Schelde een raar nieuw fietskruispunt, waarover ik mijn twijfels heb. Hoe zal de afwikkeling van het fietsverkeer hier verlopen? Maar laat me starten met wat beelden om aan te geven dat het voor de werkmannen niet simpel was om deze klus op zo’n beperkte ruimte te klaren. Ze zochten duidelijk manieren om de flow van fietsers niet bruusk te onderbreken.

19nov19, Vlaamsekaai
19nov19, Vlaamsekaai
21nov19, Vlaamsekaai
21nov19, Vlaamsekaai

Na de historie met het geblokkeerde fietspad kreeg de werf vrijdag nogmaals een surrealistisch tintje:

22nov19, Vlaamsekaai

Nog voordat het nieuwe oversteekplaats ingebruik genomen werd, verdween de verf van de bestaande oversteekplaats. Het weekend kon beginnen.

22nov19, Vlaamsekaai

Over naar de hoofdzaak van dit stuk. Het nieuwe fietskruispunt wordt een druk kruispunt. In oktober telde ik op de sluisdeur in een uurtje ochtendspits 431 fietsers en 51 voetgangers, zie deze Fietsbult. Dat zullen er komende jaren alleen maar meer worden. En dit zijn de oplossingen die verzonnen zijn om deze stroom aan te kunnen:

22nov19, Vlaamsekaai

Fietsers die stadinwaarts willen hebben -in tegenstelling tot voorheen- géén wachtruimte meer. Indien ze flink achter de haaietanden wachten hebben ze er het raden naar wanneer het groen wordt. Dat laatste wil ik niet overdrijven: de flow vanuit Gentbrugge zal als eerste vertrekken, en daar kunnen ze zich dan hopelijk nog bij aansluiten. Ondertussen is de flow richting Gentbrugge wel geblokkeerd, tenzij ze gaan spookfietsen. Kortom: véél functies / richtingen op een véél te klein oppervlak. Om precies te zijn: op de breedte van 11 klinkers.

22nov19, Vlaamsekaai

De fietsstroom die vanuit Gentbrugge rechtdoor wil heeft een heldere stopstreep. Daar horen ze dus te wachten tot het voor hen groen geworden is.

22nov19, Vlaamsekaai

Dat wil zeggen dat de fietsers die rechtsaf willen richting Jan Delvinlaan en Denderlaan de wachtende stilstaande fietsers links moeten voorbijsteken. Euhhhh… een primeur?

23nov19, Vlaamsekaai

Ik ben vergeten kijken of de fietsers die van Heuvelpoort komen ook een stoplicht kregen, dat zou wel moeten. En oh ja, de kasseien bleven -driewerf helaas- onaangeroerd.

Dit is de luchtfoto van het kruispunt. Daarop zie je helder dat de Zalmstraat niet recht op de Saskes aantakt.

In de Fietsbult van 25 september las u: “Vraag is of wegbeheerder AWV geen “Infrabelleke” wil doen: onder het (terechte) argument van onveiligheid “overwegen schrappen”, zo de gewenste (auto)stroom handhaven, en het muureffect versterken. De oversteekplaats aan de Snoekstraat is onveilig; Maar is van twéé oversteekplaatsen één maken de oplossing die voetgangers en fietsers nodig hebben? Het aantal vierkante meters waar voetgangers en fietsers kunnen oversteken zal drastisch verminderen. AWV had evenzeer de twee oversteekplaatsen die er nu zijn (Eendrachtstraat en Snoekstraat) kunnen uitrusten met state of the art verkeerslichten. Dat zou voor fietsers en voetgangers een èchte verbetering zijn. Ik vrees vooral dat de nieuwe oversteekplaats qua wachtzones te weinig plaats / capaciteit zal hebben. Maar ik hoop dat ik me vergis. “ en “Kortom: ik ben niet overtuigd dat dit project voor fietsers een verbetering zal zijn, en zal samen met u kijken wat het wordt.” De vraag is: wat als deze ingreep niet werkt? Of vertonen fietsers ook op zo’n zéér beperkte oppervlakte, vér onder de normen van het fietsvademecum, spreeuwengedrag?

Make Belgium Great Again: Critical Mass XL

Vrijdag gaan in de vijf provinciehoofdsteden Critical Masses XL door. Fietstochten voor veilig verkeer. Ze komen er op initiatief van het VTM-programma “Make Belgium Great Again”. Je kan aflevering drie hier herbekijken. We werken daar als Fietsersbond Gent, en samen met Critical Mass Gent en andere fietsorganisaties, gemotiveerd aan mee. Omdat we 100% achter de boodschap staan. Het is geen prettige boodschap. Wie het programma niet zag: politici van vijf verschillende partijen worden na een fietstocht langs typisch Belgische fietspaden geconfronteerd met honderden nabestaanden van fietsslachtoffers. Vijf nabestaanden lezen een brief voor, een harde brief:

BRIEF OUDERS

Proficiat beste politici, alweer een fietstocht overleefd. In tegenstelling tot onze kinderen. 
Wij zijn de ouders, de broers en zussen, de grootouders, en vrienden en vriendinnen van iemand die z’n fietstocht jammer genoeg niet overleefd heeft. Wij staan hier in naam van onze kinderen, die naar school vertrokken en nooit meer thuiskwamen. In naam van onze broers of zussen, die brutaal van het fietspad gemaaid werden. In naam van onze kleinkinderen die we nooit zullen zien opgroeien. In naam van onze vrienden, die het leven lieten op moordstrookjes die jullie zo mooi ‘fietspaden’ noemen. 

‘Moordstrookje’. Zelden was een woord zo goed gekozen. De fietsinfrastructuur in Vlaanderen is een ijskoude moordenaar. Ons land is namelijk het 3de meest dodelijke land voor fietsers in Europa. Voor elke fiets die hier achter ons staat, liet vorig jaar iemand het leven in ons verkeer. Vorig jaar nog 44. En dan hebben we het nog niet gehad over de meer dan 10.000 gewonden.

Bijna de helft van de Vlamingen laat zijn kinderen niet met de fiets naar school rijden uit angst dat hen iets overkomt. Ben, Meyrem, John, Hilde & Alexander, zouden jullie je eigen kinderen naar school sturen langs de route die jullie net hebben gefietst? Ik hoop van niet. 

“Deze regering investeert recordbedrag in fietspaden” lazen we dit jaar nog in de kranten. 138 miljoen euro. Het Rekenhof berekende dat het aan dit tempo nog 37 jaar duurt voor we veilige fietspaden hebben. 37 jaar, dat zijn 1628 levens. Geen cijfers, geen statistieken. Maar mensen van vlees en bloed. 

Beste politici, hoeveel slachtoffers moeten er nog vallen? Wij willen geen 37 jaar meer wachten. En ja, ons land heeft een historische achterstand opgebouwd op het vlak van fietsinfrastructuur. Maar het is tijd voor een radicale ommekeer. Een bocht van 180 graden. 

Natuurlijk moeten we allemaal onze verantwoordelijkheid nemen voor een veiliger verkeer. Maar jullie kunnen dingen structureel veranderen. 

Daarom, beste politici, vragen we jullie: 

… een verkeersinfrastructuur op maat van fietsers en voetgangers, en niet enkel op maat van automobilisten.  

… wij vragen betere, bredere en afgescheiden fietspaden, zodat we nooit meer over moordstrookjes hoeven te spreken. 

…wij vragen échte conflictvrije kruispunten.

Kortom: wij vragen geen steekvlampolitiek meer na een dodelijk ongeval, geen opbod van grote woorden, geen loze beloftes voor de verkiezingen, maar wel daadkracht, investeringen en concrete ingrepen na de verkiezingen. 

Beste politici, onze vraag is heel concreet. Wij willen meer prioriteit voor fietsveiligheid. 
En daarom vragen wij jullie om vanaf nu elk jaar 500 miljoen euro te investeren in fietsinfrastructuur.

We staan aan de vooravond van een nieuwe regering. Het is het uitgelezen moment om jullie verantwoordelijkheid te nemen en ons land fietsveilig te maken. 

Doe het voor onze kinderen. Zodat ze tenminste niet voor niets gestorven zijn. En doe het voor alle mogelijke toekomstige fietsers. Zodat zij wel onbezorgd, onbekommerd en veilig door ons land kunnen fietsen
.

In meerdere krantenartikels bleken de betrokken politici “not amused”. Ze hekelden de methode. Sta me toe politiek te reageren: ik heb daar begrip voor, en ik heb daar helemààl géén begrip voor. Enerzijds. Anderzijds.

Enerzijds: politici zijn mensen. Uiteraard was dit geen plezante ervaring. In de bubbel van middenveld, politiek en politieke journalistiek is geweten en aanvaard dat je een politicus best nooit “koud pakt”. Dat is contraproductief. Een politicus weet niet alles, en wil voorbereid aan de start, aan de micro of aan het notitieboekje komen. Een politicus met een mond vol tanden zegt soms – soms: dus niet altijd– domme dingen. Dat zijn van die wetmatigheden, beweert de zijlijn. Wie tijdens Make Belgium Great Again naar de vijf betrokken politici luisterde merkte dat ze door de speech geraakt werden, alle vijf. Alleen: geen enkele weende. Ze deden hun best om zich “te vermannen”. Toen ik de tekst op mail te lezen kreeg hield ik het niet droog. Wenen is de eerste stap voor echte betrokkenheid. Moet dat? Nee, natuurlijk niet. Het mag. Hetgeen we van politici het meeste verwachten zijn daden. Zèker als het om mensenlevens gaat. Daar draait de speech om:

Daarom, beste politici, vragen we jullie: 

… een verkeersinfrastructuur op maat van fietsers en voetgangers, en niet enkel op maat van automobilisten.  

… wij vragen betere, bredere en afgescheiden fietspaden, zodat we nooit meer over moordstrookjes hoeven te spreken. 

…wij vragen échte conflictvrije kruispunten.

Ik vond het een knappe move van de programmamakers om politici van vijf partijen uit te nodigen. Van meerderheid en oppositie. Van gewestelijk èn nationaal beleidsniveau. Het was geen move om één individu op de brandstapel te zetten, maar om “de politiek” – in zijn brede betekenis -met deze vreselijke realiteit te confronteren. Ik kan me niet inbeelden dat er in de bubbel van het politieke bedrijf grapjes gemaakt werden over deze uitzending. Dat is goed, en de uitzondering. Het gaat tenslotte om het rechtzetten van een vreselijke erfenis, die vandaag nog steeds mensenlevens kost. De erfenis is: wegeninfrastructuur in functie van één soort gebruiker, de auto. De afgelopen 10 jaar heb ik als Fietsersbondvrijwilliger het politieke bedrijf goed leren kennen. In de kranten lees je maar een fractie van wat er allemaal gebeurt. En je leest zelden over de technische complexiteit. En over de complexe relatie tussen ambtenarij en politiek. Politicus is een hondenstiel, vandaag méér dan vroeger. Mijn respect voor de (meeste) personen die politicus worden is de afgelopen 10 jaar immens gegroeid. Mijn respect voor het politieke bedrijf is er alleen maar door achteruit gegaan. Het systeem bijt in zijn eigen staart, en moet zich herpakken.

Zo komen we bij de anderzijds: de nabestaanden van verkeersslachtoffers zijn mensen. Zij zijn de mensen die achterbleven met containerschepen vol emoties. Zij zijn de mensen die troost behoeven. Oplossingen zijn een deel van de troost. De rust waarmee ze om oplossingen vroegen was indrukwekkend. Hoed af voor hen, en voor de Ouders van Verongelukte Kinderen – SAVE vzw. Bekijk dit filmpje. De (op dat ogenblik ontslagnemende) minister wordt treffend aan het woord gelaten: “Twee zaken. Eén: de middelen. Twee: de snelheid van procedures.” Ik kan me over beide boos maken. Eén: de middelen zijn nodig om doden te vermijden. D.o.d.e.n. Ik kan enkel vaststellen dat de nieuwe Vlaamse regering niet / niet van plan is om een kwantumsprong te maken, en er prioritair op in te zetten. Twéé: de procedures zijn ontwikkeld door het politieke bedrijf. Dat is een erfenis, die opgekuist moet worden. Politici vertellen me dat ze weten dat het Verkeersreglement hopeloos verouderd is, maar er gebeurt niks. Ambtenaren vertellen me: als we nog maar één boordsteen willen verplaatsen moet er een bouwvergunning zijn. Procedures die in de vorige eeuw zinvol waren, en nu achterhaald zijn, blijven bestaan. De versplintering (wie is voor welke vierkante meter bevoegd?) is te groot voor woorden. Het getouwtrek, en vooral: het tijd- en energieverlies, over wèlke adminsitatie wàt zal betalen is te gek voor woorden. Een voorbeeld? Vlaanderen wil geen fietspaden betalen op de hellingen naar de bruggen over autostrades. Dat is op kosten van de gemeentes. De brug zelf wel, maar nièt de hellingen. Ambtenaren vertellen dat de grote budgetten bij de ambtenaren van de autostrades zitten. Dààr zit de prioriteit. De moordstrookjes moeten wachten. De verouderde verkeerslichten? Ach… Zie je ergens een slagkrachtig plan? Ik blijf erop hopen. Of zoals de communicatieverantwoordelijke het in dit artikel -kuch- treffend zegt: “We kunnen niet alle oude geërfde toestanden in één keer wegwerken. “ Dat gaat dan over de Antwerpsesteenweg. Een perspectief is er niet.

Vrijdag, 2 dagen voor de uitzending van Make Belgium Great Again kregen we deze mail:

Subject: moordstrookje Antwerpsesteenweg

Date: Fri, 25 Oct 2019 16:24:01 +0200 (CEST)

From: H M

To: gent@fietsersbond.be

Beste,

Hierbij een foto van het moordstrookje langs de Antwerpsesteenweg in Sint-Amandsberg vandaag: de parkeerstrook is te smal voor sommige auto’s en al helemaal voor grote bestelwagens. Resultaat: het sowieso reeds smalle moordstrookje moet soms gedeeld worden met geparkeerde voertuigen… Veilig is anders!

mvg,

HM, Oostakker

Het volstaat om een andere politicus te citeren, met een quote die we al jààààren zelf uitspreken: “De norm is: durf ik mijn kinderen hier te laten fietsen?”

Ik had graag hoopvol afgerond met de quote van de ex-minister: “Het grootste voordeel is dat fietsen niet meer van één partij is.” Maar helaas, alweer: enerzijds – anderzijds.

Enerzijds. Ook ik dacht bij de laatste verkiezingen: tiens, dat is nu de éérste keer dat het woord fiets in het programma van alle partijen voorkomt. Dat wil zeggen dat er in àlle partijen mensen zijn die hard aan de bel hangen.

Anderzijds: en ondanks dat wordt er géén grote inhaalbeweging gemaakt. Niet alle partijen menen het dus. De 300 miljoen waarvan sprake is voor 2024. Terwijl er in Gent alleen al prompt x aantal miljoen kunnen geïnvesteerd worden in fietsvriendelijke maatregelen. Het is een kwestie van middelen (geld èn ambtenaren om projecten uit te voeren) en van willen. Keuzes dus. Daar schort het. Op Vlaams niveau hebben de miljarden kostende autoprojecten (zoals het koppig willen doorduwen van een vierde rijstrook op de E40) alwéér gewonnen. Dààrom gaan we vrijdag fietsen.

Tot slot: mijnheer de ex-minister vergist zich. Fietsen is reeds lang niet van één partij, maar van meerdere partijen. Het was de CVP die in 1984 deze fietstocht organiseerde:

Koning Albertlaan 2014 is anno vandaag nog steeds het Gentse kantoor van de CD&V.

Op deze affiche staat geen jaartal, en geen politiek teken van leven:

Op deze affiche uit 1991 staat – naast een intens middenveld- politieke betrokkenheid van Agalev, Volksunie en Jong-Socialisten:

De roep om veiliger fietsinfrastructuur klinkt dus reeds – minstens- 35 jaar, zéér breed. Alleen zijn sommigen selectief doof.

En het woord “moordstrookje”? Dames en heren politici in Brussel, deal with it. Ik hoorde het woord 10 jaar geleden reeds uit de mond van ambtenaren, die het meenden. Had “het politieke bedrijf” er ècht werk van gemaakt, het was misschien nooit in de kranten geraakt. En waren er minder fietsdoden gevallen. Aan u om het woord te doen verdwijnen. Aan u om er een topprioriteit van te maken.

——————————————————————————————————————–

Tot vrijdag, op het Sint-Pietersplein! Verzamelen om 15u, start om 15u30.

Het parcours van de tocht:

Sint-Pietersplein – Sint-Amandstraat – Kunstlaan –kleine ring R40 Charles De Kerchovelaan – Ijzerlaan – Godshuizenlaan – Martelaarslaan – Antonius Triestlaan – Einde Were – Nieuwewandeling – Contributiestraat – Begijnhoflaan – Opgeëistenlaan – Blaisantvest – Neuseplein – Muidelaan – Dok-Noord – Stapelplein – Dok-Zuid – Kasteellaan (hier verlaten we de kleine ring R40) – Kasteellaan – Tweebruggenstraat – Nieuwebosstraat – Sint-Annaplein – Keizer Karelstraat – Sint-Jacobnieuwstraat – Vlasmarkt – Belfortstraat – Poeljemarkt (Stadshal) – napraten (geen speech of muziek) en naar huis!

De Gentse politie begeleidt de tocht, waarvoor dank! Ouders met kleine kinderen fietsen vooraan. Een mooie symboliek, en zo blijft het tempo op kindermaat. En: slecht weer bestaat niet, alleen slechte regenkledij… .

Kinderfietstelling 2019

Ik ben een straatloper. (Bijna) niks zaliger dan met een fototoestel om de nek op een fiets door de stad zwerven. Behalve tijdens het spitsuur. Sinds onze drie kinderen als volwassen madammen de deur uit zijn vul ik het ochtendlijk spitsuur steeds minder met mijn fietslijf. De snelste weg naar het station maakte plaats voor de prettigste fietsroute naar het station. En ’s avonds brengt mijn neus en mijn boodschappenlijstje me langs de prettigste omweg naar huis. Zo’n vrijheid is één van de voordelen van de fiets. Want aan druk verkeer (m/v, auto/fiets) is weinig vreugde te beleven.

Het verkeer is als het leven. Of als de liefde. Alle dagen anders, en ook een béétje hetzelfde. Dinsdagmorgen, de dag van de kinderfietstelling, schrok ik van de ruwheid van de ochtendspits.

22okt19, 07u58, Gentbruggestraat / Aannemersstraat / Destelbergenstraat / Cécile Cautermanstraat

De Gentse kinderfietstelling vindt jaarlijks plaats op verschillende kruispunten, en duurt een half uurtje: van 8u tot half 9. Dit jaar was dinsdag 22 oktober de teldag. De resultaten lees je hier bij de grandioze companen van het GMF- Gents Milieufront. Voor de foto’s van deze telling zocht ik een paar kruispunten uit die op een half uurtje te verbinden zijn. Het is pas als je buiten je dagelijkse ochtendroute “stapt” dat die ruwheid opvalt. Er is vooral véél haast te zien, om de haverklap verpakt als ruwheid. Of is het slaperige domheid? Nu, dit is wat de kinderen anno 2019 visueel en emotioneel te slikken krijgen. Oversteekplaatsen op de kleine ring worden geblokkeerd alsof het niks is, waardoor fietsers gedwongen worden te slalommen, of halfweg te wachten op de volgende groenfase. En dan zijn we verbaasd dat de jongeren hun eigen verkeersregels “uitvinden”? Waarom schrijf ik dat laatste? Ik heb het zowat gehad met het beledigen op sociale media van fietsers. Fietsers zijn zeker geen heiligen, verre van. En jawel: het doorsnee autoverkeer in het Gentse is een pak “beschaafder” geworden. Maar in de ochtendspits merk je van dat laatste verdomd weinig. Komt dat omdat de politie dan zéér afwezig is in het straatbeeld? Mijn ideaalbeeld blijft: een fietsbrigade / politiekorps die dagelijks aanwezig is op de hoofdfietsroutes. Maar net in de ochtendspits zie je ze zelden. Komt dat omdat ze dan bezig zijn met parkeerovertredingen / takelingen rondom wegenwerven en garagepoorten? Of… ?

22okt19, Forelstraat

Hieronder een bloemlezing van een half uur onprettig of gevaarlijk kruispuntgedoe met intens fietsverkeer. De chaos op het kruispunt Gentbruggestraat / Aannemersstraat / Cécile Cautermanstraat / Destelbergenstraat kan je niet in een foto vatten. Het filmpje op de Facebook van Velo-droom komt in de buurt.

Dit is de oversteekplaats Kasteellaan / Gandastraat:

22okt19, Kasteellaan

Er zit duidelijk steeds meer druk op de mensen van de Lijn. Van op mijn zijlijn kon ik inschatten dat de eerste bus niet snel weg kon zijn. De tweede had groen, maar had beter gewacht tot de eerste bus vertrok. Nu blokkeerde hij voetgangers en fietsers, terwijl ze groen hebben. Van professionals verwacht ik professioneel rijgedrag.

22okt19, Kasteellaan

Dit is de oversteekplaats Kasteellaan / Dampoort:

22okt19, Kasteellaan
22okt19, Kasteellaan
22okt19, Kasteellaan

Er ontbreekt een overzichtsfoto naar rechts. Daar is voldoende plaats voor drie auto’s. Auto 1 hield meer dan een meter afstand tothet kruispunt. Auto 2 hield anderhalve à twee meter afstand tot auto 1. Gevolg: auto 3 blokkeert de oversteekplaats. De stroom fietsers staduitwaarts is intens. Alle fietsers stadinwaarts geraken niet verder dan de middenberm:

22okt19, Kasteellaan
22okt19, Kasteellaan

Terug naar de Gandastraat, waar er bij de heraanleg helaas bezuinigd is op de verkeerslichten. De situatie is juridisch correct, en gevaarlijk onleesbaar.

22okt19, Kasteellaan
22okt19, Kasteellaan
22okt19, Kasteellaan
22okt19, Kasteellaan

Dames en heren Fietsbultlezers, in welke andere stad of gemeente in dit land staan de verkeerslichten zo ver van de stopstreep opgesteld? Als dat elders identiek zo is, is er dan ook zoveel autoverkeer? Hoeveel stadsmuur kan een ringweg zijn? (en nee dames en heren sceptici, dat autoverkeer willen we niet terug dwars doorheen de binnenstad zien rijden)

We gaan verder via de Tweebruggenstraat, waar we even een kind en zijn mama volgen:

22okt19, Tweebruggenstraat
22okt19, Tweebruggenstraat
22okt19, Tweebruggenstraat

Positief: dit is zo’n oversteekplaats waar 80 à 90% van de automobilisten aan fietsers voorrang geeft.

22okt19, Graaf Van Vlaanderenplein

Aan de Sint-Lievenspoort kon ik het geluid van fietsremmen koppelen aan autoverkeer dat vanuit de Zuid richting Dampoort afslaat. Nog steeds levensgevaarlijke lichten dus…

Kort samengevat: binnen de Belgische context heeft Gent een prima fietsreputatie. Wie hier dagelijks met kinderen doorheen de ochtendspits laveert is het daar absoluut niet mee eens. Er is nog zéér veel werk te verzetten alvorens alle Gentenaars veilig en comfortabel van en naar huis / werk / school kunnen fietsen.

De tellers aan de Stropbrug waren nèt 1 minuut weg, en de ziekenwagen was nèt aangekomen voor de klassieker daar: auto uit de Stropkaai raakt fietser die in de afzink op een supersmal fietsstrookje zit.

22okt19, Burggravenlaan
22okt19, Burggravenlaan

De werf om dit veilig te maken is aangekondigd, en mag snel beginnen. Er moet toch een fasering te verzinnen zijn waarbij fietsers nog een poos kunnen passeren (auto’s niet)? Van zodra de fietsersbrug aan de Stropkaai klaar is kan de stropbrugwerf in volle breedte verder.

Als uitsmijter: afgelopen zondag zag ik op VTM een teaser voor de volgende aflevering van Make Belgium Great Again. Het gaat overduidelijk over fietsinfrastructuur en/of verkeersveiligheid:

20okt19, VTM, Make Belgium Great Again

Was ik u, ik zou komende zondag om 19u55 zeker kijken, en op 1 november meedoen aan de tweede Critical Mass XL. (15u, startplek Sint-Pietersplein).

In de media

Er is een fietswerf op komst waarbij ik mijn twijfels heb of het voor de fietsers een verbetering zal zijn. Maar laat me beginnen met de positieve kant. Tot voor een paar jaar gingen overheden -groot en klein- ervan uit dat het volstond om wegenwerven -groot en klein- te communiceren via de media – groot en klein. Dat kantelde naar intense PRcampagnes om grote werven aan te kondigen. Terwijl voetgangers en fietsers vaak genoeg hebben aan een A4ke, met een heldere boodschap of omleidingsplan. Agentschap Wegen en Verkeer hing vorige week deze geplastifieerde A4’s op aan de ballustrade van de sluiskom:

18sep19, Vlaamsekaai
18sep19, Vlaamsekaai

Vandaag volgde het persbericht, en de media-aandacht. Professioneel werk. Detailplannen zijn er niet, dus detailcommentaar is niet mogelijk. Ik twijfel of het een verbetering zal worden voor fietsers en voetgangers.

Het persbericht zegt: “Zo kunnen voetgangers op de meest logische plek, in het verlengde van de fiets- en voetgangersbrug over de Schelde, oversteken. De nieuwe oversteekplaats zal uitgerust zijn met verkeerslichten met een drukknop.”  De Zalmstraat is als fietsroute veel smaller dan de huidige route via de Eendrachtstraat. Als de “monding” van de Zalmstraat blijft zoals ze vandaag is voorspel ik een conflictieuze situatie. Als…

Vraag is of wegbeheerder AWV geen “Infrabelleke” wil doen: onder het (terechte) argument van onveiligheid “overwegen schrappen”, zo de gewenste (auto)stroom handhaven, en het muureffect versterken. De oversteekplaats aan de Snoekstraat is onveilig. Maar is van twéé oversteekplaatsen één maken de oplossing die voetgangers en fietsers nodig hebben? Het aantal vierkante meters waar voetgangers en fietsers kunnen oversteken zal drastisch verminderen. AWV had evenzeer de twee oversteekplaatsen die er nu zijn (Eendrachtstraat en Snoekstraat) kunnen uitrusten met state of the art verkeerslichten. Dat zou voor fietsers en voetgangers een èchte verbetering zijn. Ik vrees vooral dat de nieuwe oversteekplaats qua wachtzones te weinig plaats / capaciteit zal hebben. Maar ik hoop dat ik me vergis.

De logica van “de meest logische plek” mangelt, want fietsers zullen nu aan het andere einde van de Zalmstraat, aan de Forelstraat, een aantal extra oversteeksituaties erbij krijgen. Het kruispunt Forelstraat – Eendrachtstraat is breed en met de huidige fietsstromen en voorrang van rechts relatief overzichtelijk. Ik weet niet zeker of dit zo zal blijven. Ik weet wel dat het kruispunt Zalmstraat / Forelstraat minder overzichtelijk is, en meer potentie heeft voor conflicten. Afwachten…

Kortom: ik ben anno 25 september 2019 niet overtuigd dat dit project voor fietsers een verbetering zal zijn, en zal samen met u kijken wat het wordt. AWV is in mijn ogen nog steeds de belangenbehartiger van autoverkeer, die reputatie is nog niet gekanteld (en jaja, ik weet het: vergeleken met de rest van het land valt dat in Gent best mee). Als de verkeerslichtenregeling hetzelfde regime krijgt als de Gandastraat kan AWV positieve punten scoren. Dat deed ze trouwens al in het verleden (2009-2010) door tussen Delvinlaan en de Saskes een tweerichtingsfietspad aan te leggen.

Terug naar dezelfde quote: “Zo kunnen voetgangers op de meest logische plek, in het verlengde van de fiets- en voetgangersbrug over de Schelde, oversteken. De nieuwe oversteekplaats zal uitgerust zijn met verkeerslichten met een drukknop.” Waw! Er is een Gewestelijke administratie die de Saskes als een fiets- en voetgangersbrug beschouwt. Het wordt nu toch ècht wel tijd dat De Vlaamse Waterweg ècht werk maakt van deze plek. Hier horen twee brede fiets- en voetgangersbruggen te komen, toekomstgericht breed. Bekijk de huidige rotte situatie:

25sep19, Sluizenweg
25sep19, Sluizenweg
25sep19, Sluizenweg
25sep19, Sluizenweg
25sep19, Sluizenweg
25sep19, Sluizenweg
25sep19, Sluizenweg

Gelijk welke nieuwe minister van Mobiliteit die het écht meent met fietsbeleid grijpt hier eigenhandig in. En dan hebben we bolle kasseien nog niet getoond.

De eerste paal

De Sint-Lievenspoort is vermoedelijk het kruispunt met het meeste wrevel tussen automobilisten en fietsers. Vandaag maakte ik het alwéér mee: je hebt als fietser groen licht, maar de automobilisten met groen kunnen dat groen licht voor fietsers niet zien. Gevolg: geroep, geclaxoneer, verwijten. Je kan het ze niet verwijten. Automobilisten zien enkel het rode licht halfweg de oversteekplaats. Het groene licht voor fietsers is niet te zien. Hoe komt dat? Omdat ergens in Brussel een ambtenaar dat nodig vond. Hij/zij vond het nodig om een verdrag uit Wenen waarin verkeerslichtenregelingen aan bod komen ànders te interpreteren dan de rest van Europa, en de rest van AWV moet die richtlijn blindelings volgen. Dat is evident, richtlijnen zijn er om gevolgd te worden. Je wil het niet meemaken dat elke ambtenaar zijn eigen interpretaties geeft. Maar zo’n “foute” of achterhaalde richtlijn kan lang meegaan. Véél te lang. Niemand wil gezichtsverlies lijden, zeer menselijk is dat. Daardoor plaatst AWV geen veilige – lees: door àlle weggebruikers duidelijk leesbare- verkeerslichten. Hopelijk slaagt de volgende Vlaamse regering er in om deze kemel af te schaffen, lees: er budget en ambtenaren voor te voorzien. De aanvaarding van het principe van vierkant groen is een lichtpunt in het Vlaamse verkeerslichtenbeleid.

Sint-Lievenspoort, 22/03/2012, 17u-18u

Naar mijn gevoel spelen er twee zaken. Eén: het gebrek aan mensen en middelen bij AWV (behalve voor autostrades, grappig hoe ze dat altijd ontkennen, welke politicus koopt eens een goede rekenmachine?). Twéé: de nog steeds dominante mentaliteit om autodoorstroming als topprioriteit te nemen. De wachtende mens/automobilist is blijkbaar een hitsig wezen. Na jaren Fietsersbondactievoeren is er voor de Sint-Lievenspoort een oplossing in uitvoering: een onderdoorgang van het kruispunt. De werf startte op 3 april 2019. Die oplossing van de onderdoorgang ziet er op plan degelijk uit: het wordt een tweerichtingsfietspad. De enige angel is dat er vanuit de Heuvelpoort drie rijstroken voor auto’s komen. Een rationele beslissing, of een zoeken naar draagvlak bij de Brusselse politiek en zijn achterban? “Het is een grote investering, maar we doen ook iets voor de auto’s”. Het spiegelbeeld van de immense autoinvesteringen aan de Oosterweel, de Brusselse Ring en Gentse Noordelijke R4: “… maar het wordt ook voor fietsers beter, we doen er ook fietsinvesteringen…”. De belangrijkste angel: het blijft afwachten of de fiets-en voetgangersveilige ingrepen in de vier andere “armen” van het kruispunt ook uitgevoerd worden. Hopelijk is dat reeds beslist. Wordt er gekozen voor 100% fietsveiligheid, of voor “jamaar, juridisch is alles correct”. Idem voor voetgangers trouwens. Want het zal nog wel een paar decennia duren voor de fly-over er verdwijnt… vermoeden we. En néé: het rondpunt aan Speurder in Ledeberg is voor vele fietsers géén veilig alternatief. De assertieve fietsers trekken er hun plan, de anderen blijven er weg.

Tatààà! Over naar de vreugde van de dag: de eerste paal is er!! Tatàààà!! Een kleine paal voor de mensheid. Een grote paal voor Gent. Tatààà!! Néé, geen verkeerslichtenpaal, maar een “onderdoorgangpaal”:

12 juli 2019, Zeeschelde aan Sint-Lievenspoort
12 juli 2019, Zeeschelde aan Sint-Lievenspoort
12 juli 2019, Zeeschelde aan Sint-Lievenspoort
12 juli 2019, Zeeschelde aan Sint-Lievenspoort

In theorie is de werf klaar in december 2019. We zijn al op zoek naar cadotjes om de betrokken politici en ambtenaren te danken voor deze onderdoorgang. Alle suggesties zijn welkom!

Verapaz, the sequel

Dienstmededeling: de “bouwaanvraag” voor de Verapazbrug hangt uit.

16 jun19, Koopvaardijlaan
16 jun19, Koopvaardijlaan

Deze bouwaanvraag is belangrijk. Niet omdat de brug een lange voorgeschiedenis heeft, een dikke Franse roman of een Amerikaanse realityreeks waardig (lees daarover een stukje hier en hier). Wèl omdat de brug deze -complexe en belangrijke- hoek van Gent voor de komende decennia in een andere plooi legt. Zo zag deze hoek er anno 1912 uit:

16jun19, collectie Anglo Belgian Corporation.

De brug komt linksonder, ongeveer op de E van Bassin de CommercE, het Handelsdok. Op onderstaande kaart zie je de witte daken van nieuwe loodsen van Christiaens Christeyns :

De Verapazbrug zal rechts daarvan landen. Het wordt uitkijken of bij het eindontwerp rekening werd gehouden met onze bezorgdheden omtrent fietsveiligheid. Of de nieuwe aangelegde kruispunten voor fietsers en voetgangers 100% conflictvrij zullen zijn. En of de nieuwe tramrails en het tweerichtingsfietspad elkaar haaks dwarsen. Op dit plan uit 2017 is dat niet zo. Fietsveiligheid is méér dan een fietspad aanleggen. Mocht u tijd hebben om de plannen in te kijken, laat ons uw analyse hierover weten. Meer officiële info hier.

Links en rechts van de zone waar -hopelijk binnen een paar jaar- de brug komt wordt driftig gebouwd aan het project Oude Dokken. Naast de woontorens en het nagelnieuwe Stadsgebouw met Basisschool en Wijksporthal wordt ook gewerkt aan de heraanleg van de Kleindokkaai en de aanleg van het Kapitein Zeppospark rondom het Houtdok.

Dit is de werf Kleindokkaai:

16jun19, Kleindokkaai
16jun19, Kleindokkaai
16jun19, Kleindokkaai
16jun19, Kleindokkaai
16jun19, Kleindokkaai
16jun19, Kleindokkaai, vanop de Dampoort

Het werk aan de paden rondom het Houtdok gaat traag gestaag vooruit. Morgen een fotoreeks hiervan. Kijk, de verlichtingspalen zijn aangekomen:

16jun19, Houtdok, toekomstig Kapitein Zeppospark

Vraag is of deze twee deelprojecten – Kleindokkaai / Schipperskaai en Houtdok / Kapitein Zeppospark – ook snel met elkaar verbonden zullen worden, zodat Muide en Meulestede langs hier een veilige fietsverbinding met de centrumstad en Dampoortstation krijgen. Ik hoop het.

Hoeveel jaar zal het duren voor deze twee helften elkaar zullen vinden? Ik lees: wachten op herlokalisatie van het bedrijf. Of zal de werf aan de Verapazbrug deze bijna-fietsas voor een paar jaar in de diepvrieze stoppen?

16jun19, Houtdok, toekomstig Kapitein Zeppospark
16jun19, Houtdok, toekomstig Kapitein Zeppospark
01apr19, Schipperskaai / Koopvaardijlaan

In de tussentijd is hier een paar meter degelijk asfalt nodig:

31mei19, Koopvaardijlaan

Vergis je niet. Hier passeren in spitsuren veel fietsers van en naar het schiereiland Muide/Meulestede, een stadsdeel met een steeds jongere bevolking, en dus met een immens fietspotentieel.

29apr19, Koopvaardijlaan
29apr19, Koopvaardijlaan
29apr19, Koopvaardijlaan

†

29apr19, Koopvaardijlaan

De verkeersafwikkeling rondom de aansluitingen met de Verapazbrugwerf zal complex zijn, of niet zijn. Deze fietsas kan een kans zijn om véél mensen op de fiets te krijgen.

29apr19, Koopvaardijlaan

Overheidsgrond


KRUISPUNTEN
“Zeker in stedelijk gebied is het aantal fietsers de afgelopen tijd sterk gestegen, maar de infrastructuur groeit niet mee. Zo creëer je moeilijke situaties, vooral aan kruispunten, waar minder assertieve fietsers zich niet op hun gemak voelen”, zegt Wies Callens, de woordvoerder van de Fietsersbond. “Als je dit wil veranderen is er inderdaad meer geld nodig.”

Voila, zo makkelijk kan het schrijven van een blogstuk zijn. De krant lezen, daarin de kern vinden van wat je wil zeggen, klaar! De rest is maar illustratie. En het kan ook simpel, met overheden die hun gronden delen, en low budget.

Neem nu de Dampoort. Dat is dè meest vervloekte fietsplek van Gent, en toch telden vrijwilligers van het Gents MilieuFront daar in de ochtendspits van 9 mei de grootste fietsstroom stadinwaarts. Er is op en rond de Dampoort nog een waslijst verbeteringen aan fietsinfrastructuur mogelijk. Sta me toe te focussen op één klein deel van het kruispunt Kasteellaan met de Dampoortrotonde.

20maa17, Kasteellaan
20maa17, Kasteellaan
20maa17, Kasteellaan
20maa17, Kasteellaan

Een korte voorgeschiedenis.
In het “Fietsbeleidsplan” uit 1993 lezen we: “Wie durft het nog aan om met de fiets in de buurt van het Dampoortstation te komen?” Een flink deel van de fietspaden op de Dampoort dateren van 1997. Toen werd de metalen fly-over die de Kasteellaan verbond met Dok Zuid afgebroken (foto’s hier) , werden de treinsporen richting goederenstation verwijderd, en werd rondom de zwaaikom een ferme autoweg annex fietspaden aangelegd. Tot 1997 was er geen rotonde. Dat alles was voor die tijd een grote stap voorwaarts. De Stad was vragende partij voor verkeerslichten, maar het Gewest weigerde dat op de rotonde. “Het zou de autodoorstroming belemmeren”. Kuch kuch… . Op het kruispunt Kasteellaan met de Dampoortrotonde stond toen nog het Goederenstation Gent-Oost. Het gele muurtje dat het voetpad scheidt van de autoparking is daar een overblijfsel van. Het goederenstation werd gesloopt in 2000, waarna de NMBS er een gratis parking voor zijn abonnees uitbouwde. Jaar aan jaar groeide het aantal fietsers. Bekijk de huidige situatie:

Je ziet helder dat voetgangers en fietsers tussen autoringweg en autoparking een restfractie toebedeeld kregen . Correctie: een restfractietje.

Neem even rustig uw tijd om de volgende foto’s in detail te bekijken. Er valt foto per foto véél te zien, ik vertel niet alles.

 

09mei19, Kasteellaan
09mei19, Kasteellaan
09mei19, Kasteellaan
09mei19, Kasteellaan
09mei19, Kasteellaan
09mei19, Kasteellaan

Wat wordt er hier gebouwd?

09mei19, Kasteellaan

Gedenk dat dit beelden zijn van een zonnige ochtend in mei. Wat zou dit geven bij regenweer?

09mei19, Kasteellaan
09mei19, Kasteellaan

Hoe voelen ouders zich die op deze manier met hun kinderen oversteken? En halfweg moeten wachten?

09mei19, Kasteellaan
09mei19, Kasteellaan
09mei19, Kasteellaan
09mei19, Kasteellaan

Ook al weet ik dat dit een drielandenpunt – excuus: een drie overhedenpunt- is, wil ik er niet veel woorden aan vuil maken. De NMBS is een overheidsbedrijf. Hier ligt voldoende overheidsgrond om voetgangers en fietsers méér ruimte te geven. Een flink deel van die fietsers en voetgangers zijn op weg van en naar het Dampoortstation, en dus klant van de NMBS. Het autodenken uit het verleden is wat het is. Het denken uit het verleden over NMBSgronden te gelde maken is wat het is. Overheden horen geen gronden aan elkaar te verkopen of verhuren, dat is verspilling van energie en van belastingsgeld. Laat men deze rotte hoek zo snel als mogelijk opkuisen. De inspanningen van de NMBS omtrent de fietstunnel aan de Gandastraat worden zéér hard geapprecieerd. Nu is het de beurt aan dit kneusjeskruispunt. Eén vrachtwagenlading volstaat om de muur aand it kruispunt weg te halen. Eén vrachtwagen rode en witte klinkers volstaat om het fietspad en het voetpad uit te breiden. Low profile. Low budget. Wat mag dat kosten?

 

Oh ja, misschien moet iemand ook eens aan de Lijn vragen om die palen met bovenleidingen die al 10 jaar niet meer gebruikt worden weg te halen. Het ijzer is tegenwoordig veel waard , en volgens sommigen heeft de Lijn middelen te kort. De voetgangers – en heel soms ook fietsers- zullen blij zijn met de nodige extra ruimte.

20maa17, Kasteellaan

Zullen we de mensen die in mei verkozen worden in het Vlaams en Belgisch parlement uitnodigen voor een ochtendlijke fietstocht rond de Gentse ring?

Zelfbescherming

De wondere wereld van de R4. Er zijn mensen die verhuizen, en kegeltjes zetten om zichzelf te beschermen tegen auto’s. Het is een vorm van zelfbescherming. In dit geval is het ook een gevaarlijk gemis aan empathie.

01mei19, Keizervest


De wondere wereld van de Loop. Er zijn mensen die gaan wonen in flats, waar in de folder van de bouwpromotor (en in het MOBER) fietsverbindingen naar alle windrichtingen beloofd werden. Bij gebrek aan fietspad schermen de mensen een smalle zone af met klinkers en tape. Ze hopen zo te rekenen op de empathie van anderen. En op zelfbescherming.

01mei19, The Loop tussen fietspad langs B402 en Amelia Earhartlaan

Critical Mass XL

Wat begon als een idee voor een fietsfeest voor de nieuwe fietstunnel onder het Dampoortstation groeide uit tot een Critical Mass XL langsheen de kleine ring R40. Hoeveel mensen zouden er zondag 28 april opgedaagd zijn hadden de Chinezen de regen op tijd uit de lucht geschoten? We zullen het nooit weten, tenzij we volgend jaar Critical Mass XL2 organiseren. Want die ringweg is belangrijk voor àlle Gentenaars, voor àlle weggebruikers, èn voor zijn bewoners. Hieronder een selectie foto’s, en de korte samenvatting van het memorandum XL dat u hier helemààl XL kan lezen.

28apr19, Vrijdagmarkt

Critical Mass Gent, Fietsersbond Gent, Velo-droom en Gents MilieuFront presenteren een Memorandum R40 een maand voor de Vlaamse, federale en Europese verkiezingen.

28apr19, Vrijdagmarkt

We vragen aan alle politieke partijen van de Gentse Gemeenteraad en van het nieuwe Vlaams Parlement om werk te maken van een mensvriendelijk ringweg.

28apr19, Vrijdagmarkt

De R40 moet de modal shift mee waar maken: van automuur naar een veilige ring voor álle weggebruikers.

28apr19, Vrijdagmarkt

Slimme mobiliteit vraagt moderne verkeerslichten, met veiligheid en comfort voorop, met conflictvrije kruispunten en geen moordstrookjes. In het memorandum nemen we u mee op een tocht langs verleden, heden en de gewenste toekomst van de R40. Zet deze bril op: kunnen hier kinderen en bejaarden fietsen?

28apr19, Keizervest
28apr19, Keizervest
28apr19, Keizervest

Noot: we beperkten ons tot de R40. De bypass Nieuwewandeling / Begijnhoflaan / Opgeëistenlaan, Blaisantvest is een ander verhaal. Veel van wat we hier voorstellen is perfect toepasbaar op àlle Gewestwegen.

28apr19, Keizervest

Oost-Vlaanderen telt anno 2018 46 Zwarte Punten. 17 hiervan liggen in Gent. Van die 17 zijn er 7 Zwarte Punten op de R40. Tel daar nog eens twee punten vlak naast de Dampoort erbij. Dat rechtvaardigt een fors budget van de toekomstige Vlaamse regering.

28apr19, Sint-Lievenslaan

We vragen dat àlle oversteekplaatsen van de Sint-Lievenspoort voetgangers- en fietsvriendelijk worden. Daarnaast pleiten we om de nieuwe onderdoorgang door een brug te verbinden met de andere Scheldeoever kant Ledeberg.

28apr19, Sint-Lievenslaan

We vragen dat alle toekomstige “kunstwerken” (bruggen en tunnels) qua fietsinfrastructuur toekomstgericht breed worden ontworpen. Een fietspad kan je later verbreden, een tunnel of brug niet.

28apr19, Heuvelpoort
28apr19, Heuvelpoort

Prioriteit nummer één: “De mogelijkheid voor èlke Gentenaar om veilig en comfortabel van en naar huis te fietsen, ook zij die op de R40 wonen.”

28apr19, Charles de Kerchovelaan

Maak snel werk van een transitie van verkeerslichtentechnieken op de R40. In onze visie komen àlle Gentse verkeerslichten onder 1 hoofdcomputer. Maak zo van de R40 een slimme weg, met slimme, centraal gestuurde verkeerslichten, en met non-stop aandacht voor àlle kruispunten en oversteekplaatsen Daar zal iedereen beter van worden: èn de Lijn, èn voetgangers en fietsers, èn autoverkeer, en hulpdiensten.

28apr19, Charles de Kerchovelaan

Net als in 2017 vragen we dat de wachttijd voor voetgangers en fietsers kort is. 
De oversteektijden moeten haalbaar zijn voor alle voetgangers en fietsers.

28apr19, Charles de Kerchovelaan
28apr19, Charles de Kerchovelaan

De R40 heeft een intens autoverkeer. Een aantal voetgangers- en fietsoversteekplaatsen zijn niet met verkeerslichten uitgerust. Wij pleiten om die oversteekplaatsen allemaal snel van verkeerslichten te voorzien.
De verbinding tussen de Bataviabrug en Doornzelestraat is hier het meest prangende voorbeeld van. Niet- assertieve fietsers (bejaarden, schoolkinderen) hebben dit dringend nodig.

28apr19, Gasmeterlaan
28apr19, Gasmeterlaan
28apr19, Gasmeterlaan
28apr19, Gasmeterlaan

Onze suggesties:

1. Maak de R40 ook voor fietsers rond. De fietspadloze zone’s van de ring zijn bekend (Palinghuizen, Tolhuisbrug, Heernislaan). Fietssuggestiestroken op een ringweg zijn not done. Een ringweg met intens autoverkeer vereist verhoogde fietspaden, liefst afgescheiden van de autoweg.

28apr19, Kasteellaan
28apr19, Kasteellaan
28apr19, Kasteellaan

2. Pas de ribbeltechniek toe, en voeg afstand toe: In afwachting van de ombouw van aanliggende verlaagde naar verhoogde fietspaden vragen we om op de R40 bij alle belijning tussen autoweg en fietspad de ribbeltechniek te plaatsen, met een zo groot mogelijke afstand tussen autoweg en fietspad.

28apr19, Luc Lemiengrepad
28apr19, Luc Lemiengrepad

3. Tweerichtingsverkeer: Voer tweerichtingsfietsverkeer in in àlle straten binnen de R40 (Rozemarijnstraat, Hector Van Wittenbergestraat, Kortrijksepoortstraat, Dampoortstraat). Fietsers laten omrijden via de R40 is niet gepast. Eenvormige regelgeving cfr. zone 30 binnen de R40 werkt.

28apr19, Luc Lemiengrepad

4. Haakse parkeerplaatsen: Haal fietspaden weg tussen de rijweg en haakse parkeerplaatsen. Leg de fietspaden tussen de haakse parkeerplaatsen en het voetpad. Wacht hiermee niet op een integrale heraanleg van muur tot muur, want dan zijn we vermoedelijk vertrokken voor wachttijden zoals de Verapazbrug.

28apr19, Luc Lemiengrepad

5. Geef fietsers de ruimte:  Op een aantal wegen die aantakken op de R40, bijvoorbeeld de Brugsesteenweg, is er geen ruimte voor fietsers, waardoor fietsers de veiligheid van het voetpad opzoeken. Geef al die wegen ook fietspaden.

28apr19, Luc Lemiengrepad

Memorandum R40, april 2019

Critical Mass Gent, Fietsersbond Gent, Velo-droom en Gents MilieuFront presenteren dit  Memorandum R40 een maand voor de Vlaamse, federale en Europese verkiezingen. We vragen aan alle politieke partijen van de Gentse Gemeenteraad en van het nieuwe Vlaams Parlement om werk te maken van een mensvriendelijk ringweg. Het is een vervolg op ons pleidooi uit maart 2017: De Gentse kleine ring mag geen stadsmuur worden.
De R40 moet de modal shift mee waar maken: van automuur naar een veilige ring voor álle weggebruikers. Slimme mobiliteit vraagt moderne verkeerslichten, met veiligheid en comfort voorop, met conflictvrije kruispunten en geen moordstrookjes. In dit memorandum nemen we u mee op een tocht langs verleden, heden en de gewenste toekomst van de R40. Zet deze bril op: kunnen hier kinderen en bejaarden fietsen?

Een beetje geschiedenis

R40, alias “de kleine ring”, is de dertien kilometer lange ringweg rondom het centrum van Gent. Een groot deel van het parcours van de R40 was ooit een onderdeel van een stadsomwalling, een échte stenen stadsmuur. Begin 20e eeuw waren dat meestal “stadsboulevards”, brede en groene wandelruimtes, vaak met een tram in het midden. Na de Tweede Wereldoorlog  smeedde de overheid de stadsboulevards aan de rand van de stad samen tot een brede ringweg met tweemaal twee autorijstroken en nauwelijks fietsvoorzieningen. Kermissen en straatfeesten werden onmogelijk, en dus afgeschaft. De tram verdween er grotendeels, enkel op de Martelaarslaan en het Neuseplein ligt nog een tramroute. Deze “kleine ring”-weg groeide uit tot een zware en moordende barrière voor zij die de stad in en uit wilden. Zo werd een stenen stadsmuur een brede automuur, waar de auto baas werd en fietspadstrookjes fietsmoordstrookjes.

Koning Auto

De R40 werd een ‘betreden op eigen risico’ zone. Autodoorstroming was -en is nog vaak- de topprioriteit, belangrijker dan verkeersveiligheid. De bewoners van de ringlanen kregen de indirecte boodschap: “neem de auto, dan pas ben je veilig”. Dodelijke ongevallen op zebrapaden in de jaren 80 en 90 werden “opgelost” door zebrapaden af te schaffen en soms door de middenberm hermetisch af te sluiten. Snelheidscontrole was er niet. Overstekende stromen van voetgangers en fietsers werden als hinderlijk beschouwd. Extra verkeerslichten  (zoals aan de Gandastraat), werden gerealiseerd onder druk van de minister. Volgens  de administratie een slecht idee, want die zouden het autoverkeer stremmen. Iederéén neemt toch de auto?

Beleid

De Belgische staat bouwde de R40 in de Golden Sixties, waarna het Vlaams Gewest de rol als wegbeheerder overnam. Het is de R van Ringweg. Sommige delen van de R40 werden eind 20e eeuw reeds aangepast aan de veranderende mobiliteitsinzichten. Vaak gebeurde dat ten goede, en soms in overleg met de Gentse afdeling van de Fietsersbond. Het kruispunt Groot-Brittaniëlaan / Martelaarslaan is hier een voorbeeld van. Ondertussen zijn op het kruispunt de fietspaden te smal en de wachtzones te klein voor de grote stroom fietsers (foto), een situatie die te vergelijken is met de Coupure Links vroeger.

23apr19, Martelaarslaan

Andere delen van de R40 liggen er qua wegprofiel nog bij zoals bij de aanleg in de jaren 60. Meest opvallende hierbij zijn de Tolhuisbrug en het merendeel van de Heernislaan. Voor voetgangers en fietsers zijn dat gruwelijke plekken.

Fietsbeleidsplan

De analyse van de “fysiek-ruimtelijke barrières” wordt uitvoerig beschreven in het baanbrekende “Fietsbeleidsplan” uit 1993. Quote: “Wie durft het nog aan om met de fiets in de buurt van het Dampoortstation te komen?” De analyse uit 1993: “In het fietsbeleidsplan worden een aantal maatregelen voorgesteld die het verkeer binnen de kleine ring en in de verblijfsgebieden net buiten die ring moeten uitdunnen. De kleine ring zelf zal een gedeelte van dit verkeer moeten opvangen. Het zou een gevaarlijke illusie zijn te denken dat, zelfs wanneer een uitgebreid maatregelenpakket van het mobiliteitsplan van Gent kan worden gerealiseerd, het verkeer op de kleine ring zou afnemen. Nochtans is ook voor fietsers die kleine ring een belangrijke verkeersader, zowel als fietsas (als concentrische verbinding rond het centrumgebied) zelfs als omwille van het feit dat, om het centrumgebied te bereiken of te verlaten, het oversteken ervan nu eenmaal noodzakelijk is. Daarom moet de ring verder fietsvriendelijk worden heringericht. Dit betekent meteen dat een snelle afwikkeling van het auto- en vrachtverkeer geen prioriteit kan zijn.” Ondanks de inspanningen van de afgelopen decennia blijft deze analyse 100% actueel.

Stadsboulevard

In 2003, in de tweede bestuursperiode onder burgemeester Beke, maakte het stadsbestuur de keuze om van de R40 een stadsboulevard te maken. Deze keuze maakte verder deel uit van het bestuursakkoord 2006, 2012 en 2018. In het bestuursakkoord 2018 lezen we op pagina 25: De stadsring krijgt op termijn de allure van een stadsboulevard, met meer evenwicht tussen de verblijfsfunctie en de verkeersfunctie. We maken hiervoor een verkeersstudie en voeren een ontwerpend onderzoek, zodat er bij het begin van de volgende bestuursperiode concrete plannen op tafel liggen voor een significante verschuiving van het verkeer van de R40 naar de R4.

Wij vragen om hier niet op te wachten, maar reeds op korte termijn te handelen. Daarvoor vragen we de steun van de toekomstige Vlaamse regering.

Oost-Vlaanderen telt anno 2018 46 Zwarte Punten. 17 hiervan liggen in Gent. Van die 17 zijn er 7 op de R40. Tel daar nog eens twee punten vlak naast de Dampoort erbij. Dat rechtvaardigt een fors budget.

 

 

Welke zijn de realisaties van de laatste 5 jaar?

– De fietsonderdoorgang Terplatenbrug tussen Isabellakaai en Stropkaai, open sinds 23 januari 2014. (foto) Dit is een prima project, met één constructiefout. Er werd in het ontwerp louter gedacht in functie van een fietsroute, niet in functie van oversteekplaats voor fietsers die op de ring fietsen.

25sep18, 07u41, onderdoorgang Isabellakaai / Stropkaai

– De integrale heraanleg van de zwarte punten Gasmeterlaan / Nieuwevaart  en Nieuwevaartbrug / Palinghuizen: oplevering in 2014. Gasmeterlaan en Nieuwevaart werden fietsvriendelijk aangelegd, met grotendeels tweerichtingsfietspaden. Palinghuizen – deels zonder fietspad- en het kruispunt met de Jozef Guislainbrug blijven een fietshel. (foto)

23nov14, 12u26, Palinghuizen

– De onderdoorgang Nieuwevaartbrug maakt deel uit van bovenstaand project, maar de oplevering volgde met vertraging eind 2016. Deze onderdoorgang is een prima oplossing voor een paar fietsstromen.

22dec16, Nieuwevaartbrug

– Het kruispunt Brusselsesteenweg / Vlaamsekaai – Keizervest, met oplevering in 2016. De keuzes voor de herinrichting van Vlaamsekaai & Keizervest blijken van bij aanvang achterhaald: voetgangers en fietsers uit de Viswijk krijgen niet de noodzakelijke verbindingen met handelsas Brusselsesteenweg. De keuze voor fietssuggestiestroken en voor smallere fietspaden dan voorheen is een zwaktebod. Hier bleven de ontwerpers uitgaan van intens autoverkeer, en deelden fietsers en voetgangers een restfractie toe. (foto) Dat bleek een vergissing: het autoverkeer vanuit de Dampoort naar de Brusselsesteenweg is “verdampt” en keerde niet terug. Daarentegen is de verbreding van de Scheldebrug op het kruispunt Brusselsesteenweg / R40 een zeer positieve verademing. Elke weggebruiker krijgt er een eigen plaats toebedeeld.

21dec16, Keizervest

– De aanpassing aan het kruispunt Heuvelpoort in functie van autodoorstroming bij het Circulatieplan met oplevering oktober 2016, leverde ook een aantal verbeteringen voor fietsers op. De fietsoversteek met verkeerslichten richting Sint-Pietersstation is grotendeels prima. Voordien was dit enkel kruispunt enkel “bruikbaar” door assertieve fietsers. De opstelruimte voor wachtende fietsers is helaas te klein, waardoor de wachtenden de flow fietsers richting Charles de Kerchovelaan / Martelaarslaan blokkeren. Het wegvallen van afslaand autoverkeer naar de Overpoortstraat is een verademing. Ondanks dat blijft de Heuvelpoort voor fietsers en voetgangers een gevaarlijk punt.  Zo is er niet eens een zebrapad tussen de Charles de Kerchovelaan en de Hofbouwlaan. In de as Hofbouwlaan / Citadellaan worden fietsers vaak verrast door bussen die vanuit de bushalte rechts inschuiven. (foto)

26apr19, Heuvelpoort

– Het kruispunt Kasteellaan / Heernislaan, met een gedeeltelijke heraanleg van Kasteellaan en Heernislaan, en bestendiging van de oversteekplaats Gandastraat, oplevering oktober 2016. Hier was méér mogelijk. Zo verwachten we bij een dergelijke heraanleg dat alle aanliggende fietspaden verhoogd worden aangelegd, en in asfalt in plaats van klinkers. Verder is er bespaard op de plaatsing van de verkeerslichten aan de Gandastraat, waardoor auto’s vaak stilstaan voorbij de witte stopstreep, en dus de fietsoversteekplaats deels blokkeren (foto). Met de te verwachten fietsstromen wordt dat problematisch. De vlakheidsnorm werd er door de aannemer niet nauwgezet toegepast. Tot slot: op de as Kasteellaan (Stad) naar Kasteellaan (Gewest) is de gewenste fietslijn richting fietspad niet helder leesbaar, en misschien (?) in conflict met toeristenbussen uit de busparking naast de nieuwe fietstunnel. De wachttijd aan de oversteekplaats Gandastraat is te lang, de oversteektijd te kort. (update: dit is opgelost) De lichtenregeling werkt niet cfr de principes van AWV: fietsers en voetgangers hebben tezelfdertijd rood.

01apr19, oversteekplaats Gandastraat

Maatregelen aan Sint-Lievenspoort en Bijlokehof in functie van autodoorstroming voor het Circulatieplan leverden ook voor fietsers verbeteringen op (maart 2017). Aan de Sint-Lievenspoort werd de overgang tussen rijweg en vrijliggend fietspad effen gemaakt copy conform de vlakheidsnorm. (foto)

27feb17, Keizervest

– De vele extra verkeerslichten op de Dampoort in functie van het Circulatieplan zijn een forse verbetering voor de verkeersveiligheid van àlle weggebruikers, en dus ook van de fietsveiligheid. Ondanks dat zijn er nog vele verbeteringen nodig, enerzijds om de capaciteit te verhogen, anderzijds om de Dampoort ook voor niet-assertieve fietsers haalbaar te maken. Wachtzones zijn soms problematisch klein. De Stad Gent was reeds in 1997 vragende partij voor verkeerslichten. Ondanks het ontbreken van verkeerslichten groeiden de voetgangers- en fietsstromen er. Een paar oversteken zonder verkeerslichten zijn nog niet geschikt voor niet-assertieve fietsers. Er is ook behoefte  aan grotere wachtzones. Het blijft wachten op een dure maar noodzakelijke ondertunneling van de autostroom.

11mei17, Dampoort

– Aan het STAM (Godshuizenlaan) en de bushalte op Einde Were (80 meter, augustus 2018) werden kleine stukken fietspad verhoogd aangelegd.

23apr19, Einde Were

– Tijdens een herasfalteringsweekend van de Dampoort in 2018 volgden extra aanpassingen op het kruispunt met de Dampoortstraat. Goed bedoeld, maar allesbehalve “state of the art”. Bizar: 10 jaar na het stopzetten van de exploitatie van de trolleybussen de Lijn heeft rondom de Dampoort nog veel trolleybusinfrastructuur staan (palen en leidingen). Wordt het geen tijd voor een grote kuis? (update: deze palen werden december 2019 verwijderd). Ook elders in Gent staan er nog palen midden op het voetpad.

08apr18, Dok Zuid / Dampoortstraat

Momenteel in uitvoering (sinds 3 april):

– De Sint-Lievenspoort krijgt een dubbelrichtingsfietsonderdoorgang van de B401, parallel met de Schelde, plus aanpassing van het kruispunt. Uit een parlementaire vraag: “Hierdoor verdwijnt op het kruispunt de fiets- en voetgangersoversteek over de op- en afrit van de B401. Door het verdwijnen van dit conflictpunt ontstaat er extra capaciteit voor het verkeer op de R40. Er zullen dan drie afslaande rijstroken beschikbaar zijn voor het verkeer komende uit de richting Dampoort en twee exclusieve rechtsafslagstroken voor het verkeer komende van de Heuvelpoort (door het verhoogd en deels op een uitkraging aanleggen van het fietspad langsheen deze afrit).” We vragen dat àlle oversteekplaatsen van de Sint-Lievenspoort voetgangers- en fietsvriendelijk worden. Fietsers en voetgangers hebben te weinig ruimte, zowel om te wachten als om over te steken. Door de hoge boordstenen gebruiken voetgangers vaak de fietsoversteken. Autoverkeer dat van de Dierentuinlaan wil afslaan naar Dampoort heeft op hetzelfde ogenblik groen als het fietsverkeer van en naar Ledeberg. Dat is levensgevaarlijk, voor menig fietsers een bijna-dood-ervaring.

09okt17, Sint-Lievenspoort

Daarnaast pleiten we om deze nieuwe onderdoorgang door een brug te verbinden met de andere Scheldeoever kant Ledeberg.

 

Toekomstmuziek

Wat bleef – voor zover ons bekend –  tot op vandaag in de pijplijn zitten?

de vervanging van de fietsoversteek Eendrachtstraat door een oversteek aan de Zalmstraat. (update: die is afgewerkt /klaar. Zie deze en deze Fietsbult)

– de Verapazbrug (oorspronkelijk de Handelsdokbrug, dit is vermoedelijk de enige brug die nog voor zijn aanleg reeds twee namen had) tussen Muidelaan en Koopvaardijlaan.Daarbij hoort het verleggen van de R40 van Dok Noord / Stapelplein / Dok Zuid naar Afrikalaan / Koopvaardijlaan. Aangekondigd eind 20e eeuw, aanvang werken momenteel aangekondigd voor 2020. We blijven pleiten voor een 100% conflictvrij kruispunt met de Afrikalaan, en haakse oversteken met de tramsporen. (update: de sloopwerken aan oude bedrijfsgebouwen is bezig)

– de renovatie/aanpassing van de onderdoorgang onder de Rooigemlaan van de Leiekaai naar Malem

03jun14, Leiekaai

– een verbinding tussen het tweerichtingsfietspad op de Antwerpsesteenweg en de Kleindokkaai (update: uitgesteld tot ?)

– de integrale heraanleg van de Dampoort, steeds aangekondigd als het vervolg op de Handelsdokbrug, alias Verapazbrug.

– een autotunnel onder de Heuvelpoort.

– de aanpak van de fietspadloze Tolhuisbrug. (foto uit 2008, voor fietsers identiek in 2020)

1apr08, Tolhuisbrug

– de realisatie van de stadsboulevard.

 

Gent en water

Gent, een complexe stad met veel waterlopen

De R40 is één van de ruggegraten van de Gentse mobiliteit. Alle weggebruikers komen er samen: voetgangers, fietsers, auto’s en vrachtwagens, bussen en trams. Maar ook de schippers mogen we niet vergeten. De R40 duikt tot 9 maal over rivieren of kanalen:

  • Dampoort: De Pauwvertakking
  • Keizerpoort: Visserij en Achtervisserij
  • Terplaten: Muinkschelde
  • Ijzerlaan: Leie
  • Brugsepoort: Leiearm
  • Jozef Guislainbrug: Kanaal Gent-Oostende
  • Rabot: Wondelgembrug, Gaardeniersbrug en Tolhuisbrug over het Verbindingskanaal

Op de Vlaamsekaai ligt de R40 zelfs op een soort brugstructuur. Wil dat zeggen dat de Schelde hier deels onder loopt? De aanwezigheid van het vele water maakte en maakt de Gentse mobiliteit tot een hoogst complexe aangelegenheid. Bruggen en tunnels zijn duur, en qua wegprofiel moeilijker aan te passen dan gewone wegen. Mede daarom vragen we dat alle toekomstige “kunstwerken” (bruggen en tunnels) qua fietsinfrastructuur toekomstgericht breed worden ontworpen.

Het water gaf natuurlijk ook kansen. Dankzij die rivieren en kanalen waren er mogelijkheden om fietsers en voetgangers eigen paden te geven onder de R40 door. Een overzicht:

  • De onderdoorgang onder de Rooigemlaan langs de Leiearm verbindt de Leiekaai met Malem. Ze is de oudste onderdoorgang, en wacht op een 21eeeuwse renovatie. (zie het hoofdstuk hierboven) Kleine anecdote: Stad en Gewest discussieerden lang over wie nu wel de verantwoordelijk wegbeheerder van deze antieke onderdoorgang is.
  • Fietsstraat Bijlokekaai gaat langs de Leie onder de Jan Palfijnbrug naar de Henleykaai (gebouwd voor 2000). (foto)
11mei17, Bijlokekaai
  • Onder de Jozef Guislainbrug loopt links én rechts van het kanaal een fietsonderdoorgang (gebouwd voor 2000). Op de centrum-oever kunnen fietsers de Groendreef blijven volgen. De overzijde is allesbehalve optimaal. De aansluiting met de onderdoorgang van de Nieuwevaartbrug is een stap voorwaarts. (foto)
23nov14, 12u30, Palinghuizen
  • Fietsstraat Visserij gaat onder het R40-viaduct van de Vlaamsekaai naadloos over in de twee Keizerparkbruggen (start bouw: 2007) over de Schelde. (foto)
07nov16, Keizerpark
  • Fietsstraat Isabellakaai werd begin 2014 onder Ter Platenbrug verbonden met de Stropkaai. Ze volgt de Muinkschelde. (foto: zie het hoofdstuk realisaties)
  • Het dubbelrichtingsfietspad Nieuwevaart gaat sinds 2017 onder de Nieuwevaartbrug richting Palinghuizen en de onderdoorgang van de Guislainbrug. (foto: zie het hoofdstuk realisaties)

De mogelijkheden om onder de R40 te duiken zijn ondertussen bijna uitgeput. Naast (en dankzij) de ongebruikte trambrug over het Verbindingskanaal (naar de nog steeds niet gebouwde stelplaats van De Lijn op de Wondelgemse Meersen) ligt sinds 2010 een fietsbrug die Wondelgem verbindt met de Blaisantvest. (foto)

13sep09, 17u33, Nieuwevaart

Bijna alle andere fietsoversteekplaatsen zijn lichtengeregeld. In de zone tussen Verbindingskanaal en Dampoort is dat niet zo (foto). Een blinde vlek.

11jun13, 10u55, Dok Noord

Verkeerslichten

De rode loper voor dwarsende fietsers en voetgangers

De verkeerslichten op de R40 zijn er in alle mogelijke opstellingen, van basic eenvoudig tot hoogst complex. Ze hebben één zaak gemeen: ze zijn technologisch verouderd. De aansturing èn de programmatie van de lichten gebeurt op een 20eeeuwse manier: via schakelkasten naast de weg. (update: dit blijkt deels fout. Sommige lichten draaien op een supercomputer. Het potentieel van die computer is onderbenut. Maw: er is véél meer mogelijk om het voor alle weggebruikers beter te maken.) Het maakt het omslachtig en log om veranderingen door te voeren, en die worden daarenboven niet altijd correct uitgevoerd. Zo bleek in de voorbereiding op het Circulatieplan dat een aantal lichten niet functioneerden zoals gevraagd / verwacht.

De programmatie van verkeerslichten is uiterst complex. Wie de verkeerslichten op de R40 affietst, ziet hoe verschillend deze kruispunten kunnen zijn. Vaak zijn het kruispunten met méér dan de “standaard” twee wegen die elkaar kruisen. Soms is er zelfs tramverkeer bij betrokken. En zelfs de lichten aan Wondelgembrug horen erbij. In totaal zijn er op de R40 30 kruispuntcomplexen of oversteekplaatsen waar verkeerslichten draaien. Dat zijn:

  • Dampoort
  • Gandastraat / Kasteellaan
  • Kasteellaan / Heernislaan
  • Forelstraat /Heernislaan
  • Jan Delvinlaan / Vlaamsekaai
  • Brusselsepoort
  • Sint-Lievenspoort
  • Tentoonstellingslaan / Sint-Lievenslaan
  • Heuvelpoort
  • Kunstlaan
  • Kortrijksepoort
  • Voetgangersoversteek Bijlokekaai
  • Bijlokehof
  • Bernard Spaelaan
  • Rozemarijnstraat
  • Ekkergem
  • Nieuwewandeling
  • Drongensesteenweg
  • Voetgangersoversteek Peerstraat
  • Brugsesteenweg
  • Voetgangersoversteek Groendreef
  • Guislainbrug / Palinghuizen
  • Palinghuizen / Nieuwevaartbrug
  • Elyzeese Velden / Gebroeders De Smetstraat
  • Fietsoversteek Nieuwevaart
  • Wondelgembrug
  • Tolhuis
  • Tramoversteek Muidelaan
  • Voormuide
  • Stapelplein
05mei14, 14u18, Tolhuis

Op deze 30 kruispuntcomplexen telden we drie- à vierhonderd zwart-gele palen met verkeerslichten. Elk kruispunt vraagt een zeer specifieke programmatie, met bijhorende keuzes die gemaakt moeten worden. De wacht- en oversteektijden voor voetgangers en fietsers zijn belangrijke factoren in de barrièrewerking van de R40. In het Circulatieplan stond dat de oversteektijd op de R40 voor voetgangers en fietsers desnoods ondergeschikt was aan de doorstroming van het autoverkeer. Nu het Circulatieplan verteerd is vragen we om de noden te herbekijken in functie van de nieuwe verkeersstromen. De commerciële snelheid van de Lijn is door het plan erop vooruit gegaan. Aangepaste verkeerslichten zouden nu de nu al gestegen commerciële snelheid van de Lijn nóg verbeteren. We zijn medebepleiters van het slimmer en digitaal sturen van onze mobiliteit. Te beginnen met de verkeerslichten! 

Wij vragen:

*Maak snel werk van een transitie van verkeerslichtentechnieken op de R40. In onze visie komen àlle Gentse verkeerslichten onder 1 hoofdcomputer (Nu worden alle verkeerslichten op de R40 aangestuurd door de Vlaamse Gemeenschap). State of the art verkeerslichten zijn van groot belang om de barrièrewerking van de automuur R40 te neutraliseren. Enkel door hierin te investeren kan je een degelijke modal shift aansturen. Fietsers en voetgangers tussen centrumstad en randwijken & buurgemeentes (de dwarsende fietsers) verlangen veiligheid èn comfort (lees: korte wachttijden). Het succes van de onderdoorgangen is hiervan de perfecte illustratie. Infrastructuur trekt gebruikers aan, alwéér.

In de Mobiliteitsbrief nummer 179, mei 2017 lazen we dat er in Antwerpen gewerkt wordt aan een supercomputer. Wat de Vlaamse Gemeenschap in Antwerpen kan, kan ze elders ook. Gent verdient dit ook. (zie de update hierboven)

*Maak zo van de R40 een slimme weg, met slimme, centraal gestuurde verkeerslichten, en met non-stop aandacht voor àlle kruispunten en oversteekplaatsen.

Daar zal iedereen beter van worden: èn de Lijn, èn voetgangers en fietsers, èn autoverkeer, en hulpdiensten.

Slimme mobiliteit, vele voordelen

Flexibel handelen: Je kan veel flexibeler inspelen op afwijkende situaties zoals werken, ongevallen, betogingen, een ramp,…

Flexibel monitoren: Je kan veel flexibeler evoluties in stromen opvolgen.

Flexibel aanpassen: Je kan veel flexibeler kleine seconden-aanpassingen doen.

Kostenbesparend: Je bespaart op kosten (gedaan met firma’s die in een camionet moeten stappen om in die kasten aanpassingen te maken).

* Net als in 2017 vragen we dat de wachttijd voor voetgangers en fietsers kort is.
De oversteektijden moeten haalbaar zijn voor alle voetgangers en fietsers.

* De R40 heeft een intens autoverkeer. Een aantal voetgangers- en fietsoversteekplaatsen zijn niet met verkeerslichten uitgerust. Wij pleiten om die oversteekplaatsen allemaal snel van verkeerslichten te voorzien.
De verbinding tussen de Bataviabrug en Doornzelestraat is hier het meest prangende voorbeeld van. Niet-assertieve fietsers (bejaarden, schoolkinderen) hebben dit dringend nodig.

 

De bewoners en de gebruikers van de R40.

Het is te gek voor woorden dat mensen die vlakbij de ring wonen (Rozemarijnstraat, Hector Van Wittenbergestraat, Kortrijksepoortstraat) niet naar het centrum mogen fietsen. Je treft deze mensen dubbel: ze krijgen grote auto- of tramstromen te slikken, maar worden verplicht om via een grote omweg richting het centrum of richting de ring te fietsen.

In de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen publiceerde Fietsersbond Gent deze wenslijst met drie topprioriteiten.

Prioriteit nummer één:

“De mogelijkheid voor èlke Gentenaar om veilig en comfortabel van en naar huis te fietsen, ook zij die op de R40 wonen.”

Mensen willen pas fietsen als het veilig kan maar dit vraagt helaas nog véél werk. Een voorbeeld? Op de fietspadloze Heernislaan fietsen de bewoners en hun bezoekers op het voetpad, en wie zal hen dit afraden?

Onze suggesties:

1. Maak de R40 ook voor fietsers rond.
De fietspadlozezone’s van de ring zijn bekend (Palinghuizen, Tolhuisbrug, Heernislaan). Fietssuggestiestroken op een ringweg zijn not done. Een ringweg met intens autoverkeer vereist verhoogde fietspaden, liefst afgescheiden van de autoweg.

 

15mei14, 07u35, Heernislaan

Kortom: de filosofie die begin deze eeuw reeds toegepast werd op kruispunten moet doorgetrokken worden naar de fietspaden tussen de kruispunten. De Gasmeterlaan en Nieuwevaart voldoen aan die vraag.

23nov14, 12u41, Gasmeterlaan

2. Pas de ribbeltechniek toe, en voeg afstand toe: In afwachting van de ombouw van aanliggende verlaagde naar verhoogde fietspaden vragen we om op de R40 bij alle belijning tussen autoweg en fietspad de ribbeltechniek te plaatsen, met een zo groot mogelijke afstand tussen autoweg en fietspad.

3. Tweerichtingsverkeer: Voer tweerichtingsfietsverkeer in in àlle straten binnen de R40 (Rozemarijnstraat, Hector Van Wittenbergestraat, Kortrijksepoortstraat, Dampoortstraat). Fietsers laten omrijden via de R40 is niet gepast. Eenvormige regelgeving cfr. zone 30 binnen de R40 werkt.

14okt11, 16u35, Rozemarijnstraat

4. Haakse parkeerplaatsen: haal fietspaden weg tussen de rijweg en haakse parkeerplaatsen. Leg de fietspaden tussen de haakse parkeerplaatsen en het voetpad. Wacht hiermee niet op een integrale heraanleg van muur tot muur, want dan zijn we vermoedelijk vertrokken voor wachttijden zoals de Verapazbrug.

5. Geef fietsers de ruimte:  op een aantal wegen die aantakken op de R40, bijvoorbeeld de Brugsesteenweg, is er geen ruimte voor fietsers, waardoor fietsers de veiligheid van het voetpad opzoeken. Geef al die wegen ook fietspaden.

 

 

Conclusie

De R40 is een complexe en intens gebruikte verkeersader voor àlle vervoersmodi. We vragen dat àlle modi een optimale zorg krijgen. Dat kan in eerste instantie door een snelle uitrol van intelligente verkeerslichten, en de plaatsing van extra lichten. Er moet werk gemaakt worden van conflictvrije kruispunten, de moordstrookjes op de ring moeten verdwijnen en de doorstroming voor allen geoptimaliseerd.    Met onze prioriteit nummer 1 voorop: de mogelijkheid voor èlke Gentenaar om veilig en comfortabel van en naar huis te fietsen, ook zij die op de R40 wonen.

Moet kunnen, toch?

                                                    ——————————

Noot 1 : we beperkten ons tot de R40. De bypass Nieuwewandeling / Begijnhoflaan / Opgeëistenlaan, Blaisantvest is een ander verhaal.

Noot 2: Veel van wat we hier voorstellen is perfect toepasbaar op àlle Gewestwegen.