Mail: het kan anders

Van: B D K
Verzonden: vrijdag 24 april 2020 14:14
Aan: fietsbult@fietsersbondgent.be
Onderwerp: Het kan ook anders

Mooi weer, Corona-carantaine en een 5 jarige dochter die stond te popelen om haar nieuwe fiets uit te proberen. We gingen fietsen langs het kanaal Gent – Brugge.

We naderden een van de bruggen. Ik zag de vrachtwagen al staan aan de ene kant, werkman met hogedrukspuit aan de andere kant. Ik bereidde mij al voor om over een slang of buis te moeten rijden en wist nog niet goed hoe ik het ging aanpakken met de jonge fietser naast mij.

Maar, het bleek voorbarig. De slang lag niet op de grond. Ze hing op aan de brug en het was geen half, ik-heb-mijn-job-gedaan werk: over de hele breedte hing de slang hoog genoeg om het veilig te houden voor iedereen.

Iedereen blij. Het kan ook anders.

Bierstalbrug

Coronatip #1

Deze titel staat hier al sinds eind maart zon te vangen. Maar first things first, en dat was nu even niet Fietsbult, maar zelfzorg en ouderzorg.

Na de eerste maatschappelijke schok – of was het dreun? – verschenen afgelopen week steeds meer standpunten / analyses over hoe ànders om te gaan met mobiliteit in deze uitzonderlijke dagen. Ik nam nog geen tijd om ze allemaal lezen, maar las wel dat er zowel in Gent als wereldwijd in andere steden gezocht werd naar ingrepen om fietsers en voetgangers meer ruimte te geven. Ruimte om de social distancing bij goed weer ook realistisch en wààr te maken. Herverdelen van de beschikbare straatruimte dus. In de ogen van sommigen zijn dat anti-automaatregelen, en is de Fietsersbond 100% anti-auto. Ze mogen dat geloven, maar ik denk niet dat er iemand droomt van een maatschappij zonder auto’s. Auto’s zijn knap verzonnen machines, die nuttige zaken kunnen vervoeren. Het zijn technische hulpmiddelen, net als boormachines. Ziekenwagens zijn auto’s, het zijn geen statussymbolen. Vuilniswagens ook. Bussen ook. Zo is er een lange lijst. Er zullen dus nog lang zo’n machines rondrijden, en dat wensen we allen. Het probleem zit hem in drie zaken: de dominantie van autoverkeer ten opzichte van voetgangers en fietsers, de te grote inname van de beschikbare straatruimte, én in de vaak onaangepaste snelheid. Luchtvervuiling en verkeersonveiligheid zijn er twee gevolgen van. Er zijn simpelweg tevèèl auto’s, die te snel kunnen rijden. De zwart-wit verdedigers van de auto hebben het hoogst zelden over deze aspecten, maar wèl over het economisch belang stijl “gade gij die mensen in de autofabrieken ander werk geven???”, over vrijheid (vaak een vertaling voor: hoogst individueel comfort, topstereo incluis), en over emoties. Maar kijk: blijf in uw kot wou eigenlijk ook zeggen: blijf uit uw auto. Zo beleefde ik -in de weken na m’n 14 dagen apart op zolder slapen- toch de Gentse straten:

03apr20, Keizer Karelstraat
04apr20, Kasteellaan
04apr20, Brabantdam
04apr20, Franklin Rooseveltlaan
04apr20, Zuidparklaan
07apr20, Gentbruggebrug
11apr20, Sint-Lievenslaan

Bekijk deze kaarten van Tomtom. How bizar! Onwerkelijk, want voor velen is dit géén prettige realiteit. En ook wel: zalig! Zoveel meer stilte, zonder het uitroepteken van al die draaiende motoren. Zoveel minder risico op ongevallen: je hoort als voetganger en fietser die paar auto’s van ver afkomen. Openbaar vervoer hééft de openbare ruimte. En: je zou bijna wensen dat nu – tout suite – maintenant alle wegenwerven van het land tezelfdertijd in uitvoering kunnen gaan. Die rioleringswerken aan de Dampoort met de aanleg van een tweerichtingsfietspad ? Who cares? Het herasfalteren van het centrale kruispunt van de Sint-Lievenspoort? Toch geen enkel probleem? Ze werken er momenteel aan de verkeerslichten als was het een kruispunt in een dorp. Ook zonder verkeerslichten kon je er veilig oversteken:

07apr20, Sint-Lievenspoort

Het allerbelangrijkste aan werven is: kan het veilig verlopen voor àlle werkmensen, met respect voor de nieuwe leefregels? Een werf is steeds een risicovolle werkplek geweest, maar zo’n virus er bovenop kan men er missen als vriesweer. Toen op 1 april de eerste berichten over werfhervattingen in de kranten verschenen hoopte ik dat het zou lukken om de werven van de Louisa d’Havébrug en de onderdoorgang van de Sint-Lievenspoort verder te zetten. Mijn eerste gezondheidsfietsritjes gingen langs die verlaten werven:

26maa20, Stropkaai
01apr20, Sint-Lievenspoort

Nope. Maar op vrijdag 3 april zag ik -hoera!- de eerste beperkte werfactiviteit aan de Sint-Lievenspoort. De social distancing op de werf was zéér leesbaar:

03apr20, Sint-Lievenslaan

En de werf aan de Louisa d’Havébrug volgde de week erna, vorige week dus. Bij mijn eerste passage op 26 maart was het me al opgevallen hoe corona-onvriendelijk deze werf achtergelaten was. Uiteraard: onbewust. Voetgangers en fietsers hadden ter hoogte van de werf een smalle passeerstrook.

26maa20, Stropkaai

In normale tijden kon ik daar mee leven. Als deze oplossing van vier tegels breed maakte dat zo’n belangrijke werf vooruit ging, dan moesten fietsers maar even wachten tot de fietsers en voetgangers van de andere kant gepasseerd zijn. Want fietsers met een fiets aan de hand kunnen elkaar amper / niet dwarsen.

01apr20, Stropkaai

15apr20, Stropkaai

Dacht ik. In coronatijden is dat anders. Vandaar deze coronatip #1. Maak social distancing ook op deze drukke fiets- en wandelas tussen kernstad en groenas realistisch en wààr. Het kan, want deze kraan is vlot manipuleerbaar. Ze kan -minstens elk weekend, misschien ook langer- even “opgeplooid” worden. Het kan, want er zijn weer bouwvakkers aanwezig. Het kan, want de kraan wordt amper gebruikt (ik zag het sinds de lockdown nog niet), soms zelfs vervangen door de 100% mobiele kraan:

07apr20, Stropkaai
07apr20, Stropkaai

Of zoals Frank Focketyn in 2000 elke keer weer mocht zeggen: “Een kleine moeite door Vermaelen Projects… betekent misschien een wèèèreld van verschil”. Zeker in coronatijden, waar fietsers en voetgangers afstand willen houden. In de gloria!

Beschermingspak

Het zijn bizarre, maar leerzame tijden. Komende decennia zullen we allen mondmaskers bij type kunnen benoemen. Beschermingspakken zullen in de kleerkasten op anderhalve centimeter naast de winterjassen hangen.

De bouw komt weer op gang, en dat is goed. Zolang het voor die bouwvakkers veilig werken is natuurlijk … . Welke bouwbranche is de meest veilige? De zandstralers en verfspuiters. Zij zijn al jààààren vertrouwd met mondmakers en beschermingspakken. Logisch dus dat de werf van de “kemelbrug”, officiëel de Sint-Jorisbrug, verder loopt. Reinigen en herschilderen is de boodschap. Daardoor is de onderdoorgang tussen Nieuwbrugkaai en Koning Willem I-kaai afgesloten voor alle fietsverkeer:

02apr20, Koning Willem I-kaai

De omleiding is even kort als het origineel. 🙂 De brug is Christogewijs ingepakt. Daar kan geen coronasplintertje aan!

02apr20, Sint-Jorisbrug

In één beweging wordt ook het wegdek van de onderdoorgang vernieuwd:

02apr20, Nieuwbrugkaai

Dat was elf jaar geleden helaas niet state of the art aangelegd. Maar kijk hier hoe blij we er in 2009 mee waren…

Er is een pak minder fietsverkeer. En een pak minder autoverkeer. Het afsluiten van de onderdoorgang komt dus – bij toeval- op een goed moment. Al blijft het uitkijken voor het groter aantal “laagvliegers” in de Gentse straten.

Voldersstraat

Dienstmededeling: Ruben is een verse Fietsbulter. Veel leesgenot!

Wie bedenkt het in godsnaam om de Voldersstraat over de gehele breedte te blokkeren‽

Voldersstraat, 28 februari 2020, 12u

De Voldersstraat is al sinds jaar en dag een deel van de stedelijke Oost-Westfietsroute tussen Mariakerke en Sint-Amandsberg, maakt deel uit van verschillende recreatieve fietsroutes en werd in 2014 met een knip voor autoverkeer en een transformatie tot fietsstraat een nog belangrijkere as door het centrum. Moet ik zelfs hier de fiets af en het trottoir op, of op eigen houtje (want geen oranje omleidingspijlen in zicht) een route zoeken in deze ring van tramsporen (Veldstraat – Zonnestraat – Korte Meer – Sint-Niklaasstraat – Cataloniëstraat)?

Dat was toch mijn eerste reactie. Nog voordat ik de situatie volledig in me had opgenomen, nam ik aan dat het “weer van dat” was. Niet geheel zonder aanleiding – nog maar vijf jaar geleden was de normale gang van zaken een bordje “fietsers hier afstappen” (zoals gewoonlijk zonder enige juridische waarde), terwijl nauwelijks de helft van de breedte van de rijweg ingenomen is.:

Voldersstraat, 25 juni 2014, 17u45

Een tweede blik brengt de realiteit echter aan het licht:

Voldersstraat, 28 februari 2020, 12u

De hele breedte van de rijweg was wel degelijk ingenomen, maar de parkeerstrook in kasseien ernaast kreeg een laagje asfalt (zelfs inclusief middellijn) en een verkeersbord om aan te geven dat het een fietspad is. Het asfalt was niet zo vlak als we normaal gezien zouden wensen, maar het lag er beter bij dan de permanente wegbedekking op sommige plaatsen in het Gentse (zoals de Vlasmarkt, bijvoorbeeld). In elk geval: chapeau aan wie dit bedacht! De lat ligt hiermee alweer wat hoger voor de volgende werf.

Verse fietspaden (12): Makelaarspark

Een paar maanden geleden stonden er op het einde van de Muidepoort aankondigingsborden voor een nieuw parkje, het Makelaarspark. Daarop stond ook het woord fiets. Dus dacht ik dat er langs daar een fietsverbinding op komst was om Mariakerke en Wondelgem -eindelijk- een fietslink te geven met de Gentse haven kant Oostakker. Fout gedacht…

Het fietspad ligt er sinds kort, startend op de vreselijke -helaas nog steeds?- beschermde kasseien van de Terneuzenlaan.

06feb20, Terneuzenlaan
06feb20, Makelaarspark
06feb20, Makelaarspark / Terneuzenlaan
06feb20, Makelaarspark
06feb20, Makelaarspark

Het park komt uit in de Makelaarsstraat.

06feb20, Makelaarspark / Makelaarsstraat

Teleurstelling! Het pad loopt niet door tot aan de Muidepoort:

06feb20, Makelaarspark

Dat wordt een wandelpad. Oei, wat heb ik gemist? De stad heeft toch de ambitie om hier een hoofdfietsas te creëren? Dit is de ambitie van de stad tot 2030, het Stadsregionaal Fietsnetwerk:

De ambitie is duidelijk leesbaar:

Maar op het ontwerpvoorstel van het park (hier te zien) staat inderdaad slechts een fietspad van Terneuzenlaan naar Makelaarsstraat.

De kaart op OpenStreetMap brengt raad. Een kort fietspad tussen Terneuzenlaan en Makelaarsstraat opent de mogelijkheid voor een fietsroute Koopvaardijlaan (Houtdok) – Roerstraat – Loodsenstraat – Makelaarsstraat – Makelaarspark – Terneuzenlaan. Dat creëert een fietsverbinding van Wondelgem naar Dampoort. Dat lijkt me een goed idee.

De kaart leert ook dat het bouwproject Kobenhavn niet àlle grond heeft. Tussen dat bouwproject en de spoorlijn naar Eeklo zie je nog een grondstrook waar een fietspad op past. Het is vermoedelijk wachten op de (trage) afwerking van dit woningbouwproject. De projectontwikkelaars doen trouwens -zoals overal te lande- alsof de buurt van hen is:

06feb20, Terneuzenlaan
06feb20, Kopenhagenstraat & Oslostraat

Of laten de nutsmaatschappijen hier een modderige steek vallen? Het is een steek die er al zéér lang ligt.

14dec19, Terneuzenlaan
14dec19, Kopenhagenstraat – Oslostraat
14dec19, Oslostraat

Ooit zou ik graag de objectieve geschiedenis van de “making of” van dit stadsdeel willen lezen…

Afronden met nog een positief nieuwtje: er hangt een omgevingsvergunning uit voor de aanleg van “aansluiting fietspaden van de Wiedauwkaaispoortbrug op de Terneuzenlaan”.

06feb20, Terneuzenlaan

————————————————————–Info via een facebookgroep : “Zo complex is het nu ook weer niet. Het nieuwe fietspad doorheen het Makelaarspark is een lokale verbinding. Ze creëert ook een mogelijke doorsteek van de spoorwegbrug naar het Houtdok en de Dampoort, maar dat is niet de primaire bedoeling. Belangrijkste is dat er – hopelijk binnenkort – wordt gestart met de aanleg van een fietspad aan de andere kant van de spoorweg. Tussen de sporen en de projectontwikkeling van Cores. Het is de ontwikkelaar die dit fietspad realiseert zoals voorzien in zijn verkavelingsvergunning.”

“Die bouwvergunning van de Stad Gent gaat over dit stukje van de Voorhavenlaan en voorziet in een betonnen aanleg tussen het nieuwe fietspad van het Makelaarspark en de aansluitende fietspaden van de spoorwegbrug en Terneuzenlaan:

Daarop zie je ook al meteen het toekomstige Cores-fietspad.”

Afstappen (4)

Het bordje “fietsers afstappen” heeft volgens mij geen enkele juridische waarde, behalve voor de verzekeringsmaatschappijen van aannemers. Waarom anders zouden ze dergelijk bordje plaatsen? Of ben ik fout? Ik vind het bord niet bij Veilig Verkeer.be. Je vind het wèl te koop als blauw onderbord: bijvoorbeeld hier en hier. Maar ik kan me uiteraard vergissen. Sommigen onder u kennen het verkeersreglement beter dan sommige politiemensen. Dus laat u horen: wat is de waarde van onderstaande oranje borden? En wat is hun waarde als blauw onderbord?
01feb20, Stropkaai
01feb20, Stropkaai

We hebben hier al vaker geschreven dat we geen voorstander zijn van Fietsers Afstappen-bordjes. Fietsers stapvoets lijkt ons als advies beter. En vooral geloofwaardiger. Want hoe geloofwaardig is een adviserend bord dat op zondag nergens voor dient?

01feb20, Stropkaai