Home

Actueel

11 september 2014

Onlangs was er ruime aandacht in de pers voor het afnemende aantal fietsers. Dat het aantal daalt, is op het eerste zicht bizar, want de overheid – op alle niveaus – verkondigt continu dat hemel en aarde verzet wordt om het de fietsers naar de zin te maken. Dat klinkt contradictorisch.

Ik denk dat elke actieve fietser (zoals in: ijverend voor meer en betere fietsinfrastructuur) het ondertussen wel weet: er is een hemelsbreed verschil tussen politieke intentieverklaringen, bestuursakkoorden, verkiezingsbeloftes, … en de realiteit. Denk hierbij aan de borstklopperij van minister Crevits in de aanloop van de verkiezingen, waarbij ze stelde dat er vele honderden kilometers fietspad bijgekomen waren. Volgens Groen! was een groot deel ervan enkel papieren realiteit. Spookfietspaden dus. Denk hierbij aan hoe sommige (niet alle) verantwoordelijken ervan overtuigd zijn goed werk te leveren, terwijl je als fietser duidelijk het tegendeel meemaakt.

Om het verschil te illustreren tussen de politieke realiteit en wat je als fietser in de echte wereld ervaart, maakte ik wat beelden van één straat uit mijn woon-werk route. Het gaat daarbij niet om het feit dat die ene straat niet echt fietsvriendelijk ingericht is (wat wel zo is), maar over de discrepantie tussen een overheid die zegt – en er wellicht ook van overtuigd is – veel voor de fietsers te doen en hoe je die “fietsvriendelijke” inrichting in de praktijk ziet en voelt. Het gaat erom dat dit een belangrijke oorzaak kan zijn van het afnemende fietsgebruik.

Het voorbeeld komt van de Gentse rand, uit Merelbeke. De foto’s werden gemaakt komende van Merelbeke centrum en rijdend richting Gent.

Een eerste constatering: vorig jaar werd de rijweg opnieuw geasfalteerd en die ligt er sindsdien onberispelijk bij. Als fietser moet je het, naar gewoonte, doen met klinkers… Het bestuursargument is dan meestal dat daaronder heel wat leidingen liggen en dat die bereikbaar moeten zijn. Mijn conclusie: een “fietspad” is blijkbaar vooral een afdekking van nutsleidingen, waar je als fietser blij moet zijn dat je erover mag rijden. Ook onder de rijweg liggen overal leidingen – je moet maar eens kijken tijdens wegenwerken hoeveel buizen je daaronder aantreft -, maar dan telt dat argument blijkbaar niet. (“Ja, maar het is niet zo simpel, hoor”)

Fraterstraat, Merelbeke

Fraterstraat, Merelbeke

Een tweede constatering is dat het voor een fietspad blijkbaar niet zo belangrijk is dat het vlak ligt. Dit fietspad zit niet enkel vol putten, maar het gaat ook aan elke kruising op en neer en niet echt op een comfortabele manier. We weten ondertussen al heel lang, echt hééél lang, dat een klinkerfietspad niet lang vlak blijft, maar toch wordt die bestrating nog altijd gebruikt. (“Dan is het makkelijker om aan die leidingen te kunnen”)

Fraterstraat, Merelbeke

Fraterstraat, Merelbeke

Een derde constatering is dat dit een dubbelerichtings-fietspad is. Op zich kan dat, mits het aan de normen van het fietsvademecum voldoet, die helaas niet bindend zijn. Dat is hier niet het geval: naast de foute verharding is het ook nog eens ruim te smal en jawel: hier valt het nog mee, maar dat betekent niet dat het goed is. Het loopt ook vlak langs eerder hoge hagen, waardoor de auto’s vanuit de zijstraten geen zicht hebben op aankomende fietsers (kinderen). Meestal wordt dan ook nog vergeten dat bij zo’n inrichting evenveel fietsers van links komen als van rechts en dat die ook voorrang hebben. Het gevolg: dit is een onveilig fietspad. Niet enkel subjectief onveilig (onveiligheidsgevoel), maar ook objectief.


Zijdelingse bemerking: de wegcode zegt o.a. dit “Wanneer de openbare weg een berijdbaar fietspad (…)” (art 9.1.2 1°). Hierbij is het woord berijdbaar van belang. Dit is niet gedefinieerd. Voor mij is dit fietspad niet berijdbaar. Meer nog: de rijweg voor auto’s lijkt me veel veiliger. Ik rij dus op de weg, ondanks het protest van sommige automobilisten. Zij hoeven voor mij niet te bepalen wat berijdbaar is.

Nog een belangrijke bemerking: doorgaans rij ik naar het werk in een velomobiel, met drie wielen, en daarvoor staat in de wegcode “De drie- en vierwielers zonder motor waarvan de breedte, lading inbegrepen, minder is dan 1 meter, mogen eveneens het fietspad volgen.” (zelfde artikel) Ondanks dat had ik het vorige week nog dat iemand me van de weg wilde rijden (letterlijk).

 


 

Ook visueel loopt het hier fout. Het eerste – grootste – deel is aangelegd in rode klinkers. Hoewel dit niet ideaal is (zie hierboven) is het wel duidelijk in de zin van eenduidig. Maar dan, aan het kruispunt waar de Fraterstraat van naam verandert naar de Merelbekestraat, wordt het een kluwen. Om te beginnen zou het een pak veiliger worden indien aan de verkeerslichten een fietsopstelstrook zou komen (sorry, geen foto). Nu is het goed opletten voor rechts afslaande auto’s. Eigenlijk heb je gewoon geen plaats als fietser aan die lichten. Idem dito voor het andere uiteinde, aan de lichten met de R4.

Aan de overkant krijg je – hoera – een eind prima fietspad: vlak, monolithisch, comfortabel, even breed als het voorgaande deel maar zonder tegenliggers. Dit is zo ongeveer zoals het hoort. Helaas duurt het niet lang, want aan het kruispunt met Hof ter Beuken, waar je de brug oprijdt, liggen alweer klinkers, wel groter en vlakker, maar dat is omdat het nieuw aangelegd is.

Merelbekestraat, Mele

Merelbekestraat, Mele

Een keer je boven op de brug bent, is de rode aanduiding van het fietspad plots weg: hier rij je over zwart asfalt. Waarom? Het heeft wellicht te maken met verschillende wegbeheerders met elk een eigen visie (of net geen visie).

Merelbekestraat, Melle

Merelbekestraat, Melle

Dat duurt niet lang, want als je afdaalt, krijg je weer dezelfde klinkers onder de wielen.

Dan, op het einde van de straat, kom je aan een rondpunt. Indien je met de auto bent, heb je een mooie, overzichtelijke aansluiting die je toelaat om in een vloeiende beweging het rondpunt op te rijden.

Fraterstraat6

Ben je met de fiets, dan heb je pech: je moet twee haakse bochten nemen en het pad is hier amper 80 cm breed.Er was net genoeg plaats om twee driehoekjes aan te brengen.

Fraterstraat5

Ik durf wedden dat de overheid zal stellen dat dit “voor de veiligheid van de fietsers” is… Dat is dan mooi, want er is dan meer aandacht voor de veiligheid van fietsers dan van automobilisten.

Om het plaatje volledig te maken, volgen nog enkele stukken van het omgekeerde traject.

Blijkbaar was de wegbeheerder (ik vermoed Infrabel in dit geval?) er niet helemaal uit hoe het moest als je van de brug kwam, dus moeten voetgangers en fietsers het gedurende enkele meters maar zelf uitzoeken. Hoe je, indien je van Merelbeke station komt, linksaf moet slaan, moet je ook maar uitzoeken.

Fraterstraat7

Indien je daar rechtdoor moet (de foto is in omgekeerde richting genomen), wordt je vaart flink afgeremd, want speciaal voor de fietsers zijn er enkele flinke bulten in het pad aangebracht. Het moet toch spannend blijven, niet?

Fraterstraat8

Dit is symptomatisch voor het Vlaamse/Belgische beleid: men is ervan overtuigd goed bezig te zijn, maar bekijkt het blijkbaar niet door de bril van de weggebruiker. Als fietser krijg je geen uniform wegbeeld, geen duidelijk leesbare route. Daarenboven voelt dit niet veilig aan (en is het dat ook niet). Dit is een fietspad dat ontworpen lijkt om de auto’s vrije baan te geven en niet om de fietsers als gelijkwaardige weggebruikers te behandelen. Dergelijke concepten tref je overal in Vlaanderen aan. Is het dan zo verrassend dat mensen niet willen fietsen?

En voor je met “nog erger” aankomt: ik weet dat dit nog te doen is. Dat maakt het precies zo pijnlijk: dit lijkt zowat de norm te zijn, terwijl het compleet ondermaats blijft.

Vergeef ons.
We zijn onbekwame feestbeesten.
We wilden u vorige maand al zoenen, bedanken, het beste wensen.
Ai!
Te laat.

31 januari begint het Chinese jaar van het Paard dat 384 dagen duurt, tot en met 17 februari 2015.
Het traditionele nieuwjaarsfeest duurt 15 dagen.
Met dank aan de Chinezen, dat zit dus nog goed.
We wilden ons ook verontschuldigen voor de vele mails die we niet of nauwelijks beantwoordden.
Excuses te over: werk, partner, kind(eren), ouders, geboortes, begrafenissen, vrienden, cultuur, natuur, fietsen.
U weet het, we zijn vrijwilligers.
Voor en na de uren.
Soms in de koffie- of middagpauze.
Een beetje zot, een beetje bezeten.
Vermoedelijk dimmen we komende maanden onze frequentie.
Maar we danken u graag voor al uw aandacht en steun aan de Fietsersbond.
U weet het, we doen dit partijloos, niet politiekloos.
Elke fietsvriendelijke maatregel juichen we toe.
Elk pleidooi hiertegen leggen we onder het vergrootglas.
We volgen het beleid.
Komende maanden zal de focus -uiteraard- liggen op de verkiezingen van 25 mei.
De focus zal liggen op het Vlaams Gewest, en zijn rol op het fietsbeleid in het Gentse.
U mag een verlanglijstje verwachten (mails met uw verlangens zijn welkom!), net zoals we in 2012 in de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen een memorandum en tienpuntenplan publiceerden.
Dat brengt ons bij dit leesonderwerp.
De eerste Zondag leesdag kan u hier herlezen.
We toetsten het nieuwe bestuursakkoord aan ons tienpuntenplan.
Eind 2013 – na maanden slopende begrotingsonderhandelingen- publiceerden de Gentse schepenen hun beleidsnota’s.
Opdat u binnen vijf jaar vlot kan nakijken of en hoe dit beleid vorm kreeg publiceren we hieronder integraal de beleidsnota van de schepen van mobiliteit en openbare werken.

Beleidsnota meerjarenplanning Schepen Filip Watteeuw

De Stad staat voor grote uitdagingen, zowel op het vlak van mobiliteit als op het vlak van het openbaar domein. Het stadbestuur zorgt ondanks deze moeilijke tijden toch voor behoorlijke budgetten om deze uitdagingen aan te pakken.

Mobiliteit: budget om fundamentele duurzame keuzes te realiseren

Wat mobiliteit betreft moeten er fundamentele keuzes gemaakt worden. Het huidige stadsbestuur zet sterk in op het bereiken van een kantelpunt ten voordele van duurzame mobiliteit en op het garanderen van  bereikbaarheid. Dat betekent dat we fors investeren in stappen, fietsen en openbaar vervoer, verkeersleefbaarheid en verkeersveiligheid.

Stappen

Het onderhoud van het openbaar domein krijgt een extra boost van 4 miljoen euro per jaar (zie verder). Het totale onderhoudsbudget komt daarmee op meer dan 13 miljoen euro per jaar. Een aanzienlijk deel daarvan gaat naar het verbeteren van voetpaden en het heraanleggen van straten en pleinen. Bij elke integrale heraanleg zal uitgegaan worden vanuit het STOP-principe, waarbij de voetganger op de eerste plaats staat. Bij de heraanleg van elke woonstraat zullen we onderzoeken of een woonerf tot de mogelijkheden behoort. We werken verder met een vernieuwd trottoiractieplan. Ook via kleine ingrepen (verbeterde voetgangersoversteken, creëren van kleine autovrije zones op een verkeerspunt, …), zullen we het stappen verder stimuleren en faciliteren en de toegankelijkheid verhogen voor iedereen (bv. voor mensen met een beperking). Er wordt 1 miljoen euro uitgetrokken om schoolomgevingen veiliger te maken, in de eerste plaats in functie van de jongste stappers.

Trappen

Een aanzienlijk budget zal deze legislatuur worden geïnvesteerd in fietsen. 15 miljoen euro netto zal besteed worden aan het realiseren van fietsinfrastructuur. Daarmee bedoelen we het realiseren of verbeteren van fietspaden, fietsstraten en fietssuggestiestroken. Voor verschillende dossiers zijn ook subsidies vanuit de Vlaamse of provinciale overheid te verkrijgen, dus het effectieve investeringsbudget zal nóg groter zijn. We zetten niet alleen in op het realiseren of verbeteren van fietspaden – ongeveer 6,5 miljoen euro – , we reserveren ook een budget van 4 miljoen euro voor het wegwerken van missing links, kleine infrastructuurwerken en comfortverhogende ingrepen. De overige 4,5 miljoen euro wordt aan concrete projecten besteed (parkbosbruggen,  Gasmeterlaan, onderdoorgang Rozemarijnbrug, …)  Bovenop die 15 miljoen investeren we aanzienlijk in de realisatie van het Huis van de Fiets (2,5 miljoen € + 0,42 miljoen € stedenfonds ). Deze plek moet dé centrale plek worden voor informatie, coördinatie en dienstverlening voor de fietsende Gentenaar, toerist, student of werknemer. Het Huis van de Fiets moet de fietsdynamiek in Gent versterken. Integratie van services, van actoren en van locaties is een evidente piste. Fietsparkeren krijgt ook een prominente rol in het budget, zowel voor investeringen aan stations als op andere plekken in de stad (Gent Sint Pieters, de Krook, kleinschalige fietsenparkings – totaal 7,5 miljoen euro).

Openbaar vervoer

Dit stadsbestuur zet sterk in op de verdere vertramming van een aantal buslijnen. Het doortrekken van tramlijn 21-22 naar Zwijnaarde is volop bezig (3 miljoen euro), zeer binnenkort start de verlenging van de tram naar het UZ en ondertussen wordt er zeer hard gewerkt aan het dossier vertramming buslijn 7 en 3 en de realisatie van de tramlijn op The Loop. Ook voor de vertramming op Dok Noord – Stapelplein – Dok Zuid worden budgetten gereserveerd (400.000 euro)  Ook doorstroming is een belangrijk actiepunt voor de Stad: ongeveer 1 miljoen wordt uitgetrokken om via kleinere ingrepen de doorstroming in de stad te bevorderen.

Verkeersleefbaarheid en verkeerveiligheid

Met een aantal ingrepen in het verkeersweefsel van de stad wil het huidige stadsbestuur de verkeersleefbaarheid én de verkeersveiligheid verhogen. De B401 wordt afgeschaft, wat een grondige hertekening van de mobiliteit in de stad met zich meebrengt. Via een nieuw parkeerbeleid en de realisaties van Park & Rides en buurtparkings  (7,5 miljoen euro voor 6 jaar) wordt ook aan de parkeerdruk in woonbuurten gewerkt. Voor de Park & Ride in Ledeberg wordt 8,1 miljoen euro gereserveerd. Verder investeren we 2,2 miljoen euro in het wegwerken van een aantal zwarte punten, waardoor de verkeersveiligheid aanzienlijk wordt verhoogd. Zoals eerder gezegd, gaat er ook 1 miljoen euro naar veilige schoolomgevingen. Voor het beperken van hinder bij wegenwerken, de integratie van verkeerstechnische taken in het Mobiliteitsbedrijf, de realisatie van het verkeerscentrum, het distributiecentrum en het camerabewaking voor het voetgangersgebied wordt 4,7 miljoen euro geïnvesteerd.

Openbaar domein: een inhaalbeweging om kwaliteit te verhogen

Verbeteren van de kwaliteit

Het stadsbestuur kiest ervoor om een inhaalbeweging te doen op vlak van de algemene toestand van het openbaar domein. Er wordt gemiddeld 4 miljoen euro per jaar méér geïnvesteerd in het onderhoud van de wegen, bruggen en pleinen. We gaan daarbij systematisch te werk en richten ons vooral op de straten en pleinen die dringend aan herstel toe zijn, gecombineerd met die straten die onderdeel uitmaken van een fietsroute, een openbaar vervoersroute of een betekenisvol plein. In totaal zal ongeveer 69 miljoen euro naar onderhoud en herstel van wegenis gaan. We besteden meer dan 800.000 euro aan het lichtplan, publiek sanitair en verfraaiing van pleinen met standbeelden en fonteinen. Kwalitatieve pleinen komen er zeker in Drongen en Oostakker, maar ook voor andere pleinaanpassingen is nog minstens 800.000 EUR voorzien.

Projecten

Een aantal belangrijke projecten zullen ook deze legislatuur verder gezet worden.  Naar het gebied Oude Dokken zal deze legislatuur een aanzienlijk budget gaan: De Schipperskaai en de Kleindokkaai krijgen een nieuwe aanleg, een project waarbij er 1,8 miljoen euro geïnvesteerd wordt.  We rekenen ook op 1,7 miljoen euro voor de afwerking rondom de nieuwe Verapazbrug, die er ook deze legislatuur zal komen. Verder wordt er voor de afwerking van de as Dok Noord – Stapelplein en Dok Zuid een kleine 400.000 euro gereserveerd om mee te gaan met traminfrastructuur van De Lijn en deze as tot een mooie, binnenstedelijke, verkeersluwe as te maken.  In Ledeberg wordt er 1,9 miljoen euro uitgegeven voor de aanleg van het centrumplein,  2,5 miljoen voor de heraanleg van de Brusselsesteenweg en 330.000 euro voor het openbaar domein aan de Fransevaart. Er wordt 7 miljoen euro geïnvesteerd in het openbaar domein rond de Waalse Krook. Ook wordt er 5,2 miljoen euro gereserveerd voor het openbaar domein aan de Voorhaven op de Muide.

Bij al deze investeringen in het openbaar domein wordt telkens veel aandacht besteed aan klimaatneutraliteit, duurzaam waterbeheer en het beheersen van de uitstoot van CO2.

Massa (2)

31 augustus 2012

Als u dit leest ben ik in Kopenhagen uit de trein gestapt.
Ladies L, T en S beslisten om dit jaar Scandinavië te bestormen.
Tja, dan wil je als ouder toch niet achter blijven?
Onze zomerreis gaat dus noordwaarts.
Voor de tweede maal in ons leven reizen we louter per trein.
The slow way.
Zo lees ik nog eens een boek in plaats van kranten en internet.
Lady S heeft “geen tijd”, en vervoegt ons per vliegtuig in Kopenhagen, en sluit dan aan bij de zussen.
Die zussen treinen vanaf 4 september naar onder andere Berlijn, Kopenhagen, Malmö en Stockholm.
Madame M en ik houden van “minder”.
We willen enkel neuzen in de mythe van het fietsparadijs Denemarken.

Daarnet bekeek ik nog eens de foto’s van onze citytrip naar Kopenhagen uit 2010.
Wie het miste: er staan foto’s van 20 september 2010 tot 4 oktober 2010.
De eerste post was meteen raak: de massa fietsers viel op.
En net dat aspect stemde me dit jaar in Gent gelukkig.
Ook hier spot je steeds vaker “de massa op de fiets”.
Nooit eerder zag ik in de Gentse straten zoveel fietsers.
Dat heeft niet louter met de groeiende studentenbevolking te maken.
De jonge generatie maakt de tweewielerkeuze, met dank aan de bakfiets ook voor het transport van hun kinderen.
Functioneel transport staat voorop.
De oudere generatie ontdekt de batterijfiets, de e-bike, en durft in groep recreatief tot in het centrum fietsen.
Klopt toch?
Of denk ik te positief?
De jarenlange mantra’s “Fietsen is hip, gezond, duurzaam en goedkoop” deden hun werk.
De slogan “Gent Fietsstad” kon ik een paar jaar na de lancering niet meer zien, wegens ongeloofwaardig ten opzichte van de investeringen in fietspaden en de èn-èn-keuzes van dit stadsbestuur.
Naar mijn aanvoelen kwam de slogan als een boemerang terug richting beleid.
Maar kijk: de straten zitten vol fietsers.
Dat zal alleen maar “verergeren”, met alle yin en yang vandien.
Ok, er is nog niet de modal shift van Kopenhagen.
Maar de kritische massa is bereikt: no way back.
Gent wordt tussen nu en 10 jaar een fietsstad.
Zeker weten.

22maa12, 18u00, Sint-Lievenspoort

23maa12, 08u09, Forelstraat

25maa12, 14u56, Toekomststraat

25maa12, 14u55, Toekomststraat

24mei12, 17u18, jaagpad Bovenschelde

Sussen

27 mei 2012

Deze week in De Gentenaar: dit en dit bericht over fietsongevallen. Ik denk: “Tiens, jarenlang was dit geen nieuws, maar nu weer wel. Hoeveel van die ongevallen halen de pers en de statistieken?”
Gisteren op het werk: collega E viel met de fiets, en heeft een gebroken bekken. Oorzaak: een opwaaiend plastic werflint dat in haar fiets draaide.
Deze morgen bij het ontbijt: “Papa, ik moet iets niet leuk vertellen. Familievriendin L ligt op intensieve met een hersenbloeding. Een openzwaaiend autoportier.
Dochter S toonde me deze week dit filmpje. Ik dacht nog: “dat zouden we dagelijks moeten posten”.
En kijk, nu lees ik deze blogpost:

fietsdefinitie.

Treffend verwoord.
Ongevallen zullen nooit helemaal te vermijden zijn.
Het woord “ongeval” is soms verwant aan het woord “ongeluk”, bad luck.
Soms niet, eerder verwant aan “slordigheid” of gebrek aan zorg of aandacht.
Structurele oplossingen vragen tijd en aandacht van de overheden.
Met het huidige stedelijk / provinciaal / gewestelijk / federaal politie-, justitie- en mobiliteitsbeleid zal de kwantiteit aan ongevallen hoog blijven.
Geen twijfel mogelijk.
Waarom?
Omdat “samenwerken” niet in hun woordenboek staat.
Het werd vervangen door het woord “sussen”.
Een 21e eeuwse variant op “hokjesdenken”.

%d bloggers liken dit: