Kansen (6): verf

Wie Fietsbult al een poos leest weet het: we zijn verffreaks.
Verf kan een tussenstap zijn naar goede infrastructuur.
Verf -goede verf- kan duidelijkheid scheppen in de stedelijke chaos.
Zeker in een compacte stad als Gent met zijn duizend stadsmuren.
Signalisatie en communicatie met verf op de grond heeft bij fietsers een grotere impact dan verkeersborden.
Logisch: een fietser verdeelt de aandacht hoofdzakelijk tussen de bewegende objecten rondom (dat is een “andere” definitie voor alle andere weggebruikers) en de staat van de weg.
Het huidige woud aan verkeersborden is vaak onleesbaar.
Een goede fietsstad is extreem leesbaar.
En is vooral: laag leesbaar.
Op de grond.
Gentse stedebouwkundigen en monumentenzorgers hoorde ik hierover al huiveren.
Al die “verminkingen” van hun esthetica.
Maar is Wenen dan zo een verminkte stad?

11jun15, Wenen
11jun15, Wenen, bij de Hofburg
11jun15, Wenen
11jun15, Wenen

Is Wenen conflictloos?
Loopt en fietst iedereen binnen de lijntjes?
Natuurlijk niet, maar het helpt om te structureren.

11jun15, Wenen
11jun15, Wenen

Deze markeringen zijn all over Wenen aanwezig:
12jun15, Wenen
12jun15, Wenen

Leesbaarheid is een korte termijnzaak.
Geef het groeiend aantal fietsers en voetgangers de kans om de ruimte harmonisch delen.
Verf kan daarbij helpen.
Ik weet wel: nog beter is om ze méér ruimte te geven.
Lees: de auto minder centraal te stellen in het openbaar domein.
Hoe lang nog wachten op het ontkerkelijken van het Geloof in de Heilige AutoParkeerplaats?

Gent is voor fietsers nog absoluut niet leesbaar.
Al wordt het langzaamaan beter.
Deze good practices (qua verfgebruik!) zijn van (relatief) recente datum:

05sep15, De Sterre
05sep15, De Sterre
05sep15, De Sterre
05sep15, De Sterre
05sep15, De Sterre
05sep15, De Sterre

Hierboven zie je De Sterre, met:
– onderbroken of volle witte lijnen op tweerichtingsfietspaden
– haaientanden op kruispunten van twee fietspaden
Dit zijn zaken die in gans Gent kunnen uitgerold worden.

Ook op deze plek is er voorbeeldige verf uitgerold:

13sep15, Binnenring Zwijnaarde
13sep15, Binnenring Zwijnaarde

Maar iets verder dan weer niet:

05sep15, Binnenring Zwijnaarde
05sep15, Binnenring Zwijnaarde

Ik was verbaasd hoe consequent de verfsignalisatie in Wenen was.
Wordt het geen tijd voor snelle beterschap in Gent?
Een paar -evidente- suggesties:
– schilder consequent zebrapaden door op fietspaden (de eerste stap om fietsers het STOPprincipe te leren 🙂 )
23sep15, Sint-Denijslaan
23sep15, Sint-Denijslaan

– schilder consequent onderbroken of volle witte lijnen op tweerichtingsfietspaden
Volle lijnen zijn nodig in gevaarlijke bochten zoals deze blunderbocht (ondertussen geschilderd of deze blinde bocht:
23sep15, Vlaamsekaai
23sep15, Vlaamsekaai

– organiseer op fietspadkruispunten waar de drukte en/of verwarring groot is de voorrang.
Dit is een voorbeeld:

18sep18, Neerscheldestraat / Scheldekaai
18sep18, Neerscheldestraat / Scheldekaai

Het kan hier in de spits zéér druk zijn.

– organiseer de drukke fietskruispunten met afslagstroken, zeer evident.

En voor alle duidelijkheid: Gent is gaat van Sint-Kruis-Winkel tot Drongen.

Leesbaarheid

Ik ken de wegcode (denk ik).
Een verbodsbord links van de rijrichting is niet van toepassing.
Maar komende van de De Pintelaan aan Oudenaardsesteenweg zie ik dit:

De Pintelaan
De Pintelaan

Rechts achter de hoek (staduitwaarts) staat er dit:

Oudenaardse steenweg
Oudenaardsesteenweg

 

Is hier ergens een stuk dubbelrichtingsfietspad?
Geen idee.
Het kan zijn dat het “wettelijk” klopt en na 26 mails zal het duidelijk worden, maar duidelijk en leesbaar is het niet.
Minder is beter.

100 m verder.
Niet-vergelijkbare toestand, maar wel een voorbeeld van leesbaarheid.

Sterre
Sterre

Werfinrichting De Sterre: voor en na

Hieronder een kort relaas over hoe werfinrichting er vaak mooi uitziet op plan, maar meestal gans anders uitdraait in de realiteit…

Het oorspronkelijk werfinrichtingsplan hieronder (van de site van het AWV): brede tweerichtingsfietspaden, gescheiden van het autoverkeer en amper tot geen obstakels.

Fase 1: Oorspronkelijke werfinrichtingsplan
Fase 1: Oorspronkelijke werfinrichtingsplan

Echter eenmaal de werf ingericht, begonnen de eerste barsten zich al te vormen:

(1) aangezien het verbodsbord om af te slaan richting Sint-Pieters handig in de bocht werd geplaatst en dus amper werd opgemerkt door automobilisten (of genegeerd?), ontstond er opstopping wanneer er geen gaatje te vinden was tussen de aanschuivende rij auto’s komende van Gent-Centrum (owee als er dan nog eens een rij fietsers in de weg stond).

Hoe fietsers (2) dan weer richting Zwijnaarde, komende van Gent-Centrum, het rode fietspad op moesten geraken was ook niet helemaal duidelijk uit het plan op te maken (te voet zebrapad over?).

Fase 1: Oorspronkelijke werfinrichting
Fase 1: Oorspronkelijke werfinrichtingsplan geannoteerd

Echter, zover is het nooit gekomen aangezien er qua fietssignalisatie toch wat meer scheelde. Het bericht ‘Mail: de Sterre‘ met bijhorende commentaren vat het mooi samen.

Dat er blijkbaar toch niet zoveel ruimte was als het plannetje zo mooi had doen uitschijnen werd realiteit. Ook het zuidelijke fietspad is er nooit gekomen.

Al snel Na enige aandrang werd de signalisatie iets of wat aangepast, verschenen er fietssuggestiestroken (ergens tussen de modder en steenslag door), en verscheen er plots een nieuw plan alsof het oude nooit bestaan had. Hieronder het nieuwe plan met in streeplijn de verdwenen fietspaden.

(3): fietsers komende van het station hebben geen verkeerslicht en rijden eerst in tegengestelde richting op het fietspad om dan ergens tussendoor de wachtende auto’s de straat over te steken en hun weg richting Gent-Centrum te vervolgen.

(4): voetgangers en fietsers nemen graag de kortste route: waarom legt men dan een zebrapad 10m verder dat eindigt in de werfzone?

Fase 1: Aangepaste werfinrichting
Fase 1: Aangepaste werfinrichtingsplan geannoteerd
Het zebrapad dat langs rechts abrupt stopt midden in werfzone
Het zebrapad dat langs rechts abrupt stopt midden in werfzone
Komende van Zwijnaarde de tunnel in
Komende van Zwijnaarde de tunnel in

De werken schieten ondertussen goed op, laten we dus maar al eens kijken naar het plannetje van de volgende fase (start najaar 2013) en enkele bedenkingen:

(5) zelfde probleem als (2): komt hier een zebrapad of hoe gaat men dit oplossen?

(6) + (7): fietspad dat door de werfzone loopt (alvast in streeplijn gezet): waar hebben we dat nog gezien…

(8) zal waarschijnlijk ten gevolge van (6) en (7) het nieuwe pad worden?

Fase 2
Fase 2: Werfinrichtingsplan najaar geannoteerd

We zullen zien, ondertussen rammelen we lekker verder over de Sterre-kasseistrook…

De Sterre richting Sint-Denijs-Westrem
De Sterre richting Sint-Denijs-Westrem

Sterrewerf (1): melding 125

De Werf aan de Sterre kwam met stip bovenaan binnen in de actuele top 10 van fietsonvriendelijke werven.
U zag in de reacties al menig ach en wee passeren.
Hier is – helaas- de volgende:

22mei13,  18u37, Kortrijksesteenweg
22mei13, 18u37, Kortrijksesteenweg

Een soort van remstrook voor fietsers?

22mei13,  18u37, Kortrijksesteenweg
22mei13, 18u37, Kortrijksesteenweg
22mei13,  18u37, Kortrijksesteenweg
22mei13, 18u37, Kortrijksesteenweg
22mei13,  18u37, Kortrijksesteenweg
22mei13, 18u37, Kortrijksesteenweg

Actie Dampoort maandag 15 april

Afgelopen zaterdag 6 april werd op de Dampoort voor de zoveelste keer een fietser aangereden. Hij kwam van de Dendermondsesteenweg en werd op de kruising met de Land Van Waaslaan aangereden door een personenwagen. Om de gevaarlijke toestand aan te klagen houdt de Fietsersbond op maandag 15 april om 17u30 een actie op de plaats van het ongeval.

Fietsers hebben hier duidelijk voorrang, maar zijn amper zichtbaar voor automobilisten die op het tweede rijvak rijden. Het is algemeen bekend dat zebrapaden over twee rijstroken en zonder lichten uiterst gevaarlijk zijn. Ook voor fietskruisingen geldt dit.

De Dampoort werd de laatste jaren een paar maal aangepast, zonder resultaat voor de ongevallencijfers. Fietsersbond Gent vraagt Stad, Gewest en NMBS om het kruispuntencomplex maximaal te beveiligen. Wegen als de Antwerpsesteenweg en Land Van Waaslaan hebben één rijstrook. Pas vlak voor het Dampoortkruispunt wordt een tweede rijstro ok toegevoegd. Deze toevoeging dient enkel voor autodoorstroming, en is nefast voor de verkeersveiligheid van fietsers en voetgangers. Deze extra rijstroken afschaffen zal de verkeersveiligheid verhogen. Fietsersbond Gent vraagt om hier nog voor de zomervakantie werk van te maken.

De Fietsersbond vraagt dat alle kruispunten zonder lichtenregeling beperkt blijven tot één aankomende rijstrook voor autoverkeer, en vraagt dat ook het ontwerp voor De Sterre op die manier wordt aangepast. Dat vermindert het risico op ongevallen.

Om deze eis kracht bij te zetten zal de Fietsersbond op maandag 15 april om 17u30 op de plaats van het ongeval de tweede rijstrook tijdelijk afzetten met verkeerskegels.

Politiek, politiek

U weet het vast wel, de gemeenteraadsverkiezingen komen eraan, nog 25 nachtjes slapen.
Vanavond kan u een debat meemaken over een hoofdthema: mobiliteit.
Gents Milieu Front organiseert.
Afspraak om half 8 in Vooruit.

U weet ongetwijfeld ook dat de gemeente (zo zegt men dat in Amsterdam, niet “stad”) véél, maar (helaas?) niet àlles te zeggen heeft over onze mobiliteit.
“Brussel” heeft een paar dikke vingers in de pap.
Enerzijds qua centen voor investeringen, anderzijds qua beheer en heraanleg van gewestwegen.
Zo start binnenkort (komende lente) de werf aan de Sterre.
Het lijkt een stap voorwaarts, maar het is toch een project waarin autodoorstroming topprioriteit blijkt te zijn.
Verkeersveiligheid volgt pas op de derde plaats, na autodoorstroming en snelheid van autoverkeer.
Lees hierover Fietsbult van 5 juni 2012.
Ja, de heraanleg is een verbetering vergeleken met de huidige situatie.
Nee, het is niet goed als toekomstgericht project.
Het was een zwart punt, en zal dit ook blijven.
De gemeente had hier duidelijk geen grote vinger in de toekomstpap.
Of durfde niet dwarsliggen.
Want dwarsliggen is vaak hetzelfde als het project in de diepvries stoppen.

Ook de kleine ring R40 is een gewestweg.
Daar zitten nog een aantal fietspadloze stukken in: Heernislaan, een stuk Keizervest, Tolhuisbrug en een stuk van Palinghuizen.
Hoe fietsonvriendelijk kan beleid zijn?
Al jaren dromen lokale politici van een stadsboulevard.
Maar ik zie -helaas- weinig beweging in deze droom.
Zondag kon u samen met vrienden en familie een rondje draaien op die ring.
Als draagvlak voor een groeiend fietsbeleid kon het tellen, wat een massa.
Politici van de vijf grote democratische partijen waren er ook:

16sep12, 16u58, Sint-Pietersnieuwstraat
16sep12, 17u37, Vlaamsekaai
16sep12, 17u39, Vlaamsekaai
16sep12, 17u39, Vlaamsekaai
16sep12, 17u40, Vlaamsekaai
16sep12, 17u40, Vlaamsekaai
16sep12, 17u40, Vlaamsekaai
16sep12, 17u40, Vlaamsekaai
16sep12, 17u41, Vlaamsekaai
16sep12, 17u41, Vlaamsekaai

16sep12, 17u41, Vlaamsekaai

Die brede aanwezigheid was niet bij elke editie zo.
Een snelle blik op de partijprogramma’s leert dat het woord “fiets” meer dan ooit ontdekt is / zijn plaats kreeg.
Ook dat was in het verleden niet bij alle parijen zo.
Dat geeft hoop voor de toekomst.

De nieuwe Sterre

23mei14, 8u23, Sterre
23mei14, 8u16, Sterre

Ik weet niet of u de onderschriften van de foto’s gelezen hebt voor u aan deze tekst begon. Zoja, dan hebt u misschien meewarig het hoofd geschud en gezegd “De plaats klopt helemaal niet. Dit zijn foto’s van de Dampoort. En de datum is zeker ook niet de datum waarop de foto’s getrokken zijn.”

Helaas, het zijn geen foto’s met een verkeerd onderschrift die een bestaande toestand tonen die ooit zal verdwijnen. De foto’s geven een toekomstvisie. Als de plannen zoals ze voorliggen worden uitgevoerd zal je op de opgegeven datum dit soort foto’s kunnen trekken op de opgegeven plaats.

De berichten over de Sterre ogen mooi, maar dat is altijd zo (ooit een officieel bericht gelezen waar instaat “…door de veranderingen zal het gevaar voor fietsers en voetgangers sterk toenemen…”?). Er komt een tunnel. Het spreekt vanzelf dat een voetganger of fietser die zich aan de ene kant van de tunnel bevindt en naar de andere kant van de tunnel moet daar erg veel voordeel mee doet. Alleen, de Sterre heeft vijf kanten en drie van die kanten zijn niet verbonden met die tunnel. Erg veel kans dus dat je, als je langs de Sterre moet, toch nog één of meer straten moet kruisen. Daar zit dan ook het probleem. Bij het ontwerp van de kruisingen heeft men duidelijk gelet op de rotonde aan de Dampoort en zorgvuldig geprobeerd de gevaarlijkste punten daar zo getrouw mogelijk na te bootsen. Er zijn een aantal dingen die je zeker niet mag doen op een rotonde:

  • Automobilisten die het rondpunt verlaten het gevoel geven dat ze rechtdoor rijden. Dit leidt tot hoge snelheden. Bovendien gebruiken ze dan hun richtingsaanwijzers niet zodat niemand kan voorzien waar ze naartoe gaan. Wie moet oversteken moet gokken: blijft de auto die daar komt afgereden op het rondpunt of slaat hij af zodat ik voorrang moet geven?
  • Fietsers wegmoffelen achter het hoekje. Een fietser die naast het autoverkeer op de rotonde rijdt wordt gezien. Op een gewoon kruispunt leiden vrijliggende fietspaden tot meer ongevallen dan aanliggende fietspaden juist omdat de fietser ver weg van de rijweg niet verwacht wordt. Ook op rondpunten is dat zo.
  • Het uilenprincipe toepassen. Een uil kan zijn hoofd 180° draaien. Het is dan ook veilig om een uil op een driewieler die moet oversteken zó naar de oversteek te leiden dat hij het laatste stuk parallel aan de rijbaan fietst. Hij heeft immers een perfect zicht naar achteren en met zijn driewieler kan hij rustig oneindig scherpe bochten nemen. Dat geldt niet voor menselijke fietsers. Niet alleen is hun nek minder flexibel, ze rijden meestal op twee wielen zodat ze ook nog hun evenwicht moeten bewaren in een korte bocht, wat moeilijk is als je erg ver achteruit moet kijken. Bovendien komen de auto’s die je in het oog moet houden van rechtsachter en bewegen ze naar linksachter. Zelfs met goede spiegels houd je dat niet in het oog. Het resultaat zie je op de eerste foto. De achterste fietser is bezig met uit te kijken hoe hij moet rijden om niet tegen een paal of een hek terecht te komen, de eerste fietser kan eindelijk zijn aandacht aan het verkeer wijden.

Tot zover de theorie. Nu de praktijk:
3mei14, Sterre
Werkelijk alles is gedaan om de regels zoveel mogelijk te overtreden. Toegegeven, op wat nu de twee gevaarlijkste punten zijn (Kortrijksesteenweg west en Krijgslaan) is een flauwe poging gedaan om de rijweg een heel klein beetje in te snoeren. Dat is dan ook het enige positieve. De insnoering is ongeveer even groot als die op foto 2, wat dus totaal onvoldoende is. Op twee plaatsen (Kortrijksesteenweg oost en Oudenaardsesteenweg) worden auto’s geconfronteerd met een Y: links is weg van de rotonde en rechts is verder op de rotonde. De twee armen van de Y zijn bijna symmetrisch en de buitenste arm sluit beter aan op het been dan de binnenste. Wegrijden van de de rotonde geeft dus minder het gevoel van af te slaan als erop blijven. Overal is de fietser weggemoffeld en wordt het uilenprincipe naar hartenlust toegepast, op twee plaatsen (Kortrijksesteenweg west en Krijgslaan) wel gemilderd omdat er een beetje een bocht is voorzien.

Conclusie: de toestand op de twee gevaarlijkste punten verbetert een beetje en wordt daardoor net zo erg als het gevaarlijkste punt van de Dampoortrotonde. Die verbetering had men tien jaar geleden al kunnen bereiken door met betonblokken eilandjes te maken op de juiste plaats. De tunnel is, voor wie hem kan gebruiken, erg nuttig. Daar staat tegenover dat op twee plaatsen (Oudenaardsesteenweg en Kortrijksesteenweg oost) de toestand voor fietsers beduidend gevaarlijker wordt dan vroeger.

Wat betekent het voor mij persoonlijk? Ik woon een eind verder aan de kant van de Krijgslaan en ga soms naar de Delhaize tussen Kortrijksesteenweg west en Voskenslaan. Nu geraak ik zonder problemen aan de Delhaize en maak een grote omweg via de Voskenslaan om thuis te geraken. In de toekomst maak ik een grote omweg via de Kortrijksesteenweg oost om de Delhaize te bereiken en kan zonder problemen naar huis. Big deal, zoals de Noord-Amerikanen het zo mooi zeggen.

Actie

Vrijdagavond, 9 mei, 18u, De Sterre.

09mei08 De Sterre

Een flink klad -vooral jonge- fietsers draaide gedurende 10 minuten nonstop rondjes… .

 

09mei08 De Sterre

Het is een ludieke vorm van actie voeren die 20 jaar geleden -op hetzelfde kruispunt-reeds door de Fietsersbond toegepast werd, en elders in de wereld al op http://www.youtube.com/watch?v=BJHbx5OZDh0 gelanceerd werd.

09mei08 De Sterre

De Sterre is één van de weinige plekken in Gent die ik met de fiets probeer te vermijden: too bad for words. Een aantal jaren geleden werd de Oudenaardse Steenweg heraangelegd. De werf stopte helaas aan de Sterre. De kranten melden vorige week -tiens, toeval- dat het vervloekte kruispunt in 2010 heraangelegd wordt : http://www.gentblogt.be/2008/05/06/nieuwe-studie-over-kortrijksesteenweg. We zullen in 2010 zien of dat zo is.