Ademruimte in coronatijden

Het gebeurt niet vaak dat we dit zeggen, maar qua fietsbeleid gaat Gent deze week New York achterna. We knippen voor u de belangrijkste punten uit het bericht van de stad.


Op een aantal plekken is er weinig ruimte voor de vele wandelaars en fietsers om de regels rond social distancing goed te kunnen volgen. Daarom selecteerde de Stad Gent enkele locaties waar ze tijdelijk meer ruimte krijgen. In totaal gaat het om 4 kilometer op enkele wegen langs het water.

Lousbergkaai

De Ferdinand Lousbergskaai

wordt enkelrichtingsverkeer voor auto’s van de stadsring tot aan de Forelstraat. Een deel van de rijweg is voorbehouden voor voetgangers. Deze maatregel wordt vrijdag 24 april ingevoerd.


De Groendreef – Gerard Willemotlaan

wordt een fietsstraat van het Jan Van Hembysebolwerk tot de Trekweg. Daardoor mogen fietsers de hele rijweg gebruiken, auto’s blijven verplicht achter fietsers. Het bestaande fietspad wordt voorbehouden voor voetgangers. Ter hoogte van de blauwe voetgangers- en fietsbrug (tussen de Kempstraat en de Weefselstraat) wordt het autoverkeer in de Groendreef tijdelijk omgeleid. Deze maatregel wordt ingevoerd tussen 27 en 29 april.

De as Henleykaai – Neermeerskaai

langs het water wordt een fietsstraat. Daardoor mogen fietsers de hele rijweg gebruiken, auto’s blijven verplicht achter fietsers. Op het bestaande fietspad komt er zo meer ruimte voor voetgangers. Ook deze maatregel wordt ingevoerd tussen 27 en 29 april.

Fietsstraatdag

22 maart mag in Gent met recht en rede uitgeroepen worden tot fietsstraatdag.
Terwijl ze in de ene straat – Coupure Links- het roodbruine asfalt gieten, is men in een andere straat -de Halvemaanstraat – rode verf aan het schilderen.
Ambiance!

22maa19, Coupure Links

22maa19, Halvemaanstraat
foto: Thijs Himpe

Thomas laat nog weten: “Ondertussen kan je er al op fietsen, volgende week volgt het stuk Visitatiestraat tss Campo Santoplein en Hogeweg.”

Fietsstraat Coupure Links

Uit verf kan je veel leren.
Zoals: hoe zal de fietsstraat Coupure Links eruit zien?
Je kan het concept momenteel tussen de Hospitaalbrug en de Rozemarijnbrug “lezen”.

07nov18, Coupure Links

07nov18, Coupure Links
07nov18, Coupure Links
07nov18, Coupure Links

De autoparkeerplaatsen komen aan de kant van de huizen, en dat lijkt me logisch.
In- en uitstappende autogebruikers hoeven dan de fietsstraat niet te dwarsen.
De fietsers houden zo méér contact met het water.
En ook vanuit de huizen zullen de geparkeerde auto’s minder “beeldvervuiling” zijn, behalve voor kinderen en anderen met hun hoofd op die hoogte.

07nov18, Coupure Links
07nov18, Coupure Links

Het rode asfalt zal stoppen aan de onderdoorgang, dus de rode klinkers richting Rozemarijnbrug vormen vanaf dan het fietspad, vermoed ik.

07nov18, Coupure Links

De werf gaat er traag vooruit, net als in het stuk Visserij tussen Tweebruggenstraat en de Gebroeders Van Eyckstraat.
Sinds 14 oktober is een nonchalance merkbaar bij de aannemers.
Er zijn veel werven, maar de aannemers wanen zich precies onaantastbaar.
Zowel de communicatie als de signalisatie laat plots ferm te wensen over.
Terug naar af, zoe voelt het soms.
Voelen de aannemers een machtsvacuüm?
Komende dagen tonen we nog wat voorbeelden.

Oh ja, wat de fietsstraten betreft: zou er nu wèl een ècht rood asfalt komen?
Zowel de Bijlokekaai als de Henegouwenstraat is het asfalt eerder bruin, ook in aannemerstaal, en bij duisternis en regenweer niet zo goed te onderscheiden van zwart asfalt.
In de Pinte zagen we twee verschillende types rood, wat je op deze foto’s in natte en droge toestand zien.
Ga vooral er zelf eens kijken, want kleur is op foto vlot te manipuleren, of zie je scherm per scherm op een andere kleurresolutie.

31okt18, Louis Van Houttepark (F6), De Pinte
31okt18, Louis Van Houttepark (F6), De Pinte

Zo snel gaat het

Zo snel gaat het.

De Coupure Links wordt volgende maand een fietsstraat.
De reden?
Gebrek aan ruimte voor fietsers.
Voetgangers en lopers eisten het fietspad op.
Fietsers en voetgangers deelden een te krappe ruimte.
Het kruispunt van het fietspad Coupure Links met de brug naar de Theresianenstraat werd voor voetgangers en fietsers gevaarlijk, en niet alleen omdat die brug aan vervanging toe is.
En om heel precies te zijn: er was te weinig ruimte voor de jaarlijks groeiende fietsstroom.

Die kritische massa fietsers “veroverde” (wat een vreselijk woord) een paar jaar geleden het kruispunt met de Nieuwewandeling.
Er waren verkeerslichten nodig om dat “te temperen”.
En nu zijn de plannen klaar voor een fietsonderdoorgang van de Nieuwewandeling.
Zoals de schepen argumenteerde: dat zal zorgen voor een vlottere stroom van de auto’s.
Op een as waarop een gevangenis, een justitiepaleis en een grootstedelijk ziekenhuis ligt kan dat geen kwaad.
Iedereen content, al blijft het in de eerste plaats een ingreep die fietsers zal aantrekken.

Zo snel gaat het dus.
Dit is het eerste fietsproject van het fietsplan uit 1993 dat uit zijn voegen barst.
De capaciteit van de het -naar hedendaagse normen- smalle tweerichtingsfietspad is ontoereikend, eigenlijk al meer dan 6 jaar.
We signaleerden het in 2011 in deze Fietsbult.
De realisatie van de onderdoorgang van de Rozemarijntjesbrug in 2016, de renovatie van het fietspad op de Groendreef en Gérard Willemotlaan, en de autoknips aan de Bargiebrug en Verlorenkost zuigen fietsverkeer verder aan.
Soms passeerden er aan de telpaal op één dag meer dan 10.000 fietsers.
In 2013 (twee jaar na de plaatsing van de telpaal) was dat nog een grapje.
La-chen!
Een paar jaar later is het een normale zaak.
Fietsers begonnen tijdens de spits de Coupure Links te vermijden.
Bij gebrek aan ruimte.
Liever langs de Nieuwevaart naar Eeklo dan langs de Coupure Links.
Zo snel gaat het dus, de evolutie.

Op 5 september startte de volgende fase: het verbinden van de Rozemarijnonderdoorgang met de asfaltstraat, zodat de Coupure Links een volwaardige fietsstraat kan worden.
Ook GMF, Gents Milieufront, liet dat aan zijn Facebookvolgers weten:

Dat leverde deze reactie op:

Ik vond dat die man – mits een aantal nuances – gelijk had, en reageerde erop.
Hieronder mijn aangelengde, bijgevijlde reactie:

De fiets is heilig, fietsers zijn dat niet.
Ook menig fietser is een gewoontebeest dat blindelings “het dagelijks ritje” rijdt.
Daarmee bedoel ik: ik zie overal auto’s door omleidingen rijden, en pas als ze er ècht niet doorgeraken hun kar keren.
Fietsers komen niet van een andere planeet, zijn meestal in die sfeer opgevoed, en doen krek hetzelfde.
Het grote verschil is dat fietsers meestal smal genoeg zijn om op een voetpad verder te kunnen.
Indien mogelijk doet de doorsnee Belgische automobilist krek hetzelfde, bijvoorbeeld via het fietspad..
Dit gezegd zijnde: de voetgangers zijn de allerbelangrijkste mensen in “het verkeer”.
Ik ben fan van het STOP-principe.
Veel fietsers horen dat nog te leren.
Ze waren (en zijn) te lang gefocust op overleven.

Dat leerproces om voetgangers positief te viseren zal energie en tijd vragen.
Binnen de R40 hebben fietsers nu bijna anderhalf jaar méér ruimte.
Buiten de R40 (en in nog een beperkt aantal straten binnen de R40) hebben fietsers nog altijd grote redenen om dekking te zoeken op een voetpad.
In de perceptie van veel fietsers (ik sla er een slag in: 40% van de Gentse fietsers) is het nog steeds: overleven.
En hoe verder je de provincie intrekt, hoe groter de kans dat je in een fietswoestijn terecht komt. (later deze week op Fietsbult een frappant voorbeeld hiervan)
Zolang dat fietsen op een voetpad traag en stapvoets gebeurt is dat voor mij ok.
Je neemt als fietser weinig breedte, en je kan perfect stoppen voor een voetganger of bewoner die uit zijn/haar deur stapt.
Strak juridisch is het niet ok.
En inderdaad: traag en stapvoets is bij flink wat Gentse fietsers niet de regel.
Ik geef u dus als voetganger 200% gelijk om van uw oren te maken.
Want fietsers zijn geen heiligen.
Gent zet strak in op fietsers, en daar hoort vanuit de fietsers een voetgangersvriendelijke mentaliteit bij te komen.
Ik hoor dat uit de mond van vele fietsers.
Zaterdag nog aan de betaalautomaat van de Krook.
Dan is er plots de klassieker: “Ik fiets zelf véél, mààààr als voetganger… .”
Ik geef die mensen gelijk.
Maar ik ben er gerust in.
Dat komt wel, mits we beschaafd onze mond roeren, en foert zeggen tegen opgestoken middelvingers.
Want die stem kan tussen voetgangers en fietsers, en tussen fietsers onderling, probleemloos klinken.
Ik laat zowel met bewegingstaal als met mijn stembanden beschaafd maar duidelijk blijken als de fietser vlakbij geen aangepaste snelheid gebruiken.
Fietsers krijgen meer ruimte, en dat is wennen, ook voor fietsers.
Alle verandering is wennen.

Een utopie?
Nee hoor.
Anno 2018 is zelfs een degelijk aangeduide omleiding voor fietsers mogelijk.
En wie had dàt ooit verwacht?
Een goede fietsomleiding was 5 jaar geleden een utopie.
Het Gentse werfsignalisatiebeleid zit in een zéér positieve evolutie.
Tijd voor een volgende stap, die volgens velen een utopie is: een state of the art werfplanning.
Want aannemers mogen zich zéér veel verlet permitteren.
Eén dagje werken, en dan een paar dagen elders werken.
Ach, het is toch maar een klein werfje?

Het allerdrukste fietspad, een fietsslagader, opbreken op woensdag, en op donderdag en vrijdag niets/niets meer doen, zouden automobilisten dat pikken?
Of durfde de aannemer niet verder werken?

05sep18, Coupure Links

De werfafsluiting van de Coupure Links was zaterdag autobreed opengezet.
Wat dan weer een weekend goed was voor voetgangers èn fietsers.
Waarom we zo zeker zijn dat automobilisten de afsluiting open deden?
Fietsers willen liefst de veilige onderdoorgang gebruiken, niet het onveilige kruispunt.
De meesten hebben genoeg aan 40 centimeter breedte.

09sept18, Coupure Links
09sept18, Coupure Links

09sept18, Coupure Links

Laat dit dus een pleidooi zijn voor een vlot, snel en zo continu mogelijk werfverloop, als was Coupure Links een autostrade.
En een pleidooi bij fietsers om omleidingen in Gent te beginnen geloven, borden te lezen en te volgen.
En een pleidooi bij de politie en/of stadswachten om dit alles de eerste weken mee in goede banen te leiden, zowel qua oversteken van de Rozemarijnbrug, als qua attenderen op de omleidingen.

Een collega stuurde me deze foto’s van ergens in de provincie:

Een knap idee.
Alleen: het bordje hing nog aan de hekkens van een vorige werf elders in het land.
Zoals we het teveel gewoon zijn: signalisatie die je niet mag geloven.
Dat zou in Gent niet meer gebeuren. 😉
Of is dat een utopie?

Fietsstraat Henegouwenstraat

Het wordt tijd dat er in Gent méér telpalen zijn, zodat we met eigen ogen de groeiende cijfers zien van wat er in de straten binnen de R40 verandert.
Wie al decennialang rondfietst gelooft soms niet hoevéél fietsers er afgelopen 6 jaar bijgekomen zijn, zeker sinds de invoering van het Circulatieplan.
Je merkt ook dat de administraties een paar jaar vooral zoet waren met de megaoperatie van de invoering van het Circulatieplan begin april 2017.
Hoe merk je dat?
Momenteel is er duidelijk meer tijd en focus op fietsinfrastructuur.
Het gaat vooruit, dat zien we graag.
Vier jaar geleden hoorden we al over de herasfaltering van de Henegouwenstraat.
Was dat nu al dan niet technisch mogelijk om zwart en rood asfalt te combineren?

24aug18, Henegouwenstraat

24aug18, Henegouwenstraat
24aug18, Henegouwenstraat
24aug18, Henegouwenstraat

En nu is het zover.
Volgens de mannen op de werf is zo’n combinatie een fluitje van een cent.

24aug18, Henegouwenstraat
24aug18, Henegouwenstraat

Wegenwerven worden steeds meer detailwerk:

24aug18, Henegouwenstraat

Vanaf dinsdag is de straat weer helemaal voor u.
Al zijn er die vanavond al een feestje plannen 🙂

24aug18, Henegouwenstraat

Opgelet: verderop is er nog een onderbreking door een wegenwerf voor een nieuwe rioleringsaansluiting op de Paddenhoek.

24aug18, Voldersstraat
24aug18, Voldersstraat / Paddenhoek

Rood (3)

Let’s talk about red!
De aannemer was haastig.

17apr18, Muinkkaai

Ergens in mei zal fietsstraat Muinkkaai officiëel openen.
17apr18, Muinkkaai

Maar de aannemer was haastig.
17apr18, Muinkkaai

Misschien is dat de reden dat een paar bewoners van de Muinkkaai in hun netvlies getroffen zijn.

17apr18, Muinkkaai

Mensen die een kleur lelijk vinden hebben altijd gelijk, want over smaak kan je niet discussiëren.

17apr18, Muinkkaai

Wie in de kunstenbranche werkt is dat gewoon.
De ene is zot van kunstenaar F, de andere niet.
Zelfs licht draait rond smaak.
Vandaag nog bleek dat collega A zot is van rood sfeerlicht, terwijl college L rood, roze en paars sfeerlicht in de vuilbak wil.
De gustibus non est disputandum.
17apr18, Muinkkaai

Ik heb geen bezwaar tegen het rood van de Muinkkaai, en ook geen voorkeur voor net dit kleur.
Dat rood van de Muinkkaai zal snel minder “schetteren”.
En eenmaal de geknotte bomen weer vol in blad staan zal de zon het rood minder reflecteren.
Zon of geen zon: dag en nacht verschil.
Zonder of met schaduw: twee tinten rood.

17apr18, Muinkkaai

Wie ooit een vloer schilderde weet dat een hevige kleur door vlekken en sleet snel vlakker wordt.
17apr18, Muinkkaai

Het rood van de Tweebruggenstraat is al een pak minder fel dan bij aanvang:
17apr18, Tweebruggenstraat

En jawel, misschien moet de stad wat strenger zijn over het soort rood dat ze willen dat aannemers schilderen:

17apr18, Tweebruggenstraat

Het belangrijkste is de leesbaarheid / duidelijkheid, en een zo groot mogelijke uniformiteit.
De Volderstraat en Sint-Denijslaan tonen dat een simpel verkeersbord en een paar sjablonen niet volstaan.
Hoe méér fietsstraten overal te lande (en in Gent), hoe groter de kans dat de regelgeving bekend wordt.
Het blijft ook grappig hoe mensen historische argumenten aandragen, terwijl de straat vol onhistorisch asfalt en onhistorische lantaarnpalen vol staat met onhistorische auto’s en fietsen.
Maar kijk: deze nieuwe fietsstraat rolt over de tongen.
Let’s talk about red!

Uw scherm geeft andere kleuren dan mijn scherm.
Elke foto van deze Fietsbult heeft een andere tint rood.
Ga dus zelf eens fietsen in de Muinkkaai. 🙂

Dit waren bedenkingen op een dinsdagavond.
En op woensdagmorgen staat de ware toedracht hier in de Gentenaar: een menselijke fout.
Meer lezen over fietsstraten?
Dit is een cahier van Fietsberaad.

Kleurasfalt

De fietsas Baertsoenkaai / Bijlokekaai krijgt een make-over.
Deze morgen begon de aannemer met het “kleurasfaltwerk”.
De officiële kleurnaam is bordeauxbruin.
Het verkeerstechnische concept van de fietsstraat-in-wording wordt al een beetje leesbaarder.

28aug17, Baertsoenkaai

Een paar jaar geleden was er nog sprake om het bestaande tweerichtingsfietspad te verhogen en verbreden.
Uiteindelijk trekt de Stad de kaart van het concept Fietsstraat.
En de kaart van het gekleurde asfalt.
Het is een technisch concept dat -naar we vermoeden- duurzamer is dan de geschilderde versies.
Sommige schilderwerken brokkelden af.
Andere bleven een jaar lang geur verspreiden, remember de eerste fietsstraat de Visserij.
Duurzaam straten schilderen -lees: degelijk schilderen- is een kunst.
We krijgen nu de kans om te kijken of aannemers de kunst van gekleurd asfalt beheersen.
Het lijkt een precisiewerkje:
28aug17, Baertsoenkaai

28aug17, Baertsoenkaai
28aug17, Baertsoenkaai

Als de werf vlot verloopt gaat deze dominante fietsas in de loop van woensdag weer open voor alle verkeer.
À propos (en: spread the news): nu is het ècht het ogenblik om de Bijlokekaai te vermijden.
Het is een èchte werfzone, waar het fietsverbod minstens vandaag en morgen 100% terecht is.

28aug17, Baertsoenkaai

Stappen op het voetpad mag wel, ondanks het feit dat het afgesloten is.
28aug17, Bijlokekaai

De straat oversteken is af te raden, want kleverig:

28aug17, Bijlokekaai

Maar je blijft er beter weg.
De weken dat de aannemer na de afschraapwerken de boel afsloot om “aansprakelijkheidsreden” zijn voorbij.
Het wordt toch tijd dat de nationale regelgeving ivm werven eens aangepakt/geactualiseerd wordt.
Hoe oud is die regelgeving ondertussen?
Welke politicus durft?
(later schrijven we hierover eens een uitgebreide fietsbult)

28aug17, Verlorenkost

Als toetje: ook Verlorenkost, de straat om de hoek, is (vandaag) afgesloten:

28aug17, Verlorenkost

Er wordt een torenkraan op- of afgebouwd:

28aug17, Verlorenkost

Trajectcontrole

Buurgemeente Lovendegem heeft plannen voor trajectcontrole in de Leopoldstraat en Drongense Steenweg, dus geen E40 of E17.

Wel een voorstel: trajectcontrole in een aantal fietsstraten in Gent, zoals Trekweg, Visserij …..

Met trajectcontrole en een maal per maand controle door politie op naleven van de regel “geen fietsers inhalen” zal de zin om fietsstraten als sluipweg te gebruiken verminderen.
De mentaliteitsverandering waar men de mond van vol heeft komt niet uit de lucht gevallen.

22mei12, 8u55 , Visserij
22mei12, 8u55
,Visserij

De nieuwe fietsstraat (5)

Vorige week veranderde de Tweebruggenstraat in een fietsstraat.
Op zich geen groot nieuws…
De fietsers die via de Tweebruggenstraat de drukke Lange Violettestraat kruisen hebben vanaf nu voorrang, wat wel groot nieuws is.
Een primeur in Gent.

Op de vier hoofdfietsassen zou dit een algemene regel moeten worden en in straten waar veel fietsers wegen kruisen.

2 juni 2016
2 juni 2016
2 juni 2016: Niet iedere autobestuurder heeft zin om te stoppen...
2 juni 2016: Niet iedere autobestuurder heeft zin om te stoppen…
2 juni 2016
2 juni 2016

Technologie

Er is een tijd geweest dat men van technologie alle heil verwachtte bij het oplossen van verkeersproblemen. Het woord `technologie’ werd dan heel eng opgevat: als je geen tien ingenieurs nodig had om te snappen wat er gebeurde was het geen technologie. Files zouden worden opgelost door computergestuurde verkeerslichten en –waarom niet– door iedereen een vliegtuigje te geven zodat wagens niet alleen met drie naast mekaar, maar ook met drie boven mekaar over de autoweg konden.

Nu: sommige problemen kunnen vlot met dat soort technologie opgelost worden. Dat auto’s niet zijn uitgerust met een intelligente snelheidsbegrenzer komt niet omdat de techniek niet ver genoeg staat of te duur zou zijn (alleen al door de lagere verzekeringspremies is autorijden mét goedkoper dan autorijden zónder), maar omdat de auto-industrie dat allemaal niet cool vindt.

Dat brengt ons bij een ander soort technologie, met termen zoals organisatie en social engineering. Hoe organiseer je transport? Hoe breng je mensen ertoe om een haalbare vorm van vervoer te kiezen?

Eén van de plaatsen waar dit soort technologie wordt toegepast is …

15jun14, 18u05, Technologiepark Zwijnaarde
15jun14, 18u05, Technologiepark Zwijnaarde

het Technologiepark in Zwijnaarde. Het kan geen toeval zijn dat de grootste concentratie van onderzoekers en hoogtechnologische bedrijven in het Gentse, en daar zitten heel wat ingenieurs bij, veel aandacht heeft voor technologie van de tweede soort. Zo is daar al jaren een mobiele fietshersteldienst. Als er iets aan je fiets mankeert komt men tijdens de kantooruren langs om hem te maken. Nu gaat men een stapje verder.
15jun14, 18u05, Technologiepark Zwijnaarde
15jun14, 18u05, Technologiepark Zwijnaarde

Lees even mee:


Geachte professor
Beste collega

Duurzame mobiliteit is een belangrijk aandachtspunt op het Technologiepark. Er werden in dit kader al verschillende maatregelen genomen door vzw Ardoyen: mobiele fietshersteldienst, carpoolen, cambio.

Vanaf 16 juni wordt een volgende stap gezet om duurzame mobiliteit te bevorderen. Vanaf die datum start de pendeldienst die tijdens de spitsuren elke 15 minuten ( tussen 7u30 – 9u30 en 16u30 – 18u30) de site Technologiepark verbindt met het station Gent Sint-Pieters. Dit initiatief wordt voorgefinancierd door alle bedrijven en onderzoeksorganisaties aanwezig op het Technologiepark via Ardoyen vzw.

Op de site worden daarvoor 4 stopplaatsen ingericht ter hoogte van labo Magnel, Fytolab, Bio-Accelerator en AA Tower. De personeelsleden van de deelnemende bedrijven zullen kunnen instappen op vertoon van hun personeelskaart. Vooraf aanmelden is dus niet vereist. De bus krijgt een voorsorteerstrook zodat deze niet in de file staat om de site te verlaten tijdens de avondspits.

16jun14, 09u12, Voskenslaan
16jun14, 09u12, Voskenslaan

Bij Gent Sint-Pieters zal de opstapplaats de Kiss & Ride zone aan de achterkant van het station zijn, Voskenslaan 27 bij Max Mobiel. De route die gevolgd wordt is Voskenslaan-Sterre-Oudenaardsesteenweg-Ovonde-Technologiepark en omgekeerd.

Nog vanaf 16 juni zal de verkeerssituatie op de site gewijzigd worden. De hoofdlus zal 1-richtingsverkeer voor auto’s worden en de straten worden allen ingericht als fietsstraat. Dat betekent dat de fietser steeds voorrang heeft op de auto en niet ingehaald mag worden.

15jun14, 18u05, Technologiepark Zwijnaarde
15jun14, 18u05, Technologiepark Zwijnaarde

[…]

Met vriendelijke groeten

Prof. dr. A. De Paepe
Rector

Even opmerken: de fiets krijgt in een fietsstraat geen `voorrang’ in de zin van het verkeersreglement. Voor dat soort voorrang blijven de gewone regels gelden.

Ook is de uitgang aan de Grotesteenweg-Noord voor fietsers nog niet helemaal in orde.

15jun14, 18u15, Technologiepark Zwijnaarde
15jun14, 18u15, Technologiepark Zwijnaarde

In elk geval: de langste fietsstraat van België is vanaf vandaag niet meer de as Zwartezusterstraat-Volderstraat. Toch heeft de nieuwe straat minder bordjes: er staat niet voor elk kruispunt een bord `einde fietsstraat’. Het is maar dat u het weet.

De nieuwe fietsstraat

16mei14, 20u06, Henegouwenstraat
16mei14, 20u06, Henegouwenstraat

Hoera! De nieuwe fietsstraat is er. Waarom hoera? Wat verandert er dan?

Voor we een antwoord geven op die vraag leggen we even uit wat er allemaal niet verandert. Wat het verkeersreglement betreft verandert er zo goed als niets.

-In een fietsstraat mogen fietsers met twee naast elkaar rijden. Dat mocht vroeger ook. Dat mag overal (als er een fietspad is moet je wel met zijn tweeën op dat fietspad blijven). Je moet niet achter elkaar gaan rijden om achteropkomende auto’s voor te laten (is in de bebouwde kom overal zo; buiten de bebouwde kom moet je wel doorgang geven). Kruisend verkeer (zeg maar auto’s uit de andere richting) moest je wel doorlaten, maar als je dat niet doet kan je zelf ook niet door. Alleen mag je nu ook naast een andere fietser rijden als je een fietskar hebt. Dat mocht vroeger niet.

16mei14, 20u01, Jakobijnenstraat
16mei14, 20u01, Jakobijnenstraat

Je mag als fietser de halve straatbreedte innemen. De straat is zo smal dat je dat vroeger ook al bijna deed.Automobilisten mogen fietsers niet inhalen. Dat mochten ze vroeger ook al niet: ze moesten een meter tussen hun auto en de fiets laten en die meter is er niet. Enkel voor smalle motorrijders zoals die op de foto is er een verschil.

 

16mei14, 20u03, Voldersstraat
16mei14, 20u03, Voldersstraat

In een fietsstraat mag je hoogstens dertig kilometer per uur. Dat was hier vroeger ook al zo, we zitten midden in een zone dertig.

Terzijde: een mens vraagt zich af waarom iemand op juridisch-technische grond eist dat er aan elk kruispunt een einde-fietsstraatbord komt. Misschien vindt hij het gevaarlijk dat een fietser mét fietskar naast een andere fietser een kruispunt oprijdt? Of is het gewoon de bedoeling weggebruikers een stijve nek te bezorgen?

 

16mei14, 20u04, Voldersstraat
16mei14, 20u04, Voldersstraat

Tot zover is het verhaal van Voldersstraat-fietsstraat niet verschillend van dat van Visserij-fietsstraat en daarmee waren we niet gelukkig. Ook daar mocht een automobilist (met of zonder fietsstraat) niet inhalen of sneller dan dertig rijden. Maar we kregen heel wat klachten binnen over agressief rijgedrag als een fietser dat inhaalverbod wou laten respecteren, zowel voor als na de invoering van de fietsstraat.  Enfin, het hele verhaal kan u hier nalezen.

Het grote verschil met de vroegere fietsstraten, Visserij en Trekweg, is dat er nu begeleidende maatregelen zijn die de as wel een echte fietsstraat maken.

Een paar maand geleden zijn er paaltjes gezet in de Voldersstraat. Die hebben het verkeer veel rustiger gemaakt. Fietsers die deze as dagelijks gebruiken zijn er –dat vertellen ze me toch– heel erg tevreden mee.

16mei14, 20u03, Voldersstraat / Korte Meer
16mei14, 20u03, Voldersstraat / Korte Meer

Een fietsstraat geeft de fietser niet automatisch voorrang, maar nu moeten alle zijstraten  voorrang geven, behalve natuurlijk de twee tramassen en de voetgangerszone van de Veldstraat.

16mei14, 20u04, Voldersstraat
16mei14, 20u04, Voldersstraat

Daarmee wordt de as Zwartezusterstraat-Henegouwenstraat een echte fietsas.  Het was nodig om dit extra te benadrukken.

Uit de fietstelling van vorige week bleek het weer: een fietser valt pas op als je er echt op let. Door het statuut van fietsstraat  wordt de plaats van de fietser in de verf gezet. De fietsstraat is ook opgerukt naar het stadscentrum. Dit past in een Groot Plan. Beperk het fietsverkeer in de voetgangerszone tot bestemmingsverkeer door ervoor te zorgen dat je als fietser vlot en veilig langs de zone kan fietsen. Beperk de hinder veroorzaakt door het stedelijk autoverkeer (dat zijn nut heeft en dat je dus niet helemaal wil weren) door het het niet meer het straatbeeld te laten domineren. Zorg er, in het kort, voor dat het verkeer niet de stad verstikt, maar de stad open maakt.

Of dit Grote Plan werkelijk bestaat zullen we pas weten met de publicatie van het nieuwe Mobiliteitsplan voor de stad Gent. Maar als voorbode van dit plan ziet de nieuwe fietsstraat er goed uit. Hoera dus.

 

 

De Visserij: een rapport

De Visserij is de afgelopen tien jaar uitgegroeid tot een belangrijke fietsas. Een controversiële maatregel in dit kader is de inrichting van een fietsstraat. Het vorige stadsbestuur verdedigde de maatregel en kwam begin oktober nog met hoera-berichtgeving over de Visserij. De Fietsersbond was vanaf het begin sceptisch. De idee van een fietsstraat was uitstekend, maar de uitwerking gebeurde zonder maatregelen om het autoverkeer in toom te houden en was daarom volgens ons een lege doos. Na de inrichting waren de meningen van de gebruikers verdeeld. Sommigen vragen meer van die fietsstraten, anderen vinden zich veel minder veilig in de Visserij-fietsstraat dan in de Visserij-gewone straat. Nu er eindelijk een officieel bord is voor fietsstraten en het nieuwe stadsbestuur al interesse heeft getoond in nieuwe fietsstraten is het tijd voor een overzicht en een beoordeling. Een recent eindwerk over fietsstraten (Veerle Bekaert, Onderzoek naar de toepassing van het concept fietsstraat in Vlaanderen, PCVO Handel Hasselt, 2012) werd als informatiebron gebruikt, evenals cijfers van tellingen van de Stad Gent. Alle gegeven cijfers komen van deze bron, tenzij ander wordt aangegeven.

Feiten en cijfers

In negen jaar tijd is het aantal fietsers tijdens de ochtendspits in de Visserij vervijfvoudigd. Dit betekent een groeipercentage van gemiddeld 20 % per jaar. Die toename is erg ongelijk verspreid over de tijd.

49,48,6,6,6,24,11,46,5
2002-2011, Visserij

Blijkbaar is er een “natuurlijke” aangroei van ongeveer 6 % (dit komt overeen met de Coupure, die al jaren een jaarlijkse stijging van ongeveer 5 % laat zien). Voor de aangroei in ’03 is niet direct een voor de hand liggende verklaring, maar drie gebeurtenissen zorgen voor een zeer grote aangroei: de bouw van de twee bruggen en het afsluiten, wegens wegenwerken, van de Visserij voor doorgaand autoverkeer. Dat er een maar een zeer kleine aangroei was in 2011 wijst erop dat de fietsstraat zeker geen groot positief effect heeft gehad. Het zou zelfs kunnen dat het effect negatief was: de Gentse Fietsersbond telde in mei 2012 11 % fietsers van en naar de Brusselsepoortstraat, een doorgang die tijdens de werken het jaar daarvoor afgesloten was zodat die verkeersstroom wegviel. Anderzijds: dit zijn de cijfers voor september 2011. Volgens een bericht op de website van de stad Gent zou er later terug een serieuze groei zijn: tussen maart 2011 en maart 2012 zou het gaan om een groei van “een derde”. Analyse van de cijfers per week tonen wel aan dat dit resultaat sterk geflatteerd is door de keuze van de datum.

Een boeiende vraag: zijn dit nieuwe fietsers of zijn dit fietsers die een andere weg kiezen dan vroeger? Men kan vermoeden dat de bouw van de grote brug in het Keizerpark nogal wat fietsverkeer van de Brusselsepoortstraat naar de Visserij heeft verplaatst. Dit verklaart dan een gedeelte van de aangroei in 2004. Aan de andere kant is de dichtstbijzijnde oversteek over de Schelde die over de Saskes. Een zeer onvolledige telling van de Fietsersbond gaf echter aan dat over de Saskes ongeveer half zoveel fietsers passeren als over de Keizerbrug. Veel meer kunnen er nooit geweest zijn: nu al moet je tijdens spitsuren regelmatig wachten om over te steken. De aangroei van het fietsverkeer op de Visserij wijst dus sterk op een groot aantal nieuwe fietsers.

In elk geval is de verkeersintensiteit in de Visserij gevoelig toegenomen. Dat het autoverkeer minder druk wordt is onzeker: weer hangt het bericht van de stad Gent een overdreven rooskleurig beeld op, al is het zeker niet altijd zo druk als op onderstaande foto.

22mei12, 8u48, Visserij
22mei12, 8u48, Visserij

Wat wel zeker is: de toename van het aantal fietsers in twee jaar tijd is iets groter dan het totale aantal automobilisten. Bijgevolg gebruiken veel meer mensen de Visserij als verkeersas dan vroeger, wat een navenante reductie van het verkeer in de omliggende straten met zich meebrengt. In tegenstelling tot wat vaak beweerd wordt vermindert de ontwikkeling van deze fietsas dus de filevorming in de omliggende straten.

Veiligheid en hinder

We verlaten nu het domein van de cijfers: Belgische ongevalsstatistieken zijn ongelooflijk onbetrouwbaar, zeker wat fietsen betreft. Bovendien is het aantal ongevallen in één straat (gelukkig) zo klein dat het statistisch niet relevant is. De belangrijkste informatiebronnen over veiligheid zijn analyses en waarnemingen ter plaatse, aangevuld met reacties van gebruikers, zowel in mails aan de Fietsersbond als in een focusgroep.

Een eerste opmerking: juridisch maakt de fietsstraat in Visserij niet veel uit. Een fietser inhalen met de auto is ook zonder fietsstraat daar verboden: de straat is veel te smal. Metingen van de Fietsersbond wezen uit dat automobilisten die fietsers inhalen op de Visserij ongeveer 60 cm speelruimte lieten. Het wettelijke minimum is 1 meter, bijna het dubbele. Vermits je als fietser niet ver genoeg naar rechts kan gaan om een auto door te laten is de verplichting om zoveel mogelijk naar rechts te gaan vrij zinloos. Alleen met een extreem strikte interpretatie van die verplichting (zoals die bijvoorbeeld door de Gentse politie wordt gepropageerd) moet je dus als fietser de uiterste rechterkant van de straat opzoeken. Elke cursus defensief fietsen begint met de raad in zo’n geval duidelijk je plaats in te nemen en niet naar de uiterste rand te gaan. Terzijde: ook zonder fietsstraat mag je in de bebouwde kom met twee fietsen naast mekaar rijden als je geen fietskar hebt, ook bij achteropkomend verkeer.

Er is trouwens een probleem met de fietsstraat: er zijn in Gent veel smalle straten waar fietsers inhalen gevaarlijk en verboden is. Meer fietsstraten invoeren zou het idee versterken dat in smalle niet-fietsstraten voorsteken mag.

Een tweede opmerking: in een smalle straat is kruisen van auto en fiets minder gevaarlijk dan voorsteken. De automobilist kan beter zien hoeveel —of eerder: hoe weinig— plaats er is, terwijl de fietser zicht heeft op wat er gebeurt en dus kan reageren, al is het maar door zich voor te bereiden op een val. Subjectief wordt kruisen echter meestal als gevaarlijker ervaren. Misschien komt dat juist omdat de fietser ziet wat er gebeurt.

Het is waarschijnlijk dat het gedrag van automobilisten gemiddeld verbeterd is. Volgens de focusgroep (een groep fietsers die in maart 2012 naar hun ervaringen gevraagd werd) is dat tenminste zo in de spitsuren. Dit doet het vermoeden rijzen dat de verbetering meer te danken is aan het toegenomen aantal fietsers (het heeft geen zin een fietser voor te steken als je tien meter verder moet vertragen voor de volgende) dan aan de infrastructuur, die er immers buiten de spitsuren ook nog ligt. Bovendien: in de spits moet je met de auto vaak vertragen omdat je achter een auto rijdt die het verkeersreglement naleeft.

Het is ook zeker dat het gedrag van een aantal automobilisten niet verbeterd is.

22mei12, 8u53, Visserij
22mei12, 8u53, Visserij

Er zijn nogal wat meldingen van agressie van autobestuurders die vinden dat fietsers moeten opzij gaan om hen door te laten. Weinig fietsers durven hun plaats op te eisen.

22mei12, 8u55, Visserij
22mei12, 8u55, Visserij

Er zijn dan ook al verschillende aanrijdingen gebeurd in de fietsstraat (ik weet van drie gevallen, gelukkig zonder gewonden). De klassieke aanrijding in zo’n smalle straat is dat een fietser achteraan wordt aangereden door een voorbijstekende auto. De gevolgen van zo’n aanrijding kunnen catastrofaal zijn: in Gent viel het laatste dodelijk slachtoffer bij zo’n ongeval in november 2011.

Het is duidelijk dat de vormgeving met de rode coating gewoon niet werkt. Twee probleempunten:

  • Kruisend verkeer: bij het kruisen van een fietser gaan automobilisten aan de uiterste rechterkant van de weg rijden. Vroeger richtten ze zich daarvoor op de rand van het asfalt. Ongeveer een op drie richt zich nu op de rand van de rode coating, zodat de fietser minder plaats krijgt dan vroeger. Veel fietsers uit de focusgroep voelden zich dan ook in tegenrichting minder veilig dan voorheen. Het is een fenomeen dat ook op de Trekweg, de andere fietsstraat, wordt opgemerkt.
  • Meegaand verkeer: de focusgroep was gematigd positief over de invloed op veiligheid in deze richting, maar vond de inrichting onduidelijk. Fietsers durven hun plaats niet opeisen, automobilisten denken dat ze mogen voorbijsteken. De inrichting moet aan beide groepen duidelijk maken dat de plaats van de fietser op veilige afstand van de rechterkant van de weg ligt en wel op zo’n manier dat dit voor de meest hardleerse weggebruiker duidelijk is. Dit houdt in dat er een fietssuggestiestrook moet komen op die veilige afstand én dat die, met fietssymbolen en chevrons, eenduidig moet herkenbaar zijn als een fietssugestiestrook. De huidige rode coating geeft, blijkbaar omdat de politie dwars lag, zelfs geen hint in de goede richting.
22mei12, 8u55, Visserij
22mei12, 8u55, Visserij

Naast onveiligheid veroorzaakt het autoverkeer ook hinder voor de doorstroming. Vooral in de spits ontstaan er `treintjes’: een trage fietser gevolgd door een auto die deze niet voorbij kan rijden, op zijn beurt weer gevolgd door fietsers die niet voorbij de auto kunnen. Bizar eigenlijk: velen denken dat de Visserij breed genoeg is om met de auto een fiets in te halen, weinigen vinden de Visserij breed genoeg om met de fiets een auto in te halen. Merk op dat tijdens de werken (toen er tweerichtingsverkeer voor auto’s was in een doodlopende weg), fietsers gehinderd werden door auto’s die mekaar slechts moeizaam konden kruisen.

Eén lid van de focusgroep overwoog om in de toekomst stadsuitwaarts een andere weg te nemen omdat de fietsstraat te gevaarlijk is. Ook bij de Fietsersbond zijn een paar reacties binnengekomen van mensen die de Visserij vermijden, in de twee richtingen, om veiligheidsredenen. Het gaat ongetwijfeld om een zeer kleine groep mensen, maar het verschijnsel is wel alarmerend. Het gaat om mensen die bewust voor de fiets kiezen en zich bewust bezighouden met veiligheid. Als dezen afhaken is er een veelvoud van potentiële gebruikers die de fiets helemaal niet gebruiken omwille van het gevaar.

Conclusies

  • De Visserij is een succesverhaal. Er verplaatsen zich veel meer mensen door de Visserij dan tien jaar geleden, zonder dat de capaciteit van de straat volledig gebruikt wordt. De Visserij draagt daarmee bij tot het ontwarren van de verkeersknoop. Zonder dit succes zouden bijvoorbeeld de files in de omringende straten langer zijn. Omdat er nog capaciteit over is, is verdere groei mogelijk en wenselijk.
  • De inrichting als fietsstraat draagt niet duidelijk bij tot dit succes.
  • Er zijn zeer duidelijk problemen met veiligheid. Onthutsend is de vaststelling dat er fietsers zijn die de fietsstraat vermijden omwille van het gevaar.
  • De veiligheid in de ochtendspits is duidelijk verbeterd. De reden is de toegenomen drukte.
  • De rode wegmarkering is zeer onoordeelkundig ontworpen, wat tot problemen leidt.
  • Het autoverkeer is te intens, is gevaarlijk en hinderlijk. Dit inperken is voor een verder succes noodzakelijk. De focusgroep schoof dit trouwens als enige belangrijke verbeterpunt naar voor.
  • Er zijn veel straten in Gent met een analoog profiel (eenrichting voor auto’s en te smal voor veilig voorsteken): het vervolg van de Visserij, de Muinkkaai, … Deze straten hebben analoge problemen als de Visserij. Er moet op gelet worden dat deze straten door het contrast met fietsstraten niet nog onveiliger worden.

Perceptie

Dominique Van Den Eeckhout, verkeerscoördinator bij de Gentse politie, stak -eindelijk! en bravo!- zijn nek uit.
Dit krantenartikel is helder en duidelijk.
Vol is vol.
De overstap naar een andere manier van verplaatsen is dringend nodig.
Waarom doen we dat niet met zijn allen?

De mens is een raar beest.
Waarom doen we wat we doen zoals we het doen?
In verkeer tonen we vaak onze mentaliteit van “gewoontebeesten”.
Een nieuwe route van A naar B uitproberen is voor velen een nog grotere cultuurschok dan een nieuw wasmiddel kopen.
Wat dan met de overstap van vervoermiddel A naar vervoermiddel B?
Angst is een sleutelwoord.
De meeste mensen voelen zich als fietser in de stad onveilig.
Dat woordje “onveilig” is een zéér raar beest.
Wat is onveilig?
Dat is pure perceptie.
Neem nu fietsuggestiestroken.
Ik hoor nonstop echo’s van fietsers: “Dat voelt onveilig”.
Is dat ook zo in de ongevallencijfers?
Of zijn die ongevallencijfers laag omdat fietsers fietssuggestiestroken vermijden?
Of erger: zorgt de perceptie ervoor dat het fietsgebruik daardoor minder snel toeneemt?
Of zijn er gewoon te weinig fietssuggestiestroken om een positieve impact te hebben?
Pure perceptie.
Moeilijk meetbaar.
Behalve: wat voor de assertieve fietser evident is, is voor de massa taboe.
Neem nu de Visserij.

04feb12, 15u03, Visserij

De Fietsstraat kwam op deze blog al vaak aan bod.
Ik vind het een gemiste kans.
De keuze om geen plaatselijk verkeer te organiseren laat de kraan qua sluipverkeer wijd open staan.
Te veel autosluipverkeer torpedeert het potentieel aanzuigend effect.
Het klassieke Gentse en-/en-beleid.
Maar is dat wel zo?
De stad Gent is op zoek naar uw perceptie.
’t Is te zeggen: naar de perceptie van een aantal fietsers die de route gebruiken.

Fietsers gezocht op 13/03 om 20.00u.!
Ben je een goedgemutst fietser en fiets je vaak langs de fietsstraat Visserij?
Dan nodigen we je uit om de dialoog met de mobiliteitsdienst van Stad Gent aan te gaan.
In een klein groepje met een twaalftal fietsers willen we in ongeveer anderhalf uur tijd ervaringen uitwisselen over de nieuwe fietsstraat.
Stuur een mailtje naar veerle.bekaert@gent.be
Schets daarin kort waarom je langs de Visserij fietst.
Je inschrijving wordt bevestigd met een persoonlijke uitnodiging.

04feb12, 15u03, Visserij

Tussen haakjes: in het beleidsplan van de huidige coalitie werd aangekondigd dat de Denderlaan één van de 3 test-fietsstraten zou worden.
Lees hier de Fietsbult uit maart 2009.
Daar is anno 2012 niks van te merken.
Een stille dood?
Uitstel naar later?
Of is mijn perceptie fout?

Nieuwigheid (2): Fietsstraat Trekweg

De Trekweg is de uiterste grens van de fietsroute Sint-Amandsberg-Mariakerke:

04sep11, 15u19, Trekweg
Aquafin “passeerde er”, en de nieuwe weg kreeg een Fietsstraatverpakking:
04sep11, 15u22, Trekweg
Afgelopen zondag was het er niet bepaald autoarm.
Is dit een sluipweg of een doorgangsweg van en naar Lovendegem?


Eenmaal de Ringvaart over ben je gelanceerd voor een schitterend breed jaagpad richting Brugge.
Hier op de Trekweg is het niet breed, eerder bottleneck-smal:
04sep11, 15u21, Trekweg
Ik zag geen fietslogo op de grond of Fietsstraatbord.
Dat komt waarschijnlijk nog… .
De zone 30 en de Fietsstraat stoppen op de gemeentegrens, (voorlopig?) geen vervolg:
04sep11, 15u19, Trekweg

Fietsstraten: beter iets dan niets

3 jaar na de aankondiging wordt de Visserij een “fietsstraat”.
Dit is een dossier waar de stad louter met zichzelf te maken had.
Geen onteigeningen.
Geen andere overheden of wegbeheerders.
En toch: méér dan 3 jaar tussen aankondiging en realisatie.
Slagkrachtig beleid kan je dit niet noemen.
Oké: er was een schepenwissel.
Oké: er was een “proefopstelling”.
Niet oké: dit college durft zelden radicaal te kiezen voor de fiets, zelfs niet op een zelfverklaarde fietsroute.
Het STOP-principe heeft het hier niet gehaald.
Als je bewoners laat kiezen tussen 4 mogelijkheden, dan kiest een meerderheid voor een status quo.
En de vijfde mogelijkheid- een slagboomsysteem – werd niet naar voor geschoven.
Besturen is: je nek durven uitsteken.

Je snapt het al: de Visserij wordt niet wat ik gehoopt had.
Doorgaand verkeer wordt niet ontmoedigd.
De Visserij zal dus een sluiproute blijven voor auto- en vrachtwagenverkeer dat vanuit de Brusselsesteenweg wil doorstoten naar het centrum of Dampoort.
De middelvinger van de haastige automobilist blijft aanwezig.

De bewoners kregen onlangs een mooie bewonersbrief, annex affiche:

21jun11, 11u21, Visserij

Citaat uit de bewonersbrief:
“Een fietsstraat is een belangrijke fietsverbinding waarbij de straat zo ingericht wordt dat de fietser als ‘hoofdgebruiker’ geldt. Het autoverkeer is met andere woorden ondergeschikt aan het fietsverkeer en ‘te gast’ in de fietsstraat. Fietsers dienen wel – conform de bepalingen van de wegcode- steeds rechts van de weg te rijden, zonder het tegemoetkomende verkeer te hinderen. Auto’s worden geacht de fietsers niet voorbij te steken omdat daarvoor de wettelijk voorziene ruimte van 1 meter niet aanwezig is.”

21jun11, 11u23, Visserij

Citaat:
“Bij het invoeren van de fietsstraat zullen ook flyers worden uitgedeeld aan fietsers en automobilisten om hen de toelichting te geven bij het nieuwe concept van de fietsstraat”.
Ik stel voor dat alle ouders van Nieuwenbosch, Steinerschool en Tweebruggen begin september deze flyer krijgen.

De aannemer verscheen op het terrein. (klinkt poëtisch…)

21jun11, 11u20, Visserij

De bewonersbrief toont een simulatie van de 3 meter brede rode coating met fietspictogramman.
Dit is dus niet meer dan een eerste faseke:

23jun11, 17u40, Visserij

Geen idee wat de impact zal zijn van het nieuwe wegprofiel op de Trekweg, dé doorgangsas met het jaagpad naar Lovendegem, Vinderhoute, Zomergem en verder.
Het tweerichtingsfietspad wordt een deel verder getrokken.
In asfalt. (kleine melding: het pad tussen Rooigemlaan en Trekweg is aan reparaties toe)
Applaus dus, en een vermelding voor de categorie “wijn”.

04jun11, 16u22, Trekweg

Deel twee wordt -weeral- gemengd verkeer.
Parkeerrechten primeren op een échte fietsas.
Eerlijk: dit dossier ken ik onvoldoende om uitspraken over te doen.
Misschien zal een aangepast verkeersplan deze zone voldoende autoluw maken, met andere woorden: misschien zit hier geen sluipverkeer op.
04jun11, 16u26, Trekweg

Als ik het goed gelezen heb hoopt de stad dat Waterwegen en Zeekanaal op hun oevers een fietspad aanlegt.
Afgaande op de snelheid waarmee W & Z de fietsonderdoorgang aan Terplaeten realiseert reken ik niet op een spoedige werf.

Goed, de keuzes zijn gemaakt.
De dossiers in uitvoering.
Er worden zeker nog lintjes geknipt, en optimistische speeches gehouden.
En dat is goed.
Beter iets dan niets.
Maar het blijft een én-én beleid.
Ik ben benieuwd hoe de stad het laatste zinnetje van zijn persbericht interpreteert.