Fietsen over de Schelde

Kaart: OpenStreetMap

Deze week kreeg Gentbrugge goed nieuws: in het kader van het Sigmaplan kondigden Stad Gent en de Vlaamse Waterweg maar liefst drie fietsbruggen over de Schelde aan. De eerste zou komen naast het viaduct van de spoorweg L58 Ledeberg–Gent-Dampoort, de tweede zou de Paul De Ryckstraat en de Jules Van Biesbroeckstraat verbinden en de laatste zou komen tussen de Scheldedijk in Heusden (met een verbinding naar de Damvallei) en de ingang van de Gentbrugse Meersen.

Een mogelijk toekomstbeeld aan de Jules Van Biesbroeckstraat (vooraan links)

Ook spreekt men over een veilig fietspad langs de Nijverheidskaai (de weg aan de noordzijde van de Schelde, tussen Gentbrugge Brug en de grens met Destelbergen).

Een officiële overeenkomst zou later dit jaar getekend worden. De volgende stap is het vrijmaken van budgetten. In de eerste plaats zullen de Vlaamse Waterweg en Stad Gent hiervoor moeten zorgen, maar wellicht zouden ook hogere overheden, met name de Provincie Oost-Vlaanderen en de Vlaamse overheid, een steentje bijdragen.

Een concrete timing ligt nog niet vast, al spreekt schepen Watteeuw over 2024.

Over het lot van de “saskes” werd nog niet gecommuniceerd. Het Sigmaplan voorziet immers een sluis in Heusden, waardoor de invloed van de getijden aan de Gentse kant van de sluis niet meer te voelen zal zijn en de saskes hun functie als sluis verliezen. Zo lazen we al in 2015:

De deuren van de sluis in Gentbrugge worden gerenoveerd en daarna geopend. Bij noodsituaties – denk maar aan waterverontreiniging – kunnen ze worden gesloten om de Gentse binnenwateren af te schermen. De sluis zal in normale omstandigheden echter niet langer een verbinding vormen voor zachte weggebruikers. Er wordt nog onderzocht of er in de plaats een bredere, veiligere voetgangers- en fietsersbrug kan komen.

Nieuwsbrief Scheldemeander Gent-Wetteren – April 2015

We zijn alvast benieuwd naar de verdere plannen.

Fietsgezinde wereld

Een dag in de werkweek.
Ik fiets woon-werkverkeer met een omwegje.

Ik ben spontaan blij wegens…

… ter hoogte van Gentbruggebrug. is het fietspad eindelijk heraangelegd!
En als fervent LF gebruiker: zelfs de bordjes hangen er!

DSC01173

DSC01176

DSC01175

…. aan het Keizerpark komt een geasfalteerd fietspad onder het bruggetje!

DSC01179 (480x640)

… de grote fietsbult op het jaagpad Hamerlandtragel richting Merelbeke is plat!

DSC01180

… de talrijke fietsbulten op het fietspad van De Pintelaan (na de afslag richting Zwijnaardsesteenweg) richting Galglaan zijn weg, het fietspad is nu quasi plat!

DSC01181

DSC01185

DSC01186

(ok, die paal staat beetje bizar)

… mijn eigen Croozer cargo fietskar die niet groot genoeg is. De oplossing: Cargo Vélo, de duurzame manier om te transporteren!

DSC01172

<
Het bevestigt me dat er ook anderen zijn die dromen van andere mobiliteit, weg van het autodenken!
Ooit wordt een fietsgezinde wereld de werkelijkheid!

Gentbruggebrug

Wie van Sint-Amandsberg naar Gentbrugge wil of omgekeerd, heeft eigenlijk geen alternatieven. Willen of niet: je moet over Gentbruggebrug. Voor fietsers is dit geen mooie fietsverbinding, integendeel.

Eerst wat voorgeschiedenis. Jaren geleden werd het brugdek heraangelegd, in de tijd dat lijn 3 nog door een trolley bediend werd. Die brug verbindt de O. Vanderlindenstraat (Gentbrugge) met de Gentbruggestraat (Sint-Amandsberg). De heraanleg gebeurde, als ik het me goed herinner, nog toen Karin Temmerman schepen van mobiliteit was. De brug zelf valt onder het beheer van Waterwegen en Zeekanaal en dat is in mijn ervaring geen ideale partner, om het zacht uit te drukken, om te overleggen over fietsinfrastructuur. Het gerucht gaat dat door een vergetelheid het stadsbestuur de ontwerpplannen voor de vernieuwing niet controleerde, met als gevolg een brug die quasi uitsluitend op autoverkeer gericht is. Voetgangers hebben nog geluk: er zijn trottoirs…

Eerst een overzicht komend van Gentbrugge.

beeld vanaf O. Vanderlindenstraat, 11 januari 2014
beeld vanaf O. Vanderlindenstraat, 11 januari 2014

Na dit algemene beeld, bekijken we de oprit van de brug even van dichterbij.

Gbb2

Hier zie je dat de toegang (voor zover ik weet onder het beheer van de stad) een andere trottoirboord heeft dan het eigenlijke brugdek. Gelukkig heeft De Lijn indertijd – onder druk van de stad – de palen voor de bovenleidingen verplaatst naar buiten het trottoir: oorspronkelijk stonden die er middenin.

Het brugdek – en dan vooral de boordstenen – in detail.
Gbb3
In principe blijf je daar natuurlijk een eind van af, maar met het drukke verkeer wordt je als (niet-assertieve) fietser in de richting van de rand gedrumd en die messcherpe boordstenen zijn dan niet echt geruststellend. Door de hoogte ervan is het risico trouwens groot dat je er met een pedaal tegen stoot.
Een ander, gekend, probleem is duidelijk geïllustreerd als je de brug bekijkt van de kant van Sint-Amandsberg.
Gbb4
Dit jaar zijn in de Gentbruggestraat (eindelijk) fietssuggestiestroken aangebracht, maar die stoppen aan de voet van de brug…
Volgende factoren versterken hierbij het onveiligheidsgevoel:

  • zoals op zovele plaatsen is de “zone 30” hier dode letter. De fietssuggestiestroken hebben (naar mijn gevoel) de snelheid wel wat gedrukt, maar het blijft een erg drukke straat met gemengd verkeer, die tegelijk een belangrijke fietsroute is voor veel schoolgangers. Voor deze route is, om evidente redenen, geen alternatief.
  • het abrupte stoppen van de fietssuggestiestroken, precies op het stuk waar het snelst gereden wordt. Waarschijnlijk mee door het ontbreken ervan – en het optische effect – halen automobilisten hier courant fietsers in, terwijl ze absoluut geen zicht hebben op wat van de andere kant komt. Als gevolg rijden geregeld fietsers op het trottoir: dat is veiliger (maar onwettig).
  • sinds een jaar ongeveer heeft de Gentbruggestraat ook voorrang op de beide toegangen van langs de Schelde (Nijverheidskaai en Waterkluiskaai). Ik heb begrepen dat dit op aandringen van De Lijn gebeurde, maar dat betekent wel dat automobilisten vrij spel krijgen: ze moeten niet meer opletten voor verkeer met voorrang rechts. Het gevolg is voorspelbaar: de snelheid gaat omhoog. Het voordeel voor fietsers is dan weer dat ze een aanloop kunnen nemen; voorrang rechts zou betekenen dat je de kans loopt net aan de voet van de brug te moeten stoppen.
  • daar bovenop komt nog een algemeen probleem. Volgens de wegcode (art 40 ter) mag je een fietser slechts inhalen indien je minstens een meter vrije ruimte laat. Dat is een regel die de meeste automobilisten blijkbaar niet kennen: als je geluk hebt, wijken ze een beetje uit. Ook chauffeurs van De Lijn lijken deze regel niet te kennen (of lappen hem aan hun laars). Combineer deze dreiging met de scherpe stoeprand aan je rechterzijde en je hebt een ideale mix om fietsers te laten afhaken.

Het is geen makkelijke situatie. Een fietssuggestiestrook is geen fietspad (daar is hier geen plaats voor), dus als fietser ontleen je er geen enkel recht aan. Anderzijds maakt het optisch wel een verschil.

Een fietspad hoeft m.i. ook niet. Als je het Nederlandse model als voorbeeld neemt, vindt je in woonstraten amper tot nooit fietspaden. Daar is het al decennia zo dat fietsers in dergelijke straten gerespecteerd worden. Hier ervaar je dikwijls dat automobilisten blijkbaar vinden dat je als fietser geen recht hebt om ergens te rijden waar geen fietspad ligt enerzijds en dat fietsers zich onveilig voelen waar geen fietspad ligt anderzijds. Dat terzijde, maar het is wel belangrijk over het hele Vlaamse grondgebied.

Terug naar de brug. De suggestiestroken doortrekken over het brugdek is eigenlijk ook nog geen oplossing, want dat zou betekenen dat ze alweer ophouden aan de Gentbrugse kant. Hoe moet het daar verder? In Gentbrugge moet je met een vergrootglas op zoek gaan naar fietspaden en -suggestiestroken. Ze zijn er wel, hier en daar verspreid over het grondgebied, maar niet aansluitend. De fietssuggestiestrook in de Gentbruggestraat loopt dus dood aan beide einden; zowel aan de Dendermondsesteenweg als aan Gentbruggebrug.

afwerking (2)

Op de dijk aan de Waterkluiskaai –aan Gentbruggebrug is dat– ligt een fietsweggetje. Dit wordt opgewaardeerd. Tot nu toe kon je het alleen gebruiken om van of naar de Nijverheidskaai te fietsen. In de toekomst maakt het de verbinding met de Waterkluiskaai in de richting van de Gentbruggestraat. Dit is een mooie intentie.

Details kunnen echter veel verpesten. Hier zijn er twee details die, zoals de zaken nu staan, nog kunnen weggewerkt worden en die, inderdaad, veel verpesten. Kijken we even naar de foto. Dit is wat je als fietser te zien krijgt als je richting Gentbruggestraat wil.

27mei12,16u45,Waterkluiskaai

Zoals de foto laat zien rij je hier de rijweg op, onmiddellijk in de baan van de auto’s. Veel beter in zo’n situatie is om te zorgen voor rugdekking. Dit betekent dat de fietser de rijweg oprijdt waar de rijweg breder wordt. Op die manier heeft hij iets (een voetpad, een boom, wat dan ook) achter zich dat hem beschemt.

Een tweede probleem is de opstaande rand, vooral natuurlijk die aan de rechterkant:

27mei12, 16u50, Waterkluiskaai

Je komt vlak bij die rand als je de rijweg opdraait en je riskeert hem met je pedaal te raken, of zelfs met je wiel.

De twee fouten versterken mekaar. Kijk maar eens terug naar de eerste foto. De fietser die dit als beeld krijgt moet naar twee probleempunten kijken. Rechts voor hem is er de opstaande rand. Links, voor hem een beetje naar achter toe, kan er verkeer komen. Een kameleon kan gemakkelijk tegelijkertijd in die twee richtingen kijken, een mens heeft het daar moeilijk toe.

De oplossing is nochtans heel eenvoudig: snij gewoon de hoek weg. Op foto 1 is te zien dat je gemakkelijk de fietsers kan leiden op zo’n manier dat ze naast het verkeer uit de  Jan Delvinlaan hun plaats innemen en toch op natuurlijke wijze vóór de haaientanden van de zijstraat uitkomen. Daarmee werk je beide problemen tegelijkertijd weg en maak je alle fietsers die daar passeren veel gelukkiger.

1 kaarsje

Trapkracht is 1 jaar oud.
Meer info over Trapkracht lees je op hun site.

04apr12, 18u47, Woodrow Wilsonplein

Afgelopen winter had ik niet steeds de moed en/of tijd om die eerste woensdag van de maand, 18u33, mee te fietsen.
Knap dat anderen standvastiger waren.
Een paar sfeerbeelden van aflevering 13:
04apr12, 18u51, Sint-Annaplein

04apr12, 18u51, Sint-Annaplein

04apr12, 19u03, Dampoortbrug

04apr12, 19u04, Octrooiplein

04apr12, 19u04, Octrooiplein

04apr12, 19u14, Gentbruggebrug

04apr12, 19u14, Gentbruggebrug

Stilleven

24maa10, 18u31, Zeeschelde

Waterdrager,
Draag het water
Naar de zee-ee-ee.
24maa10, 18u31, Zeeschelde

Bij dergelijke stillevens is het altijd een beetje onmacht voelen.
Gelukkig was er achter mijn rug dit te zien:
24maa10, 18u30, Zeeschelde
24maa10, 18u28, Zeeschelde