Zuurstof

Afgelopen zomer zochten ontieglijk veel steden en gemeentes in binnen- en buitenland naar methodes en strategieën  om een aantal straten snel voetgangers- en fietsvriendelijk te maken. U kent de oorzaak: corona.

15mei20, Groenebriel

De nood aan kwalitatieve buitenruimte was hoog. Gent kon gelukkig al bogen op een dertigjarig parcours om waterwegen uit te bouwen tot kapstok voor wandel- en fietsroutes. Wie Gent 30 jaar geleden verliet zal de stad niet meer herkennen. Niet alleen de kernstad met het voetgangersgebied, niet enkel de terug bevaarbare Ajuinlei of Reep, maar ook de vele Leieoevers, de Schelde, het kanaal Gent-Brugge, recent nog het Handelsdok en het Houtdok.

18jul20, Schipperskaai

Er zit nog veel in het winkelmandje of in het verlanglijstje. Zo zal de Bovenschelde tussen de kleine ring R40 en E17 er binnen 10 jaar totaal anders uit zien. De projectonwikkelaars weten dat reeds langer, en zijn in die zone volop aan het bouwen. De Gentse bouwfirma Maes, alias Alides, heeft zijn bedrijfsterrein aan de Schelde verlaten, en bouwt er volop appartementen en kantoren. Hun verkoopsargument: je woont op fietsafstand van het Sint-Pietersstation en van het stadscentrum. Wij voegen eraan toe: en op fietsafstand van een immens cultuuraanbod, van de Universiteit en Hogescholen èn van de groene Scheldevallei richting Oudenaarde.

01jun20, jaagpad Bovenschelde tussen Gent en Oudenaarde

Het wordt er een “een groenas langsheen de Schelde bedoeld als fiets- en wandelpad”. Ook op de andere oever, op grondgebied Merelbeke, spelen projectontwikkelaars de fietsbereikbaarheid van en naar Gent maximaal uit.

De Louisa d’Havébrug is dan ook geen seconde te vroeg gebouwd. Ledeberg had en heeft die nodig om uit te breken. Maar ook de projectontwikkelaar op de gronden van de voormalige wasmachinefabriek D’hooghe had ze nodig om zijn geloofwaardigheid hoog te houden. Hij lokte er (ik schat: 8 jaar geleden) zijn appartementenkopers mee. De appartementenmarkt heeft steeds minder nood aan ondergrondse autoparkeerplaatsen, maar aan fietsstallingen. Jonge mensen die voor de stad kiezen gaan bijna vanzelf al uit van “de  15-minutenstad”, het principe waarmee de Parijse burgemeester Anne Higaldo de miljoenenstad toekomstproof wil maken. Criticasters beweren dat ze de auto wil bannen, wat uiteraard platte zever is. Ze wil – net als zovele collega’s van haar- het evenwicht herstellen. De auto moet helemaal niet weg.  De autodominantie wèl. Het gaat daarbij (onder andere) om ruimtegebruik, iets wat we kennen van op de schoolspeelplaats in vorige eeuw . Wie zwak was ging tegen de muur staan leunen. De sterke, grote monden namen de speelruimte maximaal in. De groei van de auto was puur het recht van de snelste.

Die tendens om de stad weer leefbaarder te maken, met gelijklopend, pril stedenbouwkundig gedachtengoed als nu in Parijs,  is in Gent reeds bezig sinds de jaren 80. Het fietsbeleidsplan uit 1993 was een mijlpaal.  Daarvoor was er qua fietsbeleid simpelweg: niks. Dat Fietsplan, geschreven door de toen vooruitstrevende Groep Planning (vennootschap van stedebouwkundigen, verkeerskundigen, architecten en ingenieurs) uit Brugge,  was het fundament van het Gentse Fietsbeleid.  Daar kwamen later de Vlaamse ambities bovenop, met een Bovenlokaal Fietsroutenetwerk (BFF) en Lokaal Fietsroutenetwerk (LFF), en recent de Fietssnelwegen. December 2018 kwam daar een Gentse ambitie tot 2030 bovenop: het Gentse Fietsroutenetwerk. Wie zich wil verdiepen in heden en toekomst van deze routes, bekijk deze dikke boterham.

Terug naar de Louisa d’Havébrug. In de schemerzone tussen brugwerf en opening van de brug werd de Stropkaai verdomd snel weer een auto-as. De snelheid waarmee autoverkeer -net als water- shortcuts vond om het hoofdwegennet te couperen verbaasde me. Dat kwam deels door drukke publieksevents in Kristallijn, deels door studenten die half september kriskras hun nieuwe domein autogewijs besnuffelden / verkenden. Groot was mijn opluchting toen eind september de Stropkaai ter hoogte van Louisa geknipt werd:

06okt20, Stropkaai
01okt20, Stropkaai

Prompt werd de Stropkaai een èchte fietsas. Mensen, ga er eens kijken welk effect dat heeft. Doe je ogen dicht. Denk aan de jaren dat dit dè autosluiproute tussen de Sint-Lievenslaan en de Burggravenlaan was.  Correctie: dat dit de autoracebaan tussen die 2 lanen was. En kijk nu. Op termijn komt hier meer groen, zodat het een volwaardige wandelplek wordt. Eerst vervangen de Broeders van Liefde er een uitgeleefd kloostergebouw door een woonzorgtoren. Pas daarna gaat het stuk klassieke straat langsheen de Louisa d’Havébrug op de schop. Waarom daar? Ik vermoed omdat daar geen klassieke woningen zijn, dus er is in dat stukje Stropkaai geen nood aan autoverkeer of verhuiswagens of vuilniswagens of… . Een fietspad, wandelas en groen volstaan.

Een wandelplek…  dat was de Stropkaai afgelopen coronamaanden trouwens al geworden. De werf aan de Louisa was de facto een Stropkaaiknip, waardoor wandelaars en joggers vanzelf deze combinatie van rust en water bleven opzoeken. Een binnenschip als hippe buitenbar maakte het plaatje compleet.

De Stad Gent lanceerde in de lente drie coronawandelassen: langs de Henleykaai, langs een deel van de Ferdinand Lousbergskaai, en langs de Brugsevaart (Zuidkaai, Groendreef en Gérard Willemotlaan).

26apr20, Ferdinand Lousbergskaai

U kent het verhaal: voetgangers kregen er méér rechten, lees: meer ongestoorde wandelpaden langs het water. Van bij aanvang had de derde as het meeste succes. Zelf woon ik vlakbij de Lousbergskaai. Ik heb er zéér weinig voetgangers op het voorbehouden asfaltgedeelte gespot. Ik vermoed: de beleving van het water was er minder intens. En de uitvoering was niet echt gezellig. Deze mensen waren een uitzondering, en je ziet helder waarom ze het asfalt verkiezen:

16 augustus 2020, Ferdinand Lousbergskaai

Een integrale heraanleg met een breed verhard voetpad zou volgens mij wèl voetgangers lokken. Maar dat kan je niet op een paar dagen organiseren. Al zou zo’n pad pas ècht renderen mocht het van de Van Eyckbrug tot aan de Vlaamsekaai een voetgangersas zijn. Idem voor de Henleykaai. Daar was het vooral het racegedrag van de staduitwaartse automobilist die fietsers terug het (verboden) fietspad opjoeg. Om het fietsveilig te houden had men beter het autoverkeer halfweg de Henleykaai geknipt, of omgedraaid qua rijrichting. Meer politietoezicht had ongetwijfeld ook geholpen. Maar goed, het waren voorlopige coronamaatregelen.

Dat voorlopige karakter maakte het ook op de as Zuidkaai – Groendreef – Willemotlaan voor fietsers niet altijd evident, of goed leesbaar. Ook al was dit een voorlopige fietsstraat, sommige fietsers verkozen het verboden fietspad te blijven gebruiken.

15sep20, Groendreef

Sommigen wilden de beleving van het water niet opgeven. Anderen voelden zich minder comfortabel tussen de soms al te jachtige auto’s, die toch fietsers inhaalden. Aan de ene kant van de onderdoorgang kreeg de boodsteen een asfalten hellingtje:

23jul20, Groendreef

Aan de andere kant bleef het een even harde boordsteen. En als sommige administraties dan nog bleven denken vanuit pre-coronawegenkaarten werd werfsignalisatie soms grappig (?) verwarrend:

15sep20, Groendreef

Wat vervelender was aan het voorlopige karakter: je merkt méér dan ooit dat vrachtwagens of bussen zich door de rustige woonbuurten willen boren.

15sep20, Groendreef
15sep20, Groendreef
15sep20, Groendreef

Dat krijg je maar opgelost met definitieve plannen en chauffeurs met een up to date GPS-systeem. Al is het bizar dat een Gents busbedrijf zijn chauffeurs niet grondig op de hoogte bracht van Gentse coronamaatregelen, waardoor minstens deze ene zich maar bleef vastrijden.

Het is jammer dat het stadsbestuur niet gekozen heeft om fietsstraat Coupure te verbinden met fietsstraat Trekweg. Ze koos om Zuidkaai / Groendreef terug in de oorspronkelijke staat te brengen. Rationeel snap ik het: daar ligt ook een breed voetpad, dus voor voetgangers is het daar best ok . Maar bekijk hoe druk het er in de ochtendspits is:

15sep20, Groendreef
15sep20, Groendreef
15sep20, Groendreef

Die drukte lees je best op het kruispunt met de Nieuwe Wandeling:

5sep20, kruispunt Jan van Hembysebolwerk – Nieuwewandeling
15sep20, kruispunt Jan van Hembysebolwerk – Nieuwewandeling

Het stuk Groendreef kant Mariakerke blijft -samen met de Gérard Willemotlaan- nog tot 15 november een coronastraat. Ik hoop dat ze in het stadhuis overwegen om dit stuk Fietsstraat forever te behouden. Dat zou een wijze beslissing zijn. Het zou niet alleen zuurstof geven aan de voetgangers in dit stuk Gent vol kleine arbeiderswoningen.

23jul20, Groendreef

Het zou ook voor het Gentse fietsroutenetwerk een gewenste upgrade geven.

23jul20, Groendreef

Het kruispunt met de blauwe brug, alias de Westerringspoorbrug, is essentieel in de Gentse Fietsroutes. Het BFL (het bovenlokale netwerk) takt er aan op de Fietssnelwegen. Bekijk nog eens de boterham, het Stadsregionaal Fietsnetwerk Gent, of dit deeltje ervan:

Een stad die het meent om de fiets een evenwaardige plaats te geven mag deze kans niet laten liggen. Van zodra het Westerringspoor helemaal doorgetrokken is tot aan het Sint-Pietersstation zal het hier een pokkedruk fietskruispunt worden.

15sep20, Westeringspoorbrug

Fietsers en voetgangers kunnen die drukte aan, maar meng daar for heaven’s sake geen auto’s tussen. De huidige autoknip  is dus essentieel om dit kruispunt verkeersveilig te houden. Alle materiële hulpmiddelen in deze coronastraat zijn voorlopig.  In een definitieve Fietsstraatsituatie zal het voor fietsers en voetgangers alleen maar beter worden. Wie er woont zal aan woonkwaliteit winnen. Uiteraard zal het voor sommigen aanpassen zijn. Voor wie zich van hieruit alle dagen met de auto naar Wondelgem verplaatst zal het wennen zijn om definitief de autohoofdwegen te gebruiken. Voor deze buurt zijn dat de Brugsesteenweg of de Brugsevaart.

De knip aan het kruispunt is één hoofdzaak. Het behoud van de Fietsstraat is twee. Mede door corona lijkt het fietsgebruik hier sneller dan verwacht de intensiteit van de Coupure te krijgen. En alweer: infrastructuur trekt gebruikers aan. Het is zuurstof voor deze buitengrens van de Brugsepoort.

15sep20, Groendreef
15sep20, Groendreef

Het zou zonde om deze zuurstofkuur op te geven. Stel dat de Stad deze Fietsstraat definitief maakt, dan is de volgende uitdaging om er een state of the art-beleid uit te tekenen voor het mengen van trage en snelle fietsers. Daar is sowieso nood aan. Ook andere steden denken na over deze recente evolutie. Het zou me verbazen mocht dit bij het Mobiliteitsbedrijf nog geen werkpunt zijn.

Maar eerst en vooral: grijp deze kans om een kwalititieve stap vooruit te zetten. Het zou zonde zijn om hier niet dezelfde kwaliteit na te streven als aan de Louisa d’Havébrug. Doodzonde. En jammer maar helaas: het kan ook helpen om de volgende coronagolf leefbaarder te maken.

Twee mails: Groendreef

De coronaknip in de Groendreef deed u in uw mailbox kruipen.

Van: Harald
Verzonden: vrijdag 22 mei 2020 16:22
Aan: fietsbult@fietsersbondgent.be
Onderwerp: Tijdelijke werkloosheid fietstelpaal. Vissen is weer toegelaten.

Beste fietsbult.

Vanmorgen ging ik voor het eerst sinds lang naar de Vrijdagsmarkt langs de Groendreef.

Doordat de Groendreef nu een fietsstraat is, geniet de fietstelpaal van tijdelijke werkloosheid (foto 1).

Op de tweede foto kun je zien dat vissen weer toegelaten is.

Groeten,

Harald.

———————————————————–

Van: Frans
Verzonden: vrijdag 22 mei 2020 9:48
Aan: Fietsbult <fietsbult@fietsersbondgent.be>
Onderwerp: Groendreef


Fietsstraat Groendreef: « geknipte » knip, de confrontatie moet hard geweest zijn op een plek waar 30 het maximum is.

Groendreef

Zone 30 is volgens sommigen pas haalbaar als het wegbeeld aangepast is.
Sommige tegenstanders denken idealitisch: je kan een mens toch niks opleggen als de omstandigheden niet ideaal leesbaar zijn?
Andere tegenstanders gebruiken dit argument omdat ze frontaal tegen zone 30 zijn.
Zij weten hoe lang het duurt voor al die erfenissen van het “mijn auto, mijn vrijheidverleden” opgekuist zijn.
Ik zweer daarom steeds meer bij ISA.
Maar aangezien de sensatie van snelheid bij auto’s een verkoopsargument is verzetten de autoproducenten er zich tegen.
Je merkt het aan het rijgedrag van de Gentse taxichauffeurs.
Het bizarre is dat ze niet doorhebben dat ze met hun racegedrag klanten wegjagen.
Vooral oudere mensen willen rustige taxi’s, zoals in beschaafde grootsteden.
Dat is jammer, want taxi’s zijn fantastische “dragers” van mobiliteit.
Dus mocht Gent ooit starten met ISA: laat het hun eigen personeel zijn (louter omwille van de voorbeeldfunctie, niet omdat die mensen racen), en de taxi’s.
U merkt het: ik ben pro taxis, maar niet pro de huidige praktijken in Gent.
Er is trouwens méér dan snelheid.
Een auto een U-turn zien maken op het kruispunt Forelstraat-Heernislaan?
Dat was een taxi.

Ondertussen kunnen àlle vormen van fysieke snelheidsbegrenzers geen kwaad.
Asverschuivingen helpen.
Vernauwingen helpen.
Op de Groendreef in de Brugsepoort is een werf van zo’n vernauwing lopende:

18nov18, Groendreef

18nov18, Groendreef

Na de werf zal dit een veiliger oversteekplaats van en naar de Papinnestraat zijn.

18nov18, Groendreef

Bouwverlof (3)

Kijk, soms hé!
Soms hé!
Dan denk je, hé.
Soms hé!

Kris Peeters had het -met een romantische pen- over “haaks op fietsvriendelijkheid“.
Dat is het, hé.
Dat is het.
Dat is het waarom ik het zonde vond dat men de prima aangeduide omleiding voor fietsers (correctie: de uitmuntend aangeduide omleiding) ook in het bouwverlof tolereerde.
Want, ook al ben ik een assertieve fietser, als ik plots out of the blue in een onbekende straat kom met haaks geparkeerde auto’s, dan vliegt de angst plots door aderen, lymfen, zenuwen en luchtwegen.

23juli18, Groendreef

23juli18, Goudvinkstraat

23juli18, Groendreef

Het is zonde om een omleiding op een dominante fietsroute zo lang te rekken.
Het bouwverlof moet fietsvriendelijk, minstens op fietsroutes met omleidingen langs haaks parkeren.
Kris Peeters: Haaks parkeren is de nieuwe antifietsmaatregel geworden. Niet als dusdanig bedoeld, maar daarom niet minder effectief.

31juli18, Groendreef

31juli18, Goudvinkstraat

31juli18, Groendreef

Waar een wil is, is een fietspad. (aannemerswijsheid, 21e eeuw)

Cijferdans

Vandaag nam ik afscheid van de zomer.
Elk jaar laat ik de trein eenmaal links liggen, en pendel 100% per fiets.
Gent-Brugge langs het kanaal, een aanrader bij dit ochtendlicht.
Ik had van collega’s en vrienden al de verhalen gehoord over de overdonderende ochtenddrukte op het fietspad langs de Coupure Links.
Er was geen woord van overdreven…
Mijn breedhoeklens is in reperatie, en ik wou vooral pendelen.
De foto’s geven dus maar een fractie van de realiteit weer.
De telpalen (ik ben pro, laat ze maar zagen) doen de rest: de cijferdans.

03okt11, 07u57, Coupure Links

03okt11, 07u59, Coupure Links

03okt11, 08u00, Jan van Hembysebolwerk

03okt11, 08u02, Groendreef

03okt11, 08u05, Groendreef

03okt11, 20u15, Coupure Links

Het is allemaal een beetje dubbel.
Enerzijds… waw!!! dat er al zoveel fietsers op deze as zitten.
De hazen dienden mooi achter de schildpadden te blijven, geen doorkomen aan.
Jaja, het was perfect fietsweer, en de hordes verse studenten met obligate koptelefoon are back in town, maar ik zag zeer veel humanioravolk en ouders met lagere schoolgrut…
Anderzijds: de stad zal zich mogen reppen om deze zwellende stroom op te vangen, en om de bestaande infrastructuur deftig te onderhouden.
Het gras/onkruid op de Gerard Willemotlaan is vanuit de berm ferm in opmars, da’s een makkie qua onderhoud.
Het asfalt opde Willemotlaan heeft een paar venijnige wortelbultjes… je schrikt je te pletter, want ze vallen niet op. Dat zal er niet beter op worden.
Ook de fietsonderdoorgang onder de Bargiebrug heeft al een paar “bulten”.
En de “voorlopige oplossing” aan het Jan van Hembysebolwerk is met deze drukte een ferme bottleneck. (Hoe zouden ze dit in Kopenhagen oplossen?)
De grootste uitdaging: een oplossing uitwerken voor het te smalle pad op de Coupure Links. De Groendreef is als aanvoerroute breder dan de Coupure Links, en dat wordt nijpend.
Tijd om er een ander type fietsstraat, een èchte Fietsstraat van te maken?