Werfnieuws uit het noorden: Darsen

Wie kent de Darsen nog ? Toen ik in deze stad aanspoelde was deze locatie  het einde van de Gentse bewoonde wereld. Aan Darsen eindigde de verst rijdende stadsbuslijn van de MIVG (de Maatschappij voor het Intercommunaal  Vervoer te Gent). Achter deze terminus begon de Gentse Zeehaven, en het rijk van de MIVB   NMVB, alias de Buurtspoorwegen. Blauwe stadsbussen versus oranje buitengebiedbussen.

Darsen was de verzamelnaam voor de drie zijdokken van het Grootdok. Die dokken werden gegraven tijdens de eerste wereldoorlog. (Wie corrigeert me?) De bushalte van de MIVG was ongeveer waar de tunnel van de John Kennedylaan onder de spoorlijnen dook. Ik nam steeds die bus, om van vanuit de eindhalte naar Zelzate te liften. Of ik zette er mijn fietsje op slot. Op een druilerige herfstdag stond daar nog een man te liften. Concurrentie! Het was de broeder directeur van de school waar ik humaniora liep. Hij was deels blind, en liftte blijkbaar altijd naar zijn moeder in Zeeuws-Vlaanderen. Pas toen begreep ik waar hij zijn bijnaam, de Kees, vandaan haalde. Het werd een bijzondere liftbeurt: met hem erbij ging het vlotter dan anders.

Dat was eind jaren 70. Lang geleden dus, en ondertussen kent misschien nog 20% van de Gentse bewoners de naam Darsen. Misschien. Dat is niet erg, want het is één van de meest desolate, verwaarloosde plekken van Gent.

27nov20, Hogeweg

Het is een spaghetti van spoorlijnen, wegen en havendokken, en daar stappen en fietsen ook nog mensen doorheen. Steeds meer.

27nov20, Hogeweg / Motorstraat
27nov20, Hogeweg
27nov20, Hogeweg
27nov20, Hogeweg

Meer details over het verleden van deze plek lees je in de Fietsbult van 3 november 2017.

Darsen is dus al jaren een verwaarloosd rommeltje. Niet alleen qua weginfrastructuur, maar ook qua ladingverlies van vrachtwagens. De bochten worden er zéér uitbundig genomen. Wie  kippen heeft, en in zijn fietszakken stoffer en blik meeneemt kan er vaak een slag slaan:

06nov20, Motorstraat

Zoals je op onderstaande kaart kan zien is Darsen dè fietspoort naar de haven, en voor velen ook naar Oostakker:

c OpenStreetMap

Die “poortvorming” komt door de  N424 Kennedylaan-Vliegtuiglaan èn door de vele treinsporen vanuit het nabijgelegen rangeerstation Gent Zeehaven. De spoorlijn Gent-Antwerpen neemt aan Darsen een circuswaardige bocht van 100 graden. De lijn Eeklo-Ronse doet hetzelfde kunstje naar links. De dubbele goederenspoorlijn naar ArcelorMittal wacht er geduldig op zijn promotie tot passagierslijn Gent-Terneuzen. En het enkele goederenspoor naar de Farmanstraat en bijhorende havendokken kreeg recent een opkuisbeurtje:

05okt20, Henri Farmanstraat

05okt20, Henri Farmanstraat
05okt20, Hogeweg
05okt20, Henri Farmanstraat

Dit werfje was de opmaat voor een grote kuis van deze onoverzichtelijke en gevaarlijke verkeersknoop.

06nov20, Henri Farmanstraat

U ziet het goed. Het kruispunt Farmanstraat / Singel / Hogeweg is geknipt voor auto’s en vrachtwagens. Fietsers en voetgangers kunnen wèl nog door.

06nov20, kruispunt Henri Farmanstraat / Singel / Hogeweg
26nov20, Henri Farmanstraat

Zou het fietspad hier nog doorgetrokken worden?

02dec20, Henri Farmanstraat

Niet iedereen is prompt akkoord met deze ingreep:

24nov20, Hogeweg / Henri Farmanstraat
24nov20, Hogeweg / Henri Farmanstraat
26nov20, Hogeweg / Henri Farmanstraat
02dec20, kruispunt Henri Farmanstraat / Singel / Hogeweg

Ik heb mededogen met deze “vluchters”. De aanslepende rioleringswerf Vliegtuiglaan was en is voor àlle mensen onderweg -ook fietsers- een geseling. Maar van zodra de asfalteringswerken op de Vliegtuiglaan rond zijn mag het mededogen verdwijnen.

Vanaf nu zijn voor dit havendeel de Singel (richting oosten en noorden) en Zuiddokweg (richting zuiden en westen) de hoofdassen. U begrijpt zodadelijk wat de logica erachter is. Onderstaande foto met overzicht plukte  ik van deze werfinformatiepagina van Infrabel.

 

c Infrabel

De fotomontage toont niet alles. Ze toont de autofilter aan de Henri Farmanstraat niet, en ook niet hoe de fietsstromen vanuit het noorden ingepland werden. Al deze aanpassingen zijn een poging van Infrabel om incidenten rondom de overwegen te verminderen.  Dat is nodig. Alle weggebruikers van Hogeweg, Motorstraat, Farmanstraat en Singel krijgen om de haverklap de gelegenheid om 4 à 6 minuten lang de krant of hun smartphone te lezen, want de passerende goederentreinen zijn logge beesten.  In (zwaar) geladen toestand hebben deze treinen een lange remafstand. Het zijn adepten van de vroegere Gentse hoofdbibliothekaris Johan Daisne z’n bestseller De Trein Der Traagheid. Dat boek was op mijn humaniora verplichte lectuur. En terecht.

26nov20, Hogeweg vanuit Vliegtuiglaan

Voor fietsers is het wachten vaak dubbel klote. In sommige weersomstandigheden is 5 minuten stilstaan hetzelfde als afkoelen / verkleumen, alias de start van een verkoudheid.

26nov20, Singel

Tot voor een paar jaar werden deze spoorweglichten geregeld vanop het Seinhuis Gent-Zeehaven op het rangeerterrein. “De blok erop”, en pas daarna trok de trein zich langzaam in gang. Tegenwoordig zou dat volautomatisch verlopen, maar de ingenieurs van Infrabel nemen om veiligheidsredenen liever flink wat tijdsmarge. Dat is te begrijpen. Al vraagt de nieuwsgierigaard in mij zich af: zou dat in het buitenland krek identiek verlopen? En zouden ze in het buitenland zo’n trage, lange treinen doorheen een massa voetgangers, fietsers, schoolbussen, automobilisten en vrachtwagens loodsen tijdens de spitsuren? Of zouden ze dat anders plannen, rekening houdend met “maatschappelijke noden”?

Maar goed, dat wachten aan deze overwegen wordt een klein beetje verleden tijd.  Of eerder: het wordt qua wachtlocatie verschoven.  Het belangrijkste voordeel voor fietsers: de traffiek tussen Oostakker en Muide wordt een beetje veiliger. Het conflict met de aanstormende vrachtwagens uit de Farmanstraat verdwijnt. Ik kan niet inschatten  wat het elders teweeg zal brengen, dat hangt af van hoe die oversteekplaatsen beveiligd worden.

10 jaar geleden wilde wegbeheerder AWZ zijn verantwoordelijkheid nemen, en deze zotte knoop opkuisen. Maar de NMBS (of was het toen al Infrabel?) wilde niet. Nu wil Infrabel duidelijk wèl. Ze zijn deze week al begonnen:

02dec20, Singel
02dec20, Singel
02dec20, Singel

De spoorovergang (rechts van dit fietspad in aanleg) verdwijnt volledig. Op de luchtfoto van Infrabel zie je hoe het auto- en vrachtverkeer geleid wordt. Fietsverkeer vanuit het noorden zal een de Singel moeten afslaan, de overweg dwarsen, en dan linksaf het nieuwe fietspad opgaan. Ik ben nieuwsgierig naar hoe de fietsveiligheid van die (toekomstige) fietsoversteekplaats (met intens vrachtwagenverkeer) georganiseerd wordt. Idem voor het kruispunt Zuiddokweg / Vliegtuiglaan. Daar werd in de herfst van 2019 een bejaarde fietser door een vrachtwagen van het fietspad gemaaid.

Op internet kan je zien dat er voor dit gebied studiewerk bezig is, kijk hier. Dat geeft hoop op een veilige, fietsvriendelijke havenpoort. Dat lijkt moeilijk, maar niet onmogelijk. Het kàn, zonder gemorste spaghetti.