Home

RADR (4)

8 november 2017

In 2000 schreef de Gentse Fietsersbond, die toen nog de naam Perpetuum Mobile hoog in het vaandel droeg, een rapport voor het Gentse stadsbestuur over rechtsaf door rood. RADR bestond al een jaar of tien in Nederland, maar was hier totaal onbekend. In ons rapport bekeken we de mogelijkheden. Voor 27 kruispunten met verkeerslichten onderzochten we de mogelijke problemen en wat er kon gebeuren. Op veel plaatsen bleek het mogelijk rechtsaf naast rood in te voeren: door een bypass kunnen fietsers dan rechtsaf slaan zonder voor het rode licht te moeten wachten. Dit werd, waar mogelijk, vrij algemeen doorgevoerd en in Gent zijn er een aantal kruispunten waar kort nadien RANR (rechtsaf naast rood) werd ingevoerd.

Verder keken we ook waar RADR niet mogelijk was: als de afslagbeweging kon leiden tot gevaarlijke toestanden werd RADR beter achterwege gelaten. Dat er zo’n plaatsen zijn is de reden dat RADR wordt doorgevoerd met een bord: zou RADR overal veilig zijn dan had je geen bord nodig, want dan kon je het gewoon overal toestaan.

Een belangrijk punt daarbij is dat de fietser die rechtsaf moet de situatie voorbij de hoek moet kunnen inschatten.
Eén citaatje uit ons rapport van 2000: Als er vlak na het kruispunt voor de afslaande fietser een onverwachte situatie of een obstakel is, zoals een bushalte of een extra zijweg, kan men daarentegen RADR best achterwege laten.

Het Vademecum Fietsvoorzieningen formuleert het analoog: Uiteraard moeten verrassende of onoverzichtelijke kruispunten en situaties vermeden worden bij de toepassing van de borden B22 en B23.

De meeste mensen vinden dit evident, maar dat geldt blijkbaar niet voor iedereen. En zo kan het gebeuren dat je als fietser in de Patijntjestraat een RADR-bord tegenkomt:

28aug17, 18u08, Patijntjesstraat.

Mooi, denk je. Er is een fietspad dat doorloopt, dus je kan veilig door zonder gemotoriseerd verkeer te hinderen. Maar als je pech hebt wordt je geconfronteerd met dit,

28aug17, 18u09, Gebroeders De Cockstraat

een bus die over het fietspad naar de halte vlak achter de hoek rijdt. Ik kan u verzekeren: dat is schrikken. Nu vraag ik mij af: als men dit kruispunt als geschikt voor RADR bestempelt, wat voor kruispunt is er dan niet geschikt voor?

Een Vlaamse fietsstad

21 september 2017

Je hebt landen met een ingewortelde fietscultuur, zoals Denemarken en Nederland. Dan zijn er ook half-en-halflanden zoals België en Groot-Britannië. Tenslotte zijn er ook landen waar de fiets traditioneel afwezig is. Frankrijk bijvoorbeeld, waar de fiets alleen beschouwd werd als een sportattribuut. Wie de laatste jaren naar Frankrijk reisde merkte echter dat er daar heel veel aan het veranderen is. Er is een heel groot verschil met België. Hier ging de erkenning van de fiets van onder naar boven: de fietsersbeweging moest –en moet– het beleid overtuigen om de fiets te waarderen. In Frankrijk gaat het vaak omgekeerd: het beleid is erop gericht om mensen te overtuigen fietser te worden.

Ook los van de fiets neemt de overheid in Frankrijk verkeersveiligheid au sérieux, dit in tegenstelling tot bij ons. Bijvoorbeeld: in België bestaat het rijbewijs met punten al meer dan vijfentwintig jaar (K.B. van 18 juli 1992), maar in Frankrijk kan je met het systeem ook nog je rijbewijs kwijtspelen. Dat is natuurlijk een positief punt voor fietsers, die daarmee veiliger op de baan kunnen. Minder positief: een reflecterend hesje is verplicht voor fietsers, zowel ’s nachts als buiten de bebouwde kom. Maar er zijn ook specifieke maatregelen voor de fiets. Niet alleen op straat: sinds 2004 is er een systeem voor fietsregistratie dat er volgens Wikipedia voor zorgt dat 40% van de gestolen fietsen terug bij hun eigenaar geraken. Op heel veel plaatsen zie je dan ook nieuwe fietsinfrastructuur verschijnen:

14 aug17, 7u15, Rue Des Forts, Duinkerke, Frankrijk

Fietswegen zijn vaak lang en functioneel:

14 aug17, 6u28, Route de Bergue, Duinkerke, Frankrijk

Nu hangt het heel erg van het bestuur af of er iets te zien is: sommige steden zien er voor de fietser hetzelfde uit als twintig jaar geleden, andere steden blijken er echt wel werk van te maken. Wat opvalt is dat er weinig ontwerpfouten gemaakt worden.
Bij ons moet je eindeloos zeuren om verkeerslichten voor fietsers op ooghoogte te krijgen, ginds is het standaard:

14 aug17, 6u55, zowat overal in Duinkerke, Frankrijk

Fietspaden kennen meer dan bij ons een logisch begin en einde, en zo voorts, al is zeker niet alles overal perfect.

Duinkerke doet heel wat inspanningen om dé Vlaamse fietsstad te worden, maar naar mijn mening spant Douai –de oud-Vlaamse naam is Dowaai– de kroon. De fietsinfrastructuur past duidelijk in een totaalconcept. Veel ervan is erop gericht om fietsers zichtbaar te maken. Fietssluizen worden niet alleen aangeduid met wegmarkeringen, maar vaak ook met een bord, soms zelfs eentje met oplichtend opschrift:

14aug17, 12u44, Rue Merlin de Douai, Dowaai, Frankrijk

Zoals Gent heeft Dowaai veel eenrichtingsverkeersstraten. Alle straten die niet te smal zijn hebben beperkt eenrichtingsverkeer (double sens cyclable heet dat ginder) en dat is altijd ook met wegmarkeringen aangeduid. Heel zelden is dat bescheiden, zoals hier vlak bij het stadhuis:

14aug17, 12u55, Rue Francis Godin, Dowaai, Frankrijk

Op grotere straten ziet het er bijna uit zoals de Gentse Oude Houtlei:

14aug17, 12u55, Rue de Paris, Dowaai, Frankrijk

Daarbij sneuvelen er regelmatig ook nog een paar parkeerplaatsen:

14aug17, 12u50, Rue des Foulons, Dowaai, Frankrijk

Wist u overigens dat rechtsaf door rood bestond in Frankrijk vóór wij het hadden? En dat het mottige bord dat wij daarvoor gebruiken afgekeken is van het Franse? De overzichtsfoto vat alles samen: de fietssluis, verduidelijkt met een bord, een laag licht voor als je rechtdoor wil, en als je rechtsaf wil heb je de double sens cyclable met een fietspad en moet je niet voor het rode licht wachten.

14aug17, 14u52, Rue des Wetz, Dowaai, Frankrijk

Voilà, veel meer moet dat niet zijn. Dat is ook niet zo verwonderlijk: Douai heeft een systeem van vélo-testeurs: dagdagelijkse fietsers die problemen rapporteren en mogelijke verbeteringen voorstellen. Meer daarover kan je lezen op de website van de stad Douai.

Er zijn nog altijd heel erg weinig fietsers ginder. Ik schat dat Gent per kilometer fietspad ongeveer honderd keer zoveel fietsers heeft als Douai. Zo nu en dan, als je goed kijkt, zie je er wel eentje, maar ze zijn vooralsnog zeldzaam.

Nu we toch in Noord-Frankrijk aan het rondfietsen zijn: ook buiten Duinkerke en Douai zie je meer en meer fietsvoorzieningen. Soms kan je er originele ideetjes opdoen. Zo heb ik niet ver van Douai voor de eerste keer een fietssnelweg gezien met een pechstrook:

14aug17, 15u34, D144, Montigny-en-Ostrevent, Frankrijk

Bovendien werken niet alleen openbare besturen mee. Zelfs Lidl heeft betere fietsstallingen in Frankrijk dan bij ons:

14aug17, 9u41, Chemin des Hamaides, Sint-Amand-les-Eaux, Frankrijk

Drie jaar geleden nam de stad Gent het initiatief om op een aantal kruispunten het verkeersbord te plaatsen waarbij je als fietser het rood licht mag negeren om rechtsaf te rijden.
Ondertussen kan je ‘rechtsaf door rood’ op 18 Gentse kruispunten.
Gents Milieufront (GMF) en de Fietsersbond vinden dit een uitstekend idee.
Beide organisaties deelden op Valentijn ter hoogte van het kruispunt Charles De Kerchovelaan – Fernand Scribedreef, onder het motto ‘rechtsaf door rood, de snelste weg naar je lief’ een flyer uit waarin we uitleggen waarom rechtsaf door rood uitbreiding verdient.
Door ‘rechtsaf door rood’ ben je immers – op Valentijn of niet – sneller bij je lief (of je huis of bij de bakker).

valentijn_folder_fietsersbond-foto2-hr-page-001

Drie jaar na de invoering in Gent zijn er geen meldingen van ongevallen gebeurd.
Ook in Brussel kan je op een aantal kruispunten rechtsaf door rood, en de invoering ervan werd door het Belgisch Instituut voor Verkeersveiligheid (BIVV) positief geëvalueerd.
Het BIVV constateerde geen problemen of conflicten.
Reden genoeg voor het GMF en de Fietsersbond om te vragen het systeem uit te breiden naar àlle kruispunten in Gent en niet enkel die onder het beheer van de stad vallen.
De Vlaamse overheid blijft zich – ondanks de positieve resultaten in Gent en Brussel – verzetten tegen ‘rechtsaf door rood’.
Daardoor staan fietsers in Gent vaak nodeloos te wachten aan kruispunten beheerd door het Vlaams gewest.
Rechtsaf door rood is nochtans erg gemakkelijk in te voeren en betekent opnieuw een stap richting een fietsvriendelijker Gent.
Met deze actie willen GMF en de Fietsersbond de Vlaamse overheid sensibiliseren om haar verzet te laten vallen.

GMF en de Fietsersbond onderzochten ook op welke kruispunten rechtsaf door rood veilig kan.
Daarbij denken de organisaties onder andere aan het kruispunt Burggravenlaan-Krijgslaan, Burggravenlaan-Kortrijksesteenweg en Antwerpsesteenweg-Schoolstraat.
Er zijn ook nog enkele kruispunten in beheer van stad Gent waar rechtsaf door rood zou kunnen worden ingevoerd: bijvoorbeeld de Koning Albertlaan met de Meersstraat.
Een volledig overzicht van onze meer dan 30 voorgestelde locaties vind je op onderstaande kaart.

 

 

 

Fietsers staan 10% van hun fietsrit nodeloos stil. Vlaanderen talmt met rechtsaf door rood

De Fietsersbond berekende aan de hand van 360 fietsritten hoeveel tijd verloren gaat bij fietsers door te wachten aan een verkeerslicht. De gemiddelde verliestijd is 10%. In Gent is het iets minder (9%), in Antwerpen iets meer (12%). Gemiddeld staan fietsers stil voor vijf stoplichten. De Fietsersbond ijvert voor een lichtenregeling op maat van fietsers en het plaatsen van ‘rechtsaf door rood’ bordjes in Vlaanderen, in navolging van Brussel.

Verkeerslichten zijn afgesteld op het autoverkeer, met als gevolg dat fietsers vaak nodeloos moeten wachten. Sinds lang ijvert de Fietsersbond ervoor om fietsers naar rechts te laten afslaan daar waar ze zinloos staan te wachten. Twee mogelijke oplossingen. Plaats de verkeerslichten zodat ze niet gelden voor fietsers, aan de linkerkant van het fietspad. Dat is onze voorkeursoplossing. Het kost niets, althans niet bij een nieuwe weginrichting. Als dat niet kan, plaats dan een bordje dat fietsers rechtsaf mogen door het rood. Dat kost weinig.

Brussel voert snel in. Vlaanderen hinkt achterop.

De federale ministers van mobiliteit voelden nooit veel voor het voorstel. Gelukkig kwam het parlement met een initiatief. De wet is er sinds 28 december 2011. Brussel ging er meteen mee aan de slag. Er werden bordjes geplaatst op acht kruispunten tijdens een proeffase. Het BIVV beoordeelde de proef en vond geen problemen. Logischerwijs besliste het Brusselse gewest RADR bordjes te hangen op alle kruispunten, op enkele uitzonderingen na.

In Vlaanderen blijven RADR bordjes echter een zeldzaamheid. We zien er enkele in Gent en andere gemeenten waaronder Kontich en Waarschoot. In Mechelen wordt het ernstig overwogen. De Vlaamse gemeenten willen wel, maar de Vlaamse overheid niet. En vermits de meeste verkeerslichten op de kruisingen van gewestwegen of van gewestwegen met gemeentewegen staan, blijven ze schaars.

Waarom is de Vlaamse overheid tegen?

Zij vreest dat fietsers zouden denken dat het voortaan altijd en overal mag en dat het verwarring zou scheppen bij kinderen. Dat wordt tegengesproken door de bevindingen in Brussel en Gent.

Vlaanderen vindt ook dat verkeerslichten aan de ‘correcte’ kant moeten staan ten opzichte van de fietser. Daar is de Fietsersbond het mee eens. Bij het plaatsen van nieuwe verkeerslichten gebeurt het echter nog niet stelselmatig. En een verkeerslicht verplaatsen, kost veel tijd en veel geld. Fietsers zijn geduldig en wachten reeds lang op meer en beter fietsbeleid. Maar oneindig veel verkeerslichten verplaatsen zou hun geduld wel al te zeer op de proef kunnen stellen. En waarom iets duur maken als het ook goedkoop kan?

Rechtsaf door rood, altijd en overal?

De Fietsersbond vindt van niet. Alleen waar het veilig kan. Dat zijn kruisingen waar andere verkeersdeelnemers nauwelijks merken dat fietsers naar rechts gaan door het rood. We boden onze leden criteria om op zoek te gaan naar zulke plekken. Op deze kaart vind je terug welke kruisingen ze aanduidden. Hier vind je een selectie van telkens 5 kruisingen in 5 steden in Vlaanderen waarvan we zeker weten dat het kan. (Mechelen, Gent, Antwerpen, Leuven en Sint-Niklaas)

 

Gent heeft op vijf kruispunten R(A)DR uitgewerkt.
Het kruispunt Ottergemsesteenweg met Burggravenlaan kreeg een degelijke herinrichting.

17maa14, 18u17, Ottergemsesteenweg

17maa14, 18u17, Ottergemsesteenweg

De inrichting waarbij fietsers in het midden van twee autorijstroken een rode fietsrijstrook hadden werd afgeschaft.
Het was een oud experiment met voor- en nadelen.
De voordelen waren er voor de assertieve fietsers die rechtdoor wilden.
Niet-assertieven en rechtsafslaanders zaten in de verdrukking.
Nu wordt het een “klassiek” kruispunt, maar met R(A)DR.
Het wegbeeld is helderder, al zag je nog flink wat fietsers het (onbestaande) pad in het midden opzoeken.
De overgangsperiode is altijd de gevaarlijkste.
Begeleidende borden naar Nederlands model in de stijl van “opgelet, veranderde weginrichting” kunnen zo’n periode begeleiden.
Nu zag ik bij een paar automobilisten een raar soort agressie.

Een paar minuutjes observeren toonde drie soorten R(A)DRfietsers.
1 De vroegere roodrijder, te herkennen aan zijn ervarenheid, soms roekeloosheid:

17maa14, 18u20, Ottergemsesteenweg

17maa14, 18u20, Ottergemsesteenweg


2 De gezagsgetrouwe R(A)DRstapper:
17maa14, 18u20, Ottergemsesteenweg

17maa14, 18u20, Ottergemsesteenweg


3 De nieuwe R(A)DRrijder, rustig uitkijkend naar voetgangers en fietsers van links:
17maa14, 18u20, Ottergemsesteenweg

17maa14, 18u20, Ottergemsesteenweg

R(A)DR

15 maart 2014

Voila. ’t Is eindelijk een feit: Gent is de eerste stad in Vlaanderen waar borden komen die fietsers officieel toelaten om rechtsaf of rechtdoor te rijden door het rode licht. Let wel: dit mag enkel waar de borden het expliciet toelaten!

Eindelijk, want de Fietsersbond ijvert hier al jaren – wat zeg ik: decennia – voor.

Frankrijkplein (Lammerstraat), 14 maart 2014

Frankrijkplein (Lammerstraat), 14 maart 2014

Fietsersbond Gent was natuurlijk ook van de partij.

Laat ons hopen dat er nog veel borden volgen op de plaatsen waar de situatie toelaat om op een veilige manier R(A)DR (rechtsaf/rechtdoor door rood) te fietsen.

Morgenvroeg staat een somber bericht ingepland.
Het leek ons beter het positieve bericht vanavond te lanceren.

16nov13, 12u24, Lammerstraat

16nov13, 12u24, Lammerstraat

Morgen, vrijdag 14 maart, 15u wordt aan het Woodrow Wilsonplein (vlakbij de Vooruit) de eerste RADR (RechtsAf Door Rood) van Gent ingereden.
Wees er al eerste bij, en ga het om 15u mee inrijden!

Ook als is het een proefproject, dat is goed nieuws.
De Fietsersbond pleit al jaren voor RADR.
Lees bijvoorbeeld de vier genuanceerde fietsbulten van de afgelopen jaren over dit thema.
Eén
Twee.
Drie.
Vier.

De proefprojectkruispunten met het nieuwe verkeersbord B22 zijn:
Lammerstraat met Rooseveltlaan en Kuiperskaai,
Dahliastraat met Francisco Ferrerlaan,
Eeklostraat met Groenestaakstraat (Mariakerke),
Hogeweg met Visitatiestraat (Sint-Amandsberg)
en Ottergemsesteenweg met Burggravenlaan.

RADR (2)

11 juli 2012

10jul12, 18u47, Keizervest / Brusselsestenweg


Geen twijfel mogelijk.
Het kruispunt Keizervest richting Dampoort/Brusselsesteenweg is bij vele fietsers een standaard RADR.
Ik ben nog van de oude stijl: afstappen, met de fiets op het voetpad de bocht nemen, en dan pas verder fietsen.
Maar meestal fiets ik rechtdoor naar huis.
Rustig wachten, en kijken naar de velen die er rechtsaf door rood fietsen.

Welke RADR-kruispunten verkiezen jullie?

%d bloggers liken dit: