Home

Onderwerp: het rondpunt van Drongen
Datum: Thu, 3 Apr 2014 15:45:47

Beste fietsers,

Elke dag heb ik het rondpunt van Drongen (aan Pietje Pek) nodig om mijn werkplek te bereiken. Enige tijd geleden zijn er daar ‘haaientanden’ verwijderd. Eerst vermoedde ik dat die herschilderd zouden worden, maar dit begint nu toch lang te duren…
Het is een onlogische situatie, één die ik niet goed kan uitleggen. Dus zou het leuk zijn als jullie er eens kunnen naar kijken.

Zo zijn de haaientanden aan de kant van de Mariakerksesteenweg (niet naar het centrum, maar uit de richting ‘Van de Walle’) weg zodat de auto’s geen voorrang meer moeten geven aan de fietsers die op het rondpunt rijden. De fietsers die uit dezelfde richting komen moeten dat wel doen.

12apr14,17u12, rondpunt Drongen

12apr14,17u12, rondpunt Drongen


Ook vanuit de andere richtingen ben je door deze ingreep als fietser in een erg zwakke positie geplaatst.
Het was voordien al een punt waar een hoge dosis assertiviteit nodig was. Als er nu iets gebeurt sta je (voor een verzekering) nergens.

vriendelijke groeten
LA

Opmerking van Fietsbult

Voor de voorrangsregeling verandert er niets: met of zonder haaientanden heeft een fietser voorrang op een fietspad. Als je ondersteboven wordt gereden zal je dus gelijk krijgen van de verzekering (je bent toch lid van de Fietsersbond? Als je door een familiale verzekering moet verdedigd worden kan je wel problemen hebben). Schrale troost natuurlijk.

De haaientanden zijn, zoals op de foto’s te zien is, overal en grondig verwijderd.

12apr14, 17u14, rondpunt Drongen

12apr14, 17u14, rondpunt Drongen

Waarschijnlijk zijn die haaientanden verwijderd juist omdat ze niets veranderen aan de voorrang. De redenering is: als we hier haaientanden schilderen gaat men denken dat een fietspad zonder haaientanden ernaast geen voorrang geeft (alsof vele automobilisten dat nu toch al niet denken). Maar natuurlijk denkt iedereen die hier vaak passeert hetzelfde als onze correspondent: de signalisatie is veranderd, dus is de voorrang veranderd.

Als je met haaientanden als fietser al assertief moet zijn om je voorrang te krijgen dan zal het zonder haaientanden erg moeilijk en dus onveilig worden. Slecht idee dus om ze weg te halen.

Bij de opening op 30 januari van het vernieuwde Sterrerondpunt is een waarschuwing aan alle weggebruikers hard nodig. De Sterre is allesbehalve veilig. Zeker, een aantal fietsers en voetgangers kunnen nu de rotonde vermijden door de nieuwe tunnel, maar dat is niet voor iedereen het geval. Wie toch het autoverkeer moet kruisen komt er bekaaid af.

We hebben het er hier al eens over gehad. Het is niet nodig om de hele analyse te herhalen, maar nu alles in beton gegoten is kunnen we er foto’s bijgeven.

Eén ding valt onmiddellijk op: het ding is heel erg gericht op snelheid. Dat is goed, zal u zeggen, de snelheid doelmatig inperken maakt alles veel veiliger in een potentiële conflictzone. Maar zo moet u het niet begrijpen. Het ding is heel erg gericht op een hoge snelheid, niet op een veilige snelheid. In een zeldzaam ogenblik van eerlijkheid noemt Wegen en Verkeer het op zijn website een turborotonde. Vooral als je de rotonde verlaat kan je als automobilist flink wat vaart zetten, dan nog geholpen door het feit dat je een bult afrijdt. Je hebt dan, tenzij je Voskenslaan in wil, zeker niet het gevoel dat je een rotonde verlaat. Kijk bijvoorbeeld wat een automobilist te zien krijgt die naar de Krijgslaan wil.

19jan14, 13u55, de Sterre

19jan14, 13u55, de Sterre

Vergis je niet: alle auto’s op de foto’s slaan rechtsaf. Rechtdoor is de weg die nu nog volstaat met rood-witte paaltjes. Ook de kant van de Kortrijksesteenweg richting Deinze ziet er zo uit.

19jan14, 13u58, de Sterre

19jan14, 13u58, de Sterre

Ook hier weer: wie rechtdoor wil moet links van de rode graafmachine zien te geraken. Toegegeven, de flauwe uitstulpingen die je op de foto’s ziet waren er vroeger helemaal niet, maar dat had men vijftien jaar geleden al kunnen verbeteren met een paar betonblokken.
Trouwens, nu we het over flauwe uitstulpingen hebben, dit komt wel erg bekend voor. Waar hebben we dat nog gezien?

19jan14. 14u44, Oktrooiplein

19jan14. 14u44, Oktrooiplein

Juist: aan de Dampoort, de afrit van de Kasteellaan op het Oktrooiplein. De ervaring leert dat het gemotoriseerd verkeer aan deze afslag behoorlijk snel rijdt en dat minder dan een kwart zijn richtingsaanwijzers gebruikt. Veilig oversteken? vergeet het.

Voor er iemand opmerkt dat het toch niet anders kan want dat er hier bussen rijden gooi ik er een verwijzing tussen naar het rondpunt in Den Bosch dat we een paar weken geleden bekeken. Die rotonde ligt op een knooppunt van het openbaar vervoer en krijgt in alle richtingen meer autobussen te verwerken dan de Sterre. Het kan dus echt wel anders.

Er zijn nog problemen, zoals de zebrapaden over twee rijstroken, soms zelfs aan een bushalte. Alles opsommen zou ons te ver voeren. Wat zeggen de ontwerpers er eigenlijk zelf van? Twee groepen citaten:

Groep 1

  • `de veiligheid op de nieuwe rotonde verbeteren’.
  • ‘extra veiligheid’.
  • `Een grondige heraanleg zal De Sterre een stuk veiliger maken, vooral ook voor de zachte weggebruiker’.
  • `… deze toegangspoort veiliger maken.’
  • `Er is bijzondere aandacht voor veilig fiets- en voetgangersverkeer’
  • `bevordert de veiligheid. ‘

Groep 2

  • ‘Er blijven nog vele gelijkvloerse fietsoversteken bestaan. In hoeverre vermindert het aantal werkelijke potentiële conflictpunten?’
  • ‘Fietsoversteken zijn uit de voorrang, hoewel het een situatie binnen de bebouwde kom betreft. En zeker zijn de langsliggende zebrapaden hiermee erg contradictorisch.’
  • ‘de oplossing [is] zeker geen ideaalplaatje, ondanks de erg grote investering.’
  • ‘een halve oplossing voor fietsers, en een zeer dure in verhouding tot het resultaat.’
  • ‘De dubbele toeritten blijven wellicht voor veiligheidsproblemen zorgen.’
  • ‘De fietsoversteken blijven bestaan en zo wordt het nut van de fietstunnel zwaar ondergraven. Er zijn slechts 2 bewegingen die volledig conflictvrij kunnen gebruik makende van de tunnel: vanuit N414 Kortrijksesteenweg naar de campus (en kan ook relatief vlot door via tegenrichting zowel N414 als N60 Krijgslaan te kruisen) en vanaf de campus en N60 naar de N43 Voskenslaan (momenteel de gevaarlijkste beweging en wordt hiermee opgelost). Alle andere bewegingen zijn minstens 1 à 2 maal gelijkgronds.
  • ‘Huidige oplossing voor fietsers is niet goed.’
  •  ‘het is [een] dure, sub-optimale oplossing.’
  • ‘de voorrangssituatie [zal] tot erge verwarring leiden. […] [M]et een zebrapad pal langs de fietsoversteken kan dit nooit overtuigen.’

Laat mij het zacht uitdrukken: de twee groepen citaten sluiten niet echt goed op mekaar aan. Nochtans komen ze uit erg gelijkaardige bron. Groep 1 omvat citaten uit officiële teksten voor het publiek: de bUZz-nieuwsbrief waarin het project wordt aangekondigd en de website van Wegen en Verkeer. De tweede groep citaten komt uit verslagen van de PAC, de provinciale auditcommissie. Even wat uitleg: een project zoals de Sterre wordt niet zomaar uitgetekend door een ingenieur in een bureautje. Het ontwerpproces passeert langs een aantal commissies waarin specialisten zitten zoals deze van het BIVV, het Belgisch Instituut voor de Verkeersveiligheid, naast vertegenwoordigers van zogenaamde stakeholders zoals De Lijn  en de dienst Mobiliteit van de stad Gent.  De PAC is een van deze commissies. De commissieverslagen zijn niet gericht op het grote publiek, maar zijn door de wet op de openbaarheid van bestuur wel publiek toegankelijk.

De Sterre is een typisch voorbeeld van het POTS-principe. Het ontwerp gaat uit van het autoverkeer, waarna fietsers en voetgangers als randanimatie worden toegevoegd. Als je geluk hebt krijg je een veilige brug of zoals hier een tunnel, want budgetten zijn er wel. Als je veiligheid echter in conflict komt met de maximale doorstroming van auto’s wordt je verwezen naar een gevaarlijke oversteek en krijg je ook nog te horen dat er `bijzondere aandacht [is] voor veilig fietsverkeer’.

Officieel past de heraanleg in een programma om de zwarte punten in Vlaanderen weg te werken. Dat is duidelijk niet gelukt. Als Gentse Fietsersbond vragen we minister Crevits dan ook om de Sterre onmiddellijk terug op de lijst van zwarte punten te zetten. Daar komt ze vroeg of laat toch wel op terecht, en zo wordt er minder tijd verloren om naar een oplossing te zoeken.

Laat ons eindigen met een positief punt. Naast het tankstation is er nu ook een toegang voor voetgangers en fietsers naar de universitaire campus. Van daaruit geraak je zonder oversteken in de tunnel die je naar de Voskenslaan brengt (een fietser die uit de Voskenslaan naar de campus wil moet nog wel oversteken, natuurlijk).

19jan14, 13u52, de Sterre

19jan14, 13u52, de Sterre

STOP-principe(3)

8 januari 2014

In onze toer van fietsstad Den Bosch zijn we aangekomen bij een rondpunt waar men echt wel trots op is. Voor ik uitleg waarom vergelijken we twee foto’s.

23mei12, 8u21, Dampoort

23mei12, 8u21, Dampoort

18okt13, Aartshertogenlaan, Den Bosch

18okt13, Aartshertogenlaan, Den Bosch

Wat is er allemaal mis op de bovenste foto, genomen op het alom vermaledijde Oktrooiplein, een plein zo fout dat zelfs de naam verkeerd gespeld is?

  • Punt 1. Bekijk het de foto vanuit het standpunt van een automobilist. Aan de laatste fietser is niet te zien of hij gaat oversteken of rechtdoor rijden. Je kan dus niet anticiperen, want je weet niet wat hij gaat doen.
  • Punt 2. Als fietser moet je een ingewikkelde draaibeweging maken net op het ogenblik dat je al je aandacht nodig hebt voor het verkeer.
  • Punt 3. Het autoverkeer komt van rechts achter je en gaat naar links naast je. Om dat te overzien moet je een nekbeweging maken die niet wordt terugbetaald door de ziekteverzekering.
  • Punt 4. Je kan als fietser pas laat zien of een aankomende auto op het rondpunt blijft of eraf gaat. Die fout is nog veel sterker aanwezig aan de kant van de Kasteellaan.
  • Punt 5. Voor een automobilist is het niet echt duidelijk dat je niet rechtdoor gaat als je het rondpunt verlaat. Ook dat is wel veel erger aan de kant van de Kasteellaan.

Nu gaan we naar de onderste foto. Daar kan je wel vroeg zien waar een fietser nu eigenlijk naar toe wil (punt 1). Wie bijvoorbeeld van rechts op de voorgrond komt en rechtsafgaat neemt eerst zijn bocht en heeft daarna tijd voor het verkeer (punt 2). Als je aan de oversteek rondkijkt dan komt het verkeer dat de rotonde verlaat gewoon van links en rijdt naar rechts (punt 3). De rijbaan voor auto’s maakt voor wie de rotonde verlaat een duidelijke hoek (punt 5) waardoor het manoeuvre ook voor de fietser duidelijk wordt (punt 4). (strikvraagje: welke van de vijf fouten vind je niet terug in het ontwerp van de Sterre?)

Nu, een rotonde die op alle vijf deze punten goed scoort is in Nederland de gangbare praktijk. Ik ben al langs tientallen Nederlandse rotondes gefietst en heb daar nooit iets gezien dat ook maar in de verte leek op de bovenste foto. Dat het rondpunt aan de redelijke eisen inzake veiligheid voldoet is dus geen reden voor trots.

De reden dat men zo trots is is dat het gaat om tweerichtingsverkeer voor fietsers in de voorrang.

18okt13, Aartshertogenlaan, Den Bosch

18okt13, Aartshertogenlaan, Den Bosch

Volgens het STOP-principe is dit logisch. Omdat er in Den Bosch veel straten met tweerichtingsfietspaden zijn is de voortzetting daarvan op een rotonde een natuurlijk gevolg. Als je altijd tegen de klok in moet kan het zijn dat je drie straten moet kruisen om je weg op zo’n fietspad voort te zetten tegen één als je rechtdoor mag. Dat fietsverkeer vlotter gaat in de voorrang dan uit de voorrang is ook wel duidelijk.

Verkeersdeskundigen in Nederland waren erg skeptisch: twee richtingen in de voorrang, dat moet toch gevaar opleveren. Maar in Den Bosch is dit ondertussen geen kleinschalig experiment meer: er zijn intussen al zes van deze rotondes. Wat men in Nederland wel heeft en in België niet: bruikbare ongevalsstatistieken. Met zes rotondes heb je al voldoende cijfers en wat blijkt? Niet gevaarlijk. Alleen die brommertjes die veel te snel over het rondpunt razen, daar heeft men nog geen oplossing voor.

%d bloggers liken dit: