Fietsen over de Schelde

Kaart: OpenStreetMap

Deze week kreeg Gentbrugge goed nieuws: in het kader van het Sigmaplan kondigden Stad Gent en de Vlaamse Waterweg maar liefst drie fietsbruggen over de Schelde aan. De eerste zou komen naast het viaduct van de spoorweg L58 Ledeberg–Gent-Dampoort, de tweede zou de Paul De Ryckstraat en de Jules Van Biesbroeckstraat verbinden en de laatste zou komen tussen de Scheldedijk in Heusden (met een verbinding naar de Damvallei) en de ingang van de Gentbrugse Meersen.

Een mogelijk toekomstbeeld aan de Jules Van Biesbroeckstraat (vooraan links)

Ook spreekt men over een veilig fietspad langs de Nijverheidskaai (de weg aan de noordzijde van de Schelde, tussen Gentbrugge Brug en de grens met Destelbergen).

Een officiële overeenkomst zou later dit jaar getekend worden. De volgende stap is het vrijmaken van budgetten. In de eerste plaats zullen de Vlaamse Waterweg en Stad Gent hiervoor moeten zorgen, maar wellicht zouden ook hogere overheden, met name de Provincie Oost-Vlaanderen en de Vlaamse overheid, een steentje bijdragen.

Een concrete timing ligt nog niet vast, al spreekt schepen Watteeuw over 2024.

Over het lot van de “saskes” werd nog niet gecommuniceerd. Het Sigmaplan voorziet immers een sluis in Heusden, waardoor de invloed van de getijden aan de Gentse kant van de sluis niet meer te voelen zal zijn en de saskes hun functie als sluis verliezen. Zo lazen we al in 2015:

De deuren van de sluis in Gentbrugge worden gerenoveerd en daarna geopend. Bij noodsituaties – denk maar aan waterverontreiniging – kunnen ze worden gesloten om de Gentse binnenwateren af te schermen. De sluis zal in normale omstandigheden echter niet langer een verbinding vormen voor zachte weggebruikers. Er wordt nog onderzocht of er in de plaats een bredere, veiligere voetgangers- en fietsersbrug kan komen.

Nieuwsbrief Scheldemeander Gent-Wetteren – April 2015

We zijn alvast benieuwd naar de verdere plannen.

De Saskes (6)

De Saskes vormen een belangrijke fietsverbinding. Sinds mensenheugenis zijn ze ook een probleem. (Mensenheugenis vangt officieel aan met de eerste Fietsbult van 23 maart 2008. Die allereerste fietsbult ging dan ook over de Saskes.)

Nu is er in de loop der jaren toch al heel wat verbeterd. In 2008 moest je als fietser niet alleen de verhoogde sluisdeuren trotseren, maar ook nog twee hekken, een hindernis die als enig doel had fietsers het leven zuur te maken. De hekken zijn al lang geschiedenis en in 2015 zijn de sluisdeuren aangepast: de oversteek is verbreed en er kwamen schuine oprijvlakken. Nog altijd niet ideaal, maar toch een hele verbetering.

Meer en meer fietsers gebruiken ze dan ook. Vorig jaar telde het GMF er tijdens de ochtendspits tussen zeven en negen 463 fietsers stadsinwaarts. Ter vergelijking: de Gaardeniersbrug haalde toen 445 fietsers. Het wordt daar dus stilaan behoorlijk druk, met een piek van 7 fietsers per minuut.

Je kan je afvragen waarom er dan nog altijd geen echte fietsbrug ligt. Dat is een lang verhaal over bevoegdheidsverdelingen en langetermijnplannen en weet ik wat: geen stof voor vandaag. De huidige toestand is een tijdelijke oplossing, maar dan wel een die nog jaren dienst zal moeten doen.

In elk geval, omdat het er steeds drukker wordt krijg je meer en meer momenten dat er heen en weer moet gewacht worden. Dat gaat dan zo: een paar mensen wachten aan de ene kant terwijl men vanop de andere kant oversteekt.

20mrt19, 9u56, Saskes

Tegen dat de wachtenden oversteken vormt zich aan de overkant een wachtrij.

20mrt19, 9u57, Saskes

Zo gaat het heen en weer. Ik heb daar nog nooit meegemaakt dat de afwisseling tussen de twee richtingen niet vlot verliep. De etiquette zorgt ervoor dat er, ook bij grote drukte, altijd wel iemand is stopt als er een groep wachtenden aan de overkant staat.

Al bij al duurt het soms toch wel een tijdje. Per slot van rekening is het traject op de sluisdeuren 17 meter lang. Een voetganger doet daar pakweg 13 seconden over, een fietsende fietser minder dan de helft. Dus, als ik daar aankom vlak na een fietser die van de andere kant komt, dan hoop ik dat hij niet afstapt maar doorfietst: dan moet ik maar half zo lang wachten. Ben ik er net eerder dan iemand aan de andere kant, dan vind ik het onbeleefd om af te stappen, want dan moet hij dubbel zo lang wachten.

Alleen: je moet afstappen. Er staan borden die je verbieden om door te rijden. Vreemd is dat het ene bord er al stond voor de doorgang verbreed werd (toen het diende om te voorkomen dat fietsers hun nek braken door het 15 centimeter hoger gelegen brugdek op te rijden),

20mrt19, 9u52, Saskes.

maar dat het bord aan de overkant er pas gekomen is toen de nieuwe doorgang al een hele tijd open was (want het oude bord was met het hek verdwenen). In de tussentijd mocht je dus van de ene kant naar de andere rijden, maar je moest wel te voet terug.

20mrt19, 9u47, Saskes.

Blijkbaar –ik heb het ook maar uit derde hand– is de redenering dat je moet afstappen omdat de doorgang te smal is om mekaar te kruisen. Of men erover heeft nagedacht dat een afgestapte fietser veel meer plaats inneemt en dat je mekaar dus nog altijd zeker niet kan kruisen (twee voetgangers kunnen naast mekaar langs, een afgestapte fietser en een voetganger al niet meer) valt te betwijfelen. Dat het verbod het verkeer in toenemende mate belemmert speelt al helemaal geen rol.

Is dit nu een oproep om beleefdheid en vlot verkeer te laten primeren op het verkeersreglement?

Neen, zo zijn we niet. Ten eerste gaan we nooit aanbevelen om het verkeersreglement te overtreden, zelfs niet waar het absurd is, en ten tweede blijkt dat de politie er wel degelijk boetes uitdeelt. Maar het is wel de hoogste tijd om het verbod op te heffen. Toestanden zoals deze hinderen niet alleen het verkeer, ze zorgen ook voor normvervaging. Erger-dan-zinloze verboden leiden tot een mentaliteit van ‘waarom zou ik me iets van de regels aantrekken?’

Als je dan toch absoluut bordjes wil zetten dan moet je maar in het verkeersreglement “smalle doorgang” opzoeken. Dan vind je dit bordenpaar:

Dat is de signalisatie die bij een smalle doorgang voor auto’s gebruikt wordt (en niet, zoals je zou verwachten, een verplichting voor chauffeurs om uit te stappen en hun wagen voort te duwen). Niet dat het hier echt nuttig is: één kant altijd voorrang geven is niet goed voor de vlotte afwisseling. Maar het zou toch al minder erg zijn dan de huidige combinatie.

Op de buiten (2)

Soms, als je langs de Vlaamse wegen fietst, kom je situaties tegen die niet zouden misstaan in een roman van Franz Kafka. Nemen we bijvoorbeeld het jaagpad langs de Schelde net ten zuiden van Oudenaarde. Vroeger was het niet prettig rijden daar. Het wegdek was in abominabele straat: boomwortels, putten, u kent dat.

Toen een paar jaar geleden het wegdek werd vernieuwd leek er dus reden tot blijdschap. Dat bleek na de werken nogal tegen te vallen. Over verschillende kilometer zit het nieuwe wegdek vol groeven.

16maa17, 15u15, Jaagpad Oudenaarde

Op een aantal plaatsen zijn die groeven zo diep dat je wiel er moeilijk uit geraakt. Niet zo erg dat je onmiddellijk valt, maar toch: zeer onaangenaam en met een zeker risico.

Om te zien wat er hier gebeurd is moet je naar de zijkant van de weg kijken. Je ziet duidelijk dat de betonrand uitsteekt boven het wegdek.

16maa17, 15u15, Jaagpad Oudenaarde

Dat is niet normaal natuurlijk: zo’n betonrand mag niet hoger komen dan het wegdek, alleen al omdat je anders geen behoorlijke afwatering krijgt. Men is hier gewoonweg vergeten (vergeten?) om de bovenlaag aan te brengen. De groeven moeten er voor dienen dat de hechting tussen boven- en onderlaag goed is.

De reden waarom er geen toplaag ligt is niet duidelijk. Misschien is de aannemer failliet gegaan? Misschien heeft hij de laatste laag maar weggelaten omdat dat hem goedkoper uitkwam? In elk geval zal het budget wel zo’n toplaag voorzien hebben, dus had men wel manieren om, met dezelfde of een andere aannemer, de weg af te werken.

De wegbeheerder, dat zal AWZ geweest zijn, heeft het probleem op een andere manier opgelost. Vermits het probleem lastig is voor fietsers, is het probleem ook de schuld van fietsers. Om dat duidelijk te maken en alle verantwoordelijkheid af te schuiven koop je dus gewoon een aantal verkeersborden met de klassieke formule ‘fietsers afstappen’.

16maa17, 15u20, jaagpad Oudenaarde

Voilà! Nu ervoor zorgen dat je genoeg borden hebt, zodat fietsers zeker niet kunnen zeggen dat ze de borden niet gezien hebben.

16maa17, 15u20, jaagpad Oudenaarde

Uiteraard is er geen mens die afstapt en een half uur te voet gaat.

16maa17, 15u20, jaagpad Oudenaarde

Maar als het mis gaat is het de fietser zijn schuld.

Bovenschelde (2): melding 95

Gent heeft een Schelde-schisma: twee verschillende Vlaamse administraties beheren deze rivier.
De ene beheert vanuit Antwerpen en Aalst de Zeeschelde, de andere vanuit de Nederkouter de Bovenschelde.
Het jaagpad vanuit Ledeberg tot aan de Ringvaart ligt aan de Bovenschelde.


De fietsonderdoorgang onder de autostrade B401 dateert (als ik het goed heb) nog uit vorige eeuw.
Het pad heeft de bouw van de Zuiderpoort naast de UCO en de passage van nutsbedrijven “niet goed verwerkt”.
Lees: het is kapot en versleten.
Hopelijk krijgt het na de afwerking van de woningen op de D’Hoogesite een renovatie, verlichting incluis.
Was daar trouwens ook geen fietsbrug beloofd?
Toch in dit artikel uit 2008.
De toegang vanuit de Edward Pynaertkaai tot de fietsonderdoorgang vraagt een snellere aanpak.
Zeker nu de werf aan de Marie-Popelinkaai recent afgerond is. (mooi nieuw fietspad!)
De toegang wordt met de nivoverschillen in het wegdek te onveilig.
16okt11, 16u22, Fransevaart

16okt11, 16u23, Fransevaart

16okt11, 16u23, Fransevaart

16okt11, 16u23, jaagpad Bovenschelde

Druk

Zelfs op een stuk van de Gentse kleine ring waar geen fietspad ligt kan het druk zijn:

26apr11, 08u16, Keizervest
De Keizervest is een missing link.
Pas hier start een fietspad:
26apr11, 08u17, Keizervest
De plannenmakers werken op de andere Scheldeoever aan een luwe fietsroute.
Dat is goed, maar geen excuus om de kleine ring niet rond te maken voor fietsers.
26apr11, 08u18, Sint-Lievenslaan

Hoop / wanhoop

Soms is er hoop.
Dan zie je dat een stukje vrijliggend hobbel-hobbel-asfalt-fietspad degelijk geherasfalteerd is.
En dan hoop je dat ook het vervolg hobbel-hobbel-klinkers-fietspad een beurt krijgt.

15okt10, 15u23, Jan Delvinlaan

15okt10, 15u25, Jan Delvinlaan

15okt10, 15u28, Vincent Evrardlaan

Soms is er wanhoop.
Dan zie je dat een pas aangelegd pad weer afgebroken wordt.
Er komen appartementen.
“Daddes een foutte van de gemiente”, is de uitleg van de kraanman.
Dan wanhoop je even, en hoop je dat de man liegt.

Kopenhagen (15): gezondheid

Ik dènk dat dit Deens wil zeggen: wie dagelijks 30 minuten fiets leeft 5 jaar langer. Klopt dat?

30apr10, 14u17, Kopenhagen

Lady M vertelde deze week over een collega-verpleger die probeert om vanuit Oudenaarde dagelijks met de fiets naar Zwijnaarde te pendelen. Ploegenwerk. Alleen jammer dat er geen verlichting langs de Schelde staat, want als het donker is, is het te gevaarlijk om langs daar te pendelen. Een fitnesabo heeft hij vermoedelijk niet nodig.

Lint

23jan10, 13u54, Vlaamsekaai

Het beton is droog. Het lint is geknipt gescheurd.
23jan10, 13u54, Vlaamsekaai
De nieuwe oversteekplaats tussen Vlaamsekaai/Jan Delvinlaan en Eendrachtstraat ziet er -op het eerste zicht- zeer degelijk uit. De fietsverkeerslichten hebben kleine lichtjes op ooghoogte. Zou dit vanaf 2009 bij Stad als Gewest de nieuwe standaardnorm zijn? Applaus.
23jan10, 13u48, Vlaamsekaai / Eendrachtstraat
Gedaan met bonkende boordstenen op de overgang tussen pad en rijweg, leve de vloeiende overgang. Applaus hiervoor. De werf duurde behoorlijk lang omdat de riolering hier problematisch slecht was, en uiteraard mee vernieuwd werd.

Het nieuwe tweerichtingsfietspad loopt van de “Saskes” naar het versleten pad langsheen de Schelde op de Jan Delvinlaan.

23jan10, 13u47, Vlaamsekaai
23jan10, 13u47, Vlaamsekaai / Jan Delvinlaan

Wat staat er hier nog op het verlanglijstje?
– Degelijke verlichting ter hoogte van de oversteekplaats met de Denderlaan. Dit vraagt accentverlichting. De huidige verlichting is zelfs niet gelijkmatig verspreid. (controleert dat ooit iemand?)
– Een verhoogd eenrichtingsfietspad onder de spoorwegbrug vanaf de Denderlaan tot aan de vooropstelstrook op het kruispunt met de Heernislaan.
– Een fietspad op de Heernislaan tussen het zebrapad aan de bushalte en het kruispunt met de Eendrachtstraat.
– Een fietsbrugje over de Saskes.
– Een renovatie van het fietspad langs de Schelde op de Jan Delvinlaan tot een volwaardig tweerichtingsfietspad.
– Verhoogde aanliggende eenrichtingsfietspaden op de Vlaamsekaai. Aan de Scheldekant liefst even hoog als het voetpad. Hier kan dat vlot, de rioolkolken lopen toch in de Schelde.
– Een veilige oversteekplaats/zebrapad aan de Snoekstraat
– Elke vrijdagavond frietjes voor alle passerende fietsers.
23jan10, 13u54, Vlaamsekaai

Beton

Vroeger klonk “beton” als een vloek. Betontinck en zo. Nu veert m’n hart op bij de aanblik van vers, fragiel beton:

091105Gent_verkeer 045
05nov09, 16u54, Scheldekaai
091105Gent_verkeer 028
05nov09, 16u36, Vincent Evrardlaan
091105Gent_verkeer 053
05nov09, 16u58, Kerkstraat / Jan Samijnstraat
091105Gent_verkeer 060
05nov09, 17u03, Guldenmeers, Scheldekaai

Grijs beton matcht duidelijk met herfstbladerenbruin.

Donderdag was zonder meer een hoogdag voor betonminnend Gentbrugge. De trein der traagheid komt aan in het station. Vermoedelijk kan je er nu al fietsen. Deze as tussen Gentbruggebrug en de Visserij zal snel “renderen”.
Ook esthetisch wordt het de moeite:

091105Gent_verkeer 027
05nov09, 16u35, Scheldekaai (Arbedsite)
Enkel het strookje kasseien naast Gentbruggebrug en de link aan de tweede Keizerparkbrug heeft nog een betonnetje nodig. En deze zachte verbinding tussen Gentbrugge en de Schelde kan nu ook stadinwaarts “renderen”.

Organisch (2)

We zagen ondertussen al veel andere organische fietspaden. Ik stop te weinig om ze te fotograferen.
Hier is een mooie wegomlegging aan de gang:

17feb09, 13u40, Sluizenweg
17feb09, 13u40, Sluizenweg
De gedateerde paaltjes uit de jaren 70 weghalen is natuurlijk efficiënter.

Schaatspret

Sneeuw is immens mooi. Schaatsen is zalig romantisch. Fietsen op ijs of sneeuw is dat niet. Met de juiste snelheid en de knieën lichtjes gebogen –klaar voor de sprong– lukt het voor de durvers.

11jan09, 13u23, jaagpad langs de Schelde, Bellevue
11jan09, 13u23, jaagpad langs de Schelde, Bellevue

Jaagpaden zijn tot nader orde geen wegen. Het zijn gedoogzones. Dat merk je in tijden van sneeuw. Nobody cares. Zelfs na een week kunnen de mensen die de jaagpaden gebruiken voor woon/werkverkeer de boom in.

11jan09, 13u35, jaagpad tussen langs de Schelde tussen Ledeberg en Ringvaart
11jan09, 13u35, jaagpad tussen langs de Schelde tussen Ledeberg en Ringvaart

Soms werkt het hokjesdenken in dit landje ferm op m’n heupen. Ik hoor de Stad Gent of de gemeente Merelbeke al zeggen: dat is niet van ons, maar van Waterwegen en Zeekanaal. Ik hoor Waterwegen en Zeekanaal al de paraplu opsteken: “dat behoort niet tot onze taken“. Volgens hun site worden jaagpaden enkel gebruikt voor recreatie. Kan iemand hen duidelijk maken dat het leven meer is dan recreatie? Dat er zoiets is als woon/werkverkeer en woon/schoolverkeer?