Home

De ware Vrede

17 september 2018

Op 20 september worden de plannen voor de Verapazbrug aan het publiek voorgesteld. Over de brug zelf misschien een andere keer; nu gaan we kijken naar het ontwerp van het kruispunt dat het sluitstuk moet vormen van de R40 rond Gent: de aansluiting van de Verapazbrug met de Afrikalaan. Dat wordt een belangrijk kruispunt: het vormt de aansluiting van de stadsring met de Vliegtuiglaan en zo de poort naar de oostelijke haven. Je kan er dan ook op rekenen dat veel zwaar verkeer het traject Wiedauwkaai-R40-Vliegtuiglaan zal volgen. Ook voor fietsers is dit een belangrijk punt: een goede inrichting betekent een boost voor het toenemend woon-werkverkeer met de fiets. Wie van thuis uit de fiets neemt en van de Verapazbrug komt of wie vanuit Gent-Dampoort vertrekt zal langs hier komen op weg naar de haven.

Er is blijkbaar nog wel wat speelruimte in de plannen: AWV toont twee mogelijke varianten voor het kruispunt.

(bron: AWV)

Opvallend is dat de eerste variant veel meer capaciteit voor autoverkeer heeft dan de tweede: vier rijstroken komende van de brug en twee gaande naar de Vliegtuiglaan in het noorden, tegen drie en één in de tweede variant. Maar fietser en voetganger komen er in beide varianten bekaaid af.

Er is iets wat je niet kan zien op plannen: dat is het schema van de lichten. Het is natuurlijk mogelijk om een veilige lichtenregeling uit te denken. Maar op een driewegskruispunt als dit is uiteindelijk alle verkeer afslaand verkeer. Als je voetgangers en fietsers wegdenkt kan je bepaalde richtingen alternerend doorlaten, maar als je een groenfase voor overstekend verkeer nodig hebt neemt die een flinke hap uit je cyclus. Als je een voetganger twee rijstroken wil laten oversteken ben je al gauw meer dan tien seconden kwijt, zelfs al zou het voetgangerslicht maar één seconde groen worden. Op de plannen zien we oversteken over drie rijstroken, dus dat loopt op. Dan heb je de keuze: óf veilig oversteken óf vlotte autodoorstroming. Beide samen kan niet. Zo kom je aan een situatie die heel erg lijkt op die van Sint-Lievenspoort. Daar heeft men resoluut voor doorstroming gekozen met nefaste gevolgen voor de veiligheid. Nefaste gevolgen die men binnenkort hoopt weg te werken met een onderdoorgang.

Daarmee is het hoge woord eruit: een onderdoorgang voor fietsers en voetgangers. Niet goedkoop, maar het is natuurlijk veel goedkoper om zo’n doorgang van de eerste keer te maken dan om je kruispunt af te moeten breken zoals bij de Sterre, nog afgezien van de verkeersellende die daarbij hoort. Voor wie kijkt naar de ongelijkgrondse kruisingen van de R40 (Isabellakaai, Rooigemlaan, Palinghuizen-brug, Gaardeniersbrug, Visserij, het nog op te knappen Malem), die allemaal het verkeer veel veiliger maken enerzijds, en de ellende op kruispunten zoals Dampoort, Sint-Lievenspoort en Heuvelpoort anderzijds, is het onbegrijpelijk dat hier gekozen wordt voor een structuur die de problemen ingebakken heeft. Om het in het Frans te zeggen: het is typisch fin-de-siècle. In het achttiende jaar van deze eeuw loopt dat ver achter op de tijd.

Vijftig tinten wit

19 juni 2018

Zwarte punten voor fietsers: ze zijn de laatste tijd, helaas, veel in het nieuws geweest. De betekenis van de term lijkt duidelijk: het zijn plaatsen waar het voor de fietser gevaarlijk is.

Als er zwarte punten zijn dan moeten er ook witte punten zijn. Dat zijn dan punten waar je als fietser veilig langs kan.

Maar als je oplet dan blijkt niet iedereen hetzelfde idee te hebben over wat een wit punt is. Wit is duidelijk een kleur met vele tinten.

Een voorbeeld: er gebeuren veel zware ongevallen doordat een auto of vrachtwagen aan verkeerslichten rechtsaf slaat en daarbij een fietser aanrijdt. Soms komt de fietser daarbij om, zoals in februari in Oostakker en in december 2015 in Ertvelde. Ook deze week weer: een dode in Leuven en een zwaargewonde in Wilrijk. Het is het soort ongevallen dat in Nederland niet kan gebeuren omdat verkeerslichten daar conflictvrij zijn: als je groen hebt kruis je niet het pad van iemand anders die ook groen heeft.

Daarom is de eis ontstaan om kruispunten hier ook conflictvrij te maken. De Fietsersbond is hierbij de vragende partij, daarin gesteund door alle deskundigen. Nu blijkt echter dat je moet oppassen met wat je vraagt: je zou het namelijk kunnen krijgen.

Na het ongeval in Oostakker kwam AWV aanzetten met een lijst van kruispunten die ze al, geheel of gedeeltelijk, conflictvrij hadden gemaakt. Dat is interessant: hoe vermijdt AWV dan de conflicten? Tijd om de lijst eens op te vragen en een kijkje te nemen. Via een parlementaire vraag belandde de lijst in mijn mailbox.

Dat was even slikken. Het eerste kruispunt dat opvalt in de lijst is dat van de Brusselsesteenweg en de Land Van Rodelaan.

27apr18, 13u22, Brusselsesteenweg

Dat kruispunt is na de heraanleg hier in deze rubriek al aan bod gekomen. Dat was niet bepaald omdat het een toonbeeld van veiligheid was geworden: integendeel.

Het is inderdaad niet meer zo dat fietsers die bij groen licht rechtdoor willen in conflict kunnen komen met auto’s die groen hebben om rechtsaf te slaan. Neen, fietsers die rechtdoor willen komen nu in conflict met auto’s die rechtsaf willen buiten de lichtenregeling. Op een bypass dus. Het oordeel van alle specialisten voor zo’n ding is unaniem: dit is veel gevaarlijker dan de oorspronkelijke regeling.

Bovendien lijkt dit kruispunt erop te wijzen dat het ontworpen is door iemand die erop uit was de situatie zo verwarrend mogelijk te maken. Als dat inderdaad de bedoeling was dan is het kruispunt zeer geslaagd. (Waarschuwing: lijken de komende zinnen verward en verwarrend? Dan geven ze goed de realiteit weer.) Fietsers krijgen aan de bypass wel een bord dat ze geen voorrang hebben, maar auto’s krijgen niet te zien dat ze wel voorrang krijgen (er is rechtspraak van het Hof van Cassatie die zegt dat de blokmarkering niet voldoende is om fietsers uit de voorrang te halen). Om juist te zijn: met de auto op de bypass moet je wel voorrang geven aan auto’s die van links komen en die groen hebben, maar niet aan fietsers die van links komen en die groen hebben (dat komt door de fictie dat de bypass een aparte weg is die niets met het kruispunt te maken heeft). Volgens de signalisatie die die auto’s die van links komen hebben, moeten zij dan weer voorrang geven, want zij hebben geen voorrangsteken: voor hen geldt voorrang van rechts. Je kan natuurlijk wel zeggen dat zij de haaientanden voor het van rechts komend verkeer kunnen zien, maar dat is niet belangrijk. Er is namelijk jurisprudentie die zegt dat je niet mag concluderen dat je voorrang hebt uit tekens die voor de anderen bestemd zijn: je moet je baseren op de tekens die er voor jou zijn. Wat voetgangers betreft: zelfs ik heb er geen idee van of het nu de bedoeling is of voetgangers die de bypass oversteken voorrang hebben of niet. Dat hangt ervan af of je de bypass als een aparte weg beschouwt: zoja dan zijn het de voetgangers die volgens artikel 19, paragraaf 5, voorrang hebben, zonee dan hebben de auto’s voorrang. Tenzij natuurlijk je ervan uitgaat dat de voetgangers een deel van dezelfde weg volgen: dan hebben ze voorrang volgens artikel 19, paragraaf 4. Of tenzij je ervan uitgaat dat de auto’s tegen dat ze bij de voetganger komen hun afslaande beweging al voltooid hebben of er nog niet aan begonnen zijn: dan is artikel 19 niet van toepassing en hebben zij weer wel voorrang. Petite histoire: toen ik probeerde een foto te nemen van een auto die over de oversteekplaats voor fietsers reed, was dat gewoonweg onmogelijk.

27apr18, 13u23, Brusselsesteenweg.

Ik stond dan wel op een paar meter van de stoeprand en had een fototoestel voor mijn kop, maar zelfs dan nog stopte letterlijk elke auto om mij te laten oversteken. Dat is misschien dan nog het enige positieve aan heel de toestand: alles is zo gevaarlijk en verward dat iedereen er extra voorzichtig is.

Zo is het ook met andere kruispunten op de lijst. Industrieweg/Eversteinlaan x Evergemsesteenweg/Zeeschipstraat bijvoorbeeld, waar voor de afwisseling de fietsers wel voorrang hebben op het autoverkeer op de bypass, maar dat door de begroeiing extra onoverzichtelijk is.

20mei18, 11u29, Industrieweg.

Een kruispunt dat, opvallend genoeg, niet op de lijst staat is de andere kant van de Zeeschipstraat, het kruispunt met de Wiedauwkaai. Het is nochtans ook gedeeltelijk uitgerust met ‘conflictvrije’ bypasses.

23mei18, 5u55, Zeeschipstraat.

Alleen, net op een van die bypasses is een paar jaar geleden een dodelijk ongeval gebeurd.

23mei18, 5u55, Zeeschipstraat.

Misschien staat het kruispunt daarmee op de zwarte lijst en is het zelfs voor AWV iets te gortig om een kruispunt zowel op de lijst van zwarte punten als op de lijst van witte punten te zetten, zelfs al hoort het er volgens hun criteria wel bij.

En daarmee is de cirkel rond. Blijkbaar is niet alleen wit een kleur met evenveel tinten als zwart, er is meer: sommige tinten wit zijn ook tinten zwart.

Begrip

23 maart 2017

Onze wervencultuur is duidelijk anders dan in Nederland, Denemarken of Duitsland.
Niet dat àlles daar feilloos verloopt, dàt nu ook weer niet.
Maar het respect voor voetgangers en fietsers is er overduidelijk groter dan bij ons.
Vandaag zag ik weer een staaltje van “onze” cultuur:

22maa17, Martelaarslaan

Niks van aanduiding dat je in een put rijdt.
Ook niks van afgebakende zone om veilig verder te fietsen.
Ik nam foto’s, vervolgde mijn weg naar het station, en besloot aan de Albertbrug om terug te keren.
Op de Martelaarslaan had ik in de verte een gele auto van Wegen en Verkeer gezien, en hoopte hun hierover aan te spreken.

22maa17, Martelaarslaan

Dat was een dom idee.
Ik zag niemand van Wegen en Verkeer, en toonde de foto hieronder dan maar aan mensen met een witte helm van wegenbouwfirma ASWEBO.

22maa17, Martelaarslaan


Daarbij de vraag: “Zou u uw kinderen hier laten fietsen?”
Veel begrip viel er niet te rapen.
Eén van de mannen reageerde: “Wat is het probleem?”
Maar misschien lag dat gebrek aan begrip ook wel aan mezelf.
Ik denk dat ik weinig rust uitstraalde, eerder boosheid.
Boze mensen krijgen hoogstzelden begrip van mensen die zich aangevallen voelen.
Heren van ASWEBO, mocht ik u onbeschoft toegesproken hebben: mijn excuses.
Wie deze blog volgt weet dat mijn respect voor het zware werk van bouwvakkers groot is.
Niet voor hun werfmethodes.

De komende 10, 20, 30 jaar zal Gent nog massààl veel wegenwerven meemaken.
Er is nog een hoop “achterstallig onderhoud”.
Servosturen helpen wegen sneller om zeep.
En sommige wegen verslijten wel verdacht snel.
Ik kan zo uit mijn hoofd een paar zeer noodzakelijke en / of al jarenlang aangekondigde werven opsommen.
Daar gaan we.
De N9 Brugsevaart tussen Palinghuizen en R4.
De Antoon Cantriestraat.
De Zonnestraat.
De as Kortrijksepoortstraat- Nederkouter.
De Serafijnstraat.
Het Tolhuis.
De Parklaan.
De Henegouwenstraat.
De R4 in de haven van Gent.
De Langerbruggestraat.
De Groenebriel.
De Bagattenstraat.
Een stuk Dendermondsesteenweg.
Het kruispunt Forelstraat – Heernislaan.
De Lourdesstraat.
De Vera Pazbrug met aansluitingen op de Afrikalaan en Muidelaan.
Vul maar aan met honderd andere straten.
Een stad in evolutie heeft in feite altijd wegenwerven.

Het aspect “veiligheid” is één van de allergrootste redenen waarom mensen niet willen fietsen.
Als we de wegenbouwers op hun klassieke (voetgangers- en) fietsonvriendelijke manier laten verder werken zullen ze nog jàààrenlang mensen afschrikken om de fiets te nemen.
Wie wil zijn kinderen door zo’n chaos sturen?

22maa17, Martelaarslaan

22maa17, Martelaarslaan

22maa17, Martelaarslaan

Hoe krijg je die mentaliteit verandert?
Een individu kan niks.
Eén werfopzichter kan niks.
Eén ploegbaas kan niks.
De groepsdruk van de bedrijfscultuur bepaalt alles.
Of is het het gebrek aan degelijke controle door de overheid?
Zolang de wegbeheerders deze toestanden door de vingers zien zullen bedrijven hun werfcultuur niet aanpassen.
Vraag is: menen de werfbeheerders het ècht met het beleid om méér mensen op de fiets te krijgen?
Dus bij deze: dames en heren wegbeheerders, als je het ècht meent met het beleid om méér mensen op de fiets te krijgen, start met een doortastend en efficiënt werfbeleid en werftoezicht.
Jullie weten ongetwijfeld zelf wat de beste manier is: de strenge manier, de beloningsmanier, of de creatieve manier.
Maar maak alsjeblieft dat ook jullie kinderen of kleinkinderen er veilig kunnen fietsen.

Engelse les

22 april 2014

Op zoek naar de Engelse vertaling van het woord fietssuggestiestrook stuitte ik op het woord sharrow. Het woord is een samentrekking van shared(gedeeld) en arrow(pijl). Het is uitgevonden in (schrik niet) de Verenigde Staten (die van Amerika) en duidt een symbool op de weg aan:

Een Canadese sharrow

Een Canadese sharrow

(gevonden op bikenewton).

Er is een erg groot verschil tussen een rij sharrows en een fietssuggestiestrook. Niet zozeer dat ze er een beetje anders uitziet, maar ze heeft een heel andere bedoeling. Met een fietssuggestiestrook probeer je automobilisten naar links op te schuiven, met sharrows probeer je fietsers naar links op te schuiven. Een fietssuggestiestrook ligt helemaal aan de rand van de rijweg. Een goedgeplaatste rij sharrows ligt in het midden van een rijstrook of rijbaan. Op die manier help je fietsers hun plaats op de weg op te eisen in plaats van zich te laten wegdrummen. Niet alleen haal je zo fietsers uit de gevarenzone met openslaande autoportieren (dat is een groot probleem: alleen al in Gent zijn de afgelopen vijf jaar twee fietsers omgekomen nadat een automobilist zonder te kijken zijn portier opensloeg). Ook zorg je ervoor dat automobilisten niet rakelings voorbijsteken (ook in Gent: 1 dode). De mensen die het systeem met sharrows hebben uitgedacht zouden dan ook een beroerte krijgen als ze onze fietssuggestiestroken zouden zien.

Ik ben zonet nog even naar de Dendermondsesteenweg geweest om het nog eens uitgebreid na te kijken en ja hoor, het is zo: werkelijk geen enkele automobilist hield meer dan pakweg tien centimeter plaats tussen zijn auto en de fietssuggestiestrook als hij een fietser passeerde en werkelijk geen enkele automobilist bleef achter een fietser rijden. Dat betekent dat fietssuggestiestroken echt niet helpen bij het naleven van het verkeersreglement: je moet minstens een meter tussen je auto en de fietser houden en zo breed zijn de fietssuggestiestroken niet. Met andere woorden: door de fietssugestiestrook krijgt een automobilist de indruk dat hij een toffe pee is die de fietsers toch wel veel plaats geeft, terwijl hij de fietser in kwestie niet eens mag voorbijsteken.

Een fietssuggestiestrook betekent: fietsers mogen plaats krijgen, maar zeker niet te veel. Een rij sharrows betekent: fietsers zijn volwaardige verkeersdeelnemers en moeten zich niet laten wegdrummen.

Op de Visserij zijn vrij onlangs een paar zeer bescheiden fietssymbolen geschilderd.
Hieronder een impressie van hoe fietsstraat de Visserij er zou uitzien met sharrows (nu ja, de bedoeling is dat het verkeer zich dan ook anders gedraagt als op de foto):

Visserij, ooit?

Visserij, ooit?

Misschien een idee voor de volgende motie van het Vlaamse parlement? Niet alleen is de fiets een volwaardig vervoermiddel maar ook `moeten fietsers dezelfde rechten en plichten krijgen als bestuurders van motorvoertuigen’.
Dan halen we misschien ooit traditionele fietslanden zoals  Canada en de VS in op de lijst van fietsvriendelijke landen.

%d bloggers liken dit: