Gewoontebeesten

Dez morgen organiseerde Fietsberaad een boeiend webinar met als titel ‘FietsDNA, cijfers over het fietsen in Vlaanderen’. U kan alles hier herbekijken of herlezen. Een aanrader!

Wat bleef er prompt in mijn hoofd hangen? Twee dingen.

  • 10% van de ondervraagden hadden in de afgelopen 2 jaar 2020 een fietsongeval beleefd. (bij de vorige bevraging in 2018: 8%). En daar waren niet toevallig véél snelle fietsers bij: onder de eigenaars van een speed pedelec beleefde 42% een fietsongeval.

30% van de ongevallen was een eenduidig ongeval, lees: zonder een andere partij / een tegenpartij. Bij 19% was het een ongeval met een andere fietser, bij 9% een  voetganger.

In zo’n cijfers mis ik altijd de factor “verantwoordelijkheid”. Toegegeven, dat is een moeilijk te objectiveren factor, en soms een juridisch kluwen. Het maakt de cijfers die de politie vrijgaf over de voetgangers- en fietsongevallen in de wijken Oud-Gentbrugge en Dampoort zo moeilijk interpreteerbaar (hier betalend te lezen in de Gentenaar) . Maar als twee van de negen zwaargewonden op de Scheldekaai vielen, dan zou ik toch graag méér weten dan dit:

Hoofdvraag is: kan hier geleerd worden over de aanwezige  infrastructuur, of over het menselijk gedrag. Voor de niet-Gentenaars: op de Scheldekaai rijden hoogstens de camionettes van IVAGO, de groendienst, of een leverancier van stookolie voor een woon-binnenvaartschip. Voor de rest: enkel voetgangers, fietsers en brommers. En jawel: ik durf er af en toe een (te) snelle fietser (meestal jonge mannen) vragen om te dimmen. Racen is niet voor in de bebouwde kom, ook niet op de fiets.

Noot: het verschil tussen zwaargewond en lichtgewond is bij de politie natte vingerwerk. De ene agent noteert dit, de andere dat. Hun cijfers bevatten ook alleen maar de ongevallen waarvan een pv opgemaakt werd. Dat is een vangnet met zéér grote gaten.  Er is ook op geen enkele manier een aftoetsing met de cijfers van de ziekenhuizen. Dat lijkt mij het minste wat er nodig is om tot een zweem van volledigheid te komen. Elke ziekenwageninterventie of spoeddienstpassage door een verkeersongeval is ernstig genoeg om in de statistieken terecht te komen. De rest kan je inderdaad negeren. Door die koppeling wordt het natte vingerwerk minder “nat”, dichter bij de realiteit. Maar toegegeven: de ziekenhuizen kreunen nu al onder de administratie. Over naar de verzekeringsmaatschppijen dan maar?

    • Shit, ik ben weer aan het afdwalen. Uit de cijfers van schepen Watteeuw bleek dat door het Circulatieplan er méér fietsers waren, en – raar maar waar- minder voetgangers.

De uitleg van de schepen klinkt in onze oren zeer herkenbaar: er waren méér voetgangers die door het plan durfden fietsen. Ook het gebruik van openbaar vervoer steeg ferm.

Maar die voetgangersdaling vond ik geen goed nieuws. Voetgangers horen de koning van de weg te zijn. Al vermoed ik dat de cijfers van 2020 reeds een gans ander verhaal zal vertellen dan die van 2018.  U weet wel waarom, iets met een c.  Dat neemt niet weg dat dat aspect zorg en aandacht verdient. Het was dan ook prettig om vast te stellen dat de Stad Gent vorig jaar een voetgangersambtenaar aanstelde. De dame was de pionier van de Gentse Fietsstraten, kent de stad door en door, en weet van aanpakken.

En kijk: vandaag zag ik bij toeval een resultaat van haar werk. De voetpaden op fietsstraat Coupure Links – voormalige fietspaden- kregen vandaag een ballustradeke om het fietsen te ontraden. Aan het stofspoor van de boorwerken was te zien dat de ingreep recent was:

23 februari 2021, Coupure Links

En aan het aantal voetgangers op het huidige voetpad / voormalige fietspad zag je waarom een ballustradeke als reminder geen kwaad kan:

23 februari 2021, Coupure Links

Daar mag een kind tussen fietsen, maar geen groot kind of volwassene.

Mensen zijn gewoontebeesten. Fietsers zijn mensen. Véél fietsers zijn gewoontebeesten. Ik zou er zelfs nog een voetgangerssjabloon bij zetten, want rode klinkers geven velen nog altijd een fietspadgevoel.

Een uurtje later waren de werkmannen verderop actief :

23 februari 2021, Coupure Links

Zittend op een bankje zag ik  in de verte de voetgangersambtenaar foto’s nemen van de werkmannen in actie. (nee, geen foto van haar, ik gun haar de anonimiteit).  Het zijn ballustradekes zoals er op het voetpad tussen Dampoortstation en Luc Lemièngrepad staan, maar dan zonder de opvallende extra:

23 februari 2021, tussen Dampoortstation en Luc Lemièngrepad

(Bizar hé, hoe sommige mensen met de fiets liever de trap nemen in plaats van de vlotte helling?)

23 februari 2021, tussen Dampoortstation en Luc Lemièngrepad

Dat stedenbouwkundig bepaald donkergroen is inderdaad zéér estetisch (volgens sommigen: somber estetisch, maar dat is een kwestie van smaak), maar het heeft nadelen. Grootste nadeel ervan: de ballustradekes vallen bij duisternis in hun stedelijk donkergroen totaal niet op. Een beetje fluo kan dus geen kwaad, voor pakweg de komende vijf jaar  🙂 . Want botsende gewoontebeesten komen dan misschien wel/ misschien niet in de statistiek van eenduidige ongevallen terecht.