Kansen (7): de mens

Mobiliteit is des mensens.
One way or another beslist De Mens wat er op straat gebeurt.
De 20e eeuw werd gedomineerd door de opkomst van “Das Auto”.
Oh, wat wilden we (bijna) allen die marketingtruuk over Vrijheid persé geloven.
Wat brengt de 21e eeuw?
Wat zal het effect zijn van Dieselgate?
Exit het Vertrouwen in de Wagen?
Is die passerende boemerang het Volk of de Wagen?
Het kantelpunt?

Zondag is de dag dat het volk al eens de straat inneemt.
Steeds meer.
Niet enkel op de Champs-Elysées (Parijs), maar ook in de Kasteelstraat in De Katte (Zelzate):

27sep15, Kasteelstraat, Zelzate
27sep15, Kasteelstraat, Zelzate

Laat die klimaattop eind november gerust in Zelzate doorgaan, dan zien de onderhandelaars meteen het doen en laten van ArcelorMittal.
Zoals je ziet, zonnige zondagen zijn de uitgelezen dagen waarop honden leren wennen aan fietsende kinderen en kinderen fietsles krijgen.
Fietslessen vragen soms steunwieltjes en vragen altijd veilige straten.
Alleen al om deze reden alleen zijn de speel- en leefstraten in Gent zo’n grandioos idee.
Op een achterbank kan je niet vallen.
Ik ben nog van de generatie die -bij gebrek aan beter- zijn kinderen leerde fietsen op de zeedijk van Duinbergen.
Nu zijn er steeds méér vrijliggende fietspaden:
27sep15, Ertvelde
27sep15, Ertvelde

Bij sommigen is er nog “een leertraject” (volkse vertaling: veel werk aan de winkel):

27sep15, Ertvelde
27sep15, Ertvelde

De papa reed voorop en stak om af te slaan voorbeeldig zijn arm uit.

27sep15, Ertvelde
27sep15, Ertvelde

Dat zag ik uit een linkerooghoek, terwijl ik met de rest een stedenbouwkundige vergunning aan een paal las.
Daardoor zag ik niet of het kind het voorbeeld van de vader volgde.
27sep15, Ertvelde
27sep15, Ertvelde

In ieder geval, de moeder volgde snel, en lachte: “Ja, de bochten da ga nog niet zo goed hé!”
“Een kind valt laag, en heeft nog niet de botten brekende valkramp.
Hoogstens liggen de knieën open.”
, aldus lady M, mijn teerbeminde thuisverpleegster.
Terwijl ze doceerde voelde ik de korsten van 50 jaar geleden.
Het beeld van de schoolfoto: een jongen met korte broek op een pony, met op de linker knie -knal in beeld- een knoert van een korst.
Ze vervolgde: “Het is de impact van een auto die…”
Stilte.
Ze zweeg.

Leren door te vallen is goed.
In een veilige straat.

Ghostbike voor Gaëtane Hitchins

Vandaag is het vier maand geleden dat Gaëtane Hitchins omkwam op de John F. Kennedylaan. Ze was op weg naar haar werk in Zelzate toen ze werd gegrepen door een auto die van de weg afreed. Op een baan waar 90 km/u mag worden gereden heb je zo geen enkele kans.

23feb14, 13u01, John F Kennedylaan
23feb14, 13u01, John F. Kennedylaan

Familie, vrienden, collega’s hebben geprobeerd om afscheid te nemen en op de plaats van het ongeval werd een gedenkteken aangebracht. Sinds kort staat daar een witte ghostbike naast, geplaatst door de Gentse Fietsersbond.

23feb14, 13u02, John F Kennedylaan
23feb14, 13u02, John F. Kennedylaan

Hij staat daar als memento aan dit slachtoffer van het verkeer. Dit ongeval is gebeurd en valt niet meer terug te draaien. Daarom is deze ghostbike niet alleen een memento, maar ook een oproep aan alle verantwoordelijken om alles te doen om de veiligheid op dit punt en elders te verhogen.

In samenspraak met de familie van het slachtoffer werd beslist om op deze plaats geen dodenwake te organiseren.

Cosmos (2)

Gisteren was er Cosmos (1), en zochten we naar een masterplan voor fietspaden in de Gentse haven.
Zullen we vandaag beginnen met de andere positieve of met de negatieve kanten van het Cosmosproject?
Even dobbelen?
Ze zeggen dat het laatste wat je leest in je hoofd blijft hangen.

Het Cosmosproject is duidelijk nog niet klaar.
Dat zie je aan ontbrekende wegwijzers.
Dat zie je ook aan de fietssporen in het zand, want er is nog geen gras.

23feb14, 13u10,  nieuwe fietspad Kennedylaan
23feb14, 13u10, nieuwe fietspad Kennedylaan

Een nieuw project dat van bij aanvang een olifantenpaadje veroorzaakt, wat hiervan te denken?

Net als op het project R4-Zuid is een stukje wegdek van mindere kwaliteit.
In dit geval door werftoeristen?
Of door vrijdagavondgeklungel?

23feb14, 13u09,  nieuwe fietstunnel Kennedylaan
23feb14, 13u09, nieuwe fietstunnel Kennedylaan

23feb14, 13u10,  nieuwe fietstunnel Kennedylaan
23feb14, 13u10, nieuwe fietstunnel Kennedylaan

Er is ook plasvorming… vlak naast een waterafvoer:
23feb14, 13u10,  nieuwe fietstunnel Kennedylaan
23feb14, 13u10, nieuwe fietstunnel Kennedylaan

01jan14, 15u51, nieuwe fietstunnel Kennedylaan
01jan14, 15u51, nieuwe fietstunnel Kennedylaan

Zal de Vlaamse overheid dit zo laten?
Of wordt de aannemer verzocht kwaliteit te leveren?

Halfweg het pad richting Zelzate is er nog een verwaarloosde aantakmogelijkheid naar het industrieterrein Rosteyne:

23feb14, 13u22,  nieuwe fietspad Kennedylaan
23feb14, 13u22, nieuwe fietspad Kennedylaan

23feb14, 13u21,  nieuwe fietspad Kennedylaan
23feb14, 13u21, nieuwe fietspad Kennedylaan

Wat ik vergat te fotograferen: de compacte werfveegmachine.
Het kan dus.

Het positieve.
Het grootste bedrijf uit de regio heeft nu vanuit Zelzate een vrijliggend tweerichtingsfietspad met twee gescheiden toegangen.
Toegang 1 lijkt me – afgaande op de combinatie van oude betonstroken en nieuw asfalt – een nieuwe toegang:

23feb14, 13u12,  ArcelorMittal
23feb14, 13u12, ArcelorMittal

23feb14, 13u13,  ArcelorMittal
23feb14, 13u13, ArcelorMittal
23feb14, 13u13,  ArcelorMittal
23feb14, 13u13, ArcelorMittal

Toegang 2 is eerder “antiek”:

23feb14, 13u13,  nieuw fietspad Kenndeylaan
23feb14, 13u13, nieuw fietspad Kenndeylaan
23feb14, 13u14,  ArcelorMittal
23feb14, 13u14, ArcelorMittal

Zou ArcelorMittal een zicht hebben op zijn modal split in 2013?
Het zou interessant zijn om het effect van dit pad op de modal split te kunnen meten.

Cosmos (1)

Anno 2014 zijn de provincies nog steeds trekker van de BFF’s, de Bovenlokale Functionele Fietspaden.
Uit dit artikel leer ik dat het initiatief startte in 1999.
Wie de kaart vijf jaar geleden bekeek zag dat de Gentse haven een soort van wortel was met een condoom over.
Een condoom om lange afstandsfietspaden te weren?
Zo leek het.
Woon-werkverkeer naar de haven?
Njet.
Fietstrafiek vanuit Gent naar Nederland?
Njet.
Fietsverkeer tussen Limburg/Antwerpen en de Kust?
Njet.
Geen idee wie het verzonnen had, maar de kaart lag er, en was duidelijk.
In 2011 nam de provincie Oost-Vlaanderen het roer in handen, wat in 2012 resulteerde in een fietskaart voor de haven.
Ook de Havenbedrijven begrepen dat een 21e eeuwse haven degelijke fietsinfrastructuur nodig had.
Hoe meer werknemers op de fiets, hoe meer plaats er overblijft voor de vrachtwagens.
En: fietsende werknemers zijn gezonde werknemers.

Alleen blijft het bij hoofdrolspeler Vlaams Gewest wachten op een masterplan voor de haven.
Dat vermoeden we toch.
Bekijk deze havenkaart.
Vlak naast industriezone Rosteyne, nèt grondgebied Zelzate, ligt het kruispunt genoemd naar het hotel dat even oud is als de Kennedylaan: de Cosmos.
Niks van doen met Stijn Meuris.
Gewoon een rot zwart verkeerspunt.
AWV pakte dit zwart punt in 2013 aan.
Yes!
Dankzij de flauwe winter zonder vorstverlet kon het al eind januari opengesteld worden voor het verkeer.
Het nieuwe kruispuntconcept is eenvoudig: fiets- en autoverkeer loopt volledig gescheiden.
Een beetje zoals aan de Ghelamco arena.
Fietsers blijven gelijkgronds, de autorotonde loopt daarboven.
Daarmee verdwijnt één van de meest ongevalsrijke kruispunten uit de regio.
Mijn ouders wonen in Zelzate.
Laat ons zeggen: de reputatie van het kruispunt was zwarter dan de teer die ze iets verderop in Zelzate fabriceren.
Zou iemand weten hoeveel blikschade en gewonden hier afgevoerd werden?
Fietsers durfden er onder de massale auto- en vrachtwagendruk amper passeren.
Dat zal nu veranderen.
Het zal zeker sterk verbeteren.
Sidmar, excuus: Arcelor Mittal, werkgever van duizenden mensen uit de regio, krijgt vanuit Zelzate twee directe fietstoegangen tot de fabriekssite.
Die foto’s tonen we morgen.
Vandaag de vraag: waarom is de rotonde voor fietsers niet rond?
Het is een halve cirkel.
Of eerder een vraagtekencirkel.
Je kan als fietser geen rondje draaien.
Dat hoeft ook niet.
Twee van de vier autostromen zijn ondertunneld.
Geen vier.
Geen drie.
Twee.
Waarom?
Geen idee.
Duikt hier alweer het randanimatiefenomeen op?
“We maken het veilig voor wegverkeer en ondertussen doen we ook iets voor de fietsers, maar niet voluit”, zoiets?
Kosten drie of vier fietstunneltjes teveel geld?
Gelooft de bouwheer niet in een grote aangroei van fietsverkeer?
Of bestaat ergens een onbekend maar meesterlijk masterplan voor fietsverkeer langsheen de Kennedylaan?
Hoe zal dit meesterlijk plan aansluiten op dit bekende basisplan van de provincie?
Veel vraagtekens dus.
Op de site van AWV zie je enkel hier dit plan van de rotonde:
cosmos_nieuw
Nergens lees je hoe het fietspadenplan rond de rotonde functioneert.
Nergens lees je hoe het aansluit op het plan van de provincie.
Jammer.

Tussen Zelzate en Sidmar SidmarAccelor Mittal is het voor fietsers zeer ok.
Aan de kant van Zelzate loopt het nieuwe fietspad vrijliggend door tot een rustige doodlopende straat en de bestaande lichtengeregelde oversteekplaats richting Overslag en Moerbeke.
Kant Sidmar (je weet wel) zie je morgen.
Kant Wachtebeke is -voor nieuwe fietsinfrastructuur- teleurstellend.
Fietsend vanuit Wachtebeke zit alles snor.
Je fietst rechtdoor, dwarst een doodlopende straat, komt zo op de nieuwe paden, om voorbij de eerste tunnel te kiezen tussen Sidmar/haven/Gent of Zelzate/Nederland.
Bekijk de foto’s.

23feb14, 13u08, Walderdonk
23feb14, 13u08, Walderdonk

23feb14, 13u08, Walderdonk, Gebroeders Naudslaan
23feb14, 13u08, Walderdonk, Gebroeders Naudslaan
23feb14, 13u08, Walderdonk, Gebroeders Naudslaan
23feb14, 13u08, Walderdonk, Gebroeders Naudslaan
23feb14, 13u08,  Gebroeders Naudslaan, nieuwe fietspad Kenndeylaan
23feb14, 13u08, Gebroeders Naudslaan, nieuwe fietspad Kennedylaan
23feb14, 13u09,  nieuwe fietspad Kennedylaan
23feb14, 13u09, nieuwe fietspad Kennedylaan
23feb14, 13u09,  Gebroeders Naudslaan, nieuwe fietspad Kennedylaan
23feb14, 13u09, nieuwe fietstunnel onder Kennedylaan
23feb14, 13u10,  nieuwe fietspad Kennedylaan
23feb14, 13u10, nieuwe fietspad Kennedylaan richting Zelzate
23feb14, 13u10,  nieuwe fietspad Kennedylaan
23feb14, 13u10, nieuwe fietspad Kennedylaan

Op de eerste foto’s zie je de oversteekplaats voor wie vanuit Zelzate richting Wachtebeke wil.
Wie laat zijn schoolgaande kinderen hier zorgeloos oversteken?
Een derde tunnel had dit kunnen opvangen.
Drie zou volstaan om alle vier de richtingen veilig te bedienen.
Vier zou beter zijn, maar waarschijnlijk door budgettaire krapte sneuvelen.
Dat is de teleurstelling: een groots project levert voor fietsers geen feilloos veilig parcours op.
Tenzij er een masterplan is dat we niet kennen.

Momenteel wordt de strook Kennedylaan van de Cosmosrotonde tot aan Sidmar volledig uitgebroken.
Waar komt het nieuwe fietspad?
Zal het degelijk afgescheiden zijn van het autoverkeer?
Zal je fietsend van Gent naar Zelzate de nieuwe onveilige oversteekplaats moeten nemen?

Coupez

Het Vlaams Gewest legde op de Kennedylaan aan de Cosmos een rotonde aan.
Ze opende recent.
Daarover later meer.
Aansluitend op deze werf renoveert men een paar aansluitende wegvakken.
Het fietspad voor fietsers die van Gent of Sint-Kruis-Winkel naar Zelzate willen is mee uitgebroken.
Coupez.
De “oplossing” voor fietsers is simpel dachten ze: een fietswegomlegging.

10feb14, 17u19, John F. Kennedylaan
10feb14, 17u19, John F. Kennedylaan

10feb14, 17u20, John F. Kennedylaan
10feb14, 17u20, John F. Kennedylaan

5,4 kilometer in plaats van 3,7 kilometer?
Deels een kasseistrook?
Deels geen fietspaden?
Who cares?
10feb14, 17u22, Kattenhoekstraat
10feb14, 17u22, Kattenhoekstraat

Positief: de signalisatiepijlen zijn – vergeleken met bijvoorbeeld de R4 Zuidwerf- helder.
Zelzate daarheen.
Gent daarheen.
Ik hoop dat zo’n werf wil zeggen dat het fietspad daarna veilig is.
Lees: een vangrail tussen auto- en fietsverkeer.

Melding (40): Motorstraat

De haven kwam hier nog maar weinig aan bod. Te weinig. Toets in de zoekfunctie haven, en je krijgt alle berichten hierover (en vergeef me, ook de berichten over handhaven). Melding 34 van 5 oktober, (een makkie, gewoon een zandbergje opkuisen) is nog steeds niet opgelost.

Je kon al lezen dat mijn ouders in Zelzate wonen. Af en toe fiets ik erheen. Een veilige fietsroute van huis tot huis bestaat niet. Ik weet dat al sinds ik kind ben. Ik zit met honderden foto’s over deze routes, maar zag er geen beginnen aan, want de Gentse haven is gewoon één fietsramp. Om een échte groene haven te worden zal men massaal moeten investeren in fietsinfrastructuur. Tot zolang is woon/werkverkeer per fiets er een risicovolle bedoening.

Gans de maand december krijgt u elke dag 1 detail uit mijn fietsrit Gent-Zelzate van deze voormiddag, vaak een situatieschets van een kruispunt. Situatie 1 is op “stedelijk” grondgebied. Tenminste: ik vermoed dat dit kruispunt van de Motorstraat met het “opritje” naar de John Kennedylaan een stadsweg is. De foto’s zeggen voldoende.

01dec09, 9u41, Motorstraat
De combinatie van een hoge boordsteen die je schuin moet afrijden, modder en regenweer kan moordend zijn.
01dec09, 9u41, Motorstraat
Naast het putdeksel in het fietspad zit een verraderlijke spleet. Dè verrassing zit om de hoek:
01dec09, 9u42, Motorstraat
Ook zo zie je grenzen van bevoegdheden, of was het het einde van een shift?
01dec09, 9u42, Motorstraat

Seriewerk

Elk product dat je in serie maakt is goedkoper dan als je het individueel “op maat” maakt.
Dat telt ook voor fietsbruggen.

In Zelzate ligt over de R4 een sobere fietsbrug. De brug was een troostprijs voor de inwoners van de wijk Callemansputte, die met de aanleg van de R4 afgesloten werden van de buren. De brug moest niet veel kosten. Een landmark stijl Keizerpark, Wetteren of Beernem was niet nodig.

090923Kanaalzone_fiets 078
23okt09, 12u35, R4 Zelzate
Dit type brug kan men beter in serie maken, en waar mogelijk over de vele ringwegen, autostrades, rivieren, kanalen en spoorwegen droppen.
Ik weet het, het klinkt simplistisch. En nee, ik heb geen bezwaar tegen landmarks of technologische parels zoals aan het Keizerpark. Maar als Crevits het ècht meent met veilige fietsinfrastructuur, dan wacht men niet op de véél duurdere overbruggingen die ook vrachtwagenverkeer verdragen. De Gentse ring R4 is op beide kanaaloevers van het kanaal Gent -Terneuzen lang genoeg om er nu al 20 à 30 bruggen te slaan. Uiteindelijk zijn het gros van de Belgische bruggen en viaducten uit de jaren 60 tot 80 (bv over de Ringvaart) gemaakt volgens een basisstramien.

Meerwieler

Elk voor heb z’n na.

Driewielers zijn van alle tijden. De variaties op dat thema blijft groeien. Fietskarren en bakfietsen alom. Je kan ze al tweedehands kopen.

Deze middag kwam het me minder goed uit dat een dame met kroost achterin de kar héél rustig de tijd nam om de Fernand Scribedreef af te fietsen. In de ochtendspits had ik dit nog niet meegemaakt. De dreef heeft een breed, degelijk, verhoogd fietspad. Ik wou mijn trein halen om tegen 1 uur op mijn werk te zijn, dus -hup- tegen alle (voorbeeld)regels in effe het verlaten voetpad op.
Maar wat zou je doen als dit voor je rijdt?

20sep09, 16u26, Sint-Pietersplein
20sep09, 16u26, Sint-Pietersplein

20sep09, 16u31, Sint-Pietersplein
20sep09, 16u31, Sint-Pietersplein

Wegbeheerders houden hier best rekening mee. De saskes zijn zo’n meerwielers-muur. Ook recente fietsinfrastructuur is niet aangepast aan fietskarren:

23sep09, 12u31, fietstunnel onder E34 Antwerpen-Knokke
23sep09, 12u31, fietstunnel onder E34 Antwerpen-Knokke

Dit is een deel van het fietsknooppuntennetwerk. Je zal daar maar eens een fietstochtje maken met je kroost…

Gent-Zelzate (1)

Mijn ouders wonen in Zelzate. Bij de fusies in 1976 mocht dit industriedorp “onafhankelijk” blijven. Zelzate fusioneerde niet.  De socialisten wilden het zo. Of wilden de katholieke gemeentes errond al die rooien niet binnen hun nieuwe grenzen halen? In Zelzate was je socialist, katholiek, of abnormaal. Soit. Industrie troef in Zelzate. Al pikte Gent het merendeel van de kanaalzone in. Het kanaal Gent-Terneuzen splijt deze lap België in twee. Als je wil weten waar veel van ons fijn stof vandaan komt… Voor velen komt ook hun loon daarvandaan. Busverbindingen met de bedrijven zijn abominabel, fietsverbindingen zijn er voor de lokale gekken. Toen ik 25 jaar geleden eens met de fiets van Gent naar Zelzate reed leek het voor m’n ouders een heldendaad. Dat hadden ze nu nog nooit meegemaakt: met de fiets van Gent naar Zelzate! Het was dan ook zondag. De fabrieken braakten meer gif dan op andere dagen, maar er reden toch een pak minder auto’s.

Begin mei fietste ik nog es naar Zelzate. Er is beterschap merkbaar. Het antieke betonnen fietspad aan de Shell (Pantserschipstraat, tussen Meulestedebrug en Ringvaart) ligt er nog steeds:

04mei08 Pantserschipstraat

Eenmaal over de Ringvaart kom je -naar Gentse normen-terecht op een  mirakelfietspad. Je weet niet wat je ziet: een gescheiden perfect fietspad, met beschermende vangrails in de buitenkant van de bochten. 

04mei08 Wondelgemkaai

04mei08 Wondelgemkaai

Het is de verlegde Wondelgemkaai. Deze weg werd in 2004 nieuw aangelegd om Stora Enso (in mijn jeugdherinnering: “de papierfabrieke”) meer plaats te geven. Als kind was de Wondelgemkaai een attraktie: je zag er op op de kanaalarm vaak een boot omringd door boomstammen. Een sprookjestafereel tussen al die grauwe industrie. De boomstammen werden vanuit de boot in het water gedropt. Eenmaal de boot vertrokken was trokken mannen de stammen op een soort transportband, die ze naar een hoge stapel voerde. Daar toverde men papier, leerde ik op school.

De boten bleven weg. De arm van het kanaal werd gedumpt. Het bedrijf bouwde een zuiveringsinstallatie, nog zo’n mirakel. Ze wilden uitbreiden, en verlegden een weg, nog een mirakel. Mét een perfect fietspad, nog een …

Mirakels duren niet lang. Daarover later meer.

Trappen (2)

Trappen zijn voor fietsers vaak de kortste, en soms de veiligste weg. Ik dacht gisteren bij deze trap aan het kruispunt van Ringvaart en Schelde: “mooi, een lowbudget bandengootje”. Gewoon wat beton opzij van de trap. Trapopwaarts lukte het mooi:

07mei08 Hamerlandtragel

Aan de overkant probeerden andere fietsers trapafwaarts. Het stuur stond te laag om veilig af te dalen: beeld je in dat je een trap voorovergebogen afdaalt.  Niet ok, dus tillen die handel! Ook de fiets van de dame! Het zal dus toch een afvoergootje zijn.

07mei08 Sluisweg Merelbeke07mei08 Sluisweg Merelbeke07mei08 Sluisweg07mei08 Sluisweg Merelbeke

In Zelzate zag ik een fietsvriendelijk hulpmiddel voor bestaande trappen. Het lijkt me een eenvoudige lowbudget-truuk om alle trappen te lande mee uit te rusten.  Zo duur is het staal nu ook weer niet…

04mei08 Zelzatebrug